Malaikat jibril mengajar tentang enam dasar iman, lima dasar islam, dan ihsan

Imam Ahmad : 346

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا كَهْمَسٌ عَنِ ابْنِ بُرَيْدَةَ وَيَزِيدُ بْنُ هَارُونَ حَدَّثَنَا كَهْمَسٌ عَنِ ابْنِ بُرَيْدَةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ سَمِعَ ابْنَ عُمَرَ قَالَ حَدَّثَنِي عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ بَيْنَمَا نَحْنُ ذَاتَ يَوْمٍ عِنْدَ نَبِيِّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذْ طَلَعَ عَلَيْنَا رَجُلٌ شَدِيدُ بَيَاضِ الثِّيَابِ شَدِيدُ سَوَادِ الشَّعَرِ لَا يُرَى قَالَ يَزِيدُ لَا نَرَى عَلَيْهِ أَثَرَ السَّفَرِ وَلَا يَعْرِفُهُ مِنَّا أَحَدٌ حَتَّى جَلَسَ إِلَى نَبِيِّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَسْنَدَ رُكْبَتَيْهِ إِلَى رُكْبَتَيْهِ وَوَضَعَ كَفَّيْهِ عَلَى فَخِذَيْهِ ثُمَّ قَالَ يَا مُحَمَّدُ أَخْبِرْنِي عَنْ الْإِسْلَامِ مَا الْإِسْلَامُ فَقَالَ الْإِسْلَامُ أَنْ تَشْهَدَ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ وَتُقِيمَ الصَّلَاةَ وَتُؤْتِيَ الزَّكَاةَ وَتَصُومَ رَمَضَانَ وَتَحُجَّ الْبَيْتَ إِنْ اسْتَطَعْتَ إِلَيْهِ سَبِيلًا قَالَ صَدَقْتَ قَالَ فَعَجِبْنَا لَهُ يَسْأَلُهُ وَيُصَدِّقُهُ قَالَ ثُمَّ قَالَ أَخْبِرْنِي عَنْ الْإِيمَانِ قَالَ الْإِيمَانُ أَنْ تُؤْمِنَ بِاللَّهِ وَمَلَائِكَتِهِ وَكُتُبِهِ وَرُسُلِهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ وَالْقَدَرِ كُلِّهِ خَيْرِهِ وَشَرِّهِ قَالَ صَدَقْتَ قَالَ فَأَخْبِرْنِي عَنْ الْإِحْسَانِ مَا الْإِحْسَانُ قَالَ يَزِيدُ أَنْ تَعْبُدَ اللَّهَ كَأَنَّكَ تَرَاهُ فَإِنْ لَمْ تَكُنْ تَرَاهُ فَإِنَّهُ يَرَاكَ قَالَ فَأَخْبِرْنِي عَنْ السَّاعَةِ قَالَ مَا الْمَسْئُولُ عَنْهَا بِأَعْلَمَ بِهَا مِنْ السَّائِلِ قَالَ فَأَخْبِرْنِي عَنْ أَمَارَاتِهَا قَالَ أَنْ تَلِدَ الْأَمَةُ رَبَّتَهَا وَأَنْ تَرَى الْحُفَاةَ الْعُرَاةَ رِعَاءَ الشَّاءِ يَتَطَاوَلُونَ فِي الْبِنَاءِ قَالَ ثُمَّ انْطَلَقَ قَالَ فَلَبِثَ مَلِيًّا قَالَ يَزِيدُ ثَلَاثًا فَقَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا عُمَرُ أَتَدْرِي مَنْ السَّائِلُ قَالَ قُلْتُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ فَإِنَّهُ جِبْرِيلُ أَتَاكُمْ يُعَلِّمُكُمْ دِينَكُمْ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يَزِيدَ حَدَّثَنَا كَهْمَسٌ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بُرَيْدَةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ سَمِعَ ابْنَ عُمَرَ قَالَ حَدَّثَنَا عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ كُنَّا جُلُوسًا عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرَ الْحَدِيثَ إِلَّا أَنَّهُ قَالَ وَلَا يُرَى عَلَيْهِ أَثَرُ السَّفَرِ وَقَالَ قَالَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَلَبِثْتُ ثَلَاثًا فَقَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا عُمَرُ

