Sujud sahwi: sujud dua kali sebelum atau setelah salam, ketika lupa rakaat shalat
Imam Tirmidzi : 357
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْأَعْلَى وَأَبُو دَاوُدَ قَالَا حَدَّثَنَا هِشَامٌ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ وَعَبْدَ اللَّهِ بْنَ السَّائِبِ الْقَارِئَ كَانَايَسْجُدَانِ سَجْدَتَيْ السَّهْوِ قَبْلَ التَّسْلِيمِقَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ بُحَيْنَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ يَرَى سَجْدَتَيْ السَّهْوِ كُلِّهِ قَبْلَ السَّلَامِ وَيَقُولُ هَذَا النَّاسِخُ لِغَيْرِهِ مِنْ الْأَحَادِيثِ وَيَذْكُرُ أَنَّ آخِرَ فِعْلِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ عَلَى هَذَا و قَالَ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ إِذَا قَامَ الرَّجُلُ فِي الرَّكْعَتَيْنِ فَإِنَّهُ يَسْجُدُ سَجْدَتَيْ السَّهْوِ قَبْلَ السَّلَامِ عَلَى حَدِيثِ ابْنِ بُحَيْنَةَ وَعَبْدُ اللَّهِ ابْنُ بُحَيْنَةَ هُوَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَالِكٍ وَهُوَ ابْنُ بُحَيْنَةَ مَالِكٌ أَبُوهُ وَبُحَيْنَةُ أُمُّهُ هَكَذَا أَخْبَرَنِي إِسْحَقُ بْنُ مَنْصُورٍ عَنْ عَلِيِّ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْمَدِينِيِّ قَالَ أَبُو عِيسَى وَاخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي سَجْدَتَيْ السَّهْوِ مَتَى يَسْجُدُهُمَا الرَّجُلُ قَبْلَ السَّلَامِ أَوْ بَعْدَهُ فَرَأَى بَعْضُهُمْ أَنْ يَسْجُدَهُمَا بَعْدَ السَّلَامِ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَأَهْلِ الْكُوفَةِ و قَالَ بَعْضُهُمْ يَسْجُدُهُمَا قَبْلَ السَّلَامِ وَهُوَ قَوْلُ أَكْثَرِ الْفُقَهَاءِ مِنْ أَهْلِ الْمَدِينَةِ مِثْلِ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ وَرَبِيعَةَ وَغَيْرِهِمَا وَبِهِ يَقُولُ الشَّافِعِيُّ و قَالَ بَعْضُهُمْ إِذَا كَانَتْ زِيَادَةً فِي الصَّلَاةِ فَبَعْدَ السَّلَامِ وَإِذَا كَانَ نُقْصَانًا فَقَبْلَ السَّلَامِ وَهُوَ قَوْلُ مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ و قَالَ أَحْمَدُ مَا رُوِيَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي سَجْدَتَيْ السَّهْوِ فَيُسْتَعْمَلُ كُلٌّ عَلَى جِهَتِهِ يَرَى إِذَا قَامَ فِي الرَّكْعَتَيْنِ عَلَى حَدِيثِ ابْنِ بُحَيْنَةَ فَإِنَّهُ يَسْجُدُهُمَا قَبْلَ السَّلَامِ وَإِذَا صَلَّى الظُّهْرَ خَمْسًا فَإِنَّهُ يَسْجُدُهُمَا بَعْدَ السَّلَامِ وَإِذَا سَلَّمَ فِي الرَّكْعَتَيْنِ مِنْ الظُّهْرِ وَالْعَصْرِ فَإِنَّهُ يَسْجُدُهُمَا بَعْدَ السَّلَامِ وَكُلٌّ يُسْتَعْمَلُ عَلَى جِهَتِهِ وَكُلُّ سَهْوٍ لَيْسَ فِيهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذِكْرٌ فَإِنَّ سَجْدَتَيْ السَّهْوِ قَبْلَ السَّلَامِ و قَالَ إِسْحَقُ نَحْوَ قَوْلِ أَحْمَدَ فِي هَذَا كُلِّهِ إِلَّا أَنَّهُ قَالَ كُلُّ سَهْوٍ لَيْسَ فِيهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذِكْرٌ فَإِنْ كَانَتْ زِيَادَةً فِي الصَّلَاةِ يَسْجُدُهُمَا بَعْدَ السَّلَامِ وَإِنْ كَانَ نُقْصَانًا يَسْجُدُهُمَا قَبْلَ السَّلَامِ
hi byerile [Muhammad bin Basysyar] u te; u hi byerile [Abdul A’la] na [Abu Dawud] havambirhi va te; u hi byerile [Hisyam] ku suka eka [Yahya bin Abi Kathir] ku suka eka [Muhammad bin Ibrahim] leswaku [Abu Hurairah] na [Abdullah bin As Sa`ib Al Qari`] va nkhinsamile hi ku nkhinsama kambirhi emahlweni ka ku xeweta’. Abu Isa u te; Hadith ya 'Ibn Buhainah i hasan ya ntiyiso. Hadith leyi yi endliwa hi vativi van’wana va sayense. Naswona leri i vonelo leri tekiweke hi Shafi’i. U tshemba leswaku ku nkhinsama kambirhi ka sahwi ku endliwa ku nga si xewetiwa. U te, ‘Hadith leyi yi herisa ti hadith tin’wana, naswona u tlhele a boxa leswaku leri a ku ri ro hetelela Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam a endla leswi. Ahmad na Ishaq va te; 'Loko munhu a yima eka rak'ah ya vumbirhi kutani u fanele ku nkhinsama kambirhi a nga si xeweta hi ku ya hi hadith ya Ibn Buhainah.' Naswona Abdullah Ibn Buhainah i Abdullah bin Malik. A a ri Ibn Bunainah, vito ra tata wakwe a ku ri Malik kasi vito ra mana wakwe a ku ri Buhainah. Hi yona ndlela leyi Ishaq bin Manshur a ndzi vikeke ha yona ku suka eka Ali bin Abdullah bin Al Madini’. Abu Isa u te; ‘Swidyondzi a swi hambana hi mavonelo ya leswaku munhu u fanele a nkhinsama rini leswaku a rivala, emahlweni ka ku xeweta kumbe endzhaku. Van’wana va vona va ni vonelo ra leswaku swi endliwa endzhaku ka ku xeweta. Mavonelo lawa ya tekiwile hi Sufyan Ats Tsauri na vanhu va le Kufa. Kasi van’wana va ri ni vonelo ra leswaku swi endliwa ku nga si xewetiwa. Mavonelo lawa ya tekiwile ngopfu hi vativi va nawu va Medina vofana na Yahya bin Sa’id, Rabi’ah na van’wana. Mavonelo lawa ya tlhele ya tekiwa hi Imam Shafi’i. Swidyondzi swin’wana swi te, ‘Loko ku ri ku nkhinsama loku engetelekeke kutani swi endliwa endzhaku ka ku xeweta, kambe loko ku ri rak’ah leyi kayivelaka kutani swi endliwa emahlweni ka ku xeweta.’ Mavonelo lawa ma tekiwe hi Malik bin Anas. Imam Ahmad u te; 'A swi si tshama swi hlamuseriwa ku suka eka Muprofeta sallallaahu 'alaihi wasallam mayelana na ku nkhinsama kambirhi ka sahwi, hikwalaho hadith yi endliwa hi ku ya hi milandzu leyi fambisanaka na yona. Loko munhu a yima eka rak’ah ya vumbirhi tani hi hadith ya Ibn Buhainah kutani u nkhinsama kambirhi a nga si xeweta. Loko a khongela ntlhanu wa ti rak’ah ta xikhongelo xa ninhlikanhi kutani u nkhinsama kambirhi endzhaku ka ku xeweta. Naswona loko a xeweta rak’ah ya vumbirhi ya xikhongelo xa ninhlikanhi kumbe asr, u nkhinsama endzhaku ka ku xeweta. Xin’wana ni xin’wana xi endliwa hi ku ya hi mhaka. Naswona nkarhi wun’wana na wun’wana loko hi rivala, a hi si tshama hi vulavula hi ku hlamuseriwa loku humaka eka Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam, hikuva entiyisweni ku nkhinsama kambirhi ka sahwi ku endliwa emahlweni ka ku xeweta. Eka mhaka leyi Imam Ishaq u tlhele a vula tani hi leswi Imam Ahmad a vuleke, ntsena u te, ‘Naswona nkarhi wun’wana na wun’wana loko a rivala a nga si tshama a vulavula hi ku hlamuseriwa loku humaka eka Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam, loko ku ri ku engeteriwa eka xikhongelo kutani u nkhinsama emahlweni ka ku xeweta, kambe loko swi pfumala eka rak’ah kutani u nkhinsama emahlweni ka ku xeweta’.
Hadith Corroboration :
Imam Ahmad : 1568, 1587, 1656, 1661, 1669, 3115, 3385, 3389, 3420, 3689, 3778, 3786, 3827, 3865, 3869, 3956, 3960, 4016, 4057, 4118, 4128, 4186, 4199, 6903, 6985, 7070, 7072, 7342, 7369, 7470, 7486, 7488, 8649, 9099, 9401, 9545, 9551, 9660, 10351, 10467, 10660, 10956, 11042, 11052, 11075, 11264, 11356, 11367, 11403, 16108, 16109, 16308, 16310, 17460, 17467, 17506, 17512, 17513, 17521, 18987, 19022, 19111, 21382, 21841, 21842, 21851, 21852, 21853, 21854, 21855
Imam Bukhari : 386, 389, 460, 673, 674, 787, 1148, 1149, 1150, 1151, 1152, 1153, 1154, 1155, 1156, 3043, 5591, 6177, 6178, 6708, 6709
Imam Muslim : 883, 884, 885, 886, 887, 888, 889, 890, 891, 892, 893, 894, 895, 896, 897, 898, 899
Imam Abu Dawud : 857, 858, 859, 860, 861, 862, 863, 864, 865, 866, 867, 868, 869, 870, 871, 872, 873, 874, 875
Imam Tirmidzi : 332, 333, 356, 357, 358, 359, 360, 361, 362, 363, 364, 365
Imam Nasa'i : 1164, 1165, 1207, 1208, 1209, 1210, 1211, 1212, 1213, 1214, 1215, 1216, 1217, 1218, 1219, 1220, 1221, 1222, 1223, 1224, 1225, 1226, 1227, 1228, 1229, 1230, 1231, 1232, 1233, 1234, 1235, 1236, 1237, 1238, 1239, 1240, 1241, 1242, 1243, 1244, 1312, 1313, 1314
Imam Ibnu Majah : 1193, 1194, 1195, 1196, 1197, 1198, 1199, 1200, 1201, 1202, 1203, 1204, 1205, 1206, 1207, 1208, 1209
Imam Malik : 195, 196, 197, 198, 199, 200, 201, 202, 203, 208
Imam Darimi : 1456, 1457, 1458, 1459, 1460, 1461, 1462, 1463