Revert to Islam, click here
ISLAM AL-HAQ: QURAN & HADITH
(The True Islam)
Free Download / Download

Imam Ahmad (الامام احمد) - 26363 Hadith

Hadith

Imam Ahmad : 1

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نُمَيْرٍ قَالَ أَخْبَرَنَا إِسْمَاعِيلُ يَعْنِي ابْنَ أَبِي خَالِدٍ عَنْ قَيْسٍ قَالَ قَامَ أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ ثُمَّ قَالَ يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّكُمْ تَقْرَءُونَ هَذِهِ الْآيَةَ { يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا عَلَيْكُمْ أَنْفُسَكُمْ لَا يَضُرُّكُمْ مَنْ ضَلَّ إِذَا اهْتَدَيْتُمْ } وَإِنَّا سَمِعْنَا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ النَّاسَ إِذَا رَأَوْا الْمُنْكَرَ فَلَمْ يُنْكِرُوهُ أَوْشَكَ أَنْ يَعُمَّهُمْ اللَّهُ بِعِقَابِهِ

hi byerile [Abdullah Bin Numair] u te; u hi tivise [Isma’il] ku suka eka [Qais] u te; [Abu Bakr] u yimile a dzunisa Allah a n’wi basisa kutani a ku; N’wina vanhu, hakunene ma hlaya ndzimana leyi: ‘N’wina lava pfumelaka, tisirheleleni; Ku hava munhu loyi a hambukeke loyi a nga ta ku vavisa loko u kumile nkongomiso'. -QS Al Maidah ndzimana ya 105-. Naswona hakunene hi twe Murhumiwa wa Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam a ku: ‘Hakunene, loko vanhu va vona vubihi ivi va nga byi kaneti, kutani Allah u ta lava ku va xupula hinkwavo’.

Hadith

Imam Ahmad : 2

حَدَّثَنَا وَكِيعٌ قَالَ حَدَّثَنَا مِسْعَرٌ وَسُفْيَانُ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ الْمُغِيرَةِ الثَّقَفِيِّ عَنْ عَلِيِّ بْنِ رَبِيعَةَ الْوَالِبِيِّ عَنْ أَسْمَاءَ بْنِ الْحَكَمِ الْفَزَارِيِّ عَنْ عَلِيٍّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ كُنْتُ إِذَا سَمِعْتُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَدِيثًا نَفَعَنِي اللَّهُ بِمَا شَاءَ مِنْهُ وَإِذَا حَدَّثَنِي عَنْهُ غَيْرِي اسْتَحْلَفْتُهُ فَإِذَا حَلَفَ لِي صَدَّقْتُهُ وَإِنَّ أَبَا بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ حَدَّثَنِي وَصَدَقَ أَبُو بَكْرٍ أَنَّهُ سَمِعَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَا مِنْ رَجُلٍ يُذْنِبُ ذَنْبًا فَيَتَوَضَّأُ فَيُحْسِنُ الْوُضُوءَ قَالَ مِسْعَرٌ وَيُصَلِّي وَقَالَ سُفْيَانُ ثُمَّ يُصَلِّي رَكْعَتَيْنِ فَيَسْتَغْفِرُ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ إِلَّا غَفَرَ لَهُ

Loko a hi byerile [Waki'] u te; Loko a hi byerile [Mis’ar] na [Sufyan] ku suka eka [Uthman Bin Al Mughirah Ats Tsaqafi] ku suka eka [Ali Bin Rabi’ah Al Walibi] ku suka eka [Asma’Bin Al Hakam Al Fazari] ku suka eka [Ali], u te; Loko ndzi twa hadith ku suka eka Murhumiwa wa Allah sallallaahu 'alaihi wasallam, kutani Allah u ndzi nyika mimpfuno eka yona hi ku ya hi leswi A swi lavaka. naswona loko un’wana a ndzi byela swona, kutani ndzi n’wi kombela leswaku a hlambanya, loko a ndzi hlambanyile kutani ndza swi tiyisekisa. Hakunene, Abu Bakr u ndzi byerile, naswona i ntiyiso leswaku [Abu Bakr] u twile Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam a ku: ‘A hi munhu loyi a endlaka xidyoho ivi a endla ku hlamba ivi a endla leswaku ku hlamba ka yena ku va lokunene, -Mis’ar u vurile; -' kutani a khongela, kasi Sufyan a ku 'kutani u khongerile ti rak'ah timbirhi kutani a kombela Allah ku rivaleriwa handle ka loko hakunene Allah a ta rivalela swidyoho swa yena'.

Hadith

Imam Ahmad : 3

حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ مُحَمَّدٍ أَبُو سَعِيدٍ يَعْنِي الْعَنْقَزِيَّ قَالَ حَدَّثَنَا إِسْرَائِيلُ عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ عَنِ الْبَرَاءِ بْنِ عَازِبٍ قَالَ اشْتَرَى أَبُو بَكْرٍ مِنْ عَازِبٍ سَرْجًا بِثَلَاثَةَ عَشَرَ دِرْهَمًا قَالَ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ لِعَازِبٍ مُرْ الْبَرَاءَ فَلْيَحْمِلْهُ إِلَى مَنْزِلِي فَقَالَ لَا حَتَّى تُحَدِّثَنَا كَيْفَ صَنَعْتَ حِينَ خَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنْتَ مَعَهُ قَالَ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ خَرَجْنَا فَأَدْلَجْنَا فَأَحْثَثْنَا يَوْمَنَا وَلَيْلَتَنَا حَتَّى أَظْهَرْنَا وَقَامَ قَائِمُ الظَّهِيرَةِ فَضَرَبْتُ بِبَصَرِي هَلْ أَرَى ظِلًّا نَأْوِي إِلَيْهِ فَإِذَا أَنَا بِصَخْرَةٍ فَأَهْوَيْتُ إِلَيْهَا فَإِذَا بَقِيَّةُ ظِلِّهَا فَسَوَّيْتُهُ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَفَرَشْتُ لَهُ فَرْوَةً وَقُلْتُ اضْطَجِعْ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَاضْطَجَعَ ثُمَّ خَرَجْتُ أَنْظُرُ هَلْ أَرَى أَحَدًا مِنْ الطَّلَبِ فَإِذَا أَنَا بِرَاعِي غَنَمٍ فَقُلْتُ لِمَنْ أَنْتَ يَا غُلَامُ فَقَالَ لِرَجُلٍ مِنْ قُرَيْشٍ فَسَمَّاهُ فَعَرَفْتُهُ فَقُلْتُ هَلْ فِي غَنَمِكَ مِنْ لَبَنٍ قَالَ نَعَمْ قَالَ قُلْتُ هَلْ أَنْتَ حَالِبٌ لِي قَالَ نَعَمْ قَالَ فَأَمَرْتُهُ فَاعْتَقَلَ شَاةً مِنْهَا ثُمَّ أَمَرْتُهُ فَنَفَضَ ضَرْعَهَا مِنْ الْغُبَارِ ثُمَّ أَمَرْتُهُ فَنَفَضَ كَفَّيْهِ مِنْ الْغُبَارِ وَمَعِي إِدَاوَةٌ عَلَى فَمِهَا خِرْقَةٌ فَحَلَبَ لِي كُثْبَةً مِنْ اللَّبَنِ فَصَبَبْتُ يَعْنِي الْمَاءَ عَلَى الْقَدَحِ حَتَّى بَرَدَ أَسْفَلُهُ ثُمَّ أَتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَوَافَيْتُهُ وَقَدْ اسْتَيْقَظَ فَقُلْتُ اشْرَبْ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَشَرِبَ حَتَّى رَضِيتُ ثُمَّ قُلْتُ هَلْ أَنَى الرَّحِيلُ قَالَ فَارْتَحَلْنَا وَالْقَوْمُ يَطْلُبُونَا فَلَمْ يُدْرِكْنَا أَحَدٌ مِنْهُمْ إِلَّا سُرَاقَةُ بْنُ مَالِكِ بْنِ جُعْشُمٍ عَلَى فَرَسٍ لَهُ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَذَا الطَّلَبُ قَدْ لَحِقَنَا فَقَالَ لَا تَحْزَنْ إِنَّ اللَّهَ مَعَنَا حَتَّى إِذَا دَنَا مِنَّا فَكَانَ بَيْنَنَا وَبَيْنَهُ قَدْرُ رُمْحٍ أَوْ رُمْحَيْنِ أَوْ ثَلَاثَةٍ قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَذَا الطَّلَبُ قَدْ لَحِقَنَا وَبَكَيْتُ قَالَ لِمَ تَبْكِي قَالَ قُلْتُ أَمَا وَاللَّهِ مَا عَلَى نَفْسِي أَبْكِي وَلَكِنْ أَبْكِي عَلَيْكَ قَالَ فَدَعَا عَلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ اللَّهُمَّ اكْفِنَاهُ بِمَا شِئْتَ فَسَاخَتْ قَوَائِمُ فَرَسِهِ إِلَى بَطْنِهَا فِي أَرْضٍ صَلْدٍ وَوَثَبَ عَنْهَا وَقَالَ يَا مُحَمَّدُ قَدْ عَلِمْتُ أَنَّ هَذَا عَمَلُكَ فَادْعُ اللَّهَ أَنْ يُنْجِيَنِي مِمَّا أَنَا فِيهِ فَوَاللَّهِ لَأُعَمِّيَنَّ عَلَى مَنْ وَرَائِي مِنْ الطَّلَبِ وَهَذِهِ كِنَانَتِي فَخُذْ مِنْهَا سَهْمًا فَإِنَّكَ سَتَمُرُّ بِإِبِلِي وَغَنَمِي فِي مَوْضِعِ كَذَا وَكَذَا فَخُذْ مِنْهَا حَاجَتَكَ قَالَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا حَاجَةَ لِي فِيهَا قَالَ وَدَعَا لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأُطْلِقَ فَرَجَعَ إِلَى أَصْحَابِهِ وَمَضَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنَا مَعَهُ حَتَّى قَدِمْنَا الْمَدِينَةَ فَتَلَقَّاهُ النَّاسُ فَخَرَجُوا فِي الطَّرِيقِ وَعَلَى الْأَجَاجِيرِ فَاشْتَدَّ الْخَدَمُ وَالصِّبْيَانُ فِي الطَّرِيقِ يَقُولُونَ اللَّهُ أَكْبَرُ جَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جَاءَ مُحَمَّدٌ قَالَ وَتَنَازَعَ الْقَوْمُ أَيُّهُمْ يَنْزِلُ عَلَيْهِ قَالَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْزِلُ اللَّيْلَةَ عَلَى بَنِي النَّجَّارِ أَخْوَالِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ لِأُكْرِمَهُمْ بِذَلِكَ فَلَمَّا أَصْبَحَ غَدَا حَيْثُ أُمِرَ قَالَ الْبَرَاءُ بْنُ عَازِبٍ أَوَّلُ مَنْ كَانَ قَدِمَ عَلَيْنَا مِنْ الْمُهَاجِرِينَ مُصْعَبُ بْنُ عُمَيْرٍ أَخُو بَنِي عَبْدِ الدَّارِ ثُمَّ قَدِمَ عَلَيْنَا ابْنُ أُمِّ مَكْتُومٍ الْأَعْمَى أَخُو بَنِي فِهْرٍ ثُمَّ قَدِمَ عَلَيْنَا عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ فِي عِشْرِينَ رَاكِبًا فَقُلْنَا مَا فَعَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ هُوَ عَلَى أَثَرِي ثُمَّ قَدِمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَبُو بَكْرٍ مَعَهُ قَالَ الْبَرَاءُ وَلَمْ يَقْدَمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى حَفِظْتُ سُوَرًا مِنْ الْمُفَصَّلِ قَالَ إِسْرَائِيلُ وَكَانَ الْبَرَاءُ مِنْ الْأَنْصَارِ مِنْ بَنِي حَارِثَةَ

