Malaikat jibril mengajar tentang enam dasar iman, lima dasar islam, dan ihsan

Imam Ibnu Majah : 62

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ كَهْمَسِ بْنِ الْحَسَنِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بُرَيْدَةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ عُمَرَ قَالَ كُنَّا جُلُوسًا عِنْدَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَجَاءَ رَجُلٌ شَدِيدُ بَيَاضِ الثِّيَابِ شَدِيدُ سَوَادِ شَعَرِ الرَّأْسِ لَا يُرَى عَلَيْهِ أَثَرُ سَفَرٍ وَلَا يَعْرِفُهُ مِنَّا أَحَدٌ فَجَلَسَ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَسْنَدَ رُكْبَتَهُ إِلَى رُكْبَتِهِ وَوَضَعَ يَدَيْهِ عَلَى فَخِذَيْهِ ثُمَّ قَالَ يَا مُحَمَّدُ مَا الْإِسْلَامُ قَالَ شَهَادَةُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنِّي رَسُولُ اللَّهِ وَإِقَامُ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءُ الزَّكَاةِ وَصَوْمُ رَمَضَانَ وَحَجُّ الْبَيْتِ فَقَالَ صَدَقْتَ فَعَجِبْنَا مِنْهُ يَسْأَلُهُ وَيُصَدِّقُهُ ثُمَّ قَالَ يَا مُحَمَّدُ مَا الْإِيمَانُ قَالَ أَنْ تُؤْمِنَ بِاللَّهِ وَمَلَائِكَتِهِ وَرُسُلِهِ وَكُتُبِهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ وَالْقَدَرِ خَيْرِهِ وَشَرِّهِ قَالَ صَدَقْتَ فَعَجِبْنَا مِنْهُ يَسْأَلُهُ وَيُصَدِّقُهُ ثُمَّ قَالَ يَا مُحَمَّدُ مَا الْإِحْسَانُ قَالَ أَنْ تَعْبُدَ اللَّهَ كَأَنَّكَ تَرَاهُ فَإِنَّكَ إِنْ لَا تَرَاهُ فَإِنَّهُ يَرَاكَ قَالَ فَمَتَى السَّاعَةُ قَالَ مَا الْمَسْئُولُ عَنْهَا بِأَعْلَمَ مِنْ السَّائِلِ قَالَ فَمَا أَمَارَتُهَا قَالَ أَنْ تَلِدَ الْأَمَةُ رَبَّتَهَا قَالَ وَكِيعٌ يَعْنِي تَلِدُ الْعَجَمُ الْعَرَبَ وَأَنْ تَرَى الْحُفَاةَ الْعُرَاةَ الْعَالَةَ رِعَاءَ الشَّاءِ يَتَطَاوَلُونَ فِي الْبِنَاءِ قَالَ ثُمَّ قَالَ فَلَقِيَنِي النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعْدَ ثَلَاثٍ فَقَالَ أَتَدْرِي مَنْ الرَّجُلُ قُلْتُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ ذَاكَ جِبْرِيلُ أَتَاكُمْ يُعَلِّمُكُمْ مَعَالِمَ دِينِكُمْ

Һөйләне беҙгә [Ғәли бин Мөхәммәт] әйтте, беҙгә [Вәкиғ] [Ҡәхмәс бин Әл Хәсән] [Ғабдулла бин Бурайҙа] [Яхъя бин Йәғмәр] [Ибн Ғүмәр] [Ғүмәр] һөйләне; «Беҙ Аллаһ Рәсүле саллаллаһу ғәләйһис-сәләм эргәһендә ултыра инек, шул саҡта бик аҡ кейемле, сәстәре бик ҡара, өҫтөндә оҙон сәйәхәт билдәләре күренмәгән, беребеҙ ҙә уны белмәгән бер кеше килде. Артабан ул Пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһис-сәләм эргәһенә ултырып, тубыҡтарын Пәйғәмбәребеҙҙең тубыҡтарына ҡыҫып, ҡулдарын сандарына ҡуйҙы. Кеше шунан һораны; — Эй, Мөхәммәт, нимә ул Ислам? тип яуап бирҙе: «Аллаһтан башҡа ғибәҙәт ҡылырға лайыҡлы илаһ юҡлығына шаһитлыҡ итегеҙ һәм мин Аллаһтың илсеһе, намаҙҙар уҡығыҙ, зәҡәт бирегеҙ, Рамаҙан айында ураҙа тотоғоҙ һәм Бәйтуллаға хаж ҡылығыҙ». Ул тағы ла: «Һин дөрөҫ әйтәһең», — тигән. Шулай итеп, беҙ аптырап ҡалдыҡ, ул һораған һәм ул шулай уҡ раҫлаған. Шунан тағы ла: «Эй, Мөхәммәт, нимә ул иман?» Ул яуап бирә: «Һеҙ Аллаһҡа, Уның фәрештәләренә, Уның пәйғәмбәрҙәренә, Уның китаптарына, Ҡиәмәт көнөнә һәм Ҡадарға, яҡшы һәм насар нәмәләргә ышанаһығыҙ», — тип яуап бирә. Ул: «Һин дөрөҫ әйтәһең», — тигән. Шулай итеп, беҙ аптырап ҡалдыҡ, ул һораны һәм ул да раҫланы. Шунан тағы ла: «Эй, Мөхәммәт, нимә ул Ихсан?» Ул: «Һин Аллаһты күргән кеүек ғибәҙәт ҡылаһың», — тип яуап бирә. Әгәр ҙә һин Уны күрә алмаһаң, Ул һине ысынында күрә». Ул: «Ҡиәмәт көнө ҡасан килер?» Ул: «Был турала һоралған кеше һораған кешенән күберәк белмәй», — тип яуап бирҙе. Ул: «Ниндәй билдәләр бар?» тип яуап биргән: «Бер ҡол ҡатын хужаһының балаһын тапҡан». -Вәкиғ әйтте; — Йәғни, ғәрәп милләтенән түгел, әжәм ғәрәп халҡын тыуҙырған — «Һәм һин ялан аяҡ һәм ялан күкрәкле кешеләрҙе, ярлыларҙы һәм һарыҡ көтөүселәрҙе бина төҙөүҙә бер-береһе менән ярышҡандарҙы күрҙең». Ибн Ғүмәр әйткән; Ғүмәр әйтте; — Шунан һуң Рәсүлуллаһ саллаллаһу ғәләйһис-сәләм өс көндән һуң мине осратты, ул шунан һораны: «Һин ул кешенең кем икәнен беләһеңме?» Мин: «Аллаһ һәм Уның рәсүле яҡшыраҡ белә», — тип яуап бирҙем. Ул: «Һеҙгә дини мәсьәләләрегеҙҙе өйрәтергә килгән Ябраил ине», — тигән.