Hadits Perwakilan
Keutamaan rombongan kapal (Ahlus Safinah) seperti Ja'far bin Abi Thalib dan Abu Musa Al-Asy'ari yang mendapat pahala dua kali hijrah
इमाम बुखारी : 3905حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلَاءِ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ حَدَّثَنَا بُرَيْدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَبِي مُوسَى رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ بَلَغَنَا مَخْرَجُ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَنَحْنُ بِالْيَمَنِ فَخَرَجْنَا مُهَاجِرِينَ إِلَيْهِ أَنَا وَأَخَوَانِ لِي أَنَا أَصْغَرُهُمْ أَحَدُهُمَا أَبُو بُرْدَةَ وَالْآخَرُ أَبُو رُهْمٍ إِمَّا قَالَ بِضْعٌ وَإِمَّا قَالَ فِي ثَلَاثَةٍ وَخَمْسِينَ أَوْ اثْنَيْنِ وَخَمْسِينَ رَجُلًا مِنْ قَوْمِي فَرَكِبْنَا سَفِينَةً فَأَلْقَتْنَا سَفِينَتُنَا إِلَى النَّجَاشِيِّ بِالْحَبَشَةِ فَوَافَقْنَا جَعْفَرَ بْنَ أَبِي طَالِبٍ فَأَقَمْنَا مَعَهُ حَتَّى قَدِمْنَا جَمِيعًا فَوَافَقْنَا النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ افْتَتَحَ خَيْبَرَ وَكَانَ أُنَاسٌ مِنْ النَّاسِ يَقُولُونَ لَنَا يَعْنِي لِأَهْلِ السَّفِينَةِ سَبَقْنَاكُمْ بِالْهِجْرَةِ وَدَخَلَتْ أَسْمَاءُ بِنْتُ عُمَيْسٍ وَهِيَ مِمَّنْ قَدِمَ مَعَنَا عَلَى حَفْصَةَ زَوْجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ زَائِرَةً وَقَدْ كَانَتْ هَاجَرَتْ إِلَى النَّجَاشِيِّ فِيمَنْ هَاجَرَ فَدَخَلَ عُمَرُ عَلَى حَفْصَةَ وَأَسْمَاءُ عِنْدَهَا فَقَالَ عُمَرُ حِينَ رَأَى أَسْمَاءَ مَنْ هَذِهِ قَالَتْ أَسْمَاءُ بِنْتُ عُمَيْسٍ قَالَ عُمَرُ الْحَبَشِيَّةُ هَذِهِ الْبَحْرِيَّةُ هَذِهِ قَالَتْ أَسْمَاءُ نَعَمْ قَالَ سَبَقْنَاكُمْ بِالْهِجْرَةِ فَنَحْنُ أَحَقُّ بِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْكُمْ فَغَضِبَتْ وَقَالَتْ كَلَّا وَاللَّهِ كُنْتُمْ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُطْعِمُ جَائِعَكُمْ وَيَعِظُ جَاهِلَكُمْ وَكُنَّا فِي دَارِ أَوْ فِي أَرْضِ الْبُعَدَاءِ الْبُغَضَاءِ بِالْحَبَشَةِ وَذَلِكَ فِي اللَّهِ وَفِي رَسُولِهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَايْمُ اللَّهِ لَا أَطْعَمُ طَعَامًا وَلَا أَشْرَبُ شَرَابًا حَتَّى أَذْكُرَ مَا قُلْتَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَنَحْنُ كُنَّا نُؤْذَى وَنُخَافُ وَسَأَذْكُرُ ذَلِكَ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَسْأَلُهُ وَاللَّهِ لَا أَكْذِبُ وَلَا أَزِيغُ وَلَا أَزِيدُ عَلَيْهِ فَلَمَّا جَاءَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَتْ يَا نَبِيَّ اللَّهِ إِنَّ عُمَرَ قَالَ كَذَا وَكَذَا قَالَ فَمَا قُلْتِ لَهُ قَالَتْ قُلْتُ لَهُ كَذَا وَكَذَا قَالَ لَيْسَ بِأَحَقَّ بِي مِنْكُمْ وَلَهُ وَلِأَصْحَابِهِ هِجْرَةٌ وَاحِدَةٌ وَلَكُمْ أَنْتُمْ أَهْلَ السَّفِينَةِ هِجْرَتَانِ قَالَتْ فَلَقَدْ رَأَيْتُ أَبَا مُوسَى وَأَصْحَابَ السَّفِينَةِ يَأْتُونِي أَرْسَالًا يَسْأَلُونِي عَنْ هَذَا الْحَدِيثِ مَا مِنْ الدُّنْيَا شَيْءٌ هُمْ بِهِ أَفْرَحُ وَلَا أَعْظَمُ فِي أَنْفُسِهِمْ مِمَّا قَالَ لَهُمْ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَبُو بُرْدَةَ قَالَتْ أَسْمَاءُ فَلَقَدْ رَأَيْتُ أَبَا مُوسَى وَإِنَّهُ لَيَسْتَعِيدُ هَذَا الْحَدِيثَ مِنِّي
