Temsili Hadis
İmam Tirmizi : 2790
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا أَبَانُ بْنُ يَزِيدَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ زَيْدِ بْنِ سَلَّامٍ أَنَّ أَبَا سَلَّامٍ حَدَّثَهُ أَنَّ الْحَارِثَ الْأَشْعَرِيَّ حَدَّثَهُأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ اللَّهَ أَمَرَ يَحْيَى بْنَ زَكَرِيَّا بِخَمْسِ كَلِمَاتٍ أَنْ يَعْمَلَ بِهَا وَيَأْمُرَ بَنِي إِسْرَائِيلَ أَنْ يَعْمَلُوا بِهَا وَإِنَّهُ كَادَ أَنْ يُبْطِئَ بِهَا فَقَالَ عِيسَى إِنَّ اللَّهَ أَمَرَكَ بِخَمْسِ كَلِمَاتٍ لِتَعْمَلَ بِهَا وَتَأْمُرَ بَنِي إِسْرَائِيلَ أَنْ يَعْمَلُوا بِهَا فَإِمَّا أَنْ تَأْمُرَهُمْ وَإِمَّا أَنْ آمُرَهُمْ فَقَالَ يَحْيَى أَخْشَى إِنْ سَبَقْتَنِي بِهَا أَنْ يُخْسَفَ بِي أَوْ أُعَذَّبَ فَجَمَعَ النَّاسَ فِي بَيْتِ الْمَقْدِسِ فَامْتَلَأَ الْمَسْجِدُ وَتَعَدَّوْا عَلَى الشُّرَفِ فَقَالَ إِنَّ اللَّهَ أَمَرَنِي بِخَمْسِ كَلِمَاتٍ أَنْ أَعْمَلَ بِهِنَّ وَآمُرَكُمْ أَنْ تَعْمَلُوا بِهِنَّ أَوَّلُهُنَّ أَنْ تَعْبُدُوا اللَّهَ وَلَا تُشْرِكُوا بِهِ شَيْئًا وَإِنَّ مَثَلَ مَنْ أَشْرَكَ بِاللَّهِ كَمَثَلِ رَجُلٍ اشْتَرَى عَبْدًا مِنْ خَالِصِ مَالِهِ بِذَهَبٍ أَوْ وَرِقٍ فَقَالَ هَذِهِ دَارِي وَهَذَا عَمَلِي فَاعْمَلْ وَأَدِّ إِلَيَّ فَكَانَ يَعْمَلُ وَيُؤَدِّي إِلَى غَيْرِ سَيِّدِهِ فَأَيُّكُمْ يَرْضَى أَنْ يَكُونَ عَبْدُهُ كَذَلِكَ وَإِنَّ اللَّهَ أَمَرَكُمْ بِالصَّلَاةِ فَإِذَا صَلَّيْتُمْ فَلَا تَلْتَفِتُوا فَإِنَّ اللَّهَ يَنْصِبُ وَجْهَهُ لِوَجْهِ عَبْدِهِ فِي صَلَاتِهِ مَا لَمْ يَلْتَفِتْ وَآمُرُكُمْ بِالصِّيَامِ فَإِنَّ مَثَلَ ذَلِكَ كَمَثَلِ رَجُلٍ فِي عِصَابَةٍ مَعَهُ صُرَّةٌ فِيهَا مِسْكٌ فَكُلُّهُمْ يَعْجَبُ أَوْ يُعْجِبُهُ رِيحُهَا وَإِنَّ رِيحَ الصَّائِمِ أَطْيَبُ عِنْدَ اللَّهِ مِنْ رِيحِ الْمِسْكِ وَآمُرُكُمْ بِالصَّدَقَةِ فَإِنَّ مَثَلَ ذَلِكَ كَمَثَلِ رَجُلٍ أَسَرَهُ الْعَدُوُّ فَأَوْثَقُوا يَدَهُ إِلَى عُنُقِهِ وَقَدَّمُوهُ لِيَضْرِبُوا عُنُقَهُ فَقَالَ أَنَا أَفْدِيهِ مِنْكُمْ بِالْقَلِيلِ وَالْكَثِيرِ فَفَدَى نَفْسَهُ مِنْهُمْ وَآمُرُكُمْ أَنْ تَذْكُرُوا اللَّهَ فَإِنَّ مَثَلَ ذَلِكَ كَمَثَلِ رَجُلٍ خَرَجَ الْعَدُوُّ فِي أَثَرِهِ سِرَاعًا حَتَّى إِذَا أَتَى عَلَى حِصْنٍ حَصِينٍ فَأَحْرَزَ نَفْسَهُ مِنْهُمْ كَذَلِكَ الْعَبْدُ لَا يُحْرِزُ نَفْسَهُ مِنْ الشَّيْطَانِ إِلَّا بِذِكْرِ اللَّهِ قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنَا آمُرُكُمْ بِخَمْسٍ اللَّهُ أَمَرَنِي بِهِنَّ السَّمْعُ وَالطَّاعَةُ وَالْجِهَادُ وَالْهِجْرَةُ وَالْجَمَاعَةُ فَإِنَّهُ مَنْ فَارَقَ الْجَمَاعَةَ قِيدَ شِبْرٍ فَقَدْ خَلَعَ رِبْقَةَ الْإِسْلَامِ مِنْ عُنُقِهِ إِلَّا أَنْ يَرْجِعَ وَمَنْ ادَّعَى دَعْوَى الْجَاهِلِيَّةِ فَإِنَّهُ مِنْ جُثَا جَهَنَّمَ فَقَالَ رَجُلٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَإِنْ صَلَّى وَصَامَ قَالَ وَإِنْ صَلَّى وَصَامَ فَادْعُوا بِدَعْوَى اللَّهِ الَّذِي سَمَّاكُمْ الْمُسْلِمِينَ الْمُؤْمِنِينَ عِبَادَ اللَّهِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ قَالَ مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَعِيلَ الْحَارِثُ الْأَشْعَرِيُّ لَهُ صُحْبَةٌ وَلَهُ غَيْرُ هَذَا الْحَدِيثِ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ الطَّيَالِسِيُّ حَدَّثَنَا أَبَانُ بْنُ يَزِيدَ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ زَيْدِ بْنِ سَلَّامٍ عَنْ أَبِي سَلَّامٍ عَنْ الْحَارِثِ الْأَشْعَرِيِّ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَهُ بِمَعْنَاهُ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ وَأَبُو سَلَّامٍ الْحَبَشِيُّ اسْمُهُ مَمْطُورٌ وَقَدْ رَوَاهُ عَلِيُّ بْنُ الْمُبَارَكِ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ
