Hadits Perwakilan
Peran malaikat jibril dalam peristiwa isra mi'raj
Имам Нәсаи : 444أَخْبَرَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ قَالَ حَدَّثَنَا هِشَامٌ الدَّسْتَوَائِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ عَنْ مَالِكِ بْنِ صَعْصَعَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ بَيْنَا أَنَا عِنْدَ الْبَيْتِ بَيْنَ النَّائِمِ وَالْيَقْظَانِ إِذْ أَقْبَلَ أَحَدُ الثَّلَاثَةِ بَيْنَ الرَّجُلَيْنِ فَأُتِيتُ بِطَسْتٍ مِنْ ذَهَبٍ مَلْآنَ حِكْمَةً وَإِيمَانًا فَشَقَّ مِنْ النَّحْرِ إِلَى مَرَاقِّ الْبَطْنِ فَغَسَلَ الْقَلْبَ بِمَاءِ زَمْزَمَ ثُمَّ مُلِئَ حِكْمَةً وَإِيمَانًا ثُمَّ أُتِيتُ بِدَابَّةٍ دُونَ الْبَغْلِ وَفَوْقَ الْحِمَارِ ثُمَّ انْطَلَقْتُ مَعَ جِبْرِيلَ عَلَيْهِ السَّلَام فَأَتَيْنَا السَّمَاءَ الدُّنْيَا فَقِيلَ مَنْ هَذَا قَالَ جِبْرِيلُ قِيلَ وَمَنْ مَعَكَ قَالَ مُحَمَّدٌ قِيلَ وَقَدْ أُرْسِلَ إِلَيْهِ مَرْحَبًا بِهِ وَنِعْمَ الْمَجِيءُ جَاءَ فَأَتَيْتُ عَلَى آدَمَ عَلَيْهِ السَّلَام فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ قَالَ مَرْحَبًا بِكَ مِنْ ابْنٍ وَنَبِيٍّ ثُمَّ أَتَيْنَا السَّمَاءَ الثَّانِيَةَ قِيلَ مَنْ هَذَا قَالَ جِبْرِيلُ قِيلَ وَمَنْ مَعَكَ قَالَ مُحَمَّدٌ فَمِثْلُ ذَلِكَ فَأَتَيْتُ عَلَى يَحْيَى وَعِيسَى فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِمَا فَقَالَا مَرْحَبًا بِكَ مِنْ أَخٍ وَنَبِيٍّ ثُمَّ أَتَيْنَا السَّمَاءَ الثَّالِثَةَ قِيلَ مَنْ هَذَا قَالَ جِبْرِيلُ قِيلَ وَمَنْ مَعَكَ قَالَ مُحَمَّدٌ فَمِثْلُ ذَلِكَ فَأَتَيْتُ عَلَى يُوسُفَ عَلَيْهِ السَّلَام فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ قَالَ مَرْحَبًا بِكَ مِنْ أَخٍ وَنَبِيٍّ ثُمَّ أَتَيْنَا السَّمَاءَ الرَّابِعَةَ فَمِثْلُ ذَلِكَ فَأَتَيْتُ عَلَى إِدْرِيسَ عَلَيْهِ السَّلَام فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ فَقَالَ مَرْحَبًا بِكَ مِنْ أَخٍ وَنَبِيٍّ ثُمَّ أَتَيْنَا السَّمَاءَ الْخَامِسَةَ فَمِثْلُ ذَلِكَ فَأَتَيْتُ عَلَى هَارُونَ عَلَيْهِ السَّلَام فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ قَالَ مَرْحَبًا بِكَ مِنْ أَخٍ وَنَبِيٍّ ثُمَّ أَتَيْنَا السَّمَاءَ السَّادِسَةَ فَمِثْلُ ذَلِكَ ثُمَّ أَتَيْتُ عَلَى مُوسَى عَلَيْهِ السَّلَام فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ فَقَالَ مَرْحَبًا بِكَ مِنْ أَخٍ وَنَبِيٍّ فَلَمَّا جَاوَزْتُهُ بَكَى قِيلَ مَا يُبْكِيكَ قَالَ يَا رَبِّ هَذَا الْغُلَامُ الَّذِي بَعَثْتَهُ بَعْدِي يَدْخُلُ مِنْ أُمَّتِهِ الْجَنَّةَ أَكْثَرُ وَأَفْضَلُ مِمَّا يَدْخُلُ مِنْ أُمَّتِي ثُمَّ أَتَيْنَا السَّمَاءَ السَّابِعَةَ فَمِثْلُ ذَلِكَ فَأَتَيْتُ عَلَى إِبْرَاهِيمَ عَلَيْهِ السَّلَام فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ فَقَالَ مَرْحَبًا بِكَ مِنْ ابْنٍ وَنَبِيٍّ ثُمَّ رُفِعَ لِي الْبَيْتُ الْمَعْمُورُ فَسَأَلْتُ جِبْرِيلَ فَقَالَ هَذَا الْبَيْتُ الْمَعْمُورُ يُصَلِّي فِيهِ كُلَّ يَوْمٍ سَبْعُونَ أَلْفَ مَلَكٍ فَإِذَا خَرَجُوا مِنْهُ لَمْ يَعُودُوا فِيهِ آخِرَ مَا عَلَيْهِمْ ثُمَّ رُفِعَتْ لِي سِدْرَةُ الْمُنْتَهَى فَإِذَا نَبْقُهَا مِثْلُ قِلَالِ هَجَرٍ وَإِذَا وَرَقُهَا مِثْلُ آذَانِ الْفِيَلَةِ وَإِذَا فِي أَصْلِهَا أَرْبَعَةُ أَنْهَارٍ نَهْرَانِ بَاطِنَانِ وَنَهْرَانِ ظَاهِرَانِ فَسَأَلْتُ جِبْرِيلَ فَقَالَ أَمَّا الْبَاطِنَانِ فَفِي الْجَنَّةِ وَأَمَّا الظَّاهِرَانِ فَالْبُطَاءُ وَالنَّيْل ثُمَّ فُرِضَتْ عَلَيَّ خَمْسُونَ صَلَاةً فَأَتَيْتُ عَلَى مُوسَى فَقَالَ مَا صَنَعْتَ قُلْتُ فُرِضَتْ عَلَيَّ خَمْسُونَ صَلَاةً قَالَ إِنِّي أَعْلَمُ بِالنَّاسِ مِنْكَ إِنِّي عَالَجْتُ بَنِي إِسْرَائِيلَ أَشَدَّ الْمُعَالَجَةِ وَإِنَّ أُمَّتَكَ لَنْ يُطِيقُوا ذَلِكَ فَارْجِعْ إِلَى رَبِّكَ فَاسْأَلْهُ أَنْ يُخَفِّفَ عَنْكَ فَرَجَعْتُ إِلَى رَبِّي فَسَأَلْتُهُ أَنْ يُخَفِّفَ عَنِّي فَجَعَلَهَا أَرْبَعِينَ ثُمَّ رَجَعْتُ إِلَى مُوسَى عَلَيْهِ السَّلَام فَقَالَ مَا صَنَعْتَ قُلْتُ جَعَلَهَا أَرْبَعِينَ فَقَالَ لِي مِثْلَ مَقَالَتِهِ الْأُولَى فَرَجَعْتُ إِلَى رَبِّي عَزَّ وَجَلَّ فَجَعَلَهَا ثَلَاثِينَ فَأَتَيْتُ عَلَى مُوسَى عَلَيْهِ السَّلَام فَأَخْبَرْتُهُ فَقَالَ لِي مِثْلَ مَقَالَتِهِ الْأُولَى فَرَجَعْتُ إِلَى رَبِّي فَجَعَلَهَا عِشْرِينَ ثُمَّ عَشْرَةً ثُمَّ خَمْسَةً فَأَتَيْتُ عَلَى مُوسَى عَلَيْهِ السَّلَام فَقَالَ لِي مِثْلَ مَقَالَتِهِ الْأُولَى فَقُلْتُ إِنِّي أَسْتَحِي مِنْ رَبِّي عَزَّ وَجَلَّ أَنْ أَرْجِعَ إِلَيْهِ فَنُودِيَ أَنْ قَدْ أَمْضَيْتُ فَرِيضَتِي وَخَفَّفْتُ عَنْ عِبَادِي وَأَجْزِي بِالْحَسَنَةِ عَشْرَ أَمْثَالِهَا
Бізге [Яқуб бин Ибраһим] хабарлады, ол былай деді; Бізге [Яхья бин Саид] хабарлады, ол былай деді; Бізге [Хисям ад-Дастауаъи] хабарлағаннан кейін ол былай деді: [Қатада] бізге [Әнәс бин Мәліктен] [Мәлик бин Шашаъадан] Пайғамбардың (оған Алланың игілігі мен сәлемі болсын) былай дегенін жеткізді: «Мен Қағбаның алдында ұйқы мен ояулық арасында болған кезде, кенеттен ортадағы үш адамның бірі даналық пен иманға толы алтын шелекпен келді, ол мені тамағыман асқазанға дейін жарып жіберді, содан кейін жүрегімді зәмзәм суымен жуып, оны даналық пен иманға толтырды. Содан кейін маған қашырдан кішірек және есектен үлкен мінетін жануар әкелінді. Содан кейін мені Жәбірейіл (оған Алланың игілігі мен сәлемі болсын) алып кетті. Біз әлем жұмағына жеттік, содан кейін бізден: «Бұл кім?» - деп сұрады. Ол: «Жәбірейіл», - деп жауап берді. Содан кейін одан тағы да: «Сенімен кім?» - деп сұрады. Жәбірейіл: «Мұхаммед», – деп жауап берді. Одан тағы да: «Ол Оған жіберілді ме?» – деп сұрады. Қош келдіңіздер, құрметті қонақ келді! Содан кейін мен Адамға (оған Алланың сәлемі болсын) бардым. Екінші аспанға жеткенде бізден: «Бұл кім?» – деп сұрады. Жәбірейіл: «Жәбірейіл», – деп жауап берді. Одан тағы да: «Сенімен кім?» – деп сұрады. Ол: «Мұхаммед», – деп жауап берді. Содан кейін Адаммен де дәл солай болды. Мен Яхья мен Исаға келіп, оларға сәлем бердім, екеуі де: «Қош келдіңіздер, ей, асыл бауырым және пайғамбар!» – деді. Содан кейін біз үшінші аспанға жеттік, одан (Жәбірейілден): «Бұл кім?» – деп сұрады. Ол: «Жәбірейіл», – деп жауап берді. Содан кейін бізден тағы да: «Сенімен кім?» – деп сұрады. Ол: «Мұхаммед», – деп жауап берді. Содан кейін дәл солай болды. Содан кейін мен Юсуфпен (оған Алланың сәлемі болсын) кездестім, мен оған сәлем бердім, ол: «Қош келдіңіздер, ей, асыл бауырым және пайғамбарым!» – деп жауап берді. Содан кейін біз төртінші аспанға жеттік, сол кезде Адаммен де дәл солай болды. Мен Идриске (ғ.