Hadith Representative
Awal wahyu kepada Rasulullah SAW adalah berupa mimpi yang baik
Imam Muslim : 231حَدَّثَنِي أَبُو الطَّاهِرِ أَحْمَدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرِو بْنِ سَرْحٍ أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ قَالَ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ حَدَّثَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ أَنَّ عَائِشَةَ زَوْجَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَخْبَرَتْهُ أَنَّهَا قَالَتْ كَانَ أَوَّلُ مَا بُدِئَ بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ الْوَحْيِ الرُّؤْيَا الصَّادِقَةَ فِي النَّوْمِ فَكَانَ لَا يَرَى رُؤْيَا إِلَّا جَاءَتْ مِثْلَ فَلَقِ الصُّبْحِ ثُمَّ حُبِّبَ إِلَيْهِ الْخَلَاءُ فَكَانَ يَخْلُو بِغَارِ حِرَاءٍ يَتَحَنَّثُ فِيهِ وَهُوَ التَّعَبُّدُ اللَّيَالِيَ أُوْلَاتِ الْعَدَدِ قَبْلَ أَنْ يَرْجِعَ إِلَى أَهْلِهِ وَيَتَزَوَّدُ لِذَلِكَ ثُمَّ يَرْجِعُ إِلَى خَدِيجَةَ فَيَتَزَوَّدُ لِمِثْلِهَا حَتَّى فَجِئَهُ الْحَقُّ وَهُوَ فِي غَارِ حِرَاءٍ فَجَاءَهُ الْمَلَكُ فَقَالَ اقْرَأْ قَالَ مَا أَنَا بِقَارِئٍ قَالَ فَأَخَذَنِي فَغَطَّنِي حَتَّى بَلَغَ مِنِّي الْجَهْدَ ثُمَّ أَرْسَلَنِي فَقَالَ اقْرَأْ قَالَ قُلْتُ مَا أَنَا بِقَارِئٍ قَالَ فَأَخَذَنِي فَغَطَّنِي الثَّانِيَةَ حَتَّى بَلَغَ مِنِّي الْجَهْدَ ثُمَّ أَرْسَلَنِي فَقَالَ أَقْرَأْ فَقُلْتُ مَا أَنَا بِقَارِئٍ فَأَخَذَنِي فَغَطَّنِي الثَّالِثَةَ حَتَّى بَلَغَ مِنِّي الْجَهْدَ ثُمَّ أَرْسَلَنِي فَقَالَ { اقْرَأْ بِاسْمِ رَبِّكَ الَّذِي خَلَقَ خَلَقَ الْإِنْسَانَ مِنْ عَلَقٍ اقْرَأْ وَرَبُّكَ الْأَكْرَمُ الَّذِي عَلَّمَ بِالْقَلَمِ عَلَّمَ الْإِنْسَانَ مَا لَمْ يَعْلَمْ } فَرَجَعَ بِهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَرْجُفُ بَوَادِرُهُ حَتَّى دَخَلَ عَلَى خَدِيجَةَ فَقَالَ زَمِّلُونِي زَمِّلُونِي فَزَمَّلُوهُ حَتَّى ذَهَبَ عَنْهُ الرَّوْعُ ثُمَّ قَالَ لِخَدِيجَةَ أَيْ خَدِيجَةُ مَا لِي وَأَخْبَرَهَا الْخَبَرَ قَالَ لَقَدْ خَشِيتُ عَلَى نَفْسِي قَالَتْ لَهُ خَدِيجَةُ كَلَّا أَبْشِرْ فَوَاللَّهِ لَا يُخْزِيكَ اللَّهُ أَبَدًا وَاللَّهِ إِنَّكَ لَتَصِلُ الرَّحِمَ وَتَصْدُقُ الْحَدِيثَ وَتَحْمِلُ الْكَلَّ وَتَكْسِبُ الْمَعْدُومَ وَتَقْرِي الضَّيْفَ وَتُعِينُ عَلَى نَوَائِبِ الْحَقِّ فَانْطَلَقَتْ بِهِ خَدِيجَةُ حَتَّى أَتَتْ بِهِ وَرَقَةَ بْنَ نَوْفَلِ بْنِ أَسَدِ بْنِ عَبْدِ الْعُزَّى وَهُوَ ابْنُ عَمِّ خَدِيجَةَ أَخِي أَبِيهَا وَكَانَ امْرَأً تَنَصَّرَ فِي الْجَاهِلِيَّةِ وَكَانَ يَكْتُبُ الْكِتَابَ الْعَرَبِيَّ وَيَكْتُبُ مِنْ الْإِنْجِيلِ بِالْعَرَبِيَّةِ مَا شَاءَ اللَّهُ أَنْ يَكْتُبَ وَكَانَ شَيْخًا كَبِيرًا قَدْ عَمِيَ فَقَالَتْ لَهُ خَدِيجَةُ أَيْ عَمِّ اسْمَعْ مِنْ ابْنِ أَخِيكَ قَالَ وَرَقَةُ بْنُ نَوْفَلٍ يَا ابْنَ أَخِي مَاذَا تَرَى فَأَخْبَرَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَبَرَ مَا رَآهُ فَقَالَ لَهُ وَرَقَةُ هَذَا النَّامُوسُ الَّذِي أُنْزِلَ عَلَى مُوسَى صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا لَيْتَنِي فِيهَا جَذَعًا يَا لَيْتَنِي أَكُونُ حَيًّا حِينَ يُخْرِجُكَ قَوْمُكَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَوَ مُخْرِجِيَّ هُمْ قَالَ وَرَقَةُ نَعَمْ لَمْ يَأْتِ رَجُلٌ قَطُّ بِمَا جِئْتَ بِهِ إِلَّا عُودِيَ وَإِنْ يُدْرِكْنِي يَوْمُكَ أَنْصُرْكَ نَصْرًا مُؤَزَّرًا و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ قَالَ قَالَ الزُّهْرِيُّ وَأَخْبَرَنِي عُرْوَةُ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّهَا قَالَتْ أَوَّلُ مَا بُدِئَ بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ الْوَحْيِ وَسَاقَ الْحَدِيثَ بِمِثْلِ حَدِيثِ يُونُسَ غَيْرَ أَنَّهُ قَالَ فَوَاللَّهِ لَا يُحْزِنُكَ اللَّهُ أَبَدًا وَقَالَ قَالَتْ خَدِيجَةُ أَيْ ابْنَ عَمِّ اسْمَعْ مِنْ ابْنِ أَخِيكَ و حَدَّثَنِي عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ شُعَيْبِ بْنِ اللَّيْثِ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ جَدِّي قَالَ حَدَّثَنِي عُقَيْلُ بْنُ خَالِدٍ قَالَ ابْنُ شِهَابٍ سَمِعْتُ عُرْوَةَ بْنَ الزُّبَيْرِ يَقُولُ قَالَتْ عَائِشَةُ زَوْجُ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَرَجَعَ إِلَى خَدِيجَةَ يَرْجُفُ فُؤَادُهُ وَاقْتَصَّ الْحَدِيثَ بِمِثْلِ حَدِيثِ يُونُسَ وَمَعْمَرٍ وَلَمْ يَذْكُرْ أَوَّلَ حَدِيثِهِمَا مِنْ قَوْلِهِ أَوَّلُ مَا بُدِئَ بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ الْوَحْيِ الرُّؤْيَا الصَّادِقَةُ وَتَابَعَ يُونُسَ عَلَى قَوْلِهِ فَوَاللَّهِ لَا يَخْزِيكَ اللَّهُ أَبَدًا وَذَكَرَ قَوْلَ خَدِيجَةَ أَيْ ابْنَ عَمِّ اسْمَعْ مِنْ ابْنِ أَخِيكَ
