حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ يَزِيدَ بْنِ إِبْرَاهِيمَ أَبُو الْحَسَنِ الْحَرَّانِيُّ حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا أَبُو إِسْحَاقَ سَمِعْتُ الْبَرَاءَ بْنَ عَازِبٍ يَقُولُ جَاءَ أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ إِلَى أَبِي فِي مَنْزِلِهِ فَاشْتَرَى مِنْهُ رَحْلًا فَقَالَ لِعَازِبٍ ابْعَثْ ابْنَكَ يَحْمِلْهُ مَعِي قَالَ فَحَمَلْتُهُ مَعَهُ وَخَرَجَ أَبِي يَنْتَقِدُ ثَمَنَهُ فَقَالَ لَهُ أَبِي يَا أَبَا بَكْرٍ حَدِّثْنِي كَيْفَ صَنَعْتُمَا حِينَ سَرَيْتَ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ نَعَمْ أَسْرَيْنَا لَيْلَتَنَا وَمِنْ الْغَدِ حَتَّى قَامَ قَائِمُ الظَّهِيرَةِ وَخَلَا الطَّرِيقُ لَا يَمُرُّ فِيهِ أَحَدٌ فَرُفِعَتْ لَنَا صَخْرَةٌ طَوِيلَةٌ لَهَا ظِلٌّ لَمْ تَأْتِ عَلَيْهِ الشَّمْسُ فَنَزَلْنَا عِنْدَهُ وَسَوَّيْتُ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَكَانًا بِيَدِي يَنَامُ عَلَيْهِ وَبَسَطْتُ فِيهِ فَرْوَةً وَقُلْتُ نَمْ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَأَنَا أَنْفُضُ لَكَ مَا حَوْلَكَ فَنَامَ وَخَرَجْتُ أَنْفُضُ مَا حَوْلَهُ فَإِذَا أَنَا بِرَاعٍ مُقْبِلٍ بِغَنَمِهِ إِلَى الصَّخْرَةِ يُرِيدُ مِنْهَا مِثْلَ الَّذِي أَرَدْنَا فَقُلْتُ لَهُ لِمَنْ أَنْتَ يَا غُلَامُ فَقَالَ لِرَجُلٍ مِنْ أَهْلِ الْمَدِينَةِ أَوْ مَكَّةَ قُلْتُ أَفِي غَنَمِكَ لَبَنٌ قَالَ نَعَمْ قُلْتُ أَفَتَحْلُبُ قَالَ نَعَمْ فَأَخَذَ شَاةً فَقُلْتُ انْفُضْ الضَّرْعَ مِنْ التُّرَابِ وَالشَّعَرِ وَالْقَذَى قَالَ فَرَأَيْتُ الْبَرَاءَ يَضْرِبُ إِحْدَى يَدَيْهِ عَلَى الْأُخْرَى يَنْفُضُ فَحَلَبَ فِي قَعْبٍ كُثْبَةً مِنْ لَبَنٍ وَمَعِي إِدَاوَةٌ حَمَلْتُهَا لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَرْتَوِي مِنْهَا يَشْرَبُ وَيَتَوَضَّأُ فَأَتَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَكَرِهْتُ أَنْ أُوقِظَهُ فَوَافَقْتُهُ حِينَ اسْتَيْقَظَ فَصَبَبْتُ مِنْ الْمَاءِ عَلَى اللَّبَنِ حَتَّى بَرَدَ أَسْفَلُهُ فَقُلْتُ اشْرَبْ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ فَشَرِبَ حَتَّى رَضِيتُ ثُمَّ قَالَ أَلَمْ يَأْنِ لِلرَّحِيلِ قُلْتُ بَلَى قَالَ فَارْتَحَلْنَا بَعْدَمَا مَالَتْ الشَّمْسُ وَاتَّبَعَنَا سُرَاقَةُ بْنُ مَالِكٍ فَقُلْتُ أُتِينَا يَا رَسُولَ اللَّهِ فَقَالَ { لَا تَحْزَنْ إِنَّ اللَّهَ مَعَنَا } فَدَعَا