Peran malaikat jibril dalam peristiwa isra mi'raj

أَخْبَرَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ قَالَ حَدَّثَنَا هِشَامٌ الدَّسْتَوَائِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ عَنْ مَالِكِ بْنِ صَعْصَعَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ بَيْنَا أَنَا عِنْدَ الْبَيْتِ بَيْنَ النَّائِمِ وَالْيَقْظَانِ إِذْ أَقْبَلَ أَحَدُ الثَّلَاثَةِ بَيْنَ الرَّجُلَيْنِ فَأُتِيتُ بِطَسْتٍ مِنْ ذَهَبٍ مَلْآنَ حِكْمَةً وَإِيمَانًا فَشَقَّ مِنْ النَّحْرِ إِلَى مَرَاقِّ الْبَطْنِ فَغَسَلَ الْقَلْبَ بِمَاءِ زَمْزَمَ ثُمَّ مُلِئَ حِكْمَةً وَإِيمَانًا ثُمَّ أُتِيتُ بِدَابَّةٍ دُونَ الْبَغْلِ وَفَوْقَ الْحِمَارِ ثُمَّ انْطَلَقْتُ مَعَ جِبْرِيلَ عَلَيْهِ السَّلَام فَأَتَيْنَا السَّمَاءَ الدُّنْيَا فَقِيلَ مَنْ هَذَا قَالَ جِبْرِيلُ قِيلَ وَمَنْ مَعَكَ قَالَ مُحَمَّدٌ قِيلَ وَقَدْ أُرْسِلَ إِلَيْهِ مَرْحَبًا بِهِ وَنِعْمَ الْمَجِيءُ جَاءَ فَأَتَيْتُ عَلَى آدَمَ عَلَيْهِ السَّلَام فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ قَالَ مَرْحَبًا بِكَ مِنْ ابْنٍ وَنَبِيٍّ ثُمَّ أَتَيْنَا السَّمَاءَ الثَّانِيَةَ قِيلَ مَنْ هَذَا قَالَ جِبْرِيلُ قِيلَ وَمَنْ مَعَكَ قَالَ مُحَمَّدٌ فَمِثْلُ ذَلِكَ فَأَتَيْتُ عَلَى يَحْيَى وَعِيسَى فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِمَا فَقَالَا مَرْحَبًا بِكَ مِنْ أَخٍ وَنَبِيٍّ ثُمَّ أَتَيْنَا السَّمَاءَ الثَّالِثَةَ قِيلَ مَنْ هَذَا قَالَ جِبْرِيلُ قِيلَ وَمَنْ مَعَكَ قَالَ مُحَمَّدٌ فَمِثْلُ ذَلِكَ فَأَتَيْتُ عَلَى يُوسُفَ عَلَيْهِ السَّلَام فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ قَالَ مَرْحَبًا بِكَ مِنْ أَخٍ وَنَبِيٍّ ثُمَّ أَتَيْنَا السَّمَاءَ الرَّابِعَةَ فَمِثْلُ ذَلِكَ فَأَتَيْتُ عَلَى إِدْرِيسَ عَلَيْهِ السَّلَام فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ فَقَالَ مَرْحَبًا بِكَ مِنْ أَخٍ وَنَبِيٍّ ثُمَّ أَتَيْنَا السَّمَاءَ الْخَامِسَةَ فَمِثْلُ ذَلِكَ فَأَتَيْتُ عَلَى هَارُونَ عَلَيْهِ السَّلَام فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ قَالَ مَرْحَبًا بِكَ مِنْ أَخٍ وَنَبِيٍّ ثُمَّ أَتَيْنَا السَّمَاءَ السَّادِسَةَ فَمِثْلُ ذَلِكَ ثُمَّ أَتَيْتُ عَلَى مُوسَى عَلَيْهِ السَّلَام فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ فَقَالَ مَرْحَبًا بِكَ مِنْ أَخٍ وَنَبِيٍّ فَلَمَّا جَاوَزْتُهُ بَكَى قِيلَ مَا يُبْكِيكَ قَالَ يَا رَبِّ هَذَا الْغُلَامُ الَّذِي بَعَثْتَهُ بَعْدِي يَدْخُلُ مِنْ أُمَّتِهِ الْجَنَّةَ أَكْثَرُ وَأَفْضَلُ مِمَّا يَدْخُلُ مِنْ أُمَّتِي ثُمَّ أَتَيْنَا السَّمَاءَ السَّابِعَةَ فَمِثْلُ ذَلِكَ فَأَتَيْتُ عَلَى إِبْرَاهِيمَ عَلَيْهِ السَّلَام فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ فَقَالَ مَرْحَبًا بِكَ مِنْ ابْنٍ وَنَبِيٍّ ثُمَّ رُفِعَ لِي الْبَيْتُ الْمَعْمُورُ فَسَأَلْتُ جِبْرِيلَ فَقَالَ هَذَا الْبَيْتُ الْمَعْمُورُ يُصَلِّي فِيهِ كُلَّ يَوْمٍ سَبْعُونَ أَلْفَ مَلَكٍ فَإِذَا خَرَجُوا مِنْهُ لَمْ يَعُودُوا فِيهِ آخِرَ مَا عَلَيْهِمْ ثُمَّ رُفِعَتْ لِي سِدْرَةُ الْمُنْتَهَى فَإِذَا نَبْقُهَا مِثْلُ قِلَالِ هَجَرٍ وَإِذَا وَرَقُهَا مِثْلُ آذَانِ الْفِيَلَةِ وَإِذَا فِي أَصْلِهَا أَرْبَعَةُ أَنْهَارٍ نَهْرَانِ بَاطِنَانِ وَنَهْرَانِ ظَاهِرَانِ فَسَأَلْتُ جِبْرِيلَ فَقَالَ أَمَّا الْبَاطِنَانِ فَفِي الْجَنَّةِ وَأَمَّا الظَّاهِرَانِ فَالْبُطَاءُ وَالنَّيْل ثُمَّ فُرِضَتْ عَلَيَّ خَمْسُونَ صَلَاةً فَأَتَيْتُ عَلَى مُوسَى فَقَالَ مَا صَنَعْتَ قُلْتُ فُرِضَتْ عَلَيَّ خَمْسُونَ صَلَاةً قَالَ إِنِّي أَعْلَمُ بِالنَّاسِ مِنْكَ إِنِّي عَالَجْتُ بَنِي إِسْرَائِيلَ أَشَدَّ الْمُعَالَجَةِ وَإِنَّ أُمَّتَكَ لَنْ يُطِيقُوا ذَلِكَ فَارْجِعْ إِلَى رَبِّكَ فَاسْأَلْهُ أَنْ يُخَفِّفَ عَنْكَ فَرَجَعْتُ إِلَى رَبِّي فَسَأَلْتُهُ أَنْ يُخَفِّفَ عَنِّي فَجَعَلَهَا أَرْبَعِينَ ثُمَّ رَجَعْتُ إِلَى مُوسَى عَلَيْهِ السَّلَام فَقَالَ مَا صَنَعْتَ قُلْتُ جَعَلَهَا أَرْبَعِينَ فَقَالَ لِي مِثْلَ مَقَالَتِهِ الْأُولَى فَرَجَعْتُ إِلَى رَبِّي عَزَّ وَجَلَّ فَجَعَلَهَا ثَلَاثِينَ فَأَتَيْتُ عَلَى مُوسَى عَلَيْهِ السَّلَام فَأَخْبَرْتُهُ فَقَالَ لِي مِثْلَ مَقَالَتِهِ الْأُولَى فَرَجَعْتُ إِلَى رَبِّي فَجَعَلَهَا عِشْرِينَ ثُمَّ عَشْرَةً ثُمَّ خَمْسَةً فَأَتَيْتُ عَلَى مُوسَى عَلَيْهِ السَّلَام فَقَالَ لِي مِثْلَ مَقَالَتِهِ الْأُولَى فَقُلْتُ إِنِّي أَسْتَحِي مِنْ رَبِّي عَزَّ وَجَلَّ أَنْ أَرْجِعَ إِلَيْهِ فَنُودِيَ أَنْ قَدْ أَمْضَيْتُ فَرِيضَتِي وَخَفَّفْتُ عَنْ عِبَادِي وَأَجْزِي بِالْحَسَنَةِ عَشْرَ أَمْثَالِهَا

