Hadith Representative
Tata cara Nabi Bertolak dari Arafah ke Muzdalifah, bermalam, berdzikir, dan memberi keringanan bagi orang lemah
Imam Abu Dawud : 1628حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ النُّفَيْلِيُّ وَعُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَهِشَامُ بْنُ عَمَّارٍ وَسُلَيْمَانُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الدِّمَشْقِيَّانِ وَرُبَّمَا زَادَ بَعْضُهُمْ عَلَى بَعْضٍ الْكَلِمَةَ وَالشَّيْءَ قَالُوا حَدَّثَنَا حَاتِمُ بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَدَخَلْنَا عَلَى جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ فَلَمَّا انْتَهَيْنَا إِلَيْهِ سَأَلَ عَنْ الْقَوْمِ حَتَّى انْتَهَى إِلَيَّ فَقُلْتُ أَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَلِيِّ بْنِ حُسَيْنٍ فَأَهْوَى بِيَدِهِ إِلَى رَأْسِي فَنَزَعَ زِرِّي الْأَعْلَى ثُمَّ نَزَعَ زِرِّي الْأَسْفَلَ ثُمَّ وَضَعَ كَفَّهُ بَيْنَ ثَدْيَيَّ وَأَنَا يَوْمَئِذٍ غُلَامٌ شَابٌّ فَقَالَ مَرْحَبًا بِكَ وَأَهْلًا يَا ابْنَ أَخِي سَلْ عَمَّا شِئْتَ فَسَأَلْتُهُ وَهُوَ أَعْمَى وَجَاءَ وَقْتُ الصَّلَاةِ فَقَامَ فِي نِسَاجَةٍ مُلْتَحِفًا بِهَا يَعْنِي ثَوْبًا مُلَفَّقًا كُلَّمَا وَضَعَهَا عَلَى مَنْكِبِهِ رَجَعَ طَرَفَاهَا إِلَيْهِ مِنْ صِغَرِهَا فَصَلَّى بِنَا وَرِدَاؤُهُ إِلَى جَنْبِهِ عَلَى الْمِشْجَبِ فَقُلْتُ أَخْبِرْنِي عَنْ حَجَّةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ بِيَدِهِ فَعَقَدَ تِسْعًا ثُمَّ قَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَكَثَ تِسْعَ سِنِينَ لَمْ يَحُجَّ ثُمَّ أُذِّنَ فِي النَّاسِ فِي الْعَاشِرَةِ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَاجٌّ فَقَدِمَ الْمَدِينَةَ بَشَرٌ كَثِيرٌ كُلُّهُمْ يَلْتَمِسُ أَنْ يَأْتَمَّ بِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَيَعْمَلَ بِمِثْلِ عَمَلِهِ فَخَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَخَرَجْنَا مَعَهُ حَتَّى أَتَيْنَا ذَا الْحُلَيْفَةِ فَوَلَدَتْ أَسْمَاءُ بِنْتُ عُمَيْسٍ مُحَمَّدَ بْنَ أَبِي بَكْرٍ فَأَرْسَلَتْ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَيْفَ أَصْنَعُ فَقَالَ اغْتَسِلِي وَاسْتَذْفِرِي بِثَوْبٍ وَأَحْرِمِي فَصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْمَسْجِدِ ثُمَّ رَكِبَ الْقَصْوَاءَ حَتَّى إِذَا اسْتَوَتْ بِهِ نَاقَتُهُ عَلَى الْبَيْدَاءِ قَالَ جَابِرٌ نَظَرْتُ إِلَى مَدِّ بَصَرِي مِنْ بَيْنِ يَدَيْهِ مِنْ رَاكِبٍ وَمَاشٍ وَعَنْ يَمِينِهِ مِثْلُ ذَلِكَ وَعَنْ يَسَارِهِ مِثْلُ ذَلِكَ وَمِنْ خَلْفِهِ مِثْلُ ذَلِكَ وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَيْنَ أَظْهُرِنَا وَعَلَيْهِ يَنْزِلُ الْقُرْآنُ وَهُوَ يَعْلَمُ تَأْوِيلَهُ فَمَا عَمِلَ بِهِ مِنْ شَيْءٍ عَمِلْنَا