Hadith Representative
Awal wahyu kepada Rasulullah SAW adalah berupa mimpi yang baik
Imam Muslim : 231حَدَّثَنِي أَبُو الطَّاهِرِ أَحْمَدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرِو بْنِ سَرْحٍ أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ قَالَ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ حَدَّثَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ أَنَّ عَائِشَةَ زَوْجَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَخْبَرَتْهُ أَنَّهَا قَالَتْ كَانَ أَوَّلُ مَا بُدِئَ بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ الْوَحْيِ الرُّؤْيَا الصَّادِقَةَ فِي النَّوْمِ فَكَانَ لَا يَرَى رُؤْيَا إِلَّا جَاءَتْ مِثْلَ فَلَقِ الصُّبْحِ ثُمَّ حُبِّبَ إِلَيْهِ الْخَلَاءُ فَكَانَ يَخْلُو بِغَارِ حِرَاءٍ يَتَحَنَّثُ فِيهِ وَهُوَ التَّعَبُّدُ اللَّيَالِيَ أُوْلَاتِ الْعَدَدِ قَبْلَ أَنْ يَرْجِعَ إِلَى أَهْلِهِ وَيَتَزَوَّدُ لِذَلِكَ ثُمَّ يَرْجِعُ إِلَى خَدِيجَةَ فَيَتَزَوَّدُ لِمِثْلِهَا حَتَّى فَجِئَهُ الْحَقُّ وَهُوَ فِي غَارِ حِرَاءٍ فَجَاءَهُ الْمَلَكُ فَقَالَ اقْرَأْ قَالَ مَا أَنَا بِقَارِئٍ قَالَ فَأَخَذَنِي فَغَطَّنِي حَتَّى بَلَغَ مِنِّي الْجَهْدَ ثُمَّ أَرْسَلَنِي فَقَالَ اقْرَأْ قَالَ قُلْتُ مَا أَنَا بِقَارِئٍ قَالَ فَأَخَذَنِي فَغَطَّنِي الثَّانِيَةَ حَتَّى بَلَغَ مِنِّي الْجَهْدَ ثُمَّ أَرْسَلَنِي فَقَالَ أَقْرَأْ فَقُلْتُ مَا أَنَا بِقَارِئٍ فَأَخَذَنِي فَغَطَّنِي الثَّالِثَةَ حَتَّى بَلَغَ مِنِّي الْجَهْدَ ثُمَّ أَرْسَلَنِي فَقَالَ { اقْرَأْ بِاسْمِ رَبِّكَ الَّذِي خَلَقَ خَلَقَ الْإِنْسَانَ مِنْ عَلَقٍ اقْرَأْ وَرَبُّكَ الْأَكْرَمُ الَّذِي عَلَّمَ بِالْقَلَمِ عَلَّمَ الْإِنْسَانَ مَا لَمْ يَعْلَمْ } فَرَجَعَ بِهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَرْجُفُ بَوَادِرُهُ حَتَّى دَخَلَ عَلَى خَدِيجَةَ فَقَالَ زَمِّلُونِي زَمِّلُونِي فَزَمَّلُوهُ حَتَّى ذَهَبَ عَنْهُ الرَّوْعُ ثُمَّ قَالَ لِخَدِيجَةَ أَيْ خَدِيجَةُ مَا لِي وَأَخْبَرَهَا الْخَبَرَ قَالَ لَقَدْ خَشِيتُ عَلَى نَفْسِي قَالَتْ لَهُ خَدِيجَةُ كَلَّا أَبْشِرْ فَوَاللَّهِ لَا يُخْزِيكَ اللَّهُ أَبَدًا وَاللَّهِ إِنَّكَ لَتَصِلُ الرَّحِمَ وَتَصْدُقُ الْحَدِيثَ وَتَحْمِلُ الْكَلَّ وَتَكْسِبُ الْمَعْدُومَ وَتَقْرِي الضَّيْفَ وَتُعِينُ عَلَى نَوَائِبِ الْحَقِّ فَانْطَلَقَتْ بِهِ خَدِيجَةُ حَتَّى أَتَتْ بِهِ وَرَقَةَ بْنَ نَوْفَلِ بْنِ أَسَدِ بْنِ عَبْدِ الْعُزَّى وَهُوَ ابْنُ عَمِّ خَدِيجَةَ أَخِي أَبِيهَا وَكَانَ امْرَأً