Malaikat jibril mengajar tentang enam dasar iman, lima dasar islam, dan ihsan
Imam Ahmad : 352
حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَلْقَمَةَ بْنِ مَرْثَدٍ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ بُرَيْدَةَ عَنِ ابْنِ يَعْمَرَ قَالَ قُلْتُ لِابْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ إِنَّا نُسَافِرُ فِي الْآفَاقِ فَنَلْقَى قَوْمًا يَقُولُونَ لَا قَدَرَ فَقَالَ ابْنُ عُمَرَ إِذَا لَقِيتُمُوهُمْ فَأَخْبِرُوهُمْ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ مِنْهُمْ بَرِيءٌ وَأَنَّهُمْ مِنْهُ بُرَآءُ ثَلَاثًا ثُمَّ أَنْشَأَ يُحَدِّثُ بَيْنَمَا نَحْنُ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَجَاءَ رَجُلٌ فَذَكَرَ مِنْ هَيْئَتِهِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ادْنُهْ فَدَنَا فَقَالَ ادْنُهْ فَدَنَا فَقَالَ ادْنُهْ فَدَنَا حَتَّى كَادَ رُكْبَتَاهُ تَمَسَّانِ رُكْبَتَيْهِ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَخْبِرْنِي مَا الْإِيمَانُ أَوْ عَنْ الْإِيمَانِ قَالَ تُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَمَلَائِكَتِهِ وَكُتُبِهِ وَرُسُلِهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ وَتُؤْمِنُ بِالْقَدَرِ قَالَ سُفْيَانُ أُرَاهُ قَالَ خَيْرِهِ وَشَرِّهِ قَالَ فَمَا الْإِسْلَامُ قَالَ إِقَامُ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءُ الزَّكَاةِ وَحَجُّ الْبَيْتِ وَصِيَامُ شَهْرِ رَمَضَانَ وَغُسْلٌ مِنْ الْجَنَابَةِ كُلُّ ذَلِكَ قَالَ صَدَقْتَ صَدَقْتَ قَالَ الْقَوْمُ مَا رَأَيْنَا رَجُلًا أَشَدَّ تَوْقِيرًا لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ هَذَا كَأَنَّهُ يُعَلِّمُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَخْبِرْنِي عَنْ الْإِحْسَانِ قَالَ أَنْ تَعْبُدَ اللَّهَ أَوْ تَعْبُدَهُ كَأَنَّكَ تَرَاهُ فَإِنْ لَا تَرَاهُ فَإِنَّهُ يَرَاكَ كُلُّ ذَلِكَ نَقُولُ مَا رَأَيْنَا رَجُلًا أَشَدَّ تَوْقِيرًا لِرَسُولِ اللَّهِ مِنْ هَذَا فَيَقُولُ صَدَقْتَ صَدَقْتَ قَالَ أَخْبِرْنِي عَنْ السَّاعَةِ قَالَ مَا الْمَسْئُولُ عَنْهَا بِأَعْلَمَ بِهَا مِنْ السَّائِلِ قَالَ فَقَالَ صَدَقْتَ قَالَ ذَلِكَ مِرَارًا مَا رَأَيْنَا رَجُلًا أَشَدَّ تَوْقِيرًا لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ هَذَا ثُمَّ وَلَّى قَالَ سُفْيَانُ فَبَلَغَنِي أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْتَمِسُوهُ فَلَمْ يَجِدُوهُ قَالَ هَذَا جِبْرِيلُ جَاءَكُمْ يُعَلِّمُكُمْ دِينَكُمْ مَا أَتَانِي فِي صُورَةٍ إِلَّا عَرَفْتُهُ غَيْرَ هَذِهِ الصُّورَةِ حَدَّثَنَا أَبُو أَحْمَدَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَلْقَمَةَ بْنِ مَرْثَدٍ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ بُرَيْدَةَ عَنِ ابْنِ يَعْمَرَ قَالَ سَأَلْتُ ابْنَ عُمَرَ أَوْ سَأَلَهُ رَجُلٌ إِنَّا نَسِيرُ فِي هَذِهِ الْأَرْضِ فَنَلْقَى قَوْمًا يَقُولُونَ لَا قَدَرَ فَقَالَ ابْنُ عُمَرَ إِذَا لَقِيتَ أُولَئِكَ فَأَخْبِرْهُمْ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ مِنْهُمْ بَرِيءٌ وَهُمْ مِنْهُ بُرَآءُ قَالَهَا ثَلَاثَ مَرَّاتٍ ثُمَّ أَنْشَأَ يُحَدِّثُنَا قَالَ بَيْنَا نَحْنُ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَجَاءَ رَجُلٌ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَدْنُو فَقَالَ ادْنُهْ فَدَنَا رَتْوَةً ثُمَّ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَدْنُو فَقَالَ ادْنُهْ فَدَنَا رَتْوَةً ثُمَّ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَدْنُو فَقَالَ ادْنُهْ فَدَنَا رَتْوَةً حَتَّى كَادَتْ أَنْ تَمَسَّ رُكْبَتَاهُ رُكْبَةَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا الْإِيمَانُ فَذَكَرَ مَعْنَاهُ
Һөйләне беҙгә [Әбү Нуғайым] Беҙгә [Суфьян] [Әлҡәмә бин Марцадтан] [Сөләймән бин Бурайҙа] [Ибн Йәғмәрҙән] һөйләне, ул әйтте; Мин [Ибн Ғүмәргә] әйттем; 'Беҙ бөтә ер йөҙөндә сәйәхәт иттек, шунан яҙмыш юҡ тигән халыҡҡа осраныҡ'. Ибн Ғүмәр әйткән; — Осрашҡас, Ғабдуллаһ бин Ғүмәрҙең уларҙан китеүен әйт, улар ҙа унан китә, — тип өс тапҡыр. Шунан бер хәҙис һөйләне; Беҙ Рәсүлуллаһ ғәләйһис-сәләм янында булғанда, ҡапыл бер кеше килде - Ибн Ғүмәр уның сифаттарын телгә алды - Рәсүлуллаһ ғәләйһис-сәләм шунан: "Яҡыныраҡ кил!" шунан теге кеше яҡынлашты, шунан Аллаһ Рәсүле тағы: «Яҡыныраҡ кил!» Шулай итеп, ир яҡынлашты, шул тиклем тубыҡтары бер-береһенә тейә яҙҙы. Шунан һуң ул; — Эй, Аллаһ Рәсүле, әйт әле, нимә ул Иман? Йәки: «Иман тураһында һөйләгеҙме?» Ул яуап бирә: «Һеҙ Аллаһҡа, Уның фәрештәләренә, Уның китаптарына, Уның пәйғәмбәрҙәренә, Ҡиәмәт көнөнә ышанаһығыҙ һәм тәҡдиргә ышанаһығыҙ». Суфьян әйтте; Мин уйланым, ул әйтте: “Яҡшы һәм насар”. Ир һораны; — Нимә ул Ислам? Ул яуап бирә: «Намаҙҙар уҡыу, зәкәт түләү, хаж ҡылыу, Рамаҙан айында ураҙа тотоу һәм Йөнүбтән ҡойоноу», — тип яуап биргән, уның бөтә яуаптарына ла комментарий бирелгән; — Һин дөрөҫ әйтәһең, дөрөҫ әйтәһең. Дуҫтар әйтте; — Беҙ был кешенән дә нығыраҡ Рәсүлуллаһты данлаған кешене күргәнебеҙ юҡ, ул Рәсүлуллаһты белә кеүек. Шунан