بِهِ فَأَهَلَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِالتَّوْحِيدِ لَبَّيْكَ اللَّهُمَّ لَبَّيْكَ لَبَّيْكَ لَا شَرِيكَ لَكَ لَبَّيْكَ إِنَّ الْحَمْدَ وَالنِّعْمَةَ لَكَ وَالْمُلْكَ لَا شَرِيكَ لَكَ وَأَهَلَّ النَّاسُ بِهَذَا الَّذِي يُهِلُّونَ بِهِ فَلَمْ يَرُدَّ عَلَيْهِمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ شَيْئًا مِنْهُ وَلَزِمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَلْبِيَتَهُ قَالَ جَابِرٌ لَسْنَا نَنْوِي إِلَّا الْحَجَّ لَسْنَا نَعْرِفُ الْعُمْرَةَ حَتَّى إِذَا أَتَيْنَا الْبَيْتَ مَعَهُ اسْتَلَمَ الرُّكْنَ فَرَمَلَ ثَلَاثًا وَمَشَى أَرْبَعًا ثُمَّ تَقَدَّمَ إِلَى مَقَامِ إِبْرَاهِيمَ فَقَرَأَ{ وَاتَّخِذُوا مِنْ مَقَامِ إِبْرَاهِيمَ مُصَلًّى }فَجَعَلَ الْمَقَامَ بَيْنَهُ وَبَيْنَ الْبَيْتِ قَالَ فَكَانَ أَبِي يَقُولُ قَالَ ابْنُ نُفَيْلٍ وَعُثْمَانُ وَلَا أَعْلَمُهُ ذَكَرَهُ إِلَّا عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ سُلَيْمَانُ وَلَا أَعْلَمُهُ إِلَّا قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقْرَأُ فِي الرَّكْعَتَيْنِ بِقُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ وَقُلْ يَا أَيُّهَا الْكَافِرُونَ ثُمَّ رَجَعَ إِلَى الْبَيْتِ فَاسْتَلَمَ الرُّكْنَ ثُمَّ خَرَجَ مِنْ الْبَابِ إِلَى الصَّفَا فَلَمَّا دَنَا مِنْ الصَّفَا قَرَأَ{ إِنَّ الصَّفَا وَالْمَرْوَةَ مِنْ شَعَائِرِ اللَّهِ }نَبْدَأُ بِمَا بَدَأَ اللَّهُ بِهِ فَبَدَأَ بِالصَّفَا فَرَقِيَ عَلَيْهِ حَتَّى رَأَى الْبَيْتَ فَكَبَّرَ اللَّهَ وَوَحَّدَهُ وَقَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الْحَمْدُ يُحْيِي وَيُمِيتُ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ أَنْجَزَ وَعْدَهُ وَنَصَرَ عَبْدَهُ وَهَزَمَ الْأَحْزَابَ وَحْدَهُ ثُمَّ دَعَا بَيْنَ ذَلِكَ وَقَالَ مِثْلَ هَذَا ثَلَاثَ مَرَّاتٍ ثُمَّ نَزَلَ إِلَى الْمَرْوَةِ حَتَّى إِذَا انْصَبَّتْ قَدَمَاهُ رَمَلَ فِي بَطْنِ الْوَادِي حَتَّى إِذَا صَعَدَ مَشَى حَتَّى أَتَى الْمَرْوَةَ فَصَنَعَ عَلَى الْمَرْوَةِ مِثْلَ مَا صَنَعَ عَلَى الصَّفَا حَتَّى إِذَا كَانَ آخِرُ الطَّوَافِ عَلَى الْمَرْوَةِ قَالَ إِنِّي لَوْ اسْتَقْبَلْتُ مِنْ أَمْرِي مَا اسْتَدْبَرْتُ لَمْ أَسُقْ الْهَدْيَ وَلَجَعَلْتُهَا عُمْرَةً فَمَنْ كَانَ مِنْكُمْ لَيْسَ مَعَهُ هَدْيٌ فَلْيُحْلِلْ وَلْيَجْعَلْهَا عُمْرَةً فَحَلَّ النَّاسُ كُلُّهُمْ وَقَصَّرُوا إِلَّا النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ كَانَ مَعَهُ هَدْيٌ فَقَامَ سُرَاقَةُ بْنُ جُعْشُمٍ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَلِعَامِنَا هَذَا أَمْ لِلْأَبَدِ فَشَبَّكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَصَابِعَهُ فِي الْأُخْرَى ثُمَّ قَالَ دَخَلَتْ الْعُمْرَةُ فِي الْحَجِّ هَكَذَا مَرَّتَيْنِ لَا بَلْ لِأَبَدِ أَبَدٍ لَا بَلْ لِأَبَدِ أَبَدٍ قَالَ وَقَدِمَ عَلِيٌّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ مِنْ الْيَمَنِ بِبُدْنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَوَجَدَ فَاطِمَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا مِمَّنْ حَلَّ وَلَبِسَتْ ثِيَابًا صَبِيغًا وَاكْتَحَلَتْ فَأَنْكَرَ عَلِيٌّ ذَلِكَ عَلَيْهَا وَقَالَ مَنْ أَمَرَكِ بِهَذَا فَقَالَتْ أَبِي فَكَانَ عَلِيٌّ يَقُولُ بِالْعِرَاقِ ذَهَبْتُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُحَرِّشًا عَلَى فَاطِمَةَ فِي الْأَمْرِ الَّذِي صَنَعَتْهُ مُسْتَفْتِيًا لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الَّذِي ذَكَرَتْ عَنْهُ فَأَخْبَرْتُهُ أَنِّي أَنْكَرْتُ ذَلِكَ عَلَيْهَا فَقَالَتْ إِنَّ أَبِي أَمَرَنِي بِهَذَا فَقَالَ صَدَقَتْ صَدَقَتْ مَاذَا قُلْتَ حِينَ فَرَضْتَ الْحَجَّ قَالَ قُلْتُ اللَّهُمَّ إِنِّي أُهِلُّ بِمَا أَهَلَّ بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَإِنَّ مَعِيَ الْهَدْيَ فَلَا تَحْلِلْ قَالَ وَكَانَ جَمَاعَةُ الْهَدْيِ الَّذِي قَدِمَ بِهِ عَلِيٌّ مِنْ الْيَمَنِ وَالَّذِي أَتَى بِهِ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ الْمَدِينَةِ مِائَةً فَحَلَّ النَّاسُ كُلُّهُمْ وَقَصَّرُوا إِلَّا النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ كَانَ مَعَهُ هَدْيٌ قَالَ فَلَمَّا كَانَ يَوْمُ التَّرْوِيَةِ وَوَجَّهُوا إِلَى مِنًى أَهَلُّوا بِالْحَجِّ فَرَكِبَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَصَلَّى بِمِنًى الظُّهْرَ وَالْعَصْرَ وَالْمَغْرِبَ وَالْعِشَاءَ وَالصُّبْحَ ثُمَّ مَكَثَ قَلِيلًا حَتَّى طَلَعَتْ الشَّمْسُ وَأَمَرَ بِقُبَّةٍ لَهُ مِنْ شَعْرٍ فَضُرِبَتْ بِنَمِرَةٍ فَسَارَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَا تَشُكُّ قُرَيْشٌ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَاقِفٌ عِنْدَ الْمَشْعَرِ الْحَرَامِ بِالْمُزْدَلِفَةِ كَمَا كَانَتْ قُرَيْشٌ تَصْنَعُ فِي الْجَاهِلِيَّةِ فَأَجَازَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى أَتَى عَرَفَةَ فَوَجَدَ الْقُبَّةَ قَدْ ضُرِبَتْ لَهُ بِنَمِرَةٍ فَنَزَلَ بِهَا حَتَّى إِذَا زَاغَتْ الشَّمْسُ أَمَرَ بِالْقَصْوَاءِ فَرُحِلَتْ لَهُ فَرَكِبَ حَتَّى أَتَى بَطْنَ الْوَادِي فَخَطَبَ النَّاسَ فَقَالَ إِنَّ دِمَاءَكُمْ وَأَمْوَالَكُمْ عَلَيْكُمْ حَرَامٌ كَحُرْمَةِ يَوْمِكُمْ هَذَا فِي شَهْرِكُمْ هَذَا فِي بَلَدِكُمْ هَذَا أَلَا إِنَّ كُلَّ شَيْءٍ مِنْ أَمْرِ الْجَاهِلِيَّةِ تَحْتَ قَدَمَيَّ مَوْضُوعٌ وَدِمَاءُ الْجَاهِلِيَّةِ مَوْضُوعَةٌ وَأَوَّلُ دَمٍ أَضَعُهُ دِمَاؤُنَا دَمُ قَالَ عُثْمَانُ دَمُ ابْنُ رَبِيعَةَ و قَالَ سُلَيْمَانُ دَمُ رَبِيعَةَ بْنِ الْحَارِثِ بْنِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ و قَالَ بَعْضُ هَؤُلَاءِ كَانَ مُسْتَرْضَعًا فِي بَنِي سَعْدٍ فَقَتَلَتْهُ هُذَيْلٌ وَرِبَا الْجَاهِلِيَّةِ مَوْضُوعٌ وَأَوَّلُ رِبًا أَضَعُهُ رِبَانَا رِبَا عَبَّاسِ بْنِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ فَإِنَّهُ مَوْضُوعٌ كُلُّهُ اتَّقُوا اللَّهَ فِي النِّسَاءِ فَإِنَّكُمْ أَخَذْتُمُوهُنَّ بِأَمَانَةِ اللَّهِ وَاسْتَحْلَلْتُمْ فُرُوجَهُنَّ بِكَلِمَةِ اللَّهِ وَإِنَّ لَكُمْ عَلَيْهِنَّ أَنْ لَا يُوطِئْنَ فُرُشَكُمْ أَحَدًا تَكْرَهُونَهُ فَإِنْ فَعَلْنَ فَاضْرِبُوهُنَّ ضَرْبًا غَيْرَ مُبَرِّحٍ وَلَهُنَّ عَلَيْكُمْ رِزْقُهُنَّ وَكِسْوَتُهُنَّ بِالْمَعْرُوفِ وَإِنِّي قَدْ تَرَكْتُ فِيكُمْ مَا لَنْ تَضِلُّوا بَعْدَهُ إِنْ اعْتَصَمْتُمْ بِهِ كِتَابَ اللَّهِ وَأَنْتُمْ مَسْئُولُونَ عَنِّي فَمَا أَنْتُمْ قَائِلُونَ قَالُوا نَشْهَدُ أَنَّكَ قَدْ بَلَّغْتَ وَأَدَّيْتَ وَنَصَحْتَ ثُمَّ قَالَ بِأُصْبُعِهِ السَّبَّابَةِ يَرْفَعُهَا إِلَى السَّمَاءِ وَيَنْكُبُهَا إِلَى النَّاسِ اللَّهُمَّ اشْهَدْ اللَّهُمَّ اشْهَدْ اللَّهُمَّ اشْهَدْ ثُمَّ أَذَّنَ بِلَالٌ ثُمَّ أَقَامَ فَصَلَّى الظُّهْرَ ثُمَّ أَقَامَ فَصَلَّى الْعَصْرَ وَلَمْ يُصَلِّ بَيْنَهُمَا شَيْئًا ثُمَّ رَكِبَ الْقَصْوَاءَ حَتَّى أَتَى الْمَوْقِفَ فَجَعَلَ بَطْنَ نَاقَتِهِ الْقَصْوَاءِ إِلَى الصَّخَرَاتِ وَجَعَلَ حَبْلَ الْمُشَاةِ بَيْنَ يَدَيْهِ فَاسْتَقْبَلَ الْقِبْلَةَ فَلَمْ يَزَلْ وَاقِفًا حَتَّى غَرَبَتْ الشَّمْسُ وَذَهَبَتْ الصُّفْرَةُ قَلِيلًا حِينَ غَابَ الْقُرْصُ وَأَرْدَفَ أُسَامَةَ خَلْفَهُ فَدَفَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَس
Тидын нерген мыланна [Абдулла бин Мухаммед Ан Нуфаили], [Усман бин Абу Сяйба], [Хисям бин Аммар] да [Сулайман бин Абдуррахман Ад Димасыки] каласкаленыт, да нунын кокла гыч южышт моло-влак деке ик предложенийым ешарен кертыт. Нуно ойленыт; мыланна [Хатим бин Исмаиллан] каласен, мыланна [Джафар бин Мухаммедлан] [ачаже деч] каласен, тудо каласен; Ме [Джабир бин Абдулла] дене вашлийынна, вара тудын деке миен шумеке, тудо мый декем миен шумешке, нине еҥ-влак нерген йодын. манам; Мый Мухаммед бин Али бин Хусейн улам. Вара кидшым вуй декем шуялтыш да майкын ӱлыл кнопкыжым почын, вара ӱмбалын йымал кнопкыжым почын, вара кок ниппель коклашке кидшым пыштен, мый тунам изи йоча лийынам. Вара тудо каласен; саламлена, шольым. Йодыт, мом тыланет кӱлеш. Вара мый тудын деч сокыр улмыж годым йодым. Вара кумалме жап шуын, вара тудо ик ужашыжым вес ужашыжым кучен налме майкым чиен кынел шогале, кажне гана, кунам тудым ӱмбалныже пыштен, вургем изи улмылан кӧра кок мучашыже тудын деке пӧртылеш ыле. Вара тудо мемнан дене пырля кумалеш, а тудын шальже вургемым оптымо вер ӱмбалне