Loko a hi byerile [‘Amru Bin Muhammad Abu Sa’id i.e. Al ‘Anqazi] u te; Loko a hi byerile [Israil] ku suka eka [Abu Ishaq] ku suka eka [Al Barra’ Bin ‘Azib], u te; Abu Bakr u xavile saddle eka ‘Azib hi khume nharhu wa ti dirhams, Al Barra’ u vurile; kutani Abu Bakr a ku eka Azib; 'Byela Al Barro leswaku a n'wi yisa endlwini ya mina'. Hiloko ‘Azibu a hlamula; 'E-e, handle ka loko u lava ku hi byela hi leswi u swi endleke loko Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam a huma na wena'. u ri; kutani [Abu Bakr] u te; 'Hi humile hi famba na vusiku hi hatlisisa ndlela ya hina hi nkarhi wa nhlikanhi na vusiku lebyi hi nga hundza, loko hi fika hi nkarhi wa Dhuhr naswona dyambu a ri ri ehenhla hi ku kongoma, ndzi langute etlhelo ka hina ku vona loko ku ri na vutumbelo eka hina, endzhaku ka nkarhinyana ndzi vone ribye lerikulu kutani ndzi tshinelela rona kutani swi kumeka leswaku a ku ri na xivandla lexitsongo - lexi humelaka endzeni - lexi funengetiweke hi ndzhuti wa ribye, kutani ndzi hlengelete ndhawu leyi kutani ndzi hangalasa a xiambalo xa dzovo xa Murhumiwa wa Allah sallallaahu 'alaihi wasallam, kutani ndzi te; ‘Ela ehansi, O Murhumiwa wa Allah’ kutani a etlela ehansi, kutani ndzi huma ndzi ya vona loko ku ri na munhu loyi a ndzi lavaka, hi xitshuketa ndzi vone murisi wa timbuti, ndzi vutisile; 'U wa mani, Wena jaha?' U hlamurile; ‘I wa wanuna wo huma eQuraysh,’ kutani a ndzi byela vito ra yena kutani ndzi n’wi lemuka, ndzi vutisile nakambe; 'Xana timbuti ta wena ti humesa masi?' U hlamurile; ‘Ina’ ndzi vutisile nakambe; 'Xana u ta ndzi senga?' U hlamurile; 'Ina' se ni n'wi lerisile ku khoma yin'wana ya timbuti ta yena a basisa masi ya mbuti na swikunwana swa mavoko ya yena eka ntshuri, ni tise geriba ya dzovo leyi nga na xifunengeto xa lapi enon'wini, ivi a ni senga masi nyana ivi ni chela mati ehenhla ka geriba leswaku ehansi ku nga hisi ngopfu, ivi ni fika eka Murhumiwa wa Allah sallallaahu 'alaihi wasallam ku nyika yena swakunwa, kutani swi kumeka leswaku u pfukile evurhongweni bya yena, ndzi ku; ‘O Murhumiwa wa Allah, yi nwile’ U yi nwile ku kondza ndzi titwa ndzi ntshunxekile, kutani ndzi ku; 'Xana i nkarhi wa leswaku hi famba?' kutani hi sukile loko vanhu va ri karhi va secha naswona a nga kona eka vona loyi a nga hi kuma handle ka Suraqah Bin Malik Bin Ju’syum loyi a khandziyeke hanci, ndzi te; ‘Oho Murhumiwa wa Allah, loyi a hi hlotaka u ta hi fikelela’, Muprofeta u hlamurile: ‘u nga vileli, Allah u na hina’ ku fikela loko Suraqah a ri ekusuhi na hina, kwalomu ka mpfhuka wa fumu rin’we kumbe mafumu mambirhi kumbe mafumu manharhu, ndzi te; 'Oho Murhumiwa wa Allah, loyi a hi hlotaka - u ta hi khoma' naswona mina -hi nkarhi wolowo- a ndzi ri karhi ndzi rila, Muprofeta u vutisile: 'ha yini u rila?' Ndzi hlamurile; 'Hi Allah, a ndzi rili hikuva ndzi vilela hi mina, kambe ndzi rila hikuva ndzi vilerisiwa hi wena' kutani Murhumiwa wa Allah sallallaahu 'alaihi wasallam a khongela: 'hi n'wi siya -Suraqah- hi ku navela ka wena' kutani milenge ku ya fika ekhwirini ra hanci ya Suraqah yi rhelela emisaveni yo tiya kutani a tlula a suka eka yona a ku; 'Oho Muhammad, se ndza swi tiva leswaku lowu i xiendlo xa wena, kutani khongela eka Allah ku ndzi ponisa eka leswi ndzi humeleleke, hi Allah ndzi ta hlayisa mahungu ya wena ya ri xihundla eka lava va ku lavaka lava nga endzhaku ka mina, naswona hi leyi xibalesa xa mina xa miseve ya dzovo, teka yin'wana ya miseve, entiyisweni u ta hundza eka tikamela na timbuti ta mina eka ndhawu leyi na leyi, kutani teka eka vona eka swilaveko swa wena'. Abu Bakr u ye emahlweni, kutani Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam a hlamula; 'A ndzi swi lavi' kutani Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam a n'wi khongelela kutani Suraqah a ntshunxiwa - eka khombo leri n'wi weleke - kutani a tlhelela eka vanghana va yena, Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam u ye emahlweni na riendzo ra yena na mina, loko hi fika eMedina, vanhu va hi xewete va huma va huma eswitarateni na le henhla ka tindlu, malandza na vana va tile ku huma hi ku hatlisa a ku; 'Allah hi yena lonkulu, Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam u fikile, Muhammad u fikile'. Vanhu a va kanetana hi leswaku hi wihi eka vona loyi a nga na mfanelo yo va yindlu ya yena yi tshama hi yena, kutani Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam u te: ‘vusiku lebyi ndzi ta tshama endlwini ya malume wa Bani Najar Abdul MuTalib ku va xixima,’ kutani loko ku ri mixo hi siku leri landzelaka u sukile hilaha a lerisiweke hakona. Barra’ Bin Azib u te; 'Muhajirin wo sungula loyi a nga ta eka hina a ku ri Mush'ab Bin Umair, makwavo wa Bani Abdud Dar, kutani Ibnu Ummi Maktum, loyi a a fe mahlo, makwavo wa Bani Fihri, kutani Umar Bin Al Khaththab na vanhu va makume mbirhi va khandziyile, kutani hi vutisile; 'Xana Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam u endle yini?' a hlamula; ‘a a ri endzhaku ka mina’, kutani Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam a fika na Abu Bakr, Barro’ u vurile; 'Muprofeta sallallaahu 'alaihi wasallam a nga ta va a fikile -eMedina- handle ka loko hi nkarhi wolowo ndzi nhlokohate mapapila yo hlayanyana ku suka eka Al Mufashal'. Israyele u te; ‘Barro’ ari munghana wa va Ansar kusuka e Banu Haritsah’.