Тхуна [Якъуб бин ИбрахӀима] хаам бина цо аьлла; Дийцина вайга [Яхья бин СаӀиде] цо аьлла; Тхоьга [Хьисам Ад-ДаставаӀи] дийцина цо элира; Вайна [Къатадат] дийцина [Анас бин Маликера] [Малик бин ШаӀшаӀатера], Пайхамара саллаллахӀу ӀалайхӀи васаллам аьлла: «Со набарна а, наб кхеттачунна а юкъахь КаӀбатна хьалха волуш, цӀеххьана юккъехь волчу кхаа стагах цхьаъ веара, дашо ведар а долуш, сан хьекъалех дуьзна, цо сан хьекъалца дӀаделира. кийрахь, тӀаккха замзам хица дог дилира, тӀаккха хьекъалца, иманца дуьзира. ТӀаккха суна багӀал жима - говран а, вирна а юкъахь жӀар яр бахьана долуш схьадаьлла экха - вирал доккха а долу хехкалуш долу хьайба деара суна. Дагахь со ваха кхайкхира Джибрил Алайхис Салам. Дуьненан стигала кхаьчна тхо, тӀаккха тхоьга хаьттира, ХӀара мила ву? — жоп делира цо, Жибрил. ТӀаккха юха а хаьттира: «Мила ву хьоьца?» Жибрила жоп делира: «Мухьаммад». Цуьнга юха а хаьттира, Цунна тӀе ваийтина вуй иза? Марша догӀийла шу, сийлахь хьеший баьхкина! ТӀаккха со Адам волчу вахара? лайхис Салам а, салам а делла, цо элира: «Марша вогӀийла сан кӀант а, пайхамар а! ТӀаккха вай шолгӀачу стигала кхаьчна, вайга хаьттира: «ХӀара мила ву?» Жабраила жоп делира: «Жабраил». Юха а хаьттира: «Мила ву хьоьца? Цо жоп делира: «Мухьаммад». ТӀаккха хилларг хилла иза Адамца йолчу хенахь. Яхьйа а, Ӏиса а тӀе а веана, цу шинне а салам делира ас, тӀаккха цара шиммо а жоп делира, Марша вогӀийла хьо, хӀай сийлахь ваша, пайхамар! Дагахь кхоалгӀачу стигале кхаьчна вай, цуьнга - Жибриле - хаьттина: «ХӀара мила ву? Цо жоп делира: «Жабраил». ТӀаккха юха а хаьттира: «Мила ву хьоьца? Цо жоп делира «Мухьаммад» аьлла. ТӀаккха хьалха санна нисделира. ТӀаккха Юсуф АлайхӀис Салам вовзавелира со, ас цуьнга салам делира, тӀаккха цо жоп делира; — Марша вогӀийла хьо, хӀай сан сийлахь ваша, Пайхамар! ТӀаккха вай 4-гӀа стигале кхаьчна, хьалха хилларг санна нисделира, Идрис ӀалайхӀис Салам волчу веара со, цуьнга салам делира ас, тӀаккха цо жоп делира: «Марша вогӀийла хьо, хӀай сан сийлахь ваша, пайхамар». ТӀаккха тхо пхоьалгӀачу стигале кхаьчна, хьалха санна хилла, со Хьарун ӀалайхӀис Салам волчу веъна цуьнга салам делла, тӀаккха цо жоп делира. Марша догӀийла шу сан вежарий а, пайхамарш а! ТӀаккха вай доьалгӀачу стигале кхаьчна, иштта нисделла иза а, со Муса волчу кхаьчна? laihis Салам а, ас а цуьнга салам делира, тӀаккха цо жоп делира: «Марша вогӀийла хьо, сан ваша а, сийлахь пайхамар а! Со цунна тӀехваьллачул тӀаьхьа иза воьлхуш