Nabi berkhutbah di Mina setelah Idul Adha, menasihati umat agar berpegang pada Al-Qur’an dan sunnah
Imam Tirmidzi : 3012
حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْخَلَّالُ حَدَّثَنَا حُسَيْنُ بْنُ عَلِيٍّ الْجُعْفِيُّ عَنْ زَائِدَةَ عَنْ شَبِيبِ بْنِ غَرْقَدَةَ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ عَمْرِو بْنِ الْأَحْوَصِ حَدَّثَنَا أَبِيأَنَّهُ شَهِدَ حَجَّةَ الْوَدَاعِ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ وَذَكَّرَ وَوَعَظَ ثُمَّ قَالَ أَيُّ يَوْمٍ أَحْرَمُ أَيُّ يَوْمٍ أَحْرَمُ أَيُّ يَوْمٍ أَحْرَمُ قَالَ فَقَالَ النَّاسُ يَوْمُ الْحَجِّ الْأَكْبَرِ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ فَإِنَّ دِمَاءَكُمْ وَأَمْوَالَكُمْ وَأَعْرَاضَكُمْ عَلَيْكُمْ حَرَامٌ كَحُرْمَةِ يَوْمِكُمْ هَذَا فِي بَلَدِكُمْ هَذَا فِي شَهْرِكُمْ هَذَا أَلَا لَا يَجْنِي جَانٍ إِلَّا عَلَى نَفْسِهِ وَلَا يَجْنِي وَالِدٌ عَلَى وَلَدِهِ وَلَا وَلَدٌ عَلَى وَالِدِهِ أَلَا إِنَّ الْمُسْلِمَ أَخُو الْمُسْلِمِ فَلَيْسَ يَحِلُّ لِمُسْلِمٍ مِنْ أَخِيهِ شَيْءٌ إِلَّا مَا أَحَلَّ مِنْ نَفْسِهِ أَلَا وَإِنَّ كُلَّ رِبًا فِي الْجَاهِلِيَّةِ مَوْضُوعٌ لَكُمْ رُءُوسُ أَمْوَالِكُمْ لَا تَظْلِمُونَ وَلَا تُظْلَمُونَ غَيْرَ رِبَا الْعَبَّاسِ بْنِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ فَإِنَّهُ مَوْضُوعٌ كُلُّهُ أَلَا وَإِنَّ كُلَّ دَمٍ كَانَ فِي الْجَاهِلِيَّةِ مَوْضُوعٌ وَأَوَّلُ دَمٍ وُضِعَ مِنْ دِمَاءِ الْجَاهِلِيَّةِ دَمُ الْحَارِثِ بْنِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ كَانَ مُسْتَرْضَعًا فِي بَنِي لَيْثٍ فَقَتَلَتْهُ هُذَيْلٌ أَلَا وَاسْتَوْصُوا بِالنِّسَاءِ خَيْرًا فَإِنَّمَا هُنَّ عَوَانٍ عِنْدَكُمْ لَيْسَ تَمْلِكُونَ مِنْهُنَّ شَيْئًا غَيْرَ ذَلِكَ إِلَّا أَنْ يَأْتِينَ بِفَاحِشَةٍ مُبَيِّنَةٍ فَإِنْ فَعَلْنَ فَاهْجُرُوهُنَّ فِي الْمَضَاجِعِ وَاضْرِبُوهُنَّ ضَرْبًا غَيْرَ مُبَرِّحٍ فَإِنْ أَطَعْنَكُمْ فَلَا تَبْغُوا عَلَيْهِنَّ سَبِيلًا أَلَا إِنَّ لَكُمْ عَلَى نِسَائِكُمْ حَقًّا وَلِنِسَائِكُمْ عَلَيْكُمْ حَقًّا فَأَمَّا حَقُّكُمْ عَلَى نِسَائِكُمْ فَلَا يُوطِئْنَ فُرُشَكُمْ مَنْ تَكْرَهُونَ وَلَا يَأْذَنَّ فِي بُيُوتِكُمْ لِمَنْ تَكْرَهُونَ أَلَا وَإِنَّ حَقَّهُنَّ عَلَيْكُمْ أَنْ تُحْسِنُوا إِلَيْهِنَّ فِي كِسْوَتِهِنَّ وَطَعَامِهِنَّقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رَوَاهُ أَبُو الْأَحْوَصِ عَنْ شَبِيبِ بْنِ غَرْقَدَةَ