Hadith

Imam Ahmad : 4

حَدَّثَنَا وَكِيعٌ قَالَ قَالَ إِسْرَائِيلُ قَالَ أَبُو إِسْحَاقَ عَنْ زَيْدِ بْنِ يُثَيْعٍ عَنْ أَبِي بَكْرٍ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعَثَهُ بِبَرَاءَةٌ لِأَهْلِ مَكَّةَ لَا يَحُجُّ بَعْدَ الْعَامِ مُشْرِكٌ وَلَا يَطُوفُ بِالْبَيْتِ عُرْيَانٌ وَلَا يَدْخُلُ الْجَنَّةَ إِلَّا نَفْسٌ مُسْلِمَةٌ مَنْ كَانَ بَيْنَهُ وَبَيْنَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُدَّةٌ فَأَجَلُهُ إِلَى مُدَّتِهِ وَاللَّهُ بَرِيءٌ مِنْ الْمُشْرِكِينَ وَرَسُولُهُ قَالَ فَسَارَ بِهَا ثَلَاثًا ثُمَّ قَالَ لِعَلِيٍّ رَضِيَ اللَّهُ تَعَالَى عَنْهُ الْحَقْهُ فَرُدَّ عَلَيَّ أَبَا بَكْرٍ وَبَلِّغْهَا أَنْتَ قَالَ فَفَعَلَ قَالَ فَلَمَّا قَدِمَ عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَبُو بَكْرٍ بَكَى قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ حَدَثَ فِيَّ شَيْءٌ قَالَ مَا حَدَثَ فِيكَ إِلَّا خَيْرٌ وَلَكِنْ أُمِرْتُ أَنْ لَا يُبَلِّغَهُ إِلَّا أَنَا أَوْ رَجُلٌ مِنِّي

Loko a hi byerile [Waki'] u te; u te [Israyele]; u vule leswaku [Abu Ishaq]; ku suka eka [Zaid Bin Yutsai’] ku suka eka [Abu Bakr] leswaku Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam u n’wi rhumele na xitatimende xa ntshunxeko eka vanhu va Makkah; 'Leswaku ku hava mupfumeri wa swikwembu leswi nga ta ya eka Hajj endzhaku ka lembe leri, ku hava loyi a nga ta endla Tawaf a nga ambalanga nchumu naswona a nga ta nghena etilweni handle ka Mumoslem, loyi a nga na ntwanano exikarhi ka yena na Murhumiwa wa Allah, ndzilakano wu le ku heleni ka ntwanano, naswona Allah na Murhumiwa wa Yena va ta ntshunxeka eka vapfumeri va swikwembu swa Xikwembu'. YAzid u te; kutani a famba ni vanhu vanharhu. Kutani A ku eka Ali; 'n'wi landzela u tlherisela Abu Bakr eka mina u hundzisela xitatimende hi wena'. hi ndlela yaleyo u endlile, u vurile; loko Abu Bakr a ta eka Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam, u huwelerile a vutisa; 'Oho Murhumiwa wa Allah, xana ku humelele swo karhi eka mina?' a hlamula; 'a ku nge humeleli nchumu handle ka leswinene, kambe ndzi lerisiwe leswaku mhaka leyi yi nga hundziseriwi handle ka mina kumbe un'wana wa mina'.

Hadith

Imam Ahmad : 5

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ يَزِيدَ بْنِ خُمَيْرٍ عَنْ سُلَيْمِ بْنِ عَامِرٍ عَنْ أَوْسَطَ قَالَ خَطَبَنَا أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَقَالَ قَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَقَامِي هَذَا عَامَ الْأَوَّلِ وَبَكَى أَبُو بَكْرٍ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ سَلُوا اللَّهَ الْمُعَافَاةَ أَوْ قَالَ الْعَافِيَةَ فَلَمْ يُؤْتَ أَحَدٌ قَطُّ بَعْدَ الْيَقِينِ أَفْضَلَ مِنْ الْعَافِيَةِ أَوْ الْمُعَافَاةِ عَلَيْكُمْ بِالصِّدْقِ فَإِنَّهُ مَعَ الْبِرِّ وَهُمَا فِي الْجَنَّةِ وَإِيَّاكُمْ وَالْكَذِبَ فَإِنَّهُ مَعَ الْفُجُورِ وَهُمَا فِي النَّارِ وَلَا تَحَاسَدُوا وَلَا تَبَاغَضُوا وَلَا تَقَاطَعُوا وَلَا تَدَابَرُوا وَكُونُوا إِخْوَانًا كَمَا أَمَرَكُمْ اللَّهُ تَعَالَى

hi byerile [Muhammad Bin Ja’far] u te; Loko a hlamusele na hina [Syu’bah] ku suka eka [Yazid Bin Khumair] ku suka eka [Sulaim Bin ‘Amir] ku suka eka [Ausath], u te; [Abu Bakr] u hi chumayele kutani a ku; Rasullah shallallahu 'alaihi wasallam u yime ematshan'wini ya mina eka lembe ro sungula. Kutani Abu Bakr a rila, kutani a ku; kombela Allah Al mu'Aafaat - ku rivaleriwa - kutani a ku Al 'Aa'fiyah - vuhlayiseki -, hikuva a ku na munhu loyi a nyikiwaka nchumu lowukulu ku tlula Al 'Aa'fiyah kumbe Al mu'Aafaat endzhaku ka ku pfumela, tshembeka hikuva ku tshembeka ku swin'we na vunene naswona havumbirhi bya vona va le tilweni, naswona u tshama ekule na mavunwa hikuva mavunwa ma hlangana na vubihi naswona havumbirhi bya vona va le tiheleni, naswona a va na mavondzo, va ni vulala, naswona mi nga tsemi vuxaka bya vunghana mi fularhelana, Kambe mi va vamakwavo hilaha Allah Ta’ala a leriseke hakona.’

Hadith

Imam Ahmad : 6

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ وَأَبُو عَامِرٍ قَالَا حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ يَعْنِي ابْنَ مُحَمَّدٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ يَعْنِي ابْنَ مُحَمَّدِ بْنِ عَقِيلٍ عَنْ مُعَاذِ بْنِ رِفَاعَةَ بْنِ رَافِعٍ الْأَنْصَارِيِّ عَنْ أَبِيهِ رِفَاعَةَ بْنِ رَافِعٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا بَكْرٍ الصِّدِّيقَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَقُولُ عَلَى مِنْبَرِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ فَبَكَى أَبُو بَكْرٍ حِينَ ذَكَرَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ سُرِّيَ عَنْهُ ثُمَّ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ فِي هَذَا الْقَيْظِ عَامَ الْأَوَّلِ سَلُوا اللَّهَ الْعَفْوَ وَالْعَافِيَةَ وَالْيَقِينَ فِي الْآخِرَةِ وَالْأُولَى

Hi byeriwile leswaku [Abdurrahman Bin Mahdi] na [Abu ‘Amir] havambirhi va te; Loko a hi byerile [Zuhair i.e. Ibnu Muhammad] ku suka eka [Abdullah i.e. Ibnu Muhammad Bin ‘Aqil] ku suka eka [Mu’adz Bin Rifa’ah Bin Rafi’ Al Ansari] ku suka eka tata wa yena i.e. [Rifa’ah Bin Rafi’] u te; Ndzi twe [Abu Bakar Ash Siddiq] a chumayela a ri epulpiti ya Rasullah sallallaahu ‘alaihi wasallam, kutani a ku; 'Ndzi twe Rasullah shallallahu 'alaihi wasallam a vula,' naswona Abu Bakr u rile loko a boxa vito ra Rasullah shallallahu 'alaihi wasallam, kutani a miyela hi mihloti ya yena kutani a ku; 'Ndzi twe Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam a vula hi siku ro hisa, ro hisa ro fana na leri eka lembe ro sungula: 'kombela Allah ku rivaleriwa, vuhlayiseki na ku tshemba eka vutomi bya le ndzhaku na misava'.

Hadith

Imam Ahmad : 7

حَدَّثَنَا أَبُو كَامِلٍ قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ يَعْنِي ابْنَ سَلَمَةَ عَنِ ابْنِ أَبِي عَتِيقٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ السِّوَاكُ مَطْهَرَةٌ لِلْفَمِ مَرْضَاةٌ لِلرَّبِّ

Leswi a hi byeleke [Abu Kamil], u te; Ku byeriwe hina [Hammad, ku nga Ibn Salamah] ku suka eka [Ibn Abu ‘Atiq] ku suka eka [tata wa yena] ku suka eka [Abu Bakr], leswaku Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam u te: ‘Siwak i mubasisi wa nomu naswona u tsakisiwa hi Allah’.