عَلَيْهِ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَارْتَطَمَتْ بِهِ فَرَسُهُ إِلَى بَطْنِهَا أُرَى فِي جَلَدٍ مِنْ الْأَرْضِ شَكَّ زُهَيْرٌ فَقَالَ إِنِّي أُرَاكُمَا قَدْ دَعَوْتُمَا عَلَيَّ فَادْعُوَا لِي فَاللَّهُ لَكُمَا أَنْ أَرُدَّ عَنْكُمَا الطَّلَبَ فَدَعَا لَهُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَنَجَا فَجَعَلَ لَا يَلْقَى أَحَدًا إِلَّا قَالَ قَدْ كَفَيْتُكُمْ مَا هُنَا فَلَا يَلْقَى أَحَدًا إِلَّا رَدَّهُ قَالَ وَوَفَى لَنَا

हे आम्हाला [मुहम्मद बिन युसुफ] यांनी सांगितले, ज्यांनी आम्हाला [अहमद बिन याझीद बिन इब्राहीम, अल-हसन अल-हarrani यांचे वडील] यांच्याकडून सांगितले, ज्यांनी आम्हाला [जुहैर बिन मुहम्मद'अवियाह] यांच्याकडून सांगितले, ज्यांनी आम्हाला [अबू इसहाक] यांच्याकडून सांगितले की मी [अल-बारा' बिन 'अज़िब] यांना म्हणताना ऐकले: [अबू बक्र] माझ्या वडिलांच्या (अज़िब यांच्या) घरी उंटांच्या काठींचा संच खरेदी करण्यासाठी आले, आणि त्यांना म्हणाले; 'तुमचा मुलगा माझ्यासोबत ते घेऊन जाईल म्हणून पाठवा'. अल-बारा म्हणाले: "मग मी त्याच्यासोबत ती काठी उचलली, आणि माझे वडील खरेदीचे पैसे घेऊन बाहेर आले आणि अबू बक्र यांना म्हणाले: 'हे अबू बक्र, मला सांगा की तुम्ही दोघे रात्री प्रवास करत असताना (जेव्हा तुम्ही यथ्रिबकडे हजरात होणार होते) पैगंबर सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम यांच्यासोबत काय करत होतात?'" अबू बक्र म्हणाले: "ठीक आहे. आम्ही संपूर्ण रात्र आणि दुसऱ्या दिवशी दुपारीपर्यंत चालत होतो. रस्ता इतका मोकळा होता की त्यावर यापूर्वी कोणीही प्रवास केला नव्हता, जोपर्यंत आम्ही एका उंच खडकाजवळ पोहोचलो जिथे सूर्याच्या किरणांपासून वाचवणारी सावली असलेली जागा होती. म्हणून आम्ही त्या खडकाजवळ थांबलो, आणि मी पैगंबर (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) यांच्यासाठी माझ्या हातांनी जमीन सपाट केली, जेणेकरून ते तिथे झोपू शकतील. मग मी एक चटई पसरली आणि म्हणालो, 'अल्लाहच्या पैगंबर, कृपया झोपा; मी तुमची राखण करीन.' तेव्हा तो झोपला, आणि मी थोड्या वेळासाठी आजूबाजूला पाहण्यासाठी बाजूला गेलो, तेव्हा मला एक तरुण गवळी मुलगा दिसला जो आपल्या बकर्‍यांना आमच्याप्रमाणेच आश्रयासाठी त्या खडकाकडे घेऊन जात होता. मी त्याला विचारले, "अरे गुलामा, तू कोणाचा आहेस?" त्या तरुण गवळ्याने उत्तर दिले, "मी शहरातून किंवा मक्काहून कोणाचा तरी आहे." —कथा सांगणारा अहमद बिन याझीद याला खात्री नव्हती की ते शहर होते की मक्काहून.