Tiga Golongan Penghuni Surga dan lima golongan penghuni neraka

حَدَّثَنِي أَبُو غَسَّانَ الْمِسْمَعِيُّ وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَمُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارِ بْنِ عُثْمَانَ وَاللَّفْظُ لِأَبِي غَسَّانَ وَابْنِ الْمُثَنَّى قَالَا حَدَّثَنَا مُعَاذُ بْنُ هِشَامٍ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ قَتَادَةَ عَنْ مُطَرِّفِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الشِّخِّيرِ عَنْ عِيَاضِ بْنِ حِمَارٍ الْمُجَاشِعِيِّ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ ذَاتَ يَوْمٍ فِي خُطْبَتِهِ أَلَا إِنَّ رَبِّي أَمَرَنِي أَنْ أُعَلِّمَكُمْ مَا جَهِلْتُمْ مِمَّا عَلَّمَنِي يَوْمِي هَذَا كُلُّ مَالٍ نَحَلْتُهُ عَبْدًا حَلَالٌ وَإِنِّي خَلَقْتُ عِبَادِي حُنَفَاءَ كُلَّهُمْ وَإِنَّهُمْ أَتَتْهُمْ الشَّيَاطِينُ فَاجْتَالَتْهُمْ عَنْ دِينِهِمْ وَحَرَّمَتْ عَلَيْهِمْ مَا أَحْلَلْتُ لَهُمْ وَأَمَرَتْهُمْ أَنْ يُشْرِكُوا بِي مَا لَمْ أُنْزِلْ بِهِ سُلْطَانًا وَإِنَّ اللَّهَ نَظَرَ إِلَى أَهْلِ الْأَرْضِ فَمَقَتَهُمْ عَرَبَهُمْ وَعَجَمَهُمْ إِلَّا بَقَايَا مِنْ أَهْلِ الْكِتَابِ وَقَالَ إِنَّمَا بَعَثْتُكَ لِأَبْتَلِيَكَ وَأَبْتَلِيَ بِكَ وَأَنْزَلْتُ عَلَيْكَ كِتَابًا لَا يَغْسِلُهُ الْمَاءُ تَقْرَؤُهُ نَائِمًا وَيَقْظَانَ وَإِنَّ اللَّهَ أَمَرَنِي أَنْ أُحَرِّقَ قُرَيْشًا فَقُلْتُ رَبِّ إِذًا يَثْلَغُوا رَأْسِي فَيَدَعُوهُ خُبْزَةً قَالَ اسْتَخْرِجْهُمْ كَمَا اسْتَخْرَجُوكَ وَاغْزُهُمْ نُغْزِكَ وَأَنْفِقْ فَسَنُنْفِقَ عَلَيْكَ وَابْعَثْ جَيْشًا نَبْعَثْ خَمْسَةً مِثْلَهُ وَقَاتِلْ بِمَنْ أَطَاعَكَ مَنْ عَصَاكَ قَالَ وَأَهْلُ الْجَنَّةِ ثَلَاثَةٌ ذُو سُلْطَانٍ مُقْسِطٌ مُتَصَدِّقٌ مُوَفَّقٌ وَرَجُلٌ رَحِيمٌ رَقِيقُ الْقَلْبِ لِكُلِّ ذِي قُرْبَى وَمُسْلِمٍ وَعَفِيفٌ مُتَعَفِّفٌ ذُو عِيَالٍ قَالَ وَأَهْلُ النَّارِ خَمْسَةٌ الضَّعِيفُ الَّذِي لَا زَبْرَ لَهُ الَّذِينَ هُمْ فِيكُمْ تَبَعًا لَا يَبْتَغُونَ أَهْلًا وَلَا مَالًا وَالْخَائِنُ الَّذِي لَا يَخْفَى لَهُ طَمَعٌ وَإِنْ دَقَّ إِلَّا خَانَهُ وَرَجُلٌ لَا يُصْبِحُ وَلَا يُمْسِي إِلَّا وَهُوَ يُخَادِعُكَ عَنْ أَهْلِكَ وَمَالِكَ وَذَكَرَ الْبُخْلَ أَوْ الْكَذِبَ وَالشِّنْظِيرُ الْفَحَّاشُ وَلَمْ يَذْكُرْ أَبُو غَسَّانَ فِي حَدِيثِهِ وَأَنْفِقْ فَسَنُنْفِقَ عَلَيْكَ و حَدَّثَنَاه مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى الْعَنَزِيُّ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي عَدِيٍّ عَنْ سَعِيدٍ عَنْ قَتَادَةَ بِهَذَا الْإِسْنَادِ وَلَمْ يَذْكُرْ فِي حَدِيثِهِ كُلُّ مَالٍ نَحَلْتُهُ عَبْدًا حَلَالٌ حَدَّثَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ بِشْرٍ الْعَبْدِيُّ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ هِشَامٍ صَاحِبِ الدَّسْتَوَائِيِّ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ عَنْ مُطَرِّفٍ عَنْ عِيَاضِ بْنِ حِمَارٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَطَبَ ذَاتَ يَوْمٍ وَسَاقَ الْحَدِيثَ وَقَالَ فِي آخِرِهِ قَالَ يَحْيَى قَالَ شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ قَالَ سَمِعْتُ مُطَرِّفًا فِي هَذَا الْحَدِيثِ و حَدَّثَنِي أَبُو عَمَّارٍ حُسَيْنُ بْنُ حُرَيْثٍ حَدَّثَنَا الْفَضْلُ بْنُ مُوسَى عَنْ الْحُسَيْنِ عَنْ مَطَرٍ حَدَّثَنِي قَتَادَةُ عَنْ مُطَرِّفِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الشِّخِّيرِ عَنْ عِيَاضِ بْنِ حِمَارٍ أَخِي بَنِي مُجَاشِعٍ قَالَ قَامَ فِينَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَاتَ يَوْمٍ خَطِيبًا فَقَالَ إِنَّ اللَّهَ أَمَرَنِي وَسَاقَ الْحَدِيثَ بِمِثْلِ حَدِيثِ هِشَامٍ عَنْ قَتَادَةَ وَزَادَ فِيهِ وَإِنَّ اللَّهَ أَوْحَى إِلَيَّ أَنْ تَوَاضَعُوا حَتَّى لَا يَفْخَرَ أَحَدٌ عَلَى أَحَدٍ وَلَا يَبْغِ أَحَدٌ عَلَى أَحَدٍ وَقَالَ فِي حَدِيثِهِ وَهُمْ فِيكُمْ تَبَعًا لَا يَبْغُونَ أَهْلًا وَلَا مَالًا فَقُلْتُ فَيَكُونُ ذَلِكَ يَا أَبَا عَبْدِ اللَّهِ قَالَ نَعَمْ وَاللَّهِ لَقَدْ أَدْرَكْتُهُمْ فِي الْجَاهِلِيَّةِ وَإِنَّ الرَّجُلَ لَيَرْعَى عَلَى الْحَيِّ مَا بِهِ إِلَّا وَلِيدَتُهُمْ يَطَؤُهَا

Исзеиҭеиҳәеит [Абу Гассан Аль Мисмаи], [Муҳаммад бин Ал Муцанна], [Муҳаммад бин Басиар бин Усман], Гассан, Ибн Ал Муцанна ртекстқәа, урҭ рыҩбагьы ирҳәоит: Иҳаиҳәеит [Муаӡ бин Хишам] [Муаӡ бин Хишам] [Саб] иҟынтә [Муҳаџь бин Хишам] исзеиҭеиҳәеит [Саб] иҟынтәи Асы Сиахир] [Иадх бин Химар Ал Муџьасии] Расулуллаҳ Саллаллаҳу алеихи ва Салам ҽнак иажәахә аҿы иҳәеит: «Ииашаҵәҟьаны, сара Рабб дсыдиҵеит шәара ишәзымдыруа шәсырҵарц, уи иахьа исирҵеит: «Смаҵуҩцәа ирысҭо амал зегьы ҳҳәынҭқарратә ҳәынҭқарратә ҳәынҭқарратә ҳәынҭқарратә усуп. Аҩсҭаа дрыҭааны, рдин аанрыжьит, аха Аҩсҭаа урҭ ирзыҟасҵаз мап ацәикит, насгьы амчра ззысымҳәаз Сара срыцныҟәаларц рыдиҵеит’. Аллаҳ адгьыл аҿы инхоз дрыхәаԥшит, нас Аллаҳ урҭ ицәымӷхеит, арабцәагьы, аџьамцәагьы, ашәҟәы иаанхаз ауаа рыда, ус иҳәеит: «Ииашаҵәҟьаны, шәԥышәаразы шәсышьҭит, шәара шәҿы сԥышәеит, ӡыла ицәаакым ашәҟәы шәзаасышьҭит, шәара шәыцәаны, шәҿыханы шәаԥхьоит». Ииашаҵәҟьаны, Аллаҳ Қьуреишьцәа рыбылразы адҵа сиҭеит, нас исҳәеит: «Иа, Ҳәынҭқар, усҟан схы ԥырҵәоит, ахәаҷа-маҷа ҟарҵоит». Уи иҳәеит: «Шәара шәышрылицаз еиԥш, шәрыцәца, шәрабашь, шәара шәҳацхраауеит, ацхыраара шәҭ, урҭ рҭыԥангьы ар шәышьҭы, урҭ реиԥш хәынтә ҳдәықәаҳҵоит, шәҳәатәы хазымҵо шәзықәныҟәо рыла шәеибашь». Иара иациҵеит: «Ажәҩан аҿы хҩык нхоит; амчра зтәу, згәы ҭбаау, ацхыраара ҟазҵо, агәрыцҳашьара аазырԥшуа, зҭынхацәа зегьы рахь згәы ҟәымшәышәу, зхы даараӡа ихылаԥшуа, ихылаԥшуа аԥсылман. Иара иациҵеит: «Аџьаҳаным аҿы инхо хәҩык ыҟоуп; амч змам ауаа ԥсыҽқәа, егьырҭ ажәақәа рыла, шәара шәыҩнуҵҟа иҟоу ашьҭанеицәа, урҭ аҭаацәареи амали ирышьҭам, ачарҳәаҩцәа, згәыҳәра еилкаамзаргьы, еилкаамзаргьы, хымԥада ирҭиуамзар, еснагь шьыжьи хәылбыҽхеи шәҭаацәеи шәмали рыла шәызжьо ауаа». Иара амц, амц, аҟазшьа бааԥсқәа рахь дрыԥхьеит. Абу Ғассан иҳадис аҿы иҳәаӡом: Аҭара ҟашәҵа, сара уи ԥсахуеит. Ҳара иҳаҳәоит [Муҳаммад бин Ал Муцанна Ал Анази] [Муҳаммад бин Абу Ади] [Саид] иҟынтә [Қьатада] иҟынтәи абри асанад ҳәа, ахадис аҿы иазгәеимҭеит: «Смаҵуҩы исҭо амал зегьы ҳалалуп». Исеиҳәеит [Абдурраҳман бин Бисыр Аль Абди] иҳаиҳәеит [Иаҳиа бин Саид] [Ҳисиам] иҟынтә, Ад Дастуа'и иҩыза, иҳаиҳәеит [Етада] [Мутарриф] иҟынтә [Иадх бин Химар] иҳаиҳәеит [Қьатада] [Иадх бин Химар] иҟынтә, ҽнак зны Аллаҳ Иԥааимбар саллаллааҳу аҳеиҳаиҳи Саиди, ҳәа иазгәеиҭеит: Иаҳиа иҳәеит: Шуба иҳәеит: Қьатада аҟынтә иҳәеит: Мутарриф абри аҳадис аҿы исаҳаит. исеиҳәеит [Абу Аммар Ҳусаин бин Ҳуреиц] иҳаиҳәеит [Аль Фадхл бин Муса] [Ал Ҳусаин] иҟынтә [Матар] исеиҳәеит [Қьатада] иҟынтә [Мутхарриф бин Абдуллаҳ бин Аси Сиахир] иҟынтә [Иадх бин Химар] иҟынтә Бану Муџьасламаҳуа уан Муџасиллах даиуалаҳуалаҳи', иара иҳәеит: Ҳара ҳабжьара, насгьы иҳәеит: «Ииашаҵәҟьаны, Аллаҳ дсыдиҵеит» ҳәа, Қьадаҭаҟынтәи Ҳисиам иҳадис еиԥш иҟоу аҳадис далацәажәеит, уи аҳадис аҿы иациҵеит: «Аллаҳ исзааиртит, аӡәгьы даҽаӡәы диҽхәамкәа, аӡәгьы даҽаӡәы диқәымгәыӷырц азы, шәҽеиларҟәны шәыҟазарц». Иара иҳадис аҿы иҳәеит: Урҭ шәара шәҟынтә ашьҭанеицәа роуп, аҭаацәеи амали ирышьҭаӡам. Сара сҵааит: Ус аума, Абу Абдуллаҳ? Иара аҭак ҟаиҵеит: Иаҳҳәап, ааи, Аллаҳ иныс, урҭ амаӡара аамҭазы срықәшәеит, қыҭак аҿы аӡәы ахьчара даҿын, итәы ԥҳәыс лыда аӡәгьы дыҟамызт, дицәеижьтә еизааигәахеит.