Hadith

Imam Ahmad : 8

حَدَّثَنَا هَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ قَالَ حَدَّثَنِي يَزِيدُ بْنُ أَبِي حَبِيبٍ عَنْ أَبِي الْخَيْرِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ أَنَّهُ قَالَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلِّمْنِي دُعَاءً أَدْعُو بِهِ فِي صَلَاتِي قَالَ قُلْ اللَّهُمَّ إِنِّي ظَلَمْتُ نَفْسِي ظُلْمًا كَثِيرًا وَلَا يَغْفِرُ الذُّنُوبَ إِلَّا أَنْتَ فَاغْفِرْ لِي مَغْفِرَةً مِنْ عِنْدِكَ وَارْحَمْنِي إِنَّكَ أَنْتَ الْغَفُورُ الرَّحِيمُ و قَالَ يُونُسُ كَبِيرًا حَدَّثَنَاه حَسَنٌ الْأَشْيَبُ عَنْ ابْنِ لَهِيعَةَ قَالَ قَالَ كَبِيرًا

Loko a hi byerile [Hasyim Bin Al Qasim] u te; Loko a hi byerile [Al Laits] u te; U ndzi byerile [Yazid Bin Abu Habib] ku suka eka [Abul Khair] ku suka eka [Abdullah Bin ‘Amru] ku suka eka [Abu Bakar Ash Shiddiq] leswaku u te eka Rasulllah; 'ndzi dyondzise Du'a leyi ndzi khongelaka ha yona eka xikhongelo xa mina,' A hlamula: 'hlaya, Allahumma Inii Zhalamtu Nafsii Zhulman Katsiiro, Walaa Yaghfirudz Dzunuuba Illaa Anta, Faghfirlii maghfiratan Min 'Indika Warhamnii Innaka Antal Ghofurur Rahiim '-O Allah, ndzi ti dyohile ngopfu, naswona a nga kona loyi a nga ndzi rivalelaka swidyoho handle ka Wena kutani ndzi rivalela swidyoho swa mina hi ku rivalela ku suka etlhelweni ra wena naswona u ndzi twela vusiwana, hakunene hi wena u rivalelaka ngopfu, u nga ni tintswalo-'. [Yona] u te; 'kabiiraa -big-,' u swi hlamuserile eka hina [Hasan Al Asy yab] ku suka eka [Ibn Lahi'ah] u te; a ku: 'kabiiraa -xikulu-'.

Hadith

Imam Ahmad : 9

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ قَالَ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا أَنَّ فَاطِمَةَ وَالْعَبَّاسَ أَتَيَا أَبَا بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَلْتَمِسَانِ مِيرَاثَهُمَا مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُمَا حِينَئِذٍ يَطْلُبَانِ أَرْضَهُ مِنْ فَدَكَ وَسَهْمَهُ مِنْ خَيْبَرَ فَقَالَ لَهُمْ أَبُو بَكْرٍ إِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَا نُورَثُ مَا تَرَكْنَا صَدَقَةٌ إِنَّمَا يَأْكُلُ آلُ مُحَمَّدٍ فِي هَذَا الْمَالِ وَإِنِّي وَاللَّهِ لَا أَدَعُ أَمْرًا رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَصْنَعُهُ فِيهِ إِلَّا صَنَعْتُهُ

Loko a hi byerile [Abdurrazzaq] u te; Ku byeriwe hina [Ma’mar] ku suka eka [Az Zuhri] ku suka eka [’Urwah] ku suka eka [Aisyah], leswaku Fatimah na Al Abbas va tile eka Abu Bakr, havumbirhi bya vona va lava xiphemu xa ndzhaka ya vona eka Murhumiwa wa Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam, loko havumbirhi bya vona va kombela misava ya yena hi nkarhi wa nyimpi ya Fadak na xiphemu xa yena eka nyimpi ya Khaibar, kutani [Abu Bakar] u vule leswaku vona; Entiyisweni, ndzi twe Murhumiwa wa Allah a ku: ‘A hi ndzhaka, rifuwo leri hi ri siyaka ri hundzuka tintswalo, ndyangu wa ka Muhammad wu dya ntsena eka rifuwo leri’. Kutani, hi Allah, a ndzi nge tshiki nchumu lowu ndzi voneke Rasulullah a wu endla handle ka loko ndzi wu endla hakunene’.

Hadith

Imam Ahmad : 10

حَدَّثَنَا أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْمُقْرِئُ قَالَ حَدَّثَنَا حَيْوَةُ بْنُ شُرَيْحٍ قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ الْمَلِكِ بْنَ الْحَارِثِ يَقُولُ إِنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا بَكْرٍ الصِّدِّيقَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَلَى هَذَا الْمِنْبَرِ يَقُولُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي هَذَا الْيَوْمِ مِنْ عَامِ الْأَوَّلِ ثُمَّ اسْتَعْبَرَ أَبُو بَكْرٍ وَبَكَى ثُمَّ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَمْ تُؤْتَوْا شَيْئًا بَعْدَ كَلِمَةِ الْإِخْلَاصِ مِثْلَ الْعَافِيَةِ فَاسْأَلُوا اللَّهَ الْعَافِيَةَ

Loko a hi byerile [Abu Abdurrahman Al Muqri’] u te; Loko a hi byerile [Haiwah Bin Syuraih] u te; Ndzi twe [Abdul Malik Bin Al Harith] a ku; Hakunene [Abu Hurairah] u te; Ndzi twe [Abu Bakar Ash Siddiq] a vula epulpiti leyi; Ndzi twe Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam a vula hi siku leri ra lembe ro sungula, kutani Abu Bakr u lahlekile swinene eka switsundzuxo lerova a rila ivi a ku; Ndzi twe Murhumiwa wa Allah (ku rhula na mikateko ya Allaah a swi ve na yena) a ku: ‘A wu nyikiwi nchumu - lowu nga eka xiyimo xa le henhla - endzhaku ka xivulwa xo tshembeka ku fana na Al Afiyah - vuhlayiseki -, kutani kombela Allah Al Afiyah’.

Hadith

Imam Ahmad : 11

حَدَّثَنَا عَفَّانُ قَالَ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ قَالَ أَخْبَرَنَا ثَابِتٌ عَنْ أَنَسٍ أَنَّ أَبَا بَكْرٍ حَدَّثَهُ قَالَ قُلْتُ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ فِي الْغَارِ وَقَالَ مَرَّةً وَنَحْنُ فِي الْغَارِ لَوْ أَنَّ أَحَدَهُمْ نَظَرَ إِلَى قَدَمَيْهِ لَأَبْصَرَنَا تَحْتَ قَدَمَيْهِ قَالَ فَقَالَ يَا أَبَا بَكْرٍ مَا ظَنُّكَ بِاثْنَيْنِ اللَّهُ ثَالِثُهُمَا

Loko a hi byerile [‘Affan] u te; Loko a hi byerile [Hammam], u te; u hi tivise [Thabit] ku suka eka [Anas] leswaku [Abu Bakar] u n’wi byerile, yena -Abu Bakar- u te; Ndzi te eka Muprofeta sallallaahu 'alaihi wasallam loko a ri ebakweni, - eka ku hlamusela kun'wana u te; 'naswona a hi ri ebakweni, - naswona loko un'wana wa vona a a vone milenge ya yena yimbirhi, a va ta va va hi vonile va ri ehansi ka milenge ya yena', kutani a ku: 'Oho Abu Bakr, u ehleketa yini hi vanhu vambirhi, xana Allah a hi wa vunharhu eka lavambirhi'.

Hadith

Imam Ahmad : 12

حَدَّثَنَا رَوْحٌ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَرُوبَةَ عَنْ أَبِي التَّيَّاحِ عَنِ الْمُغِيرَةِ بْنِ سُبَيْعٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ حُرَيْثٍ عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ قَالَ حَدَّثَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّ الدَّجَّالَ يَخْرُجُ مِنْ أَرْضٍ بِالْمَشْرِقِ يُقَالُ لَهَا خُرَاسَانُ يَتَّبِعُهُ أَقْوَامٌ كَأَنَّ وُجُوهَهُمْ الْمَجَانُّ الْمُطْرَقَةُ

Loko a hi byerile [Rauh] u te; U hi byerile [Ibn Abi ‘Arubah] ku suka eka [Abu At Taiyyah] ku suka eka [Al Mughirah Bin Subai’] ku suka eka [‘Amru Bin Huraits] ku suka eka [Abu Bakar Ash Shiddiq], u te; 'Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam u hi byerile leswaku Dajjal yi ta huma eka xiphemu xa le vuxeni bya misava lexi vuriwaka Khurasan, vanhu vo tala va ta n'wi landzela, onge hi loko swikandza swa vona swi fana na switlhangu leswi nga na hammer'.

Hadith

Imam Ahmad : 13

حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ مَوْلَى بَنِي هَاشِمٍ قَالَ حَدَّثَنَا صَدَقَةُ بْنُ مُوسَى صَاحِبُ الدَّقِيقِ عَنْ فَرْقَدٍ عَنْ مُرَّةَ بْنِ شَرَاحِيلَ عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يَدْخُلُ الْجَنَّةَ بَخِيلٌ وَلَا خَبٌّ وَلَا خَائِنٌ وَلَا سَيِّئُ الْمَلَكَةِ وَأَوَّلُ مَنْ يَقْرَعُ بَابَ الْجَنَّةِ الْمَمْلُوكُونَ إِذَا أَحْسَنُوا فِيمَا بَيْنَهُمْ وَبَيْنَ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ وَفِيمَا بَيْنَهُمْ وَبَيْنَ مَوَالِيهِمْ

Leswi a hi byeleke [Abu Sa’id] khale ka hlonga ra Bani Hashim, u te; U hi byerile [Shadaqah Bin Musa] munghana Ad Daqiq, ku suka eka [Farqad] ku suka eka [Murrah Bin Syarahil] ku suka eka [Abu Bakar Ash Shiddiq], u te; Murhumiwa wa Allah (ku rhula na mikateko ya Allaah a swi ve na yena) u te: ‘Naswona a va nge ngheni etilweni lava nga na vusopfa, vaxisi, magwala, kumbe lava tikhomaka hi ndlela yo biha, naswona vanhu lava nga ta rhanga va gongondza enyangweni wa tilo va ta va malandza lama nga na vutshila byo hetisisa leswi nga exikarhi ka vona na Allah Azza wa Jalla na leswi nga exikarhi ka vona na n’wini wa vona’.

