Tata cara Nabi Bertolak dari Arafah ke Muzdalifah, bermalam, berdzikir, dan memberi keringanan bagi orang lemah

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ النُّفَيْلِيُّ وَعُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَهِشَامُ بْنُ عَمَّارٍ وَسُلَيْمَانُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الدِّمَشْقِيَّانِ وَرُبَّمَا زَادَ بَعْضُهُمْ عَلَى بَعْضٍ الْكَلِمَةَ وَالشَّيْءَ قَالُوا حَدَّثَنَا حَاتِمُ بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَدَخَلْنَا عَلَى جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ فَلَمَّا انْتَهَيْنَا إِلَيْهِ سَأَلَ عَنْ الْقَوْمِ حَتَّى انْتَهَى إِلَيَّ فَقُلْتُ أَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَلِيِّ بْنِ حُسَيْنٍ فَأَهْوَى بِيَدِهِ إِلَى رَأْسِي فَنَزَعَ زِرِّي الْأَعْلَى ثُمَّ نَزَعَ زِرِّي الْأَسْفَلَ ثُمَّ وَضَعَ كَفَّهُ بَيْنَ ثَدْيَيَّ وَأَنَا يَوْمَئِذٍ غُلَامٌ شَابٌّ فَقَالَ مَرْحَبًا بِكَ وَأَهْلًا يَا ابْنَ أَخِي سَلْ عَمَّا شِئْتَ فَسَأَلْتُهُ وَهُوَ أَعْمَى وَجَاءَ وَقْتُ الصَّلَاةِ فَقَامَ فِي نِسَاجَةٍ مُلْتَحِفًا بِهَا يَعْنِي ثَوْبًا مُلَفَّقًا كُلَّمَا وَضَعَهَا عَلَى مَنْكِبِهِ رَجَعَ طَرَفَاهَا إِلَيْهِ مِنْ صِغَرِهَا فَصَلَّى بِنَا وَرِدَاؤُهُ إِلَى جَنْبِهِ عَلَى الْمِشْجَبِ فَقُلْتُ أَخْبِرْنِي عَنْ حَجَّةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ بِيَدِهِ فَعَقَدَ تِسْعًا ثُمَّ قَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَكَثَ تِسْعَ سِنِينَ لَمْ يَحُجَّ ثُمَّ أُذِّنَ فِي النَّاسِ فِي الْعَاشِرَةِ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَاجٌّ فَقَدِمَ الْمَدِينَةَ بَشَرٌ كَثِيرٌ كُلُّهُمْ يَلْتَمِسُ أَنْ يَأْتَمَّ بِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَيَعْمَلَ بِمِثْلِ عَمَلِهِ فَخَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَخَرَجْنَا مَعَهُ حَتَّى أَتَيْنَا ذَا الْحُلَيْفَةِ فَوَلَدَتْ أَسْمَاءُ بِنْتُ عُمَيْسٍ مُحَمَّدَ بْنَ أَبِي بَكْرٍ فَأَرْسَلَتْ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَيْفَ أَصْنَعُ فَقَالَ اغْتَسِلِي وَاسْتَذْفِرِي بِثَوْبٍ وَأَحْرِمِي فَصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْمَسْجِدِ ثُمَّ رَكِبَ الْقَصْوَاءَ حَتَّى إِذَا اسْتَوَتْ بِهِ نَاقَتُهُ عَلَى الْبَيْدَاءِ قَالَ جَابِرٌ نَظَرْتُ إِلَى مَدِّ بَصَرِي مِنْ بَيْنِ يَدَيْهِ مِنْ رَاكِبٍ وَمَاشٍ وَعَنْ يَمِينِهِ مِثْلُ ذَلِكَ وَعَنْ يَسَارِهِ مِثْلُ ذَلِكَ وَمِنْ خَلْفِهِ مِثْلُ ذَلِكَ وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَيْنَ أَظْهُرِنَا وَعَلَيْهِ يَنْزِلُ الْقُرْآنُ وَهُوَ يَعْلَمُ تَأْوِيلَهُ فَمَا عَمِلَ بِهِ مِنْ شَيْءٍ عَمِلْنَا بِهِ فَأَهَلَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِالتَّوْحِيدِ لَبَّيْكَ اللَّهُمَّ لَبَّيْكَ لَبَّيْكَ لَا شَرِيكَ لَكَ لَبَّيْكَ إِنَّ الْحَمْدَ وَالنِّعْمَةَ لَكَ وَالْمُلْكَ لَا شَرِيكَ لَكَ وَأَهَلَّ النَّاسُ بِهَذَا الَّذِي يُهِلُّونَ بِهِ فَلَمْ يَرُدَّ عَلَيْهِمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ شَيْئًا مِنْهُ وَلَزِمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَلْبِيَتَهُ قَالَ جَابِرٌ لَسْنَا نَنْوِي إِلَّا الْحَجَّ لَسْنَا نَعْرِفُ الْعُمْرَةَ حَتَّى إِذَا أَتَيْنَا الْبَيْتَ مَعَهُ اسْتَلَمَ الرُّكْنَ فَرَمَلَ ثَلَاثًا وَمَشَى أَرْبَعًا ثُمَّ تَقَدَّمَ إِلَى مَقَامِ إِبْرَاهِيمَ فَقَرَأَ{ وَاتَّخِذُوا مِنْ مَقَامِ إِبْرَاهِيمَ مُصَلًّى }فَجَعَلَ الْمَقَامَ بَيْنَهُ وَبَيْنَ الْبَيْتِ قَالَ فَكَانَ أَبِي يَقُولُ قَالَ ابْنُ نُفَيْلٍ وَعُثْمَانُ وَلَا أَعْلَمُهُ ذَكَرَهُ إِلَّا عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ سُلَيْمَانُ وَلَا أَعْلَمُهُ إِلَّا قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقْرَأُ فِي الرَّكْعَتَيْنِ بِقُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ وَقُلْ يَا أَيُّهَا الْكَافِرُونَ ثُمَّ رَجَعَ إِلَى الْبَيْتِ فَاسْتَلَمَ الرُّكْنَ ثُمَّ خَرَجَ مِنْ الْبَابِ إِلَى الصَّفَا فَلَمَّا دَنَا مِنْ الصَّفَا قَرَأَ{ إِنَّ الصَّفَا وَالْمَرْوَةَ مِنْ شَعَائِرِ اللَّهِ }نَبْدَأُ بِمَا بَدَأَ اللَّهُ بِهِ فَبَدَأَ بِالصَّفَا فَرَقِيَ عَلَيْهِ حَتَّى رَأَى الْبَيْتَ فَكَبَّرَ اللَّهَ وَوَحَّدَهُ وَقَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الْحَمْدُ يُحْيِي وَيُمِيتُ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ أَنْجَزَ وَعْدَهُ وَنَصَرَ عَبْدَهُ وَهَزَمَ الْأَحْزَابَ وَحْدَهُ ثُمَّ دَعَا بَيْنَ ذَلِكَ وَقَالَ مِثْلَ هَذَا ثَلَاثَ مَرَّاتٍ ثُمَّ نَزَلَ إِلَى الْمَرْوَةِ حَتَّى إِذَا انْصَبَّتْ قَدَمَاهُ رَمَلَ فِي بَطْنِ الْوَادِي حَتَّى إِذَا صَعَدَ مَشَى حَتَّى أَتَى الْمَرْوَةَ فَصَنَعَ عَلَى الْمَرْوَةِ مِثْلَ مَا صَنَعَ عَلَى الصَّفَا حَتَّى إِذَا كَانَ آخِرُ الطَّوَافِ عَلَى الْمَرْوَةِ قَالَ إِنِّي لَوْ اسْتَقْبَلْتُ مِنْ أَمْرِي مَا اسْتَدْبَرْتُ لَمْ أَسُقْ الْهَدْيَ وَلَجَعَلْتُهَا عُمْرَةً فَمَنْ كَانَ مِنْكُمْ لَيْسَ مَعَهُ هَدْيٌ فَلْيُحْلِلْ وَلْيَجْعَلْهَا عُمْرَةً فَحَلَّ النَّاسُ كُلُّهُمْ وَقَصَّرُوا إِلَّا النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ كَانَ مَعَهُ هَدْيٌ فَقَامَ سُرَاقَةُ بْنُ جُعْشُمٍ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَلِعَامِنَا هَذَا أَمْ لِلْأَبَدِ فَشَبَّكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَصَابِعَهُ فِي الْأُخْرَى ثُمَّ قَالَ دَخَلَتْ الْعُمْرَةُ فِي الْحَجِّ هَكَذَا مَرَّتَيْنِ لَا بَلْ لِأَبَدِ أَبَدٍ لَا بَلْ لِأَبَدِ أَبَدٍ قَالَ وَقَدِمَ عَلِيٌّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ مِنْ الْيَمَنِ بِبُدْنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَوَجَدَ فَاطِمَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا مِمَّنْ حَلَّ وَلَبِسَتْ ثِيَابًا صَبِيغًا وَاكْتَحَلَتْ فَأَنْكَرَ عَلِيٌّ ذَلِكَ عَلَيْهَا وَقَالَ مَنْ أَمَرَكِ بِهَذَا فَقَالَتْ أَبِي فَكَانَ عَلِيٌّ يَقُولُ بِالْعِرَاقِ ذَهَبْتُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُحَرِّشًا عَلَى فَاطِمَةَ فِي الْأَمْرِ الَّذِي صَنَعَتْهُ مُسْتَفْتِيًا لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الَّذِي ذَكَرَتْ عَنْهُ فَأَخْبَرْتُهُ أَنِّي أَنْكَرْتُ ذَلِكَ عَلَيْهَا فَقَالَتْ إِنَّ أَبِي أَمَرَنِي بِهَذَا فَقَالَ صَدَقَتْ صَدَقَتْ مَاذَا قُلْتَ حِينَ فَرَضْتَ الْحَجَّ قَالَ قُلْتُ اللَّهُمَّ إِنِّي أُهِلُّ بِمَا أَهَلَّ بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَإِنَّ مَعِيَ الْهَدْيَ فَلَا تَحْلِلْ قَالَ وَكَانَ جَمَاعَةُ الْهَدْيِ الَّذِي قَدِمَ بِهِ عَلِيٌّ مِنْ الْيَمَنِ وَالَّذِي أَتَى بِهِ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ الْمَدِينَةِ مِائَةً فَحَلَّ النَّاسُ كُلُّهُمْ وَقَصَّرُوا إِلَّا النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ كَانَ مَعَهُ هَدْيٌ قَالَ فَلَمَّا كَانَ يَوْمُ التَّرْوِيَةِ وَوَجَّهُوا إِلَى مِنًى أَهَلُّوا بِالْحَجِّ فَرَكِبَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَصَلَّى بِمِنًى الظُّهْرَ وَالْعَصْرَ وَالْمَغْرِبَ وَالْعِشَاءَ وَالصُّبْحَ ثُمَّ مَكَثَ قَلِيلًا حَتَّى طَلَعَتْ الشَّمْسُ وَأَمَرَ بِقُبَّةٍ لَهُ مِنْ شَعْرٍ فَضُرِبَتْ بِنَمِرَةٍ فَسَارَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَا تَشُكُّ قُرَيْشٌ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَاقِفٌ عِنْدَ الْمَشْعَرِ الْحَرَامِ بِالْمُزْدَلِفَةِ كَمَا كَانَتْ قُرَيْشٌ تَصْنَعُ فِي الْجَاهِلِيَّةِ فَأَجَازَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى أَتَى عَرَفَةَ فَوَجَدَ الْقُبَّةَ قَدْ ضُرِبَتْ لَهُ بِنَمِرَةٍ فَنَزَلَ بِهَا حَتَّى إِذَا زَاغَتْ الشَّمْسُ أَمَرَ بِالْقَصْوَاءِ فَرُحِلَتْ لَهُ فَرَكِبَ حَتَّى أَتَى بَطْنَ الْوَادِي فَخَطَبَ النَّاسَ فَقَالَ إِنَّ دِمَاءَكُمْ وَأَمْوَالَكُمْ عَلَيْكُمْ حَرَامٌ كَحُرْمَةِ يَوْمِكُمْ هَذَا فِي شَهْرِكُمْ هَذَا فِي بَلَدِكُمْ هَذَا أَلَا إِنَّ كُلَّ شَيْءٍ مِنْ أَمْرِ الْجَاهِلِيَّةِ تَحْتَ قَدَمَيَّ مَوْضُوعٌ وَدِمَاءُ الْجَاهِلِيَّةِ مَوْضُوعَةٌ وَأَوَّلُ دَمٍ أَضَعُهُ دِمَاؤُنَا دَمُ قَالَ عُثْمَانُ دَمُ ابْنُ رَبِيعَةَ و قَالَ سُلَيْمَانُ دَمُ رَبِيعَةَ بْنِ الْحَارِثِ بْنِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ و قَالَ بَعْضُ هَؤُلَاءِ كَانَ مُسْتَرْضَعًا فِي بَنِي سَعْدٍ فَقَتَلَتْهُ هُذَيْلٌ وَرِبَا الْجَاهِلِيَّةِ مَوْضُوعٌ وَأَوَّلُ رِبًا أَضَعُهُ رِبَانَا رِبَا عَبَّاسِ بْنِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ فَإِنَّهُ مَوْضُوعٌ كُلُّهُ اتَّقُوا اللَّهَ فِي النِّسَاءِ فَإِنَّكُمْ أَخَذْتُمُوهُنَّ بِأَمَانَةِ اللَّهِ وَاسْتَحْلَلْتُمْ فُرُوجَهُنَّ بِكَلِمَةِ اللَّهِ وَإِنَّ لَكُمْ عَلَيْهِنَّ أَنْ لَا