मला [मुहम्मद बिन अल-आला] यांनी सांगितले; आम्हाला [अबू उसामा] यांनी सांगितले; आम्हाला [बुरायद बिन अब्दुल्लाह] यांनी [अबू बुरदा] यांच्याकडून आणि त्यांनी [अबू मूसा] (रज़ियल्लाहु अन्हु) यांच्याकडून सांगितले, ज्यांनी म्हटले: पैगंबर (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) यांच्या मदीना स्थलांतराची बातमी आम्हाला यमनमध्ये असताना मिळाली, म्हणून आम्ही त्यांची भेट घेण्यासाठी माझ्या दोन भावांसह हिज्रतला निघालो; मी सर्वात लहान होतो. एक अबू बुरदा आणि दुसरा अबू रुह्म होता. -अबू बुरदा म्हणाले: 'असे दिसते की अबू मुसा यांनी माझ्या लोकांची संख्या सुमारे दहा, किंवा पन्नास-तीन, किंवा पन्नास-दोन अशी सांगितली होती'—आम्ही एका जहाजावर चढलो, आणि त्या जहाजानं आम्हाला इथियोपियातील राजा नजाशी यांच्याकडे नेलं; तिथे आम्ही जाफर बिन अबू तालिब यांना भेटलो आणि त्यांच्यासोबत तोपर्यंत राहिलो जोपर्यंत आम्ही सर्व एकत्र मदीनाकडे निघू शकलो. आम्ही पैगंबर (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) यांना भेटलो, तेव्हा ते खैबर जिंकत होते. मग पैगंबर (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) यांच्या सोबत असलेल्या काही लोकांनी आम्हाला—म्हणजेच बोटीतील प्रवाशांना—'हिजरामुळे आम्ही तुमच्यापेक्षा अधिक प्रतिष्ठित आहोत' असे म्हटले. त्यानंतर असमा बिन्त उमैस—ती आमच्यासोबत बोटीने आलेल्या प्रवाशांपैकी होती—तिने पैगंबर (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) यांच्या पत्नी हफ्सा (रजिअल्लाहु तआला) यांना भेटले, ज्या देखील बोटीच्या पंगडासोबत नाजाशीकडे हिजरा करून गेल्या होत्या. उमर त्या वेळी आस्मा यांच्यासोबत असलेल्या हफ्सा यांना भेटले. उमरने आस्मा यांना पाहताच विचारले, "ही कोण आहे?" "मी आस्मा बिन्त उमैस आहे!" असे आस्मा यांनी उत्तर दिले. उमर म्हणाले, 'तुम्ही मुहाजिरांसोबत बोटीने प्रवास केलात की समुद्र पार केलात?' 'होय,' असे असमा म्हणाली. उमर म्हणाले, 'आम्ही तुमच्यापेक्षा अधिक खास आहोत कारण आम्ही हजरात केले आहे, आणि आम्हाला पैगंबर सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम यांच्यावर तुमच्यापेक्षा अधिक हक्क आहे!' हे शब्द ऐकताच अस्मा बिन्त उमैस त्वरितच खिन्न झाली आणि म्हणाली, 'नाही, अल्लाहच्या शपथाने, अल्लाहच्या पैगंबर (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) यांच्या सोबत तुमच्या संगतीमुळेच तो भुकेल्यांना अन्न देऊ शकतो आणि अज्ञानांना मार्गदर्शन करू शकतो, तर आम्ही इथियोपियातील एका दूरच्या आणि निर्जन प्रदेशात आहोत, आणि हे सर्व फक्त अल्लाह आणि त्यांच्या प्रेषिताच्या (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) नावाखातीर होते, आणि अल्लाहच्या शपथाने, आम्ही उपाशी लोकांना अन्न देऊ शकत नव्हतो, ना तहानलेल्यांना पाणी देऊ शकत होतो, म्हणून मी तुमचे शब्द अल्लाहच्या प्रेषिताला (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) सांगणार आहे; आम्हालाही त्रास झाला आणि घाबरवण्यात आले, आणि मी हे सर्व पैगंबर (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) यांना सांगणार आहे. अल्लाहची शपथ, मी त्याला विचारणार आहे; मी खोटं बोलणार नाही, सत्यापासून विचलित होणार नाही, ना त्यात अलंकरण करणार!' जेव्हा पैगंबर (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) आले, तेव्हा असमा बिन्त उमैस यांनी आपले तक्रारी मांडल्या: 'हे अल्लाहचे प्रेषित, उमर यांनी असे-तसे म्हटले—' त्यांनी उमर यांचे शब्द सांगितले, ज्यात त्यांनी स्वतःला आणि त्यांच्या सोबतींना अधिक प्रतिष्ठित असल्याचा दावा केला होता.' पैगंबरने विचारले: 'मग तू काय उत्तर दिले?' असमा' म्हणाली: 'मी असे आणि तसे उत्तर दिले' – तिने आपले संपूर्ण उत्तर सांगितले – त्यानंतर पैगंबरने म्हटले: 'उमर यांचा तुझ्यापेक्षा माझ्यावर जास्त हक्क नाही; त्यांना आणि त्यांच्या साथीदारांना फक्त एकच हिजरत आहे, तर तुम्हाला, बोटीतील प्रवाशांना, दोन हिजरत आहेत.' अस्मा बिन्त उमैस म्हणाली: 'त्यानंतर मी पाहिले की अबू मूसा आणि बोटीवरील प्रवासी एकएक करून माझ्याकडे येत होते आणि मला या हदीसविषयी विचारत होते.' ज्यामुळे या सांसारिक संपत्तीपैकी कोणतीही गोष्ट त्यांना त्यापेक्षा जास्त आनंद देऊ शकली नाही, आणि त्यांनी पैगंबर सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम यांच्या शब्दांपेक्षा कोणतीही गोष्ट अधिक मोलाची मानली नाही.' अबू बुरदा म्हणाले, असमा म्हणाली; 'मी अबू मुसाला अनेकदा मला हा हदीस परत परत सांगायला सांगताना पाहिले.'