اسان کي [ابو الطاهر احمد بن عمرو بن عبدالله بن عمرو بن سرح] ٻڌايو آهي اسان کي [ابن وهب] ٻڌايو آهي، هن چيو؛ مون کي [يونس] [ابن شهاب] کان خبر ڏني آهي، هن چيو؛ اسان کي [عروه بن زبير] ٻڌايو آهي ته [عيسيه] رسول الله ﷺ جي زال، هن کي خبر ڏني هئي ته، هن چيو ته؛ رسول الله ﷺ جي پهرين وحي جيڪا ننڊ ۾ آئي هئي اها هڪ سچي خواب جي صورت ۾ هئي. هن کي اهو خواب نه مليو، پر اهو صبح جي خاموشي وانگر هو، پوءِ هن کي اڪيلو رهڻ پسند آيو. هو عام طور تي غار حرا ڏانهن پوئتي هٽندو هو. اتي هن گهر واپس اچڻ کان اڳ ڪيتريون راتيون الله جي عبادت ۾ گذاريون. ان مقصد لاءِ، هو ڪجهه سامان کڻي آيو. - اتي ڪيترن ئي ڏينهن کان پوءِ - هو خديجه ڏانهن موٽيو، ڪيترن ئي راتين لاءِ سامان کڻي ويو. هي صورتحال مسلسل هلندي رهي، جيستائين جڏهن هو غار حرا ۾ هو ته ان تي وحي نه آئي. هي وحي جبرائيل فرشتي طرفان هن طرح پهچايو ويو ته: 'پڙهو اي محمد!' هن چيو؛ 'مان پڙهڻ ۾ سٺو نه آهيان'. رسول الله فرمايو؛ 'پوءِ ملائڪ مون کي پڪڙيو ۽ مون کي مضبوطيءَ سان ڀاڪر پائي ورتو، جڏهن مون کي ٿڪاوٽ محسوس ٿي ته هن مون کي ڇڏي ڏنو. پوءِ هن چيو؛ 'پڙهو اي محمد!' هن چيو؛ 'پوءِ مون جواب ڏنو، 'مان پڙهي نٿو سگهان'. هن جاري رکيو؛ 'پوءِ جبرائيل مون کي پڪڙيو ۽ مون کي ٻيهر مضبوطيءَ سان ڀاڪر پائي ورتو، جيستائين جڏهن مون کي ٿڪاوٽ محسوس ٿي ته هن ٻيهر ڇڏي ڏنو. پوءِ هن چيو؛ 'پڙهو اي محمد!' هن چيو؛ 'پوءِ مون جواب ڏنو؛ 'مان پڙهڻ ۾ سٺو نه آهيان'. هن جاري رکيو؛ 'جبرييل مون کي ٻيهر پڪڙيو ۽ مون کي مضبوطيءَ سان ڀاڪر پائي ورتو، ته جيئن جڏهن مان ٿڪاوٽ محسوس ڪريان ته هن مون کي ڇڏي ڏنو. پوءِ هن خدا جو ڪلام پڙهيو؛ '-پڙهو اي محمد پنهنجي رب جي نالي سان جنهن سڀني مخلوقات کي پيدا ڪيو. هن انسان کي رت جي ڦڙي مان پيدا ڪيو، ان کي پڙهو، ۽ اهو توهان جو رب، رحمٰن آهي، جيڪو قلم ذريعي انسان کي سيکاري ٿو. هن انسان کي ڪجهه نامعلوم سيکاريو-' -سوال: العلق؛ 1-5-. انهيءَ واقعي کان پوءِ هو خوف جي حالت ۾ گهر هليو ويو جيستائين هو خديجه سان مليو، جيئن هن چيو؛ 'مون کي ڍڪيو! مون کي ڍڪيو'. پوءِ خديجه کيس هڪ ڪمبل ڏنو ته جيئن خوف جو احساس هن مان غائب ٿي وڃي. پوءِ هن خديجه کي چيو؛ 'اي خديجه! مون کي ڇا ٿيو آهي؟' هن سڀ واقعا پڻ ٻڌايا جيڪي ٿيا هئا. هن ٻيهر چيو؛ 'مان واقعي پاڻ لاءِ پريشان آهيان'. خديجه کيس تسلي ڏيندي رهي ته؛ 'ائين نه ڪر، خوش رهو! الله جو قسم، الله توکي ڪڏهن به ذليل نه ڪندو. الله جي واسطي! بيشڪ، توهان ڀائيچاري جا رشتا جوڙيا آهن، ايمانداري سان ڳالهايو آهي، ٻين ماڻهن جا بار کنيا آهن، ڪنهن اهڙي شيءِ لاءِ ڪوشش ڪرڻ پسند ڪيو آهي جيڪا اتي نه هئي، مهمانن