ӧрдыжкӧ киен. Вара мый ойленам; Расулуллахын хаджше нерген каласкалыза. Вара кидше дене жестым ыштен да нылым шотлен. Вара каласен; Чынжымак, Расулуллах шаллаллаху ва'алейхи ва саллям ныл ий жапыште хаджим ыштыде кодын, вара нылымше ийыште калык коклаште увертареныт: Расулуллах шаллаллаху ва'алейхи ва саллам хаджим ышташ шонен. Вара Мединыш шуко еҥ толын, чыланат Расулуллах почеш каяш да тудын семын ышташ шоненыт. Вара Расулуллах shallAllahu wa'alaihi wa sallam лектын да ме тудын дене лектынна, ме Dzul Hulaifah марте шуынна, да Асма` бинт 'Умаис Мухаммед бин Абу Бакр шочыктен. Вара тудо Расулуллах деке еҥым колтен, йодын; мом ыштем? Вара тудо каласен: «Душыш пурен, шке фарджидам — шке ӱпым — ӱштӧ дене пӱтырен, ихрамыш пурыза». Вара Расулуллах мечетьыште кумалын, вара Аль-Кашва теве дене мунчалтен, тудын теве Аль-Байда ӱмбалне лийын. -Джабир каласен; Мый ончылнем шинчам ужын кертме семын онченам, машина дене кудалыштше да коштшо еҥ-влак деч, тыгак пурла могыр гыч, шола могыр гыч, туге, тудын почеш. А Аллахын колтымо еҥже мемнан коклаште лийын, тудлан Кораным колтеныт, да тудо тудын таквилжым пален. Мом тудо ыштен, ме ыштенна, вара тудо монотеизмым тыгай предложений дене лудын пуэн: ЛАББАЙКАЛЛААХУММА ЛАББАЙК, ЛАББАЙКА ЛАА СЯРИИКА ЛАКА ЛАББАЙК ИННАЛ ХАМДА ВАН НИ'МАТА ВАЛ МУЛКА ЛАА СЯРИИ КАЛАК. -О Аллах, мый Тыйын ӱжмашетым шуктем, Тыйын ӱжмашетым шуктем, Тыйын ӱжмашетым шуктем. Тыланет партнер уке, мый Тыйын ӱжмашетым шуктем, чынжымак, чыла моктымо, ракатланыме да уло кугыжаныш Тыйын, Тыйын партнер уке. А еҥ-влак шке ойлымышт дене талбия лийыныт, да Расулуллах шаллаллаху ва'алейхи ва саллам тидын деч нимомат отказен огыл, а Расулуллах шаллаллаху ва'алейхи ва саллам шке талбияжым умбакыже ойлен. Джабир каласен; Ме хаджим гына ышташ шоненна. Умра могай улмым ме пален огынал, тудын дене пырля Каабашке миен шумешке. Тудо оҥам ӱштын да кум гана куржталын, куд гана тыглай коштын, вара Макам Ибрагим деке миен да почеламутым лудын: «Да Макам Ибрагимын ужашыжым кумалме верыш савырен». Вара тудо Макам Ибрагимым шкеж ден Ка' коклаште ыштен. бах. Перови каласен; [ачам] каласен; [Ибн Нуфаил] ден [Усман] ойленыт; …. -да мый тидым ом пале, кунам тудо пророк деч огыл гын- [Сулайман] каласен; да мый тидым ойлымо деч моло ом пале; Расулуллах shallАллаху ва'алейхи ва саллям кок ракаште лудаш сура Аль-Ихлас да Сура Аль-Кафируун. Вара тудо Кааба деке пӧртылын да рукуным ӱштын, вара Шафа деке омса гыч лектын. Вара, Шафа деке лишеммеке, тудо лудын: «ИННАШ ШАФА ВАЛ МАРВАТА МИН СЯ'ААИРИЛЛААХ, НАБДАУ БИМАА