تَنَصَّرَ فِي الْجَاهِلِيَّةِ وَكَانَ يَكْتُبُ الْكِتَابَ الْعَرَبِيَّ وَيَكْتُبُ مِنْ الْإِنْجِيلِ بِالْعَرَبِيَّةِ مَا شَاءَ اللَّهُ أَنْ يَكْتُبَ وَكَانَ شَيْخًا كَبِيرًا قَدْ عَمِيَ فَقَالَتْ لَهُ خَدِيجَةُ أَيْ عَمِّ اسْمَعْ مِنْ ابْنِ أَخِيكَ قَالَ وَرَقَةُ بْنُ نَوْفَلٍ يَا ابْنَ أَخِي مَاذَا تَرَى فَأَخْبَرَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَبَرَ مَا رَآهُ فَقَالَ لَهُ وَرَقَةُ هَذَا النَّامُوسُ الَّذِي أُنْزِلَ عَلَى مُوسَى صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا لَيْتَنِي فِيهَا جَذَعًا يَا لَيْتَنِي أَكُونُ حَيًّا حِينَ يُخْرِجُكَ قَوْمُكَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَوَ مُخْرِجِيَّ هُمْ قَالَ وَرَقَةُ نَعَمْ لَمْ يَأْتِ رَجُلٌ قَطُّ بِمَا جِئْتَ بِهِ إِلَّا عُودِيَ وَإِنْ يُدْرِكْنِي يَوْمُكَ أَنْصُرْكَ نَصْرًا مُؤَزَّرًا و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ قَالَ قَالَ الزُّهْرِيُّ وَأَخْبَرَنِي عُرْوَةُ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّهَا قَالَتْ أَوَّلُ مَا بُدِئَ بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ الْوَحْيِ وَسَاقَ الْحَدِيثَ بِمِثْلِ حَدِيثِ يُونُسَ غَيْرَ أَنَّهُ قَالَ فَوَاللَّهِ لَا يُحْزِنُكَ اللَّهُ أَبَدًا وَقَالَ قَالَتْ خَدِيجَةُ أَيْ ابْنَ عَمِّ اسْمَعْ مِنْ ابْنِ أَخِيكَ و حَدَّثَنِي عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ شُعَيْبِ بْنِ اللَّيْثِ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ جَدِّي قَالَ حَدَّثَنِي عُقَيْلُ بْنُ خَالِدٍ قَالَ ابْنُ شِهَابٍ سَمِعْتُ عُرْوَةَ بْنَ الزُّبَيْرِ يَقُولُ قَالَتْ عَائِشَةُ زَوْجُ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَرَجَعَ إِلَى خَدِيجَةَ يَرْجُفُ فُؤَادُهُ وَاقْتَصَّ الْحَدِيثَ بِمِثْلِ حَدِيثِ يُونُسَ وَمَعْمَرٍ وَلَمْ يَذْكُرْ أَوَّلَ حَدِيثِهِمَا مِنْ قَوْلِهِ أَوَّلُ مَا بُدِئَ بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ الْوَحْيِ الرُّؤْيَا الصَّادِقَةُ وَتَابَعَ يُونُسَ عَلَى قَوْلِهِ فَوَاللَّهِ لَا يَخْزِيكَ اللَّهُ أَبَدًا وَذَكَرَ قَوْلَ خَدِيجَةَ أَيْ ابْنَ عَمِّ اسْمَعْ مِنْ ابْنِ أَخِيكَ
سانوں دسیا اے [ابو عث طاہر احمد بن امرو بن عبد اللہ بن امرو بن سرح] سانوں دسیا اے [ابنو وہب] نے فرمایا اے، مینوں [یونس] نوں [ابن شہاب] توں دسیا اے، دسیا اے، سانوں [عروہ بن ازبیر] دسیا اے کہ [عائشہ] نبی صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم دی بیوی نے اس نوں شیل کیتا اے، کہ فرمایا، 'رسول اللہ صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم دا وحی، سب توں پہلے جو کچھ ہويا اوہ انہاں دی نیندر وچ سچے خواب دی صورت وچ سی ۔ ایہہ سپنا اس نوں تاں نہیں ملیا، پر ایہہ سویر دی چپّ ورگا سی، پھیر اس نوں اکلا رہنا چنگا لگدا سی۔ اوہ عام طور اُتے ہیرا دی غار وچ پِچھے ہٹ جاندا سی ۔ اوتھے اوہناں نے اپنے گھر پرتن توں پہلاں کئی راتاں اللہ دی عبادت کیتی۔ اس مقصد لئی، اوہ کجھ سامان لے کے آیا سی۔ -اوتھے کئی دن رہنے دے بعد- اوہ خدیجہ واپس آیا، کئی راتاں دے لئی رزق لیا۔ ایہ صورتحال گھسیٹدی رہی، جدوں تک کہ اسنوں اک انکشاف نئيں دتا گیا جدوں اوہ ہیرا دی غار وچ سی ۔ ایہ وحی فرشتہ جبرائیل نے پہنچائی جس نے فرمایا اے محمد! ' اوہنے آکھیا: 'میں پڑھن چ چنگا نئیں آں'۔ رسول اللہ صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم نے فرمایا: 'فیر فرشتہ نے مینوں پکڑ لیا تے زور توں گلے لگایا، جدوں مينوں تھکاوٹ محسوس ہوئی تاں اس نے مینوں جان دتا۔ فیر کہیا پڑھو اے محمد! ' اس نے کہیا: 'میں فیر جواب دتا، 'میں پڑھ نئیں سکدا'۔ اوہنے گل جاری رکھی: 'جبریل نے فیر مینوں پھڑ لیا تے مینوں فیر زور نال گلوکڑی پا لئی، جدوں تیکر کہ جدوں میں تھکاوٹ محسوس کیتی تے اوہنے فیر چھڈ دتا۔ فیر کہیا پڑھو اے محمد! ' اس نے کہیا: 'میں فیر جواب دتا: 'میں پڑھن چ چنگا نئیں آں'۔ اوہ اگے بولیا: 'جبریل نے مینوں پھیر پھڑ لیا تے زور نال گلوکڑی پا لئی، تاں جو جدوں مینوں تھکاوٹ محسوس ہووے تاں اوہ مینوں چھڈّ دیوے۔ فیر اس نے اللہ دے کلام نوں پڑھیا: '-اے محمد نوں اپنے رب دے ناں توں پڑھو جس نے تمام مخلوق نوں پیدا کيتا اے۔ اس نے انسان نو خون دے جمنے توں بنایا، اس نو پڑھو، تے ایہ تہاڈا رب اے، سب توں زیادہ مہربان، جہڑا قلم دے ذریعے انسان نو تعلیم دیندا اے۔ اس نے انسان نو کجھ انجان سکھایا- ' -Qs. العلق: 1-5-. اس واقعے دے بعد اوہ خوف دی حالت وچ اپنے گھر چلے گئے جدوں تک کہ اوہ خدیجہ توں نئيں ملے، جداں کہ اس نے کہیا: مینوں ڈھانپ لیں! مینوں ڈھک دیو'۔ اس دے بعد خدیجہ نے اسنوں کمبل دے دتی تاکہ اس توں خوف دا احساس غائب ہوجائے۔ اس دے بعد اس نے خدیجہ توں کہیا: اے خدیجہ! میرے نال کیہ ہو گیا اے؟ ' اسنے واپریاں ساریاں گھٹناواں وی سنائیاں ۔ اوہنے فیر آکھیا: 'میں واقعی اپنے بارے چ فکر مند آں'۔ خدیجہ نے اسنوں ایہہ کہہ کے تسلی دیندی رہی، 'ایہو جہے نہ ہو، خوش ہو جاؤ! اللہ دی قسم، اللہ تہانوں ذلیل نئیں کرے گا، کدی وی۔ اللہ دی خاطر! بے شک، تسی بھائی چارے دے رشتیاں نوں جوڑیا اے، ایمانداری نال گل کیتی اے، دوجیاں دے بوجھ چُکے نیں، کسے اجہی شے لئی کوشش کرنا پسند کیتا اے جہڑی اوتھے نئیں سی، پروہنیاں دی سیوا کیتی اے تے ہمیشہ سچائی دے عوامل دا دفاع کیتا اے۔ خدیجہ فوری طور اُتے خدیجہ دے کزن ورقہ بن نوفل بن اسد بن عبدالعزہ توں ملنے چلے گئے۔ اوہ جاہلیہ دے دور چ اک عیسائی سی ۔ اوہ عربی رسم الخط وچ لکھنا پسند کردے سن تے اس نے بائبل دا کافی حصہ عربی رسم الخط وچ لکھیا۔ اودوں تک اوہ بڈھا تے انھا ہو چکیا سی۔ خدیجہ نے اوہنوں آکھیا، 'چاچا! - چاچا اک عرفی ناں اے جہڑا عرب عام طور تے کزناں وغیرہ لئی استعمال کردے نیں کیونکہ اوہ وڈے ہون دی بنیاد تے اوہناں دا احترام کردے نیں - اپنے بھرا دے پتر دی کہانی سنو۔' ورقہ بن نوفل نے کہیا اے میرے بھائی دے بیٹے! کی ہویا؟ ' پھر رسول اللہ صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم نے اوہ تمام واقعات بیان کیتے جو اس نے گزرے سن ۔ ایہ واقعہ سن کر ورقہ نے کہیا کہ ایہ اک ایسا شریعت اے جو کدی حضرت موسی اُتے نازل ہويا سی ۔ بہتر ہوندا جے میں ہلے نکا ہوندا جدوں تہانوں نبی بنان لئی پالیا گیا سی۔ نالے، ایہہ وی چنگا ہوندا جے میں اجے وی جیوندا ہوندا جدوں تہانوں تہاڈے لوکاں نے کڈھ دتا سی۔ اس دے بعد رسول اللہ صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم نے زور دتا: 'کی اوہ مینوں کڈ دین گے؟ ' ورقہ نے جواب دیا، 'ہاں، ہر نبی نہیں اٹھیا تہاڈے ورگے کم کرو، لیکن یقینی طور تے دشمنی ہووے گی۔ جے میں ہُن وی تواڈے زمانے چ زندہ ہوندا تے ہُن وی تواڈی مدد کردا تے دفاع کردا۔" تے سانوں دسیا اے [محمد بن رفیع] نے سانوں دسیا اے [عبد الزہری] نے سانوں [معمر] آکھیا اے، [از زہری] نے آکھیا اے، تے سانوں [عروہ] نوں [عیسیہ] توں دسیا اے کہ اوہنے آکھیا اے وحی رسول اللہ صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم سب توں پہلاں ہویا۔ سی...فیر آپ نے یونس دی حدیث دی طرح اک حدیث دی روایت کيتی سی، صرف اس نے فرمایا کہ اللہ دی قسم اللہ تینوں ہمیشہ غمگین نئيں کرے گا۔تے اس نے فرمایا کہ خدیجہ نے فرمایا کہ اے میرے چاچا اپنے بھائی دے بیٹے دی گل سنو تے اس نے سانوں دسیا [عبدالملک بن سیوعیب بن اللائتس] اس نے سانوں والد توں فرمایا [ اس نے سانوں دسیا [عقیل بن خالد] نے فرمایا [ابن شہاب] ميں نے [عروہ بن ازبیر] نوں کہندے ہوئے سنیا، [عیسیہ] دی بیوی رسول اللہ صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم نے فرمایا، 'فیر اوہ خوف دی حالت وچ خدیجہ واپس آئے، فیر یومر دی احادیث جداں احادیث سناندا اے تے اس نے عادلانہ کیتا'۔ دوسری حدیث دے آغاز دا ذکر کرو، 'نبی صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم دی پہلی وحی جو ہوئی اک سچی خواب سی' تے آپ نے یونس دے کلام اُتے عمل کیتا کہ اللہ دی قسم اللہ تینوں ہمیشہ دے لئی ذلیل نئيں کرے گا۔