جي خدمت ڪئي آهي ۽ هميشه سچائي جي ڳالهين جو دفاع ڪيو آهي'. خديجه فوري طور تي خديجه جي ڪزن ورقه بن نوفل بن اسد بن عبدالعزي سان ملڻ لاءِ وئي. هو جاهليت جي دور ۾ هڪ عيسائي هو. هن کي عربي رسم الخط ۾ لکڻ پسند هو ۽ عربي رسم الخط ۾ بائيبل جو گهڻو حصو لکيو هو. تڏهن تائين هو پوڙهو ۽ انڌو ٿي چڪو هو. خديجه کيس چيو، 'چاچا! - چاچو هڪ لقب آهي جيڪو عام طور تي عربن ۾ ڪزنن لاءِ استعمال ٿيندو آهي، وغيره ڇاڪاڻ ته اهي انهن کي وڏي هجڻ جي بنياد تي عزت ڏيندا آهن - پنهنجي ڀاءُ جي پٽ جي ڪهاڻي ٻڌو.' ورقه بن نوفل چيو؛ 'اي منهنجي ڀاءُ جو پٽ! ڇا ٿيو؟' پوءِ رسول الله صلي الله عليه وسلم اهي سڀ واقعا ٻڌا جيڪي هن محسوس ڪيا هئا. اهو واقعو ٻڌي، ورقه چيو؛ 'هي هڪ قانون آهي جيڪو هڪ ڀيرو حضرت موسيٰ عليه السلام تي نازل ٿيو هو. اهو بهتر هوندو ته مان اڃا تائين جوان هجان جڏهن توهان کي نبي بڻايو ويو هو. ۽ اهو به سٺو هوندو ته مان اڃا تائين زنده هجان جڏهن توهان کي توهان جي قوم طرفان ڪڍيو ويو هو'. پوءِ رسول الله صلي الله عليه وسلم زور ڏنو؛ 'ڇا اهي مون کي ٻاهر ڪڍڻ وارا آهن؟' ورقه جواب ڏنو، 'ها، هر نبي جيڪو اُٿي ٿو اهو توهان وانگر ڪم نٿو ڪري، پر ضرور نفرت ڪئي ويندي.' جيڪڏهن مان توهان جي زماني ۾ اڃا تائين زنده هجان ها، ته به مان توهان جي مدد ۽ دفاع ڪريان ها." ۽ اسان کي [محمد بن رافع] ٻڌايو هو [عبدالرزاق] اسان کي [معمار] ٻڌايو هو، هن چيو؛ [الزهري] چيو؛ ۽ اسان کي [عروه] [عيشه] کان خبر پئي آهي ته هن چيو؛ 'رسول الله صلي الله عليه وسلم جي پهرين وحي جيڪا ٿي هئي... پوءِ هن هڪ حديث بيان ڪئي جيئن يونس جي حديث، صرف هن چيو؛ 'الله جو قسم، الله توهان کي هميشه لاءِ غمگين نه ڪندو'. ۽ هن چيو؛ خديجه چيو، "اي منهنجا چاچا، پنهنجي ڀاءُ جي پٽ جي ڳالهه ٻڌو." ۽ هن اسان کي [عبدالمالڪ بن صيوب بن الليث] ٻڌايو، هن چيو؛ اسان کي [منهنجي پيءُ] ٻڌايو آهي [منهنجي ڏاڏي] کان، هن چيو؛ اسان کي [عقيل بن خالد] ٻڌايو آهي [ابن شهاب] مون [عروه بن زبير] کي چوندي ٻڌو آهي؛ [عيسيٰ] رسول الله جي زال. رسول الله صلي الله عليه وسلم فرمايو؛ 'پوءِ هو خوف جي حالت ۾ خديجه ڏانهن موٽيو،' پوءِ يونس ۽ معمر جي حديث جهڙيون حديثون بيان ڪيون. بس اهو ئي آهي ته هن ٻي حديث جي شروعات جو ذڪر نه ڪيو، 'رسول الله صلي الله عليه وسلم جي پهرين وحي جيڪا واقع ٿي اها هڪ سچي خواب هئي'. ۽ هن يونس جي لفظن جي پيروي ڪئي، 'الله جو قسم، الله توهان کي هميشه لاءِ ذليل نه ڪندو'. پوءِ هن خديجه جي لفظن جو ذڪر ڪيو، 'اي منهنجا چاچا، پنهنجي ڀاءُ جي پٽ جي ڳالهه ٻڌو'.