hi byerile [Al Hasan bin Ali Al Khallal] u hi byerile [Husain bin Ali Al Ju'fi] ku suka eka [Za`idah] ku suka eka [Syabib bin Gharqadah] ku suka eka [Sulaiman bin Amru bin Al Ahwash] u hi byerile [tata wa mina] leswaku u nghene eka Wada Hajj na Rasulullah Sallallahu 'alaihi wa Salam, u hlayile hamdalah kutani a dzunisa Allah, gave xitsundzuxo na switsundzuxo, kutani a ku 'Hari hi rihi siku leri nga na haram ngopfu, hi rihi siku leri nga na haram ngopfu, hi rihi siku leri nga na haram ngopfu?' vanhu va hlamurile va ku: Siku ra Hajj leyikulu, Wena Murhumiwa wa Allah. U te: ‘Hakunene, ngati ya wena, rifuwo ra wena na ku xiximeka ka wena i haram - ku xiximiwa ka vona ku fanele ku sirheleriwa - eka wena tani hi leswi ku nga haram hi siku ra wena, etikweni ra wena na le n’hwetini leyi. Tivani leswaku a nga kona loyi a endlaka vugevenga kambe a nga ta va na vutihlamuleri eka byona hi yexe, hambi ku ri mutswari a nga endli vugevenga naswona swidyoho swa yena swi wela eka n’wana wa yena, hambi ku ri n’wana a nga endli vugevenga ivi vatswari va yena va rhwala swidyoho swa yena. Tiva leswaku Mumoslem i makwavo wa Mumoslem un’wana, naswona a swi le nawini leswaku Mumoslem a va na nchumu wun’wana na wun’wana lowu makwavo wa yena a nga na wona handle ka leswi nga enawini eka yena. Tiva leswaku swivumbeko hinkwaswo swa ntswalo hi nkarhi wa ku pfumala vutivi swi fanele ku tshikiwa, naswona eka wena i rifuwo lerikulu leri u nga na rona; a wu tshikileri kumbe ku tshikileriwa, naswona ntswalo wa Abbas bin Abdul Muttalib wu fanele ku tshikiwa. Tiva leswaku ngati hinkwayo hi nkarhi wa ku pfumala vutivi yi fanele ku tshikiwa, naswona ku tivula ko sungula ka ngati loku nga ta tshikiwa i ngati ya Al-Harith bin Abdul Muttalib, loyi a mamisiweke hi wansati wo huma eBanu Layth, ivi Hudail a n’wi dlaya. Tivani leswaku mi fanele ku tihlanganisa na vona - vasati va n'wina - hi musa, hikuva va lerisiwe ku titsongahata eka n'wina, a mi na vulawuri byo karhi eka vona handle ka hikwalaho ka ku titsongahata loku lavekaka eka vona, handle ka loko va endla nchumu wo nyenyetsa - xidyoho - loko va endla sweswo kutani va va hambanisa ni mibedo ya vona, va va ba hi swibakele leswi nga siyi nchumu. Loko va ku yingisa, kutani u nga lavi tindlela to va karhata, entiyisweni u na timfanelo eka vasati va wena, na vasati va wena na vona va na timfanelo eka wena. Loko kuri timfanelo ta n’wina eka vasati va n’wina, swi yirisiwile leswaku va andlala materase - va pfumelela va nghena endlwini - eka vanhu lava u va vengaka, kumbe ku pfumelela munhu loyi u n’wi vengaka ku nghena endlwini ya wena, kasi mfanelo ya vona eka wena i ku ku nyika swiambalo leswinene na swakudya’. Abu Isa u vule leswaku hadith leyi i ya ntiyiso. [Abu Al Ahwash] u swi hlamuserile ku suka eka [Syabib bin Gharqadah].