Kabarkan kepadaku suatu amal yang akan memasukkan aku kedalam surga

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ الْحَمِيدِ الْكُوفِيُّ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ الْمُغِيرَةِ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍ قَالَكُنَّا نَتَمَنَّى أَنْ يَأْتِيَ الْأَعْرَابِيُّ الْعَاقِلُ فَيَسْأَلَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَنَحْنُ عِنْدَهُ فَبَيْنَا نَحْنُ كَذَلِكَ إِذْ أَتَاهُ أَعْرَابِيٌّ فَجَثَا بَيْنَ يَدَيْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا مُحَمَّدُ إِنَّ رَسُولَكَ أَتَانَا فَزَعَمَ لَنَا أَنَّكَ تَزْعُمُ أَنَّ اللَّهَ أَرْسَلَكَ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَعَمْ قَالَ فَبِالَّذِي رَفَعَ السَّمَاءَ وَبَسَطَ الْأَرْضَ وَنَصَبَ الْجِبَالَ آللَّهُ أَرْسَلَكَ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَعَمْ قَالَ فَإِنَّ رَسُولَكَ زَعَمَ لَنَا أَنَّكَ تَزْعُمُ أَنَّ عَلَيْنَا خَمْسَ صَلَوَاتٍ فِي الْيَوْمِ وَاللَّيْلَةِ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَعَمْ قَالَ فَبِالَّذِي أَرْسَلَكَ آللَّهُ أَمَرَكَ بِهَذَا قَالَ نَعَمْ قَالَ فَإِنَّ رَسُولَكَ زَعَمَ لَنَا أَنَّكَ تَزْعُمُ أَنَّ عَلَيْنَا صَوْمَ شَهْرٍ فِي السَّنَةِ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَدَقَ قَالَ فَبِالَّذِي أَرْسَلَكَ آللَّهُ أَمَرَكَ بِهَذَا قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَعَمْ قَالَ فَإِنَّ رَسُولَكَ زَعَمَ لَنَا أَنَّكَ تَزْعُمُ أَنَّ عَلَيْنَا فِي أَمْوَالِنَا الزَّكَاةَ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَدَقَ قَالَ فَبِالَّذِي أَرْسَلَكَ آللَّهُ أَمَرَكَ بِهَذَا قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَعَمْ قَالَ فَإِنَّ رَسُولَكَ زَعَمَ لَنَا أَنَّكَ تَزْعُمُ أَنَّ عَلَيْنَا الْحَجَّ إِلَى الْبَيْتِ مَنْ اسْتَطَاعَ إِلَيْهِ سَبِيلًا فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَعَمْ قَالَ فَبِالَّذِي أَرْسَلَكَ آللَّهُ أَمَرَكَ بِهَذَا فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَعَمْ فَقَالَ وَالَّذِي بَعَثَكَ بِالْحَقِّ لَا أَدَعُ مِنْهُنَّ شَيْئًا وَلَا أُجَاوِزُهُنَّ ثُمَّ وَثَبَ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنْ صَدَقَ الْأَعْرَابِيُّ دَخَلَ الْجَنَّةَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ وَقَدْ رُوِيَ مِنْ غَيْرِ هَذَا الْوَجْهِ عَنْ أَنَسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَمِعْت مُحَمَّدَ بْنَ إِسْمَعِيلَ يَقُولُ قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ فِقْهُ هَذَا الْحَدِيثِ أَنَّ الْقِرَاءَةَ عَلَى الْعَالِمِ وَالْعَرْضَ عَلَيْهِ جَائِزٌ مِثْلُ السَّمَاعِ وَاحْتَجَّ بِأَنَّ الْأَعْرَابِيَّ عَرَضَ عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَقَرَّ بِهِ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ

اسان کي [محمد بن اسماعيل] ٻڌايو آهي [علي بن عبدالحميد الڪوفي] اسان کي [سليمان بن المغيره] [ثابت] کان [انس بن مالڪ] ٻڌايو آهي ته هن چيو ته اسان کي اميد آهي ته ڪو هوشيار بدوي اچي نبي ڪريم صلي الله عليه وسلم کان پڇندو، جڏهن اسان اهڙي حالت ۾ هئاسين ته هڪ بدوي آيو ۽ نبي ڪريم صلي الله عليه وسلم جي اڳيان گوڏن ڀر ويٺي چيو ته اي محمد، توهان جو قاصد دعويٰ ڪري ٿو ته توهان الله جو رسول هجڻ جو دعويٰ ڪيو ٿا؟ نبي ڪريم صلي الله عليه وسلم جواب ڏنو، ها. هو چوي ٿو؛ ان ذات جو قسم جنهن آسمانن کي بلند ڪيو، زمين کي برابر ڪيو ۽ جبل لڳايا، ڇا واقعي الله توهان کي موڪليو آهي؟ نبي ڪريم صلي الله عليه وسلم جواب ڏنو؛ 'ها'. هو چوي ٿو؛ توهان جي قاصد اهو به دعويٰ ڪيو ته رب اسان تي ڏينهن ۽ رات ۾ پنج نمازون فرض ڪيون آهن؟ هن جواب ڏنو، هن سچ چيو. هو چوي ٿو؛ جنهن توکي موڪليو آهي، ان جو قسم آهي، ڇا واقعي الله تعاليٰ اهو حڪم ڏنو آهي؟ هن جواب ڏنو، ها. هو چوي ٿو؛ توهان جو رسول اهو به دعويٰ ڪري ٿو ته رب فرمايو آهي ته اسان تي سال ۾ هڪ پورو مهينو روزو رکڻ واجب آهي؟ رسول الله صلي الله عليه وسلم فرمايو؛ 'هن سچ چيو'. هو چوي ٿو؛ جنهن توکي موڪليو آهي، ڇا واقعي الله تعاليٰ اهو حڪم ڏنو آهي؟ رسول الله صلي الله عليه وسلم جواب ڏنو؛ 'ها'. هو چوي ٿو؛ توهان جو رسول اهو به دعويٰ ڪري ٿو ته رب فرمايو آهي، اسان تي پنهنجي مال مان زڪوات ڏيڻ واجب آهي؟ رسول الله صلي الله عليه وسلم جواب ڏنو؛ 'هن سچ چيو'. هو چوي ٿو؛ جنهن توکي موڪليو آهي، ڇا واقعي الله تعاليٰ اهو حڪم ڏنو آهي؟ رسول الله صلي الله عليه وسلم جواب ڏنو؛ 'ها'. هو چوي ٿو؛ توهان جو رسول اهو به دعويٰ ڪري ٿو ته مالڪ فرمايو آهي، اهو هر ان شخص تي واجب آهي جيڪو بيت الله جو حج ڪرڻ جي قابل هجي، رسول الله صلي الله عليه وسلم چيو؛ 'هن سچ چيو'. هو چوي ٿو؛ ان ذات جو قسم جنهن توکي موڪليو آهي، ڇا واقعي الله اهو حڪم ڏنو آهي؟ رسول الله ﷺ جواب ڏنو؛ 'ها'. پوءِ هن چيو؛ ان ذات جو قسم جنهن توکي سچائي سان موڪليو آهي، مان انهن مان ڪنهن کي به نه ڇڏيندس ۽ نه ئي ٻين کي شامل ڪندس، پوءِ هليو وڃ. پوءِ رسول الله ﷺ فرمايو؛ 'جيڪڏهن ڪو بدوي اهو ڪندو ته هو جنت ۾ ويندو'. ابو عيسيٰ چيو؛ هن رستي سان هي حديث حسن غريب آهي، هي حديث هڪ ٻي سند ذريعي پڻ روايت ڪئي وئي آهي، يعني انس بن مالڪ کان رسول الله ﷺ کان، مون محمد بن اسماعيل کي چوندي ٻڌو آهي؛ ڪجهه اهل علم چيو؛ هن حديث مان جيڪو قانون ڪڍي سگهجي ٿو اهو آهي ته شيخ کان قراءت سان علم حاصل ڪرڻ جائز آهي، جيئن سمع لاءِ جائز آهي - شيخ جي لفاظي کي ٻڌو - ڇاڪاڻ ته بدوي ماڻهو به ان کي رسول الله ﷺ جي موجودگي ۾ پڙهندا هئا ۽ پوءِ پاڻ ان جي تصديق ڪندا هئا.