Hadith

Imam Ahmad : 14

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِي شَيْبَةَ قَالَ عَبْد اللَّهِ وَسَمِعْتُهُ مِنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي شَيْبَةَ قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ فُضَيْلٍ عَنِ الْوَلِيدِ بْنِ جُمَيْعٍ عَنْ أَبِي الطُّفَيْلِ قَالَ لَمَّا قُبِضَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَرْسَلَتْ فَاطِمَةُ إِلَى أَبِي بَكْرٍ أَنْتَ وَرِثْتَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمْ أَهْلُهُ قَالَ فَقَالَ لَا بَلْ أَهْلُهُ قَالَتْ فَأَيْنَ سَهْمُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ إِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ إِذَا أَطْعَمَ نَبِيًّا طُعْمَةً ثُمَّ قَبَضَهُ جَعَلَهُ لِلَّذِي يَقُومُ مِنْ بَعْدِهِ فَرَأَيْتُ أَنْ أَرُدَّهُ عَلَى الْمُسْلِمِينَ فَقَالَتْ فَأَنْتَ وَمَا سَمِعْتَ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَعْلَمُ

hi byerile [Abdullah Bin Muhammad Bin Abu Syaibah]. Abdullah u te; naswona ndzi swi twile eka Abdullah Bin Abu Syaibah, u te; U hi byerile [Muhammad Bin Fudlail] ku suka eka [Al Walid Bin Jumai’] ku suka eka [Abu Ath Thufail] u te; Loko Muprofeta a fa, Fatima u tsale papila eka Abu Bakr leri nga na; 'Xana wena kumbe ndyangu wa wena mi dya ndzhaka ya Muprofeta sallallaahu 'alaihi wasallam?' A hlamula; ‘A ndzi yi dya ndzhaka, kambe ndyangu wa yena wu wu kumile,’ ku vula Fatima; 'Kutani swi kwihi swiave swa Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam?' Kutani [Abu Bakr] u te; ‘Hakunene ndzi twe Murhumiwa wa Allah a ku; 'Hakunene, loko Allah a dyisa Muprofeta, kutani a fa, kutani Yena - Allah - u swi endlela lava va taka endzhaku ka yena', kutani ndzi kunguhata ku swi tlherisela eka Mamoslem'. kutani Fatima a ku; 'Kutani u tiva ku antswa leswi u swi tweke eka Murhumiwa wa Allah'.

Hadith

Imam Ahmad : 15

حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ إِسْحَاقَ الطَّالَقَانِيُّ قَالَ حَدَّثَنِي النَّضْرُ بْنُ شُمَيْلٍ الْمَازِنِيُّ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو نَعَامَةَ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو هُنَيْدَةَ الْبَرَاءُ بْنُ نَوْفَلٍ عَنْ وَالَانَ الْعَدَوِيِّ عَنْ حُذَيْفَةَ عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ أَصْبَحَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَاتَ يَوْمٍ فَصَلَّى الْغَدَاةَ ثُمَّ جَلَسَ حَتَّى إِذَا كَانَ مِنْ الضُّحَى ضَحِكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ جَلَسَ مَكَانَهُ حَتَّى صَلَّى الْأُولَى وَالْعَصْرَ وَالْمَغْرِبَ كُلُّ ذَلِكَ لَا يَتَكَلَّمُ حَتَّى صَلَّى الْعِشَاءَ الْآخِرَةَ ثُمَّ قَامَ إِلَى أَهْلِهِ فَقَالَ النَّاسُ لِأَبِي بَكْرٍ أَلَا تَسْأَلُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا شَأْنُهُ صَنَعَ الْيَوْمَ شَيْئًا لَمْ يَصْنَعْهُ قَطُّ قَالَ فَسَأَلَهُ فَقَالَ نَعَمْ عُرِضَ عَلَيَّ مَا هُوَ كَائِنٌ مِنْ أَمْرِ الدُّنْيَا وَأَمْرِ الْآخِرَةِ فَجُمِعَ الْأَوَّلُونَ وَالْآخِرُونَ بِصَعِيدٍ وَاحِدٍ فَفَظِعَ النَّاسُ بِذَلِكَ حَتَّى انْطَلَقُوا إِلَى آدَمَ عَلَيْهِ السَّلَام وَالْعَرَقُ يَكَادُ يُلْجِمُهُمْ فَقَالُوا يَا آدَمُ أَنْتَ أَبُو الْبَشَرِ وَأَنْتَ اصْطَفَاكَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ اشْفَعْ لَنَا إِلَى رَبِّكَ قَالَ لَقَدْ لَقِيتُ مِثْلَ الَّذِي لَقِيتُمْ انْطَلِقُوا إِلَى أَبِيكُمْ بَعْدَ أَبِيكُمْ إِلَى نُوحٍ { إِنَّ اللَّهَ اصْطَفَى آدَمَ وَنُوحًا وَآلَ إِبْرَاهِيمَ وَآلَ عِمْرَانَ عَلَى الْعَالَمِينَ } قَالَ فَيَنْطَلِقُونَ إِلَى نُوحٍ عَلَيْهِ السَّلَام فَيَقُولُونَ اشْفَعْ لَنَا إِلَى رَبِّكَ فَأَنْتَ اصْطَفَاكَ اللَّهُ وَاسْتَجَابَ لَكَ فِي دُعَائِكَ وَلَمْ يَدَعْ عَلَى الْأَرْضِ مِنْ الْكَافِرِينَ دَيَّارًا فَيَقُولُ لَيْسَ ذَاكُمْ عِنْدِي انْطَلِقُوا إِلَى إِبْرَاهِيمَ عَلَيْهِ السَّلَام فَإِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ اتَّخَذَهُ خَلِيلًا فَيَنْطَلِقُونَ إِلَى إِبْرَاهِيمَ فَيَقُولُ لَيْسَ ذَاكُمْ عِنْدِي وَلَكِنْ انْطَلِقُوا إِلَى مُوسَى عَلَيْهِ السَّلَام فَإِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ كَلَّمَهُ تَكْلِيمًا فَيَقُولُ مُوسَى عَلَيْهِ السَّلَام لَيْسَ ذَاكُمْ عِنْدِي وَلَكِنْ انْطَلِقُوا إِلَى عِيسَى ابْنِ مَرْيَمَ فَإِنَّهُ يُبْرِئُ الْأَكْمَهَ وَالْأَبْرَصَ وَيُحْيِي الْمَوْتَى فَيَقُولُ عِيسَى لَيْسَ ذَاكُمْ عِنْدِي وَلَكِنْ انْطَلِقُوا إِلَى سَيِّدِ وَلَدِ آدَمَ فَإِنَّهُ أَوَّلُ مَنْ تَنْشَقُّ عَنْهُ الْأَرْضُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ انْطَلِقُوا إِلَى مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَيَشْفَعَ لَكُمْ إِلَى رَبِّكُمْ عَزَّ وَجَلَّ قَالَ فَيَنْطَلِقُ فَيَأْتِي جِبْرِيلُ عَلَيْهِ السَّلَام رَبَّهُ فَيَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ ائْذَنْ لَهُ وَبَشِّرْهُ بِالْجَنَّةِ قَالَ فَيَنْطَلِقُ بِهِ جِبْرِيلُ فَيَخِرُّ سَاجِدًا قَدْرَ جُمُعَةٍ وَيَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ ارْفَعْ رَأْسَكَ يَا مُحَمَّدُ وَقُلْ يُسْمَعْ وَاشْفَعْ تُشَفَّعْ قَالَ فَيَرْفَعُ رَأْسَهُ فَإِذَا نَظَرَ إِلَى رَبِّهِ عَزَّ وَجَلَّ خَرَّ سَاجِدًا قَدْرَ جُمُعَةٍ أُخْرَى فَيَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ ارْفَعْ رَأْسَكَ وَقُلْ يُسْمَعْ وَاشْفَعْ تُشَفَّعْ قَالَ فَيَذْهَبُ لِيَقَعَ سَاجِدًا فَيَأْخُذُ جِبْرِيلُ عَلَيْهِ السَّلَام بِضَبْعَيْهِ فَيَفْتَحُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ عَلَيْهِ مِنْ الدُّعَاءِ شَيْئًا لَمْ يَفْتَحْهُ عَلَى بَشَرٍ قَطُّ فَيَقُولُ أَيْ رَبِّ خَلَقْتَنِي سَيِّدَ وَلَدِ آدَمَ وَلَا فَخْرَ وَأَوَّلَ مَنْ تَنْشَقُّ عَنْهُ الْأَرْضُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَلَا فَخْرَ حَتَّى إِنَّهُ لَيَرِدُ عَلَيَّ الْحَوْضَ أَكْثَرُ مِمَّا بَيْنَ صَنْعَاءَ وَأَيْلَةَ ثُمَّ يُقَالُ ادْعُوا الصِّدِّيقِينَ فَيَشْفَعُونَ ثُمَّ يُقَالُ ادْعُوا الْأَنْبِيَاءَ قَالَ فَيَجِيءُ النَّبِيُّ وَمَعَهُ الْعِصَابَةُ وَالنَّبِيُّ وَمَعَهُ الْخَمْسَةُ وَالسِّتَّةُ وَالنَّبِيُّ وَلَيْسَ مَعَهُ أَحَدٌ ثُمَّ يُقَالُ ادْعُوا الشُّهَدَاءَ فَيَشْفَعُونَ لِمَنْ أَرَادُوا وَقَالَ فَإِذَا فَعَلَتْ الشُّهَدَاءُ ذَلِكَ قَالَ يَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ أَنَا أَرْحَمُ الرَّاحِمِينَ أَدْخِلُوا جَنَّتِي مَنْ كَانَ لَا يُشْرِكُ بِي شَيْئًا قَالَ فَيَدْخُلُونَ الْجَنَّةَ قَالَ ثُمَّ يَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ انْظُرُوا فِي النَّارِ هَلْ تَلْقَوْنَ مِنْ أَحَدٍ عَمِلَ خَيْرًا قَطُّ قَالَ فَيَجِدُونَ فِي النَّارِ رَجُلًا فَيَقُولُ لَهُ هَلْ عَمِلْتَ خَيْرًا قَطُّ فَيَقُولُ لَا غَيْرَ أَنِّي كُنْتُ أُسَامِحُ النَّاسَ فِي الْبَيْعِ وَالشِّرَاءِ فَيَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ أَسْمِحُوا لِعَبْدِي كَإِسْمَاحِهِ إِلَى عَبِيدِي ثُمَّ يُخْرِجُونَ مِنْ النَّارِ رَجُلًا فَيَقُولُ لَهُ هَلْ عَمِلْتَ خَيْرًا قَطُّ فَيَقُولُ لَا غَيْرَ أَنِّي قَدْ أَمَرْتُ وَلَدِي إِذَا مِتُّ فَأَحْرِقُونِي بِالنَّارِ ثُمَّ اطْحَنُونِي حَتَّى إِذَا كُنْتُ مِثْلَ الْكُحْلِ فَاذْهَبُوا بِي إِلَى الْبَحْرِ فَاذْرُونِي فِي الرِّيحِ فَوَاللَّهِ لَا يَقْدِرُ عَلَيَّ رَبُّ الْعَالَمِينَ أَبَدًا فَقَالَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ لِمَ فَعَلْتَ ذَلِكَ قَالَ مِنْ مَخَافَتِكَ قَالَ فَيَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ انْظُرْ إِلَى مُلْكِ أَعْظَمِ مَلِكٍ فَإِنَّ لَكَ مِثْلَهُ وَعَشَرَةَ أَمْثَالِهِ قَالَ فَيَقُولُ لِمَ تَسْخَرُ بِي وَأَنْتَ الْمَلِكُ قَالَ وَذَاكَ الَّذِي ضَحِكْتُ مِنْهُ مِنْ الضُّحَى