Беҙгә [Мөхәммәт бин Джәғфәр] [Ибн Бурайҙа] беҙгә [Ҡәһмәсте] һөйләне. Һәм беҙгә [Йәзид бин Һарун] [Ибн Бурайҙа] [Яхъя бин Йәғмәрҙән] [Ибн Ғүмәрҙең] әйткәнен ишеткән [Ҡәһмәсте] һөйләне. Миңә [Ғүмәр бин Хатсхабҡа] әйткәс, ул әйтте; «Бер көндө беҙ пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһис-сәләм эргәһендә булғанда, ҡапыл алдыбыҙға бер кеше килеп сыҡты, кейеме бик аҡ, сәстәре бик ҡара», — тигән [Йәзид]; — Беҙ сәйәхәт итеү билдәләре күрмәнек, беребеҙ ҙә уны белмәнек. Шунан пәйғәмбәребеҙҙең алдына ултырып, тубыҡтарын тубыҡтарына ҡуйып, аламаларын янбаштарына һалды, шунан әйтте; — Эй, Мөхәммәт, Исламдың нимә икәнен әйт әле! Ул яуап бирҙе: «Ислам дине – Аллаһтан башҡа илаһ юҡлығына һәм Мөхәммәттең Аллаһтың илсеһе булыуына шаһитлыҡ итеүегеҙ, унан һуң намаҙҙар уҡыуығыҙ, зәҡәт түләүегеҙ, Рамаҙлан айында ураҙа тотоуығыҙ һәм, әгәр мөмкинлегегеҙ булһа, хаж ҡылыуығыҙ». Ул -кеше- тигән; — Һин дөрөҫ әйтәһең. Ул -Ғүмәр- тигән; 'Шулай итеп, беҙ уның менән аптырап ҡалдыҡ, ул һораны, әммә һуңынан раҫланы'. Ғүмәр әйтте; һуңынан әйтте; — Әйт әле, нимә ул Иман? Ул яуап бирҙе: «Иман – ул Аллаһҡа, Уның фәрештәләренә, китаптарына, пәйғәмбәрҙәренә, Ҡиәмәт көнөнә һәм яҡшы һәм насар яҙмышҡа ышаныу». Ул әйтә; — Һин дөрөҫ әйтәһең, — тигән; — Улай булғас, әйт әле, нимә ул Ихсан? Йәзид әйтте; Ул яуап бирҙе: «Һеҙ Аллаһҡа Уны күргән кеүек ғибәҙәт ҡылаһығыҙ, әгәр ҙә Уны күрә алмаһағыҙ, тимәк, Ул һеҙҙе күрә». Ул әйтә; — Улайһа, апокалипсис тураһында һөйлә! Ул яуап биргән: «Һоралған кеше һораусынан күберәк белмәй», — тигән; — Улайһа, билдәләр тураһында һөйлә! Ул яуап биргән: «Ҡол ҡатын хужаһын тыуҙырғанда, ялан аяҡлы кешеләрҙе күрһәң – сандали һәм аяҡ кейеме юҡ – кейемһеҙ һәм кәзә көтөүселәрҙең бина күтәреү өсөн бер-береһе менән ярышҡан – ҙур дан менән маҡтанған». Ғүмәр әйтте; — Шунан ир китте. Ғүмәр әйтте; — Күптән түгел генә. Йәзид әйтте; — Өс көндән һуң Рәсүлуллаһ шәллаллаһу ғәләйһис-сәләм минән: «Эй, Ғүмәр, һораусы кем икәнен беләһеңме?» Ғүмәр яуап бирҙе; Мин әйттем; «Аллаһ һәм Уның рәсүле яҡшыраҡ белә». Ул: «Был Ябраил, ул һеҙгә һеҙҙең дин тураһында өйрәтергә килгән», — тине.