— त्या वेळी मदीना अजून ओळखले जात नव्हते. मी पुन्हा विचारले, "तुझ्या बकर्‍या दूध देतात का?" त्या तरुण गवळ्याने उत्तर दिले, 'होय.' मी पुन्हा विचारले, 'तू त्याचे दूध काढायला तयार आहेस का?' त्या तरुण गवळ्याने पुन्हा उत्तर दिले, 'होय.' मग त्याने आपल्या मेंढ्यांपैकी एक मेंढी घेतली, आणि मी म्हणालो, 'तिच्या थेंब्यांवरील धूळ, केस आणि घाण स्वच्छ कर.' कथावाचक (अबू इशाक) म्हणाले; "मी अल-बारा यांना दुधाच्या थेंबांना स्वच्छ करण्यासाठी एक हात दुसऱ्या हातावर घासताना पाहिले." (अबू बक्र) पुढे म्हणाले: "नंतर गोरवाळ्याच्या मुलाने थोडे दूध काढले आणि ते एका काचेच्या ग्लासमध्ये ओतले, तर मी पैगंबर (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) यांच्यासाठी तयार केलेले एक लहान पात्र उचलले, जे ते सहसा तहान भागवण्यासाठी, पिण्यासाठी आणि वुजू करण्यासाठी वापरायचे. मग मी पैगंबर (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) यांच्याकडे गेलो, पण मला त्यांना जागं करण्याची हिम्मत होत नव्हती. आणि जेव्हा तो जागा झाला, तेव्हा मी दुधाच्या तळाशी थंड होईल म्हणून त्यात पाणी ओतले, मग मी म्हणालो; 'प्या, हे अल्लाहचे प्रेषित.' अबू बक्र म्हणाले; 'त्याने ते प्यायले जोपर्यंत मला समाधान झाले.' मग त्याने विचारले; 'आता आपण प्रवास पुढे सुरू करू का?' मी उत्तर दिले, 'होय.' मग सूर्यास्त होऊ लागल्यावर आम्ही आमच्या प्रवासाला पुढे निघालो. (दरम्यान) सुरक़ा बिन मालिक आमच्या पावलांच्या ठशांचा माग घेऊन आमच्या मागे येत होता. मी म्हणालो, 'अल्लाहचे प्रेषिता, आम्हाला पकडले जाईल.' त्यांनी सांगितले, 'दु:खी होऊ नकोस, कारण खरोखरच अल्लाह आमच्यासोबत आहे.' मग पैगंबर (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) यांनी सुराका बिन मालिकवर अपशकुन ओढवला, त्यामुळे सुराकाचा घोडा उदरापर्यंत जमिनीत धडकला." किंवा, दुसऱ्या आवृत्तीनुसार – "मला वाटते तो जमिनीवर घसरला" – झुहैर याबाबत अनिश्चित होता. तेव्हा सुरक़ाह बिन मालिक म्हणाला: "मला तुम्हा दोघे माझ्यावर संकट ओढवताना दिसत आहात. कृपया माझ्या सुरक्षिततेसाठी प्रार्थना करा. अल्लाहची शपथ, तुमच्या दोघांसाठी, मी तुमचा शोध घेणाऱ्यांना परत पाठवीन." मग पैगंबर (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) यांनी त्याच्या भल्यासाठी दुआ केली, आणि सुराकाला वाचवले गेले; त्यामुळे तो ज्यालाही भेटत असे, त्याला म्हणायचा: "मी इथे तुमची जामीन घेतली आहे, (म्हणून परत जा)." अशाप्रकारे, तो ज्यालाही भेटला, त्याला परत जाण्यास सांगितले. त्याने (अबू बक्र) म्हटले: "त्याने आमच्याशी केलेले वचन पाळले आहे."