һуң ул; — Эй, Аллаһ Рәсүле, Ихсан тураһында миңә һөйлә! Ул яуап бирҙе: «Һеҙ Аллаһҡа ғибәҙәт ҡылаһығыҙ йәки Уны күргән кеүек ғибәҙәт ҡылаһығыҙ, әгәр ҙә һеҙ Уны күрә алмаһағыҙ, тимәк, Ул һеҙҙе күрә». Беҙ барыбыҙ ҙа әйтәбеҙ; беҙ был кешенән дә нығыраҡ данлаған кешене күргәнебеҙ юҡ, шунан ул әйтте; — Һин дөрөҫ әйтәһең, дөрөҫ әйтәһең. Ул әйтә; — Апокалипсис тураһында һөйлә әле! Ул яуап бирҙе: «Һоралған кеше һораусынан яҡшыраҡ белмәй». Ул әйтә; шунан кеше әйтте; — Һин дөрөҫ әйтәһең. Ул гел шулай тип әйтә торғайны, ә беҙ бер ҡасан да Рәсүлуллаһ саллаллаһу ғәләйһи вә салләмде был кешенән дә нығыраҡ данлаған кешене күрмәнек, шунан теге кеше китте. -Суфьян әйтте; — «Шунан миңә бер хәбәр килде: «Уны эҙләгеҙ!» Әммә улар уны тапманылар, ул: «Был кеше Джибрил, ул һиңә дин тураһында өйрәтергә килгән, был ваҡыттан башҡа белмәһәм, ул миңә бер ҡасан да шундай нәмә менән осрашмаған», — тигән. Һөйләне беҙгә [Әбү Әхмәт] Һөйләне беҙгә [Суфьян] [Әлҡәмә бин Марцадтан] [Сөләймән бин Бурайҙа] [Ибн Йәғмәрҙән] әйтте; Мин [Ибн Ғүмәрҙән] һораным йәки ул -Ибн Ғүмәрҙе- бер кеше һораған; «Ысынлап та, беҙ бер ваҡыт был ерҙә йөрөп, яҙмыш юҡ тигән халыҡҡа осраныҡ», — тип яуап биргән һуң Ибн Ғүмәр; «Әгәр ҙә улар менән осрашһағыҙ, әйтегеҙ: Ибн Ғүмәр уларҙан айырылды, улар ҙа Ибн Ғүмәрҙән айырылды», — тип өс тапҡыр әйтте, шунан беҙгә һөйләне һәм әйтте; Пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһис-сәләм янында булғанда, ҡапыл бер кеше килеп: «Эй, Аллаһ илсеһе, яҡыныраҡ килә аламмы?» Ул: «Яҡыныраҡ кил!» Шунан бер аҙым яҡынайҙы, шунан әйтте; — Эй, Аллаһ Рәсүле, яҡыныраҡ килергә рөхсәт итегеҙме? Ул: «Яҡыныраҡ кил!» Шунан бер аҙым яҡыныраҡ килеп, тағы ла әйтте; — Эй, Аллаһ Рәсүле, яҡыныраҡ килергә рөхсәт итегеҙме? Ул: «Яҡыныраҡ кил!» Шунан тубыҡтары Пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһис-сәләмдең тубыҡтарына тейерлек итеп бер аҙым яҡынайтты, шунан әйтте; — Эй, Аллаһ Рәсүле, нимә ул иман? Артабан Ибн Ғүмәр үрҙәге хәҙисте мәғәнәле итеп телгә ала.
Hadith Corroboration :
Imam Ahmad : 179, 186, 346, 352, 1318, 4567, 5414, 5592, 5743, 6019, 9137, 12002, 12541, 16541, 18423, 18429
Imam Bukhari : 7, 44, 48, 2481, 4404
Imam Muslim : 9, 10, 12, 13, 19, 20, 21, 22
Imam Abu Dawud : 331, 4057, 4075
Imam Tirmidzi : 562, 2534, 2535
Imam Nasa'i : 454, 4904, 4905, 4915
Imam Ibnu Majah : 62, 63
Imam Malik : 382