Loko a hi byerile [Ibrahim Bin Ishaq Ath Thalaqani] u te; Loko a ndzi byerile [An Nadlar Bin Syumail Al Mazini] u te; Loko a ndzi byerile [Abu Na’amah] u te; Loko a ndzi byerile [Abu Hunaidah Al Barra’ Bin Naufal] ku suka eka [Walan Al ‘Adawi] ku suka eka [Hudzaifah] ku suka eka [Abu Bakar Ash Shiddiq] u te; 'Mixo wun'wana Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam u khongele xikhongelo xa nimixo.' Kutani a tshama ehansi, ku kondza nkarhi wa dhuha wu fika, Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam u hlekile, kutani a tshama endhawini ya yena yo sungula ku kondza a khongela ninhlikanhi, swikhongelo swa Asr na Maghrib, a nga vulavuli ku fikela eka xikhongelo xa nimadyambu eku heleni ka vusiku, kutani a ya ekaya endyangwini wa yena, kutani vanhu va ku eka Abu Bakr; 'Ha yini u nga vutisi Murhumiwa wa Allah leswaku u endle yini namuntlha, hambi leswi a nga si tshamaka a swi endla?' a ku; kutani a n’wi vutisa, kutani a hlamula a ku: ‘ina, ndzi kombisiwile leswi nga ta humelela etimhakeni ta misava leyi na le ndzhaku, kutani lava a va ri emahlweni na lava nga ta va hlengeletanile endhawini yin’we, kutani vanhu va chava leswi, kutani va ta eka Adamu loko nyuku wu lava ku va funengeta, va ku; ‘O Adam, u tata wa vumunhu naswona Allah ‘azza wajalla u ku hlawurile, kutani kombela Hosi ya wena leswaku yi hi khongelela,’ Adamu u hlamurile; ‘Na mina ndzi langutane na leswi u langutaneke na swona, famba eka tata wa wena endzhaku ka tata wa wena, ku nga Nowa,’ hakunene Allah u hlawurile Adam, Nowa, ndyangu wa Abraham na ndyangu wa ‘Imran ehenhla ka vanhu hinkwavo’. Hiloko va ta eka Nowa va ku; 'Hi nyike ku khongelela emahlweni ka Rabb ya Wena, hikuva Allah u ku hlawurile no hlamula xikhongelo xa wena naswona a nga siyanga yindlu yin'wana exikarhi ka lava nga pfumeriki ehenhla ka misava'. Kutani Nowa a ku; 'A ndzi nge swi koti ku ku khongelela, kutani famba eka Ibrahim, hikuva Allah u n'wi endle munghana wa yena'. Kutani va ya eka Ibrahim, kutani Ibrahim a ku; 'A ndzi nge ku khongeleli, famba eka Musa, hikuva Allah u vulavule na yena hi ku kongoma'. Kutani Musa a hlamula; 'A ndzi na swona leswi u swi kombelaka, kutani famba eka Isa n'wana wa Maryam, hikuva a nga horisa lava feke mahlo, nhlokonho ni ku hanyisa vafi'. Kutani Isa a hlamula a ku; 'A ndzi na leswi u swi kombelaka, kambe famba eka n'wini wa vana va Adamu, hikuva sirha ra yena ri ta va ro sungula ku pfuriwa hi Siku ra ku Pfuka, famba eka Muhammad sallallaahu 'alaihi wasallam, hakunene u ta ku khongelela emahlweni ka Hosi ya wena'. U te; 'hiloko a famba, kutani Gabriel a ya eka Hosi ya yena, kutani Allah a ku: 'N'wi pfumeleleni - ku khongela - a ku nyika mahungu lamanene ya Paradeyisi'. U te; kutani Jibril a famba na mahungu lamanene, kutani Muhammad a nkhinsama a nkhinsama ku ringana Ravuntlhanu rin’we, kutani Allah a ku: ‘tlakusa nhloko ya wena, O Muhammad, vula leswaku u ta twiwa u tlhela u khongelela, u nyikiwile mpfumelelo wo khongela’. u ri; kutani u tlakusile nhloko ya yena naswona loko a languta Hosi ya yena u nkhinsamile hi ku titsongahata eka Ravuntlhanu rin’wana, kutani Allah a tlhela a ku: ‘ tlakusa nhloko ya wena u vula leswaku u ta twiwa, khongela, u pfumeleriwile ku khongela’. u ri; u ye a ya nkhinsama, kutani Gabriyele a khoma mavoko ya yena hamambirhi, kutani a pfula xikhongelo lexi a xi nga si tshama xi pfuriwa eka munhu wihi na wihi, kutani a ku; ‘Oho Rabb wa mina, u ndzi tumbuluxe ku va hosi ya n’wana Adamu naswona a ku na ku tikukumuxa, u ndzi endlile wo sungula ku va sirha ra yena ri pfuriwa hi Siku ra ku Pfuka naswona a ku na ku tikukumuxa, ku kondza u endla vanhu vo tala lava taka etiveni ra mina ku fana na leswi nga kona exikarhi ka Shon’a na Ailah,’ kutani ku vuriwa leswaku; ‘Vitana va Shiddiqin leswaku va khongelela’, kutani ku vuriwa leswaku; 'Vitana Vaprofeta'. U te; kutani Muprofeta a ta na ntlawa wa valandzeri va yena, naswona a ku ri na Muprofeta loyi a nga na valandzeri va ntlhanu kumbe tsevu, naswona a ku ri na Muprofeta loyi a nga riki na valandzeri, kutani ku vuriwa; 'Vitana vafela-ripfumelo leswaku va khongelela lava va va navelaka'. naswona Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam u ye emahlweni; kutani loko vafela-ripfumelo va endlile tano, Muprofeta u te: Allah u te ‘Ndzi ni tintswalo swinene eka lava nga ni tintswalo, nghena etilweni ra mina lava nga tihlanganisiki nchumu na mina’. a ku; kutani va nghena etilweni. U te: Kutani Allah a ku: ‘Languta etiheleni, xana u kuma munhu loyi a tshameke a endla ntirho lowunene? 'U ri; Hiloko va kuma wanuna, kutani Allah a n’wi vutisa a ku: ‘Xana u tshame u endla xiendlo lexinene? ’ wanuna loyi a hlamula; 'E-e, handle ka leswaku eka nkarhi lowu hundzeke ndzi olovisele vanhu swilo eka timhaka ta ku xava na ku xavisa'. Kutani Allah u te: 'endla leswaku swi olovela nandza wa mina tani hi leswi a oloviseke malandza ya mina man'wana'. Kutani va humesa wanuna etiheleni, kutani Allah a n’wi vutisa; ‘Xana u tshame u endla mintirho leyinene? ' a hlamula; 'E-e, handle ka loko ndzi byele n'wana wa mina leswaku loko ndzi fa, ndzi hisa hi ndzilo kutani u ndzi sila ku fana na vuswa, kutani u yi yisa elwandle u yi hangalasa emoyeni, kutani hi Allah, Hosi ya misava hinkwayo, a yi nge he swi koti ku ndzi vuyisa nakambe'. Kutani Allah a ku: ‘Ha yini u endle sweswo? ' a hlamula; 'hi ku chava Wena'. Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam u ye emahlweni: kutani Allah a ku: ‘languta mfumo wa mfumo lowu vangamaka swinene, kutani hakunene eka n’wina wu fana na wona, hambi ku ri ku phindhiwe ka khume ku tlula leswi wu nga xiswona’. Muprofeta u ye emahlweni a ku: nandza u te; 'ha yini u ndzi rhuketela loko u ri hosi?' Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam u te: ‘hi swona leswi ndzi hlekisaka enkarhini lowu hundzeke’.

Hadith

Imam Ahmad : 16

حَدَّثَنَا هَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ قَالَ حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ يَعْنِي ابْنَ مُعَاوِيَةَ قَالَ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ أَبِي خَالِدٍ قَالَ حَدَّثَنَا قَيْسٌ قَالَ قَامَ أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَحَمِدَ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ وَأَثْنَى عَلَيْهِ فَقَالَ يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّكُمْ تَقْرَءُونَ هَذِهِ الْآيَةَ { يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا عَلَيْكُمْ أَنْفُسَكُمْ لَا يَضُرُّكُمْ مَنْ ضَلَّ إِذَا اهْتَدَيْتُمْ } إِلَى آخِرِ الْآيَةِ وَإِنَّكُمْ تَضَعُونَهَا عَلَى غَيْرِ مَوْضِعِهَا وَإِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ النَّاسَ إِذَا رَأَوْا الْمُنْكَرَ وَلَا يُغَيِّرُوهُ أَوْشَكَ اللَّهُ أَنْ يَعُمَّهُمْ بِعِقَابِهِ قَالَ وَسَمِعْتُ أَبَا بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَقُولُ يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِيَّاكُمْ وَالْكَذِبَ فَإِنَّ الْكَذِبَ مُجَانِبٌ لِلْإِيمَانِ

Loko a hi byerile [Hasyim Bin Al Qasim] u te; Loko a hi byerile [Zuhair ku nga Ibn Mu’awiyah] u te; U hi byerile [Isma’il Bin Abu Khalid] u te; Loko a hi byerile [Qais], u te; ’ [Abu Bakr] u yimile a dzunisa Allah a n’wi basisa, kutani a ku; 'Oho vanhu, hakunene mi hlaya ndzimana leyi: 'O n'wina lava pfumelaka, mi na vutihlamuleri eka un'wana na un'wana wa n'wina, a swi nge mi vavisi hambi ku ri munhu lontsongo loyi a hambukaka... -ku fikela emakumu ka ndzimana-, naswona mi yi veka ehandle ka ndhawu, ndzi twe Murhumiwa wa Allah sallallaahu 'alaihi wasallam a ku: 'Hakunene, loko vanhu va vona vubihi, kutani mi nga swi cinci, kutani swa chaviwa.' leswaku Allah u ta hangalasa nxupulo eka vona hinkwavo.’ U ri; 'Naswona ndzi twe Abu Bakr a ku; 'N'wina vanhu, tshamani ekule na mavunwa, hikuva hakunene mavunwa ya mi hambanisa na ripfumelo'.

Hadith

Imam Ahmad : 17

حَدَّثَنَا هَاشِمٌ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ أَخْبَرَنِي يَزِيدُ بْنُ خُمَيْرٍ قَالَ سَمِعْتُ سُلَيْمَ بْنَ عَامِرٍ رَجُلًا مِنْ حِمْيَرَ يُحَدِّثُ عَنْ أَوْسَطَ بْنِ إِسْمَاعِيلَ بْنِ أَوْسَطَ الْبَجَلِيِّ يُحَدِّثُ عَنْ أَبِي بَكْرٍ أَنَّهُ سَمِعَهُ حِينَ تُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ قَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَامَ الْأَوَّلِ مَقَامِي هَذَا ثُمَّ بَكَى ثُمَّ قَالَ عَلَيْكُمْ بِالصِّدْقِ فَإِنَّهُ مَعَ الْبِرِّ وَهُمَا فِي الْجَنَّةِ وَإِيَّاكُمْ وَالْكَذِبَ فَإِنَّهُ مَعَ الْفُجُورِ وَهُمَا فِي النَّارِ وَسَلُوا اللَّهَ الْمُعَافَاةَ فَإِنَّهُ لَمْ يُؤْتَ رَجُلٌ بَعْدَ الْيَقِينِ شَيْئًا خَيْرًا مِنْ الْمُعَافَاةِ ثُمَّ قَالَ لَا تَقَاطَعُوا وَلَا تَدَابَرُوا وَلَا تَبَاغَضُوا وَلَا تَحَاسَدُوا وَكُونُوا عِبَادَ اللَّهِ إِخْوَانًا

Loko a hi byerile [Hasyim] u te; Loko a hi byerile [Shu’bah] u te; u ndzi tivise [Yazid Bin Khumair] u te; Ndzi twe [Sulaim Bin ‘Amir] wanuna wo huma eHimyar, a vulavula hi xitori ku suka eka [Ausath Bin Isma’il Bin Ausath Al Bajali] loyi a hlamuseleke xitori lexi humaka eka [Abu Bakar], leswaku u xi twile loko Murhumiwa wa Allah (ku rhula ni mikateko ya Allaah a swi ve ehenhla ka yena) a fa, u te; Murhumiwa wa Allah u yime eka lembe ro sungula eka ndhawu ya mina kutani a huwelela a ku: ‘Thumbeka, hikuva ku tshembeka ku fambisana na vunene naswona havumbirhi bya vona va le tilweni, naswona tshama ekule na mavunwa, hikuva va na xidyoho naswona havambirhi va le tiheleni, naswona u kombela Allah ku ponisiwa, hikuva hakunene a nga kona loyi a nyikiwaka nchumu endzhaku ka loko a pfumela leswaku swi antswa ku tlula ku ponisiwa’. Kutani u ye emahlweni a ku ‘mi nga tsemi vuxaka na un’wana na un’wana, papalatana, mi vengana, naswona mi nga vi na mavondzo, kambe mi va malandza ya Allah lava nga vamakwavo’.

Hadith

Imam Ahmad : 18

حَدَّثَنَا عَفَّانُ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ دَاوُدَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْأَوْدِيِّ عَنْ حُمَيْدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ قَالَ تُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَبُو بَكْرٍ فِي طَائِفَةٍ مِنْ الْمَدِينَةِ قَالَ فَجَاءَ فَكَشَفَ عَنْ وَجْهِهِ فَقَبَّلَهُ وَقَالَ فِدَاكَ أَبِي وَأُمِّي مَا أَطْيَبَكَ حَيًّا وَمَيِّتًا مَاتَ مُحَمَّدٌ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَرَبِّ الْكَعْبَةِ فَذَكَرَ الْحَدِيثَ قَالَ فَانْطَلَقَ أَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ يَتَقَاوَدَانِ حَتَّى أَتَوْهُمْ فَتَكَلَّمَ أَبُو بَكْرٍ وَلَمْ يَتْرُكْ شَيْئًا أُنْزِلَ فِي الْأَنْصَارِ وَلَا ذَكَرَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ شَأْنِهِمْ إِلَّا وَذَكَرَهُ وَقَالَ وَلَقَدْ عَلِمْتُمْ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَوْ سَلَكَ النَّاسُ وَادِيًا وَسَلَكَتْ الْأَنْصَارُ وَادِيًا سَلَكْتُ وَادِيَ الْأَنْصَارِ وَلَقَدْ عَلِمْتَ يَا سَعْدُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ وَأَنْتَ قَاعِدٌ قُرَيْشٌ وُلَاةُ هَذَا الْأَمْرِ فَبَرُّ النَّاسِ تَبَعٌ لِبَرِّهِمْ وَفَاجِرُهُمْ تَبَعٌ لِفَاجِرِهِمْ قَالَ فَقَالَ لَهُ سَعْدٌ صَدَقْتَ نَحْنُ الْوُزَرَاءُ وَأَنْتُمْ الْأُمَرَاءُ

Loko a hi byerile [‘Affan] u te; Loko a hi byerile [Abu 'Awanah] ku suka eka [Daud Bin Abdullah Al Audiy] ku suka eka [Humaid Bin Abdurrahman] u te; Loko Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam a fa, [Abu Bakr] a a ri ehandle ka Medina, yena -Humaid Bin Abdurrahman- u te; kutani a fika a pfula lapi leri a ri n’wi funengeta xikandza a n’wi tswontswa a ku; 'Ndzi tiyimisele ku amukela tatana na manana tani hi nkutsulo wa wena, vutomi bya wena na rifu swita saseka swonghasi, Muhammad shallallahu 'alaihi wasallam u file, naswona hi Rabb n'wini wa Kaaba'. kutani a vulavula hi hadith. U ri; 'Kutani Abu Bakr na Umar va ye -eka Ansar - lava a va kanetana hi vurhangeri, kutani va hlangana na vona - va Ansar -, kutani Abu Bakr u vulavule naswona a nga siyi nchumu lowu a wu hlavuteriwile eka Ansar naswona a nga siyi nchumu lowu Murhumiwa wa Allah (ku rhula na mikateko ya Allaah a swi ve ehenhla ka yena) a wu vuleke hi vona handle ka loko a va boxa hinkwavo, naswona u te; 'Hakunene, se ma swi tiva leswaku Murhumiwa wa Allah (ku rhula na mikateko ya Allaah a swi ve ehenhla ka yena) u te: 'Loko vanhu va hundza enkoveni wun'wana kasi Ansar a hundza enkoveni wun'wana, kutani mina a ndzi ta hundza enkoveni wa Ansar.' naswona se wa swi tiva, O Sa’d, leswaku Murhumiwa wa Allah (ku rhula na mikateko ya Allaah a swi ve eka yena) u te loko u tshamile -u nga endli nchumu-, ‘va Quraysh hi vona va langutelaka mhaka leyi, kutani vanhu lava nga na mintirho ya vanhu va landzela vanhu lava nga na ntirho wa vona -va Quraysh- naswona vanhu va vona lava nga yingisiki va landzela vanhu va vona lava nga yingisiki’. u ri; kutani [Sa’d] a hlamula Abu Bakr; 'Mi vula ntiyiso, hina hi vatirheli kasi n'wina mi varhangeri'.