يُوطِئْنَ فُرُشَكُمْ أَحَدًا تَكْرَهُونَهُ فَإِنْ فَعَلْنَ فَاضْرِبُوهُنَّ ضَرْبًا غَيْرَ مُبَرِّحٍ وَلَهُنَّ عَلَيْكُمْ رِزْقُهُنَّ وَكِسْوَتُهُنَّ بِالْمَعْرُوفِ وَإِنِّي قَدْ تَرَكْتُ فِيكُمْ مَا لَنْ تَضِلُّوا بَعْدَهُ إِنْ اعْتَصَمْتُمْ بِهِ كِتَابَ اللَّهِ وَأَنْتُمْ مَسْئُولُونَ عَنِّي فَمَا أَنْتُمْ قَائِلُونَ قَالُوا نَشْهَدُ أَنَّكَ قَدْ بَلَّغْتَ وَأَدَّيْتَ وَنَصَحْتَ ثُمَّ قَالَ بِأُصْبُعِهِ السَّبَّابَةِ يَرْفَعُهَا إِلَى السَّمَاءِ وَيَنْكُبُهَا إِلَى النَّاسِ اللَّهُمَّ اشْهَدْ اللَّهُمَّ اشْهَدْ اللَّهُمَّ اشْهَدْ ثُمَّ أَذَّنَ بِلَالٌ ثُمَّ أَقَامَ فَصَلَّى الظُّهْرَ ثُمَّ أَقَامَ فَصَلَّى الْعَصْرَ وَلَمْ يُصَلِّ بَيْنَهُمَا شَيْئًا ثُمَّ رَكِبَ الْقَصْوَاءَ حَتَّى أَتَى الْمَوْقِفَ فَجَعَلَ بَطْنَ نَاقَتِهِ الْقَصْوَاءِ إِلَى الصَّخَرَاتِ وَجَعَلَ حَبْلَ الْمُشَاةِ بَيْنَ يَدَيْهِ فَاسْتَقْبَلَ الْقِبْلَةَ فَلَمْ يَزَلْ وَاقِفًا حَتَّى غَرَبَتْ الشَّمْسُ وَذَهَبَتْ الصُّفْرَةُ قَلِيلًا حِينَ غَابَ الْقُرْصُ وَأَرْدَفَ أُسَامَةَ خَلْفَهُ فَدَفَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَس

Иза вайна дийцина [ӀабдуллахӀ бин Мухьаммад Ан Нуфайлис], [Ӏусман бин Абу Сяйбас], [Хьисам бин Ӏаммара], [Сулайман бин Ӏабдуррахьман Ад Димасийкъис], царех цхьаболчара вукхара цхьа предложени тӀетоьхна хила а тарло. Цара элира; дийцина Тхоьга [Хьатим бин ИсмаӀиле], дийцина Тхоьга [ДжаӀфар бин Мухьаммаде] [шен дегара], цо аьлла; Тхо [Джабир бин ӀабдуллахӀ] вовшахкхетта, тӀаккха тхо цуьнга кхаьчча, соьга кхаччалц цу нахах лаьцна хаьттира цо. Ас боху; Со Мухьаммад бин Али бин Хьусайн ву. ТӀаккха сан коьрте куьг а кховдийна, сан кочара лакхара кнопка схьа а йиллина, тӀаккха сан кочана лахара кнопка схьа а йиллина, тӀаккха шен пӀелг шина хьаьжкӀашна юккъе а биллина, со цу хенахь жима бер дара. ТӀаккха цо элира; марша вогӀийла хьо са ваш. Хьайна луург хатта. ТӀаккха ас хаьттира цуьнга, иза бӀаьрзе волуш. ТӀаккха ламазан хан тӀекхаьчна, тӀаккха вукхунах цхьа дакъа схьалаьцна йолу коч а юьйхина хьалагӀаьттира иза, хӀоразза а белшаш тӀе дӀаюьллуш ши йист шена тӀе юха йогӀура, бедаран барам жима хиларна. ТӀаккха цо Тхоьца ламаз дира, шен шал бедарш кхозучу меттигна тӀехь юьстах а йолуш. ТӀаккха ас элира; РасулуллахӀан Хьаьжах лаьцна дийца шалЛохӀу ваӀалайхӀи ва саллам! ТӀаккха куьйгаца ишар а йина, исс дагардира цо. ТӀаккха элира; Бакъдерг аьлча, РасулуллахӀ шаллоЛлахӀу ваӀалайхӀи ва саллам исс шарахь Ӏийна хьаж ца деш, тӀаккха иссалгӀачу шарахь нахана юкъахь дӀакхайкхийна РасулуллахӀ шалЛлахӀу ваӀалайхӀи ва саллам хьаж дан лууш ву аьлла. ТӀаккха дуккха а нах баьхкинера Мадинате, царна массарна а лаьара РасулуллахӀ саллаллохӀу ваӀалайхӀи ва саллам тӀаьхьа а бевлла, цо санна дан. ТӀаккха РасулуллахӀ шалЛлахӀу