[Muhammed bin İsmail] bize rivayet etti, [Musa bin İsmail] bize rivayet etti, [Eban bin Yezid] bize rivayet etti, [Yahya bin Ebu Kathir] [Zeyd bin Sallam]'dan rivayet etti ki [Ebu Sallam] ona rivayet etti ki [El Haris El Eş'ari] ona rivayet etti ki Peygamber sallallahu aleyhi ve sallam şöyle buyurdu: "Şüphesiz Allah, Yahya bin Zekeriya'ya beş kelime emretti ve İsrailoğullarına da bunları emretmesini söyledi; hatta Yahya neredeyse onu geciktirecekti." İsa dedi ki: "Şüphesiz Allah sana beş kelime emretti ki sen bunları amel et ve İsrailoğullarına da bunları emret, emret ya da ben emrederim." Yahya cevap verdi: "Korkarım ki eğer sen benden önce bunları iletirsen boğulurum veya azap görürüm." Sonra İsa, Beytül Makdis'te insanları topladı, cami ağzına kadar doluydu, İsa dedi ki: "Şüphesiz Allah bana beş kelime emretti ki ben bunları amel edeyim ve ben Öncelikle size bunu uygulamanızı emrediyorum; Allah'a ibadet edin ve O'na hiçbir şeyi ortak koşmayın. Nitekim Allah'a ortak koşan kimsenin örneği şöyledir: Altın veya gümüşle bir köle satın alıp, "Burası benim evim, burası da benim işim, çalış ve kazan benim için" diyen birine benzer. Oysa köle çalışır ve başkalarının geçimini sağlar. Sizden kim böyle bir köle ister? Şüphesiz Allah size namaz kılmanızı emrediyor; namaz kılarken başınızı çevirmeyin, çünkü Allah namazda kulunun yüzüne döner, yeter ki başını çevirmesin. Oruç tutmanızı da emrediyorum; bunun örneği şöyledir: Bir grup insanın ortasında, misk yağı dolu bir torba taşıyan birine benzer. Hepiniz şaşırırsınız, kokusu muhteşemdir. Oysa oruç tutanın ağzından çıkan koku, Allah katında misk yağından daha güzeldir. Ayrıca zekât vermenizi de emrediyorum; bunun örneği şöyledir: Düşman tarafından esir alınan birine benzer. Ellerini boynuna zincirlerler, boğazını kesmek için öne doğru uzatırlar. Adam şöyle der: "Onu sizden azla da çokla da kurtardım," dedi tutsak, böylece onlardan kurtuldu. Size Allah'ı anmanızı emrediyorum; aslında bu, düşmanlar tarafından hızla kovalanan bir kişiye benzer. Güçlü bir kaleye vardığında, kendisini onlardan korur. Tıpkı bir kul gibi, şeytandan ancak Allah'ı anarak korunabilir." Peygamberimiz sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: "Ve size Allah'ın bana emrettiği beş şeyi emrediyorum: Dinlemek, itaat etmek, cihat, hicret ve cemaat. Çünkü kim cemaatten bir santim bile ayrılırsa, boynundan İslam ipini çıkarmış olur, geri dönmedikçe." "Kim cahiliye çağrısını yaparsa, o cehennem cesetlerine dahil olur." Birisi sordu: "Ey Allah'ın Resulü, namaz kılıp oruç tutsa bile mi?" Cevap verdi: "Namaz kılıp oruç tutsa bile, sizi Müslümanlar, müminler ve Allah'ın kulları olarak çağıran Allah'ın çağrısını yapın." Ebu İsa dedi ki: Bu hadis hasen sahih garibdir. Ebu İsa dedi ki: Muhammed bin İsamil el-Haris el-Asy'ari bir keresinde Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem ile görüşmüştür ve bu hadisin dışında başka hadisleri de vardır. Bize [Muhammed bin Basyar], [Ebu Davud es-Sayalisi], [Aban bin Yezid], [Yahya bin Ebu Katsir], [Zeyd bin Sallam], [Ebu Sallam], [El-Haris el-Asy'ari], Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem'den yukarıdaki gibi aynı niyetle rivayet etmiştir. Ebu İsa dedi ki: Bu hadis hasen şahih garibdir ve Ebu Sallam El Habasyi'nin adı Memtur'dur. [Ali bin El Mübarek] bu hadisi [Yahya bin Ebu Kesir]'den rivayet etmiştir.