БАДА-АЛЛАХУ БИХИ». -Чынжымак, Шафа ден Марва — Аллахын сиярын ужашыже улыт. Ме тӱҥалына, кузе Юмо тӱҥалын-. Вара тудо Сафа гыч тӱҥалын, тудын ӱмбаке кӱзен, Каабам ужмешке, вара такбирым да Аллахын монотеизмжым ойлен. Тудо каласен: «ЛАА ИЛАХА ИЛАЛАХУ ВАХДАХУ ЛАА СЯРИИКА ЛАХУ, ЛАХУЛ МУЛКУ ВА ЛАХУЛ ХАМДУ ЮХИИ ВА ЮМИТУ ВА ХУВА 'АЛАА КУЛЛИ СЯИ ИН КАДИР. ЛАА ИЛАХА ИЛЛАЛАХУ ВАХДАХ, АНДЖАЗА ВА'ДАХ ВА НАШАРА 'АБДАХ, ВА ХАЗАМАЛ АХЗААБА ВАХДАХ'. -Аллах деч посна кумалме праван юмо уке, Тудын партнержо уке, Тудын деке уло кугыжаныш да Тудын деке чыла моктымо, Тудо илышым пуышо да колымашым кондышо да Тудо чыла ыштен кертеш. Аллах деч посна кумалаш йӧрышӧ юмо уке, Тудо гына утара, шке тарзыже-влаклан полша да тушман тӱшка-влакым гына сеҥа. Вара тудо нине коклаште кумалме да кум гана тыгай мутым ойлен, вара Марва деке волен, йол йымалне тудын ӱмбаке ошкылмо деч вара, тудо ер коклаште куржталын, кӱшкӧ кӱзымеке, Марва марте ошкылын, а Марва ӱмбалне Шафаште мом ыштымыжым ыштен. Марва ӱмбалне таваф пытымешке тудо каласен: «Ожно мыланем кызыт коеш гын, тунам мый надыр вольыкым конден омыл ыле да тудым умра ыштен омыл ыле, сандене тендан кокла гыч кӧ надыр вольыкым ок кондо, тудо Тахаллулым ыштышаш да тудым умра ышташ». Вара чыла калык кумык возын да ӱпыштым ӱштын, пророк саллаллаху алейхи васаллам да надыр вольыкым кондышо калык деч посна. Вара Сурака бин Джусям каласен; О, Аллахын колтымо еҥже, тиде мемнан ийлан веле але курымешлан? Вара Расулуллах shallAllahu wa'alaihi wa sallam парняжым ваш пижыктен да вара каласен: «Тый тыге Хаджыште Умра пуренат». Тудо кок гана ойлен: «Уке, но курымешлан». Али радлиаллаху 'анху Йемен гыч толын, пророкын верблюдшым нумал, да тудо Фатима радлиаллаху 'анха еҥ-влак коклаште муын, кудышт талаллулыш шуыныт да эрыкан да яндар вургемым чиеныт. Вара Али тидым шылтен да каласен; Кӧ тыланет тидым ышташ кӱштен? Фатима каласен; мыйын ачам. Иракыште Али ик гана каласен; Мый Расулуллах шаллаллаху ва'алейхи ва саллам деке толынам, тудын ыштымыж шотышто Фатималан ӧпкелаш манын, да Расулуллах шаллаллаху ва'алейхи ва саллам деч тудын ойлымыж нерген фатвам йодынам. Вара мый тудлан ойленам, мом тудо ыштымыжым мый отрицатленам. Вара Фатима каласен; Чынжымак, ачам тидым мыланем кӱштен. Вара Расулуллах ШаллАллаху ва'алейхи ва саллям каласен: «Тудо чын, тудо чын». Хадж ышташ шонет гын, мом ойлет?» Али каласен; Мый ойлем: АЛЛАХУММА ИННИИ УХИЛЛУ БИМАА АХАЛЛА БИХИ РАСУУЛУЛЛАХ ШАЛЛАЛАХУ 'АЛАЙХИ ВАСАЛЛАМ. -О Аллах, мый талбия дене талбия Расулулла shallАллаху ва'алейхи ва саллам-. Тудо каласен: «Чынжымак, мый надырлан пуымо вольыкым конденам, сандене тахаллуллан ида лий». А Али Йемен гыч кондымо да Медина гыч пророк саллаллаху алейхи васаллам кондымо надыр янлык тӱшка шӱдӧ лийын. Вара чыланат вуйыштым чумыреныт да ӱпыштым пӱчкыныт, пророк деч посна да нуно, кӧ надырлан пуымо вольыкым принеси жертвых животных. Вара, кунам Тарвия кече лийын да нуно Мина олашке каеныт, нуно хаджим ышташ талбийым ыштеныт. Вара Расулуллах shallAllahu wa'alaihi wa sallam автомобильыш шинчын да Минаште Зухр, Аср, Магриб да Ишаасыште, тыгак Фаджрыште кумалмашым эртарен, вара кече лекмешке икмыняр жап лийын да тудлан ӱп гыч ыштыме Куббам шогалташ кӱштен. Вара Намира кундемыште Кубба ышталтын, вара Расулуллах Аллаху ва'алейхи ва саллам коштын да курей калыкын кокытеланымашыже лийын огыл, молан манаш гын, Расулуллах шальлаху ва'алейхи ва саллам Муздалифаште Маш'ар Харамыште абдестым ыштен, кузе курей калык Джахилия жапыште ыштен. Вара Расулуллах shallallahu wa'alaihi wa sallam эртен, тудо Арафа марте шуын да муын, тудлан Кубба Намирыште шогалтеныт. Вара тудо тушто шогале, кече шичме деч вара тудо шке верблюдшым ямдылаш кӱштен, тудым Кашва` лӱман, вара ӱштын, вара курык коклашке миен да проповедьым ойлен да каласен: «Чынжымак, тендан вӱрда да погыда харам, кузе тендан кечын, тендан тылзыште да тендан элыште харам. Паледа, чыла йодыш невежество жапыште мыйын йол йымалне кодын, невежество жапыште вӱр йоген да икымше вӱр йоген Мемнан вӱр лийын - Усман каласен; лӱмжӧ Ибн Рабиан вӱржӧ. Тиде жапыште Сулейман каласен; Рабиа бин Аль Харит бин Абдул Муттхалибын вӱржӧ. Южышт ойленыт; Ончыч тудым Бани Саад калык коклаште шӧрым пукшеныт, вара тудым Худзаил калык пуштын - да джахилия ростовщикым пытареныт, икымше ростовщикым, кудым мый кораҥденам, мемнан ростовщикна лийын, лӱмжӧ Аббас бин Абдул Муттхалибын ростовщикше, чынжымак чыла тиде ростовщикым пытареныт. Ӱдырамаш-влак дене кылым кучымаште Аллах деч лӱдза, чынжымак, те нуным Аллахын ӱшанже дене налза, да шке фарджидам Аллахын мутшо дене аклыза, чынжымак, нунын ӱмбалне тендан правада тыгай: нуно тендан пӧртышкыда пураш огыт пу еҥ-влаклан, кудым тый йӧратет, нуно тидым ыштат гын, нуным нимогай эҥгекым ыштыдыме удар дене лӱйкалаш. Нуно тыланда нуным сай йӧн дене пукшаш да чияш праван улыт. А мый тендан дене иктаж-мом коденам, кудыж деч вара те тудын деке пижеш гын, йоҥылыш огыда лий, лӱмжӧ — Аллахын книгаже — Коран —. Мыйын нерген йодышым налыда, мом шонеда?» Нуно вашештеныт; Ме таныклена, те трактатым шуктенда да каҥашым пуэнда. Вара тудо каласен, ончыктышо парняