Nabi berkhutbah di Mina setelah Idul Adha, menasihati umat agar berpegang pada Al-Qur’an dan sunnah
Imam Ahmad : 19774
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ أَخْبَرَنَا عَلِيُّ بْنُ زَيْدٍ عَنْ أَبِي حُرَّةَ الرَّقَاشِيِّ عَنْ عَمِّهِ قَالَ كُنْتُ آخِذًا بِزِمَامِ نَاقَةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي أَوْسَطِ أَيَّامِ التَّشْرِيقِ أَذُودُ عَنْهُ النَّاسَ فَقَالَ يَا أَيُّهَا النَّاسُ أَتَدْرُونَ فِي أَيِّ شَهْرٍ أَنْتُمْ وَفِي أَيِّ يَوْمٍ أَنْتُمْ وَفِي أَيِّ بَلَدٍ أَنْتُمْ قَالُوا فِي يَوْمٍ حَرَامٍ وَشَهْرٍ حَرَامٍ وَبَلَدٍ حَرَامٍ قَالَ فَإِنَّ دِمَاءَكُمْ وَأَمْوَالَكُمْ وَأَعْرَاضَكُمْ عَلَيْكُمْ حَرَامٌ كَحُرْمَةِ يَوْمِكُمْ هَذَا فِي شَهْرِكُمْ هَذَا فِي بَلَدِكُمْ هَذَا إِلَى يَوْمِ تَلْقَوْنَهُ ثُمَّ قَالَ اسْمَعُوا مِنِّي تَعِيشُوا أَلَا لَا تَظْلِمُوا أَلَا لَا تَظْلِمُوا أَلَا لَا تَظْلِمُوا إِنَّهُ لَا يَحِلُّ مَالُ امْرِئٍ إِلَّا بِطِيبِ نَفْسٍ مِنْهُ أَلَا وَإِنَّ كُلَّ دَمٍ وَمَالٍ وَمَأْثَرَةٍ كَانَتْ فِي الْجَاهِلِيَّةِ تَحْتَ قَدَمِي هَذِهِ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ وَإِنَّ أَوَّلَ دَمٍ يُوضَعُ دَمُ رَبِيعَةَ بْنِ الْحَارِثِ بْنِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ كَانَ مُسْتَرْضِعًا فِي بَنِي لَيْثٍ فَقَتَلَتْهُ هُذَيْلٌ أَلَا وَإِنَّ كُلَّ رِبًا كَانَ فِي الْجَاهِلِيَّةِ مَوْضُوعٌ وَإِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ قَضَى أَنَّ أَوَّلَ رِبًا يُوضَعُ رِبَا الْعَبَّاسِ بْنِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ لَكُمْ رُءُوسُ أَمْوَالِكُمْ لَا تَظْلِمُونَ وَلَا تُظْلَمُونَ أَلَا وَإِنَّ الزَّمَانَ قَدْ اسْتَدَارَ كَهَيْئَتِهِ يَوْمَ خَلَقَ اللَّهُ السَّمَوَاتِ وَالْأَرْضَ ثُمَّ قَرَأَ { إِنَّ عِدَّةَ الشُّهُورِ عِنْدَ اللَّهِ اثْنَا عَشَرَ شَهْرًا فِي كِتَابِ اللَّهِ يَوْمَ خَلَقَ السَّمَوَاتِ وَالْأَرْضَ مِنْهَا أَرْبَعَةٌ حُرُمٌ ذَلِكَ الدِّينُ الْقَيِّمُ فَلَا تَظْلِمُوا فِيهِنَّ أَنْفُسَكُمْ } أَلَا لَا تَرْجِعُوا بَعْدِي كُفَّارًا يَضْرِبُ بَعْضُكُمْ رِقَابَ بَعْضٍ أَلَا إِنَّ الشَّيْطَانَ قَدْ أَيِسَ أَنْ يَعْبُدَهُ الْمُصَلُّونَ وَلَكِنَّهُ فِي التَّحْرِيشِ بَيْنَكُمْ فَاتَّقُوا اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ فِي النِّسَاءِ فَإِنَّهُنَّ عِنْدَكُمْ عَوَانٌ لَا يَمْلِكْنَ لِأَنْفُسِهِنَّ شَيْئًا وَإِنَّ لَهُنَّ عَلَيْكُمْ وَلَكُمْ عَلَيْهِنَّ حَقًّا أَنْ لَا يُوطِئْنَ فُرُشَكُمْ أَحَدًا غَيْرَكُمْ وَلَا يَأْذَنَّ فِي بُيُوتِكُمْ لِأَحَدٍ تَكْرَهُونَهُ فَإِنْ خِفْتُمْ نُشُوزَهُنَّ فَعِظُوهُنَّ وَاهْجُرُوهُنَّ فِي الْمَضَاجِعِ وَاضْرِبُوهُنَّ ضَرْبًا غَيْرَ مُبَرِّحٍ قَالَ حُمَيْدٌ قُلْتُ لِلْحَسَنِ مَا الْمُبَرِّحُ قَالَ الْمُؤَثِّرُ وَلَهُنَّ رِزْقُهُنَّ وَكِسْوَتُهُنَّ بِالْمَعْرُوفِ وَإِنَّمَا أَخَذْتُمُوهُنَّ بِأَمَانَةِ اللَّهِ وَاسْتَحْلَلْتُمْ فُرُوجَهُنَّ بِكَلِمَةِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ وَمَنْ كَانَتْ عِنْدَهُ أَمَانَةٌ فَلْيُؤَدِّهَا إِلَى مَنْ ائْتَمَنَهُ عَلَيْهَا وَبَسَطَ يَدَيْهِ فَقَالَ أَلَا هَلْ بَلَّغْتُ أَلَا هَلْ بَلَّغْتُ أَلَا هَلْ بَلَّغْتُ ثُمَّ قَالَ لِيُبَلِّغْ الشَّاهِدُ الْغَائِبَ فَإِنَّهُ رُبَّ مُبَلَّغٍ أَسْعَدُ مِنْ سَامِعٍ قَالَ حُمَيْدٌ قَالَ الْحَسَنُ حِينَ بَلَّغَ هَذِهِ الْكَلِمَةَ قَدْ وَاللَّهِ بَلَّغُوا أَقْوَامًا كَانُوا أَسْعَدَ بِهِ
hi byerile [‘Affan], u hi byerile [Hammad bin Salamah], u hi byerile [Ali bin Zaid] ku suka eka [Abu Hurray Ar Raqasyi] ku suka eka [Malume wa yena] u te; 'Ndzi khomile xihuku xa kamela ya Rasulullah Shallalahu 'Alaihi Wasallam exikarhi ka Tasyrik - ku nga ya vukhume-n'we, ya khume-mbirhi na ya vukhume-nharhu ya Dzulhijjah -, ndzi hlohlotele vanhu va yena, a vutisa: 'Oho vanhu, xana ma swi tiva leswaku u le n'hwetini yihi, u le ka siku rihi na tiko rihi sweswi?'. Vanghana va hlamurile; ‘Hi masiku ya haram, tinhweti ta haram na matiko ya haram,’ u te: ‘Hakunene ngati ya wena, rifuwo na ku xiximiwa swi haram eka wena, tani hi leswi masiku lawa, tinhweti na tiko ra wena swi kwetsimaka ku fikela siku leri u hlanganaka na Allah’. U ye emahlweni a ku: ‘Ndzi yingise, hanya vutomi bya wena u nga endli swo biha, tsundzuka u nga endli swo biha, hakunene a swi le nawini eka rifuwo ra munhu handle ka mbilu ya yena leyi tiyimiseleke, tiva leswaku ngati yin’wana na yin’wana, xuma na ku tikukumuxa loku a ku ri kona hi nkarhi wa ku pfumala vutivi, swi le hansi ka milenge ya mina ku fikela hi Siku ra ku pfuka, naswona hakunene ngati yo sungula leyi nga ta vekiwa i ngati ya Rabi’ah bin Al Harith bin Abdul Muthallib, u lavile wansati loyi a nga mamisa eBani Laits, kutani a dlayiwa hi vanhu Hudzail, tiva leswaku hakunene ntswalo wun’wana na wun’wana hi nkarhi wa ku pfumala vutivi a wu bihile, naswona hakunene Allah 'azza wajalla u endle xiboho xa leswaku ntswalo wo sungula lowu nga ta vekiwa ehansi i riba ya Al Abbas bin Abdul Muthallib, eka wena i xisekelo xa rifuwo ra wena, u nga vi tano ku tshikilela naswona u nga dyohiwi, tiva leswaku hakunene minkarhi yi rhendzeleka ku fana ni ku rhendzeleka hi siku leri Allah a tumbuluxeke matilo ni misava ha rona, kutani a hlaya ndzimana leyi nge 'INNA 'IDDATASY SYUHUURI 'INDALLAAHI ITSNAA 'ASYARA SYAHRAN FII KITAABILLAAHI YAUMA KHOLAQAS SAMAAWAATI WAL ARDLA MINHAA ARBA'ATUN HURUM DZAALIKAD DIINUL QAYYIMU FALAA TADLIMUU FIIHINNA ANFUSAKUM -Hakunene, nhlayo ya tinhweti na Allah i tinhweti ta khume mbirhi, hi ku ya hi nawu wa Allah ku sukela siku leri a tumbuluxeke matilo na misava, laha mune wa tona ti kwetsimaka. Wolowo i nawu wa vukhongeri byo lulama, kutani mi nga tidyohi eka tin'hweti leti ta mune- '. QS Eka Taubah: 36, tivani leswaku a mi fanelanga ku tlhelela eka ku nga pfumeli endzhaku ka rifu ra mina, hi ku dlayana, tivani leswaku Sathana u tshikile ntshembo wo gandzeriwa hi lava va khongelaka, kambe a nga tshikanga ntshembo wo pitting un’wana na un’wana eka wena, hikwalaho chava Allah 'azza wajalla emhakeni ya vavasati, hikuva hakunene lava nga etlhelo ka wena va fana na vabohiwa lava nga kotiki ku tikhoma hi ku olova, naswona hakunene va tshikile rights over you and you also have rights over them, U nga va pfumeleli va nghena endlwini ya wena handle ka wena, u nga va pfumeleli ku nghena endlwini ya wena munhu loyi u nga n'wi tsakeriki, loko u vilerisiwa hi nusyuz ya vona - ku nga yingisi - kutani va tsundzuxa then va veka ekule emubedweni u va ba hi swibakele leswi nga vavisiki'. [Humaid] u te; Ndzi vutise [Al Hasan]; 'Xana ku vuriwa yini hi 'Al Mubarrih?'. a hlamula; ‘Leswi salaka,’ naswona mfanelo eka vona i ku kuma swakudya na swiambalo hi ndlela ya vunene, nchumu wun’we ntsena lowu u va tekaka i hi xileriso lexi humaka eka Allah naswona u lulamisa farji ya vona - ku xiximeka - hi marito ya Allah ‘azza wajalla, naswona mani na mani loyi a kumaka xileriso, kutani u hundzisela xileriso eka munhu loyi a tshembisiweke’. Kutani a pfula mavoko a ku; 'Tiva a ndzi hundzisela, tiva a ndzi hundzisela, tiva xana a ndzi hundzisela?'. Kutani u yise emahlweni marito ya yena: ‘Vanhu lava nga kona va fanele ku ma hundzisela eka lava nga riki kona, hikuva ku nga khathariseki leswaku va hundzisela mahungu eka vanhu vangani, va ma twisisa ku antswa ku tlula lava va ma twaka hi ku kongoma’. Humaid u te; ’ Al Hasan u vule leswi loko a nyikela xigwevo lexi; 'Hakunene, hi Allah, va swi hundzisele eka vanhu naswona va tsakile swinene hi swona'.