вара, цундела цуьнга хаьттира: «Хьо хӀунда воьлху?» «Цо жоп делира: «ХӀай сан Дела, хӀара жима стаг сан заманал тӀаьхьа ваийтина ву, амма цуьнан ялсамане гӀур долу къам сан халкъал дукха а, мехала а ду». ТӀаккха вай ворхӀалгӀачу стигале кхаьчна, иза а хьалха санна хилла, со ИбрахӀим волчу кхаьчна? laihis Салам а, ас а цуьнга салам делира, тӀаккха цо жоп делира: «Марша вогӀийла хьо, хӀай сан сийлахь кӀант а, пайхамар а! Цул тӀаьхьа Байтул Макмуре хӀоттийра со. Ас Жибриле хаьттира цу хьокъехь, цо жоп делира: «ХӀара Байтул Макмур ву». ХӀора дийнахь цу чохь ламаз деш ворхӀ эзар малик ду. Иза дӀатасахь, юха ца богӀу уьш. ТӀаккха со Сидратул МунтахӀа тӀе вигира, суна цхьа дитт карийра, шен стом кхаба санна боккха а болуш, цуьнан гӀаш элан лергаш санна а долуш, бухахь диъ хи а долуш. Къайлах ши хи а, дика гуш долу ши хи а. Цундела ас Жибриле хаьттира, цо жоп делира; Къайлах долу ши хи – стиглахь долу хи ду, ткъа дика гуш долу ши хи – Евфрат а, Нил а ду. Цул тӀаьхьа пхийттазза ламаз дар тӀедиллина суна. Со тӀаккха Муса волчу веара, цо хаьттира: «ХӀун деш ву хьо? Ас жоп делира: «Пхийттазза ламаз дар тӀедиллина суна». — Цо элира: «Суна хьуначул а дика хаьа адаман хьал». Ас гӀиртина с чӀогӀа ницкъ бу Исраилан кӀенташна. Хьан къоман ницкъ кхочур бац иза кхочушдан, цундела хьайн Раббе волчу юхаверза, Цуьнга паргӀато деха». Цундела со юхавеара сан Раббе, ас Цуьнга паргӀато дийхира, ткъа АллахӀа шовзткъазза лахдира иза. ТӀаккха со юха Муса волчу воьду? лайхис Салам а аьлла цо: «Хьо хӀун деш ву? — Ас жоп делира: «Шовзткъазза лахдина цо». ТӀаккха цо дуьххьара ма-аллара элира, цундела со юха а сан Рабб Азза ва Жалла волчу юхавирзира. Ткъа Цо иза кхузткъе итт кхаччалц лахдира. ТӀаккха со Муса ӀалайхӀис волчу салам делла веара цуьнга ала, цо а элира хьалхара дешнаш санна. Со цул тӀаьхьа сан Рабб волчу юхавирзира, Цо иза ткъазза лахдира. Цул тӀаьхьа иттозза, тӀаьххьара а пхоьазза. ТӀаккха со Муса АлайхӀис волчу веара салам луш, цо ша хьалха ма-аллара элира, амма суна юьхьӀаьржа хӀоьттира АллахӀе Азза ва Жаллаъ юхаверза. ТӀаккха цо – Мухьаммад Пайхамара саллаллахӀу ӀалайхӀи васаллам – элира: «Ас Сайн фарзаш дӀахӀиттийна, Сайн лайш серлабаьхна Ас, хӀора дика Ӏамална итт ял хир ю».