с.) келдім де, оған сәлем бердім, ол: «Қош келдіңіз, уа, менің ардақты бауырым және пайғамбарым», - деп жауап берді. Содан кейін біз бесінші аспанға келдік, Адам атамен де дәл солай болды. Бұрынғыдай, мен Харун алейһис-саламға келіп, оған сәлем бердім, сосын ол жауап берді: «Қош келдіңіздер, бауырларым мен пайғамбарларым!» Содан кейін біз алтыншы аспанға келдік, сонда да солай болды, мен Мұсаға келдім. Мен оған сәлем бердім, сосын ол: «Қош келдіңіздер, бауырым және ардақты пайғамбарым!» деп жауап берді. Мен оның жанынан өткеннен кейін ол жылап жатты, сондықтан одан: «Неге жылап жатырсыңдар?» деп сұрады. Ол: «Уа, Раббым, бұл жас жігіт менің заманымнан кейін жіберілді, бірақ оның жұмаққа кіретін халқы менің халқымнан көп және маңыздырақ», - деп жауап берді. Содан кейін біз жетінші аспанға келдік, сонда да бұрынғыдай болды, мен Ибраһимге келдім. Мен оған сәлем бердім, сосын ол: «Қош келдіңіздер, уа, ардақты ұлым және пайғамбарым!» - деп жауап берді. Мен бұл туралы Жәбірейілден сұрадым, ол: «Бұл - Байтул Макмур. Күн сайын онда жетпіс мың періште намаз оқиды. Егер олар оны тастап кетсе, қайтып оралмайды», - деп жауап берді. Содан кейін Мені Сидратул Мунтахаға тағайындады, мен жемісі құмырадай үлкен, жапырақтары пілдің құлақтарындай, түбінде төрт өзен бар ағаш таптым. Екі жасырын өзен және екі айқын көрінетін өзен. Мен Жәбірейілден сұрадым, ол жауап берді: «Екі жасырын өзен – көктегі өзендер, ал айқын көрінетін екі өзен – Евфрат пен Ніл». Содан кейін мен елу рет намаз оқуға міндетті болдым. Содан кейін мен Мұсаға келдім, ол: «Не істеп жатырсың?» – деді. Мен: «Маған елу рет намаз оқуға міндетті болдым», – деп жауап бердім. Ол: «Мен адамдардың жағдайын сенен жақсы білемін. Мен Исраил ұрпақтарына қолымнан келгеннің бәрін жасадым. Сенің халқың мұны істей алмайды, сондықтан Раббыңа қайтып, Одан жеңілдік сұра», – деді. Мен Раббыма қайтып келіп, Одан жеңілдік сұрадым, ал Аллаһ оны қырық есеге дейін азайтты. Содан кейін мен Мұсаға қайтып барамын. Оған сәлем, ол: «Не істеп жатырсың?» – деді. Мен: «Ол оны қырық есеге дейін азайтты», – деп жауап бердім. Содан кейін ол бірінші айтқанын айтты, содан кейін мен қайтадан өз жағыма қайттым. Раббым Азза уә Джалла. Ол оны отызға дейін азайтты. Содан кейін мен Мұса алейһиске сәлем айту үшін келдім, ол бастапқы сөздермен бірдей деді. Содан кейін мен Раббыма оралдым, Ол оны жиырма есеге дейін азайтты. Содан кейін он есе, соңында бес есе. Содан кейін мен Мұса алейһиске сәлем бердім, ол алдымен айтқандай: «Бірақ мен Аллаһ Азза уә Джаллаға оралудан ұяламын», - деді. Содан кейін оған (Пайғамбар Мұхаммед, оған Алланың игілігі мен сәлемі болсын): «Мен өз міндеттерімді белгіледім, құлдарымның міндеттерін жеңілдеттім және әрбір жақсы іс он сауаппен марапатталады», - деп шақырылды.