ваӀалайхӀи ва саллам аравелира, Тхо цуьнца арадевлира Тхо Дзул Хулайфа кхаччалц, Асмаъ бинт Умайс Мухьаммад бин Абу Бакар вира. ТӀаккха цо геланча вахийтира РасулуллахӀе шаллоЛлахӀу ваӀалайхӀи ва саллам бохуш; ас хӀун дан деза? ТӀаккха цо элира: «Душ а лийчина, хьайн фаржи - хьайн бехкеметтигаш - кӀади чу а йихкина, ихьрам чу гӀо». ТӀаккха РасулуллахӀ шалЛлахӀу ваӀалайхӀи ва саллам маьждигехь ламаз дира, тӀаккха Аль-Къашва` эмкал тӀехь хиъна, шен эмкал Аль-Байда` тӀехь хиллалц.... -Жабира элира; БӀаьргашна хьалха гуш ма-хиллара, машенаш лелош а, лелаш а болчу нахана тӀера а, аьтту агӀорхьара иштта, аьрру агӀорхьара иштта, цунна тӀехьара иштта хьаьжира со. Ткъа Делан Элча саллаллахӀу ваӀалайхӀи ва саллам вара тхуна юкъахь, цуьнга Къуръан доссийра, цунна цуьнан таквилаш девзира. Цо динарг, Оха динарг, тӀаккха цо тавхьид дешна предложеница: ЛАББАЙКАЛЛАХӀУММА ЛАББАЙК, ЛАББАЙКА ЛАА СЬАРИЙКА ЛАКА ЛАББАЙК ИННАЛ ХЬАМДА ВАН НИӀМАТА ВАЛ МУЛКА ЛАА СЬАРИЙ КАЛАК. -Я АллахӀ, Хьан кхайкхам кхочуш бо ас, Хьан кхайкхам кхочуш бо ас, Хьан кхайкхам кхочуш бо ас. Хьуна накъост вац, Хьан кхайкхам кхочушбо ас, баккъалла а дерриге хастам а, самукъадалар а, дерриге а паччахьалла а Хьан ду, Хьуна накъост вац. Ткъа нах шаьш аьллачу талбийатца талбийат беш бара, ткъа РасулуллахӀа саллаллохӀу ваӀалайхӀи ва саллам цунах цхьа а хӀума юха ца дитира, ткъа РасулуллахӀа салляллахӀу ваӀалайхӀи ва саллам кхидӀа а шен талбийат деш вара. Жабира элира; Тхо хьаж дан бен дагахь дацара. Ӏумрат муха ду ца хаьара тхуна, цуьнца КаӀбате дӀакхаччалц. БӀогӀамаш хьаькхна, кхузза ведда, диъза нийса лелаш, тӀаккха Макъам ИбрахӀим волчу а вахана, аят дешна: «Макъам ИбрахӀиман цхьа дакъа ламазан меттиг хилийта». Цул тӀаьхьа цунна а, КаӀна а юккъехь Макъам ИбрахӀим вира цо. бах. Перови элира; [сан дас] элира; [Ибн Нуфайла] а, [Ӏусмана] а элира; .... -ткъа суна ца хаьа иза Пайхамарера саллаллахӀу ӀалайхӀи васаллам- [Сулаймана] аьлла; ткъа суна иза ца хаьа, ала бен; Расулуллох шалЛлаху ваӀалайхӀи ва саллям в двух ракаятах читайте Суру Аль Ихлас и Суру Аль Каафирун. ТӀаккха КаӀбате юха а веана, рукун хьаькхна тӀаккха Шафа волчу неӀарехула аравелира иза. ТӀаккха Шафана тӀевеъча цо дешна: «ИННАШ ШАФА ВАЛ МАРВАТА МИН СЯӀАЙРИЛЛАХ, НАБДАУ БИМАА БАДА-АЛЛААХУ БИХИ». -Бакъдолуш Шафаа а, Марва а АллахӀан сиӀаран дакъа ду. Дала дӀадолош ма-хиллара дӀадолало вай-. ТӀаккха Сафа тӀера дӀаволавелира иза, КаӀбат ганц цу тӀе хьалавелира иза, тӀаккха такбир а дира, АллахӀан тавхьид а дира. Цо элира: «ЛАА ИЛААХА ИЛАЛЛАХУ ВАХДАХУ ЛАА СЬЯРИИКА ЛАХУ, ЛАХУЛ МУЛКУ ВА ЛАХУЛ ХАМДУ ЮХЬЙИ ВА ЮМИИТУ ВА ХУВА ӀАЛАА КУЛЛИ СЬАЙ В КЪАДИИР. ЛАА ИЛААХА ИЛЛАЛЛАХУ ВАХДАХ, АНЖАЗА ВАЬДАХ ВА НАШАРА