Hadith

Imam Ahmad : 19

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَيَّاشٍ قَالَ حَدَّثَنَا الْعَطَّافُ بْنُ خَالِدٍ قَالَ حَدَّثَنِي رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ الْبَصْرَةِ عَنْ طَلْحَةَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ قَالَ سَمِعْتُ أَبِي يَذْكُرُ أَنَّ أَبَاهُ سَمِعَ أَبَا بَكْرٍ وَهُوَ يَقُولُ قُلْتُ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا رَسُولَ اللَّهِ الْعَمَلُ عَلَى مَا فُرِغَ مِنْهُ أَوْ عَلَى أَمْرٍ مُؤْتَنَفٍ قَالَ بَلْ عَلَى أَمْرٍ قَدْ فُرِغَ مِنْهُ قَالَ قُلْتُ فَفِيمَ الْعَمَلُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ كُلٌّ مُيَسَّرٌ لِمَا خُلِقَ لَهُ

Loko a hi byerile [Ali Bin ‘Ayyasy] u te; Loko a hi byerile [Al 'Aththaf Bin Khalid] u te; U ndzi byerile [wanuna] ku suka eka vanhu va Bashroh, ku suka eka [Thalhah Bin Abdullah Bin Abdurrahman Bin Abu Bakar Ash Shiddiq] u te; Ndzi twe [tata wa mina] a boxa leswaku [tata wa yena] u twe [Abu Bakr] a ku; Ndzi vutisile Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam; 'O Murhumiwa wa Allah, xana swiendlo swi sekeriwe eka swilo leswi simekiweke kumbe eka swilo leswintshwa?' U hlamule a ku: ‘Kambe hi ku ya hi timhaka leti kunguhatiweke’. a ku: “Ndzi vutisile; ‘Kutani mukhuva lowu i wa yini, Wena Murhumiwa wa Allah? U te: ‘Swa olova eka munhu un’wana na un’wana ku endla mintirho leyinene hi ku ya hi xikongomelo lexi a tumbuluxeriweke xona’.

Hadith

Imam Ahmad : 20

حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ قَالَ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ قَالَ أَخْبَرَنِي رَجُلٌ مِنْ الْأَنْصَارِ مِنْ أَهْلِ الْفِقْهِ أَنَّهُ سَمِعَ عُثْمَانَ بْنَ عَفَّانَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يُحَدِّثُ أَنَّ رِجَالًا مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ تُوُفِّيَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَزِنُوا عَلَيْهِ حَتَّى كَادَ بَعْضُهُمْ يُوَسْوِسُ قَالَ عُثْمَانُ وَكُنْتُ مِنْهُمْ فَبَيْنَا أَنَا جَالِسٌ فِي ظِلِّ أُطُمٍ مِنْ الْآطَامِ مَرَّ عَلَيَّ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَسَلَّمَ عَلَيَّ فَلَمْ أَشْعُرْ أَنَّهُ مَرَّ وَلَا سَلَّمَ فَانْطَلَقَ عُمَرُ حَتَّى دَخَلَ عَلَى أَبِي بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَقَالَ لَهُ مَا يُعْجِبُكَ أَنِّي مَرَرْتُ عَلَى عُثْمَانَ فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ فَلَمْ يَرُدَّ عَلَيَّ السَّلَامَ وَأَقْبَلَ هُوَ وَأَبُو بَكْرٍ فِي وِلَايَةِ أَبِي بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ حَتَّى سَلَّمَا عَلَيَّ جَمِيعًا ثُمَّ قَالَ أَبُو بَكْرٍ جَاءَنِي أَخُوكَ عُمَرُ فَذَكَرَ أَنَّهُ مَرَّ عَلَيْكَ فَسَلَّمَ فَلَمْ تَرُدَّ عَلَيْهِ السَّلَامَ فَمَا الَّذِي حَمَلَكَ عَلَى ذَلِكَ قَالَ قُلْتُ مَا فَعَلْتُ فَقَالَ عُمَرُ بَلَى وَاللَّهِ لَقَدْ فَعَلْتَ وَلَكِنَّهَا عُبِّيَّتُكُمْ يَا بَنِي أُمَيَّةَ قَالَ قُلْتُ وَاللَّهِ مَا شَعَرْتُ أَنَّكَ مَرَرْتَ وَلَا سَلَّمْتَ قَالَ أَبُو بَكْرٍ صَدَقَ عُثْمَانُ وَقَدْ شَغَلَكَ عَنْ ذَلِكَ أَمْرٌ فَقُلْتُ أَجَلْ قَالَ مَا هُوَ فَقَالَ عُثْمَانُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ تَوَفَّى اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ نَبِيَّهُ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَبْلَ أَنْ نَسْأَلَهُ عَنْ نَجَاةِ هَذَا الْأَمْرِ قَالَ أَبُو بَكْرٍ قَدْ سَأَلْتُهُ عَنْ ذَلِكَ قَالَ فَقُمْتُ إِلَيْهِ فَقُلْتُ لَهُ بِأَبِي أَنْتَ وَأُمِّي أَنْتَ أَحَقُّ بِهَا قَالَ أَبُو بَكْرٍ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا نَجَاةُ هَذَا الْأَمْرِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ قَبِلَ مِنِّي الْكَلِمَةَ الَّتِي عَرَضْتُ عَلَى عَمِّي فَرَدَّهَا عَلَيَّ فَهِيَ لَهُ نَجَاةٌ

Loko a hi byerile [Abul Yaman] u te; u vikile eka hina [Syu’aib] ku suka eka [Az Zuhri] u te; u ndzi tivise [wanuna la nga mutivi wa nawu la humaka eAnsar], leswaku u twe [Uthman Bin ‘Affan] a ri karhi a vulavula hi xitori; leswaku a ku ri ni vanghana vo hlayanyana va Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam lava a va ri ni gome loko Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam a fa, lerova kwalomu ka hafu ya vona va vilela, Uthman u vule tano; 'Naswona a ndzi ri un'wana wa vona, loko ndzi tshamile endzhutini wa rin'wana ra marhangu, Umar u hundze emahlweni ka mina kutani a ndzi xeweta, kambe a ndzi nga titwi leswaku u hundza hi ndlela a ndzi xeweta, kutani u hundzile emisaveni ku kondza a hlangana na Abu Bakr, kutani a ku eka yena; 'Ku na nchumu lowu nga ta ku hlamarisa, entiyisweni ndzi hundze emahlweni ka Uthman ndzi n'wi xeweta, kambe a nga hlamulanga ku xeweta ka mina.' Kutani hi nkarhi wa ku fuma ka Abu Bakr, Umar na Abu Bakr va tile naswona havumbirhi bya vona va ndzi xewete, kutani Abu Bakr a ku; 'Makwenu Umar u tile eka mina kutani a vula leswaku u hundze hi le ka wena a ku xeweta, kambe a wu n'wi hlamulanga, kutani i yini lexi ku endleke leswaku u endla sweswo?' A ku, Ndzi te, 'A ndzi swi endlanga.' Kutani Umar u te, ‘Ina, hi Allah, mi swi endlile, kambe sweswo swi vangiwa hi ku tikukumuxa ka n’wina, n’wina va-Umayyad.’ U te, ndzi te, 'Hi Allah, a ndzi si tshama ndzi twa leswaku u hundze hi ndlela u ndzi xeweta.' Abu Bakr u te, 'Uthman u vula ntiyiso, hakunene u khomekile hi nchumu wo karhi lowu humaka eka yena.' Ndzi ku, 'Ina.' Umar u vutisile, 'Xana mhaka yoleyo i yini?' Kutani Uthman u te, ‘Allah u endle leswaku Muprofeta wa Yena (ku rhula na mikateko ya Allaah a swi ve eka yena) a fa hi nga si n’wi vutisa hi vuhlayiseki bya mhaka leyi.’ Abu Bakr u te, 'Ndzi n'wi vutisile hi mhaka leyi.' A ku, 'Hiloko ndzi yima ndzi ku eka yena, 'Hi tatana na manana, u na mfanelo yo tala eka swona.' [Abu Bakr] u te, 'Ndzi vutisile, 'Oho Murhumiwa wa Allaah, xana mhaka leyi yi hlayisekile njhani?' Kutani Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam u te: ‘Loyi a amukelaka xigwevo eka mina lexi ndzi tshameke ndzi xi nyikela eka buti wa mina ivi a xi tlherisela eka mina, kutani xigwevo xexo xi ta va ku ponisiwa eka yena’.