Budak yang memenuhi hak allah dan hak tuannya mendapatkan dua pahala

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ حَدَّثَنَا أَبُو سِنَانٍ الشَّيْبَانِيُّ عَنْ حَبِيبِ بْنِ أَبِي ثَابِتٍ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَجُلٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ الرَّجُلُ يَعْمَلُ الْعَمَلَ فَيُسِرُّهُ فَإِذَا اطُّلِعَ عَلَيْهِ أَعْجَبَهُ ذَلِكَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَهُ أَجْرَانِ أَجْرُ السِّرِّ وَأَجْرُ الْعَلَانِيَةِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ وَقَدْ رَوَى الْأَعْمَشُ وَغَيْرُهُ عَنْ حَبِيبِ بْنِ أَبِي ثَابِتٍ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُرْسَلًا وَأَصْحَابُ الْأَعْمَشِ لَمْ يَذْكُرُوا فِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَقَدْ فَسَّرَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ هَذَا الْحَدِيثَ فَقَالَ إِذَا اطُّلِعَ عَلَيْهِ فَأَعْجَبَهُ فَإِنَّمَا مَعْنَاهُ أَنْ يُعْجِبَهُ ثَنَاءُ النَّاسِ عَلَيْهِ بِالْخَيْرِ لِقَوْلِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْتُمْ شُهَدَاءُ اللَّهِ فِي الْأَرْضِ فَيُعْجِبُهُ ثَنَاءُ النَّاسِ عَلَيْهِ لِهَذَا لِمَا يَرْجُو بِثَنَاءِ النَّاسِ عَلَيْهِ فَأَمَّا إِذَا أَعْجَبَهُ لِيَعْلَمَ النَّاسُ مِنْهُ الْخَيْرَ لِيُكْرَمَ عَلَى ذَلِكَ وَيُعَظَّمَ عَلَيْهِ فَهَذَا رِيَاءٌ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ إِذَا اطُّلِعَ عَلَيْهِ فَأَعْجَبَهُ رَجَاءَ أَنْ يَعْمَلَ بِعَمَلِهِ فَيَكُونُ لَهُ مِثْلُ أُجُورِهِمْ فَهَذَا لَهُ مَذْهَبٌ أَيْضًا

[މުޙައްމަދު ބިން އަލް މުޘައްނާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި [އަބޫދާއޫދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަބޫ ސިނާން އަޝްޝައިބާނީ] ގެ އަރިހުން [ޙަބީބު ބިން އަބޫ ޠާބިތު] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ޞާލިޙް] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ޙުރައިރާ] ގެ އަރިހުން ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ. الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. އެކަން ސިއްރުކުރުމުގެ އިނާމާއި އެކަން އާންމުކުރުމުގެ އިނާމު'. އަބޫ ޢީސާ ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ: މި ޙަދީޘަކީ ޙަސަން ޣަރީބް، [އަލްއަޢްމާޝް] އަދި އެހެން ބަޔަކު [ޙަބީބު ބިން އަބޫ ޠާބިތު] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ޞާލިޙް] ގެ އަރިހުން ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ އަރިހުން މުރުޞައްލު ގޮތެއްގައި ރިވާކުރައްވާފައި ވާއިރު، އަލްއަޢްމާޝްގެ ޞަޙާބީންގެ ޞަޙާބީން ޙަދީޘްގައި ބަޔާންކޮށްފައި ނުވެއެވެ: އަބޫ ޙުރައިރާގެ ކިބައިންނެވެ. އަބޫ ޢީސާ ވިދާޅުވިއެވެ: ބައެއް ޢިލްމުވެރިން މި ޙަދީޘް މާނަކުރައްވައި ވިދާޅުވަނީ: އެއީ އެނގިވަޑައިގެން އެކަމާމެދު އޭނާ ހައިރާންވެވަޑައިގަންނަވާނަމަ، އޭގެ މާނައަކީ އޭނާ ހައިރާންވެވަޑައިގަންނަވަނީ، الله ގެ ރަސޫލާގެ ބަސްފުޅުތަކުގެ ސަބަބުންނެވެ. ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން އެމަނިކުފާނަށް މީހުން ތައުރީފު ކުރުމަކީ ހަމައެކަނި އުންމީދު ކުރެވޭ ޝަހާދަތު -އިންސާނީ ހެކިބަހަށް- ޓަކައެވެ. އެހެނީ، އެކަމުގެ ސަބަބުން އޭނާއަށް އިޙްތިރާމް ލިބި، އެކަމުގެ ސަބަބުން މަތިވެރިވެ، އޭނާގެ ހެޔޮކަން މީހުންނަށް އެނގޭނެ ގޮތަށް އޭނާ ހައިރާންވެއްޖެނަމަ، މިކަމަށް ކިޔަނީ ރިޔާ' އެވެ. އަދި ބައެއް ޢިލްމުވެރިން ދެކޭގޮތުގައި އޭނާގެ ޢަމަލުތައް މީސްތަކުންނަށް އެނގޭނަމަ ދެން އޭނާ އަޖައިބުވެވަޑައިގަންނަވަނީ އޭނާ ކުރާ ކަންތައް މީސްތަކުން ކުރާނީ އެމީހެއްގެ ޘަވާބުފަދަ ގޮތަކަށެވެ.