ӀАБДАХ, ВА ХАЗАМАЛ АХЗААБА ВАХДАХ. -Цхьана АллахӀ воцчунна Ӏибадат дан бакъо йолуш цхьа а дела вац, Цуьнца накъостий а бац, дерриге а паччахьалла Цунна ду, хастам а Цунна бу, Иза дендеш верг а, Ӏожалла еш верг а ву, массо хӀума дан ницкъ кхочуш а ву Иза. Цхьа АллахӀ воцчунна Ӏибадат дан хьакъ волу дела вац, Цо цхьаъ бен вац кӀелхьара а воккхуш, Шен лайшна гӀо деш а, мостагӀийн тобанаш эшош а волуш цхьаъ бен воцуш. ТӀаккха цу хӀуманашна юккъехь ламаз а дина, кхузза иштта хӀума аьлла цо, тӀаккха Марва тӀе охьавоьссира иза, шен когийн пӀелгаш цу тӀе ког баьккхинчул тӀаьхьа бен, тогӀи юккъехь дӀаса а лелхаш, хьалаваьллачул тӀаьхьа Марва тӀе кхаччалц лелаш, Марвана тӀехь ша Шафа тӀехь динарг дина цо. Марва тӀехь тӀаваф чекхъяьллачул тӀаьхьа бен цо элира: «Нагахь санна хьалха заманахь хӀинца гуш долу хӀуманаш суна гучудевллехьара, ас сагӀина хьайба а дахьаш, цунах Ӏумрат дийр дацара, цундела шух гӀурба ца деъначо ТахӀалул дан деза, цунах Ӏумрат дан». ТӀаккха берриге а нах рукуӀе а бевлла, шайн месаш хедийра, Пайхамар саллаллахӀу ӀалайхӀи васаллам а, гӀурбанан даьхни деана нах а боцурш. ТӀаккха Суракъа бин ДжуӀсйама элира; ХӀай Делан Элча, еккъа вайн шарна ду иза я гуттаренна а ду? ТӀаккха РасулуллахӀ шалЛлахӀу ваӀалайхӀи ва саллам шен пӀелгаш вовшашца дӀаса а лестош, тӀаккха элира: «Хьо иштта хьаьжцӀа Ӏумрат чу вахана». Цо шозза элира иза 'ХӀан-хӀа, амма гуттаренна а'. Ӏали радлиаллахӀу ӀанхӀу Йеменера схьавеара, Пайхамаран саллаллахӀу ӀалайхӀи васаллам эмкал а эцна, цунна карийра Фатима радлиаллахӀу Ӏанха тахӀаллул кхаьчначу, паргӀат а, лар йоцуш а духарш а доьхначу нахана юкъахь. ТӀаккха Ӏалис иза харцдина, цо элира; Хьан омра дина хьуна и болх бан? Фатимас элира; сан да. Иракъехь волчу Ӏалис цкъа аьлла; Со РасулуллахӀ волчу веара, цо динчух лаьцна Фатима оьгӀазвахийта, цо хьахийначух лаьцна фатва дехна РасулуллахӀе. ТӀаккха ас элира цуьнга, цо динарг айса инкарло йо аьлла. ТӀаккха Фатимас элира; Ма-дарра аьлча, сан дас омра дина суна хӀара. ТӀаккха РасулуллахӀ шалЛохӀу ваӀалайхӀи ва саллам элира: «Бакъ ву иза, бакъ ву». Хьо хьаж дан лиъча хӀун олу ахь?». Ӏалис аьлар; Я говорю: АЛЛАХӀУММА ИННИИ УХИЛЛУ БИМАА АХЬАЛЛА БИХИ РАСУУЛУЛЛАХЬ ШАЛЛАЛЛАХӀУ ӀАЛАЙХИ ВАСАЛЛАМ. -Я АллахӀ, я талбия с талбия Расулуллах шаалЛоху ваӀалайхӀи ва саллам-. Цо элира: «Бакъдолуш, ас сагӀина хьайба деана, тахӀаллул ма хилалахь». Ткъа Ӏалис Йеменера деана долу а, Пайхамара саллаллахӀу ӀалайхӀи васаллам Мединатера деана долу а сагӀина дийнатийн тоба бӀе яра. ТӀаккха массара а шайн кортош вовшах а тоьхна, месаш дӀаяьхна, Пайхамар саллаллахӀу ӀалайхӀи васаллам а, . сагӀина лерина хьайбанаш схьадахьа. ТӀаккха Тарвийатан де хилча, Мина агӀор дӀабоьлхуш, хьадж дан талбийат дира цара. ТӀаккха РасулуллахӀ шаллЛахӀу ваӀалайхӀи ва саллам машенна тӀе а хиъна, Минехь зурехь а, асрехь а, маьркӀажехь а, ӀишаӀахь а, иштта фаджрехь а ламазаш дира цо, тӀаккха цхьана ханна малх схьакхетталц Ӏийра иза, шена месех йина къубба хӀоттае аьлла омра дира цо. ТӀаккха Намира кӀоштахь Къубба дӀахӀоттийра, тӀаккха РасулуллахӀ шалЛлахӀу ваӀалайхӀи ва саллам лелла, Къурайшхойн шеко яцара РасулуллахӀ шалЛлахӀу ваӀалайхӀи ва саллам Муздалифехь МашӀар Хьарамехь лийчар эцна хиларх, къурайшийн эрахӀи наха лелош ма-хиллара. ТӀаккха РасулуллахӀ шаллоЛлахӀу ваӀалайхӀи ва саллам чекхвелира, Ӏарафа кхаччалц, Намирехь шена Къубба дӀахӀоттийна карийна. ТӀаккха цигахь сецира иза, малх чубузучул тӀаьхьа шен КъашваӀ олу эмкал кечъян омра даллалц, тӀаккха ворда а йиллина, тӀаккха лома юккъе а вахана, хьехам а бина, элира цо: «Бакъдолуш, хьан цӀий а, даьхни а хьарам ду, хьан дийнахь а, хьан баттахь а, хьан махкахь а хьарам ма-хиллара». Хьуна хаийла, жахӀилаллин муьрехь хилла дерриге гӀуллакхаш сан когаш кӀел дисина хилар, жахӀилаллин муьрехь хилла цӀий Ӏенийна хилар а, дуьххьара Ӏенина цӀий Тхан цӀий хилар а - аьлла Ӏусмана; нийса аьлча, Ибн РабиӀатан цӀий. Цу юкъа Сулаймана аьлар; цӀий РабиӀат бин Аль Харит бин Ӏабдул МустӀалиб. Царах цхьаболчара элира; Хьалха Бани СаӀд къомана юкъахь синош кхаьллина хилла иза, тӀаккха Хьудзаил къомана вийна иза - ткъа жахӀили риба дӀаяьккхина, ас хьалхара дӀаяьккхина риба Тхан риба яра, нийса аьлча Ӏаббас бин Ӏабдул МустӀалибан риба, бакъдерг аьлча и дерриге а риба юхадаьккхина. Зударшца леларехь АллахӀах кхера, баккъалла а ахь уьш АллахӀан тешамца схьаоьцу, ткъа хьайн фарж АллахӀан дешнашца бакъдо, баккъалла а хьан хьакъ царна тӀехь ду хьуна хьайна ца беза нах цара хьайн цӀа чу ца бахийтар, нагахь санна цара и дича тӀаккха царна лаза ца луш тохарш детта. Церан бакъо ю хьуна дикачу кепара кхаба а, духар дан а. Ткъа Ас шуьца дитина цхьа хӀума, шу цул тӀаьхьа шу тилар доцуш долу, нагахь санна шу цуьнах дӀатеттахь, иза Делан жайна – Къуръан – ду. Соьх лаьцна хеттарш догӀу хьуна, хӀун аьлла хета хьуна?» Цара жоп делира; Оха тоьшалла до, ахь рисалат дӀакхачийна а, кхочушдина а, хьехамаш бина а хиларна. ТӀаккха цо элира, шен хьажо пӀелг стигала хьала а айбина, ша аьллачу нахана тӀе пӀелг а хьажош: «Я АллахӀ, теш хила, я АллахӀ, теш хила». ТӀаккха Билала цкъа азан а, икъамат а дира. ТӀаккха Зухр ламаз дина тӀаккха хьала а гӀаьттина аср ламаз дина цу юккъехь цхьа а ламаз ца дина. ТӀаккха иза хьалавелира Аль-КъасваӀ тӀе, ша вукъуф метте кхаччалц, шен эмкалан кийра, аьлча а, Аль-КъасваӀаӀ, тӀулгашна дуьхьал дӀахӀоттийра, ткъа Хьаблул Мусйах - аьлча а, уьш гулбелла меттиг - шена хьалха дӀахӀоттийра, тӀаккха иза къиблана дуьхьал а хӀоттийра, ткъа иза лаьтташ висира, малх дӀабаллалц, малх дӀабаллалц. дӀавоьжна. ТӀаккха Усамат шена тӀехьа дӀа а вигина, дӀа а вахана, шен КъашваӀ олучу эмкалан легаш дӀаса а тардина, цуьнан корта шен ворданан бухах хьакхабаллалц, аьтту куьйга элира цо: «Тийна хила, хӀай адам, тийна хила хӀай адам». ХӀоразза а шен корта кана тӀекхаьчча, жимма паргӀатдоккхуш хилла цо иза, иза хьала а гӀаьттина, ша Муздалифате кхаччалц, тӀаккха маьркӀажа а, Ӏиша а ламазех цхьана азанца а, шина икъаматца а дӀакхетара иза, [Ӏусмана] элира; ткъа цу шинна юккъехь цхьа а суннат ламаз ца дина цо. ТӀаккха ла . Церан фаж цхьаъ ду, масала; ТӀаккха дӀавижира иза, Ӏуьйра хан яьлча, Ӏуьйра ламаз даллалц, Ӏуьйра хилар билгалдаьлча. [Сулима] элира; цхьана азанца а, икъаматца а. ТӀаккха церан алар цхьаъ ду, масала; ТӀаккха КъашваӀ тӀехь хиъна цо, МашӀар Ал-Хьарам тӀехь дӀахӀотталц, цу тӀе а хиъна. [Ӏусмана] а, [Сулаймана] а элира; ткъа къиблана дуьхьал а волуш. ТӀаккха АллахӀана хастам бира цо, Иза тасбихь а вира цо. [Ӏусмана] тӀетуьйхира; Цуьнан сий а де. Ӏуьйранна серло чӀогӀа къегина хиллалц дӀахӀоьттира иза, тӀаккха малх схьакхетале дӀавахара иза, Ал ФадхӀл бин Ал Ӏаббас хьакхарчий санна схьаийцира, хаза месаш йолуш, кӀайн, хаза къегаш стаг вара иза. ТӀакх Пайхамар саллаллахӀу ӀалайхӀи васаллам дӀа ваханчул тӀаьхьа масех зудчунна тӀехвелира иза едда йоьдуш, тӀаккха Аль ФадхӀал цаьрга хьажа волавелира тӀаккха Пайхамара саллаллахӀу ӀалайхӀи васаллам Аль ФадхӀин юьхь тӀе куьг диллира тӀаккха Аль ФадхӀал шен юьхь дехьа агӀор ерзийра. ТӀаккха Пайхамара саллаллахӀу ӀалайхӀи васаллам шен куьг дехьа агӀор дӀасахьажийра, ткъа Аль ФадхӀла шен юьхь дехьа агӀор ерзийра, хӀинца а хьоьжуш, Мухьасире кхаьчначул тӀаьхьа жимма дӀасахьаьвзира иза, тӀаккха юккъерачу новкъахула дӀавахара, Джумра Кубра дӀавоьдуш, Джумра кхаччалц, цигахь цхьа дитт дара, такби евр, аьлла. брошенный камень как хадзаф -рогатка- камень. Цо иза лома юккъера дӀакхоьссира тӀаккха урс дойучу метте а вахана, шен куьйгашца шовзткъе кхо эмкал урс хьаькхира, ткъа Ӏалига омра дира, йисинарг урс хьакха аьлла, иза шен эмкалш урс хьакхаран гӀуллакхехь дӀакхетта, тӀаккха хӀора эмкал шина сов стага дан деза аьлла, тӀаккха кодроулок чу дӀахӀоттийра. Цу шинне а жижиг а диъна, чорпа а мелла. [Сулима] элира; тӀаккха машен тӀе а хиъна, КаӀбате юха а веана, Маккахь Зухур ламаз дира, тӀаккха Бани Ӏабдул МустӀалиб волчу вахара, цара Замзам хи оьцуш, тӀаккха цо элира: «Мала, хӀай Бани Ӏабдул МустӀалиб, нагахь санна наха хьуна малар дӀадаларехь еттар дацахь, ас хьоьца ре дийр ду». ТӀаккха цуьнга цхьа ведар а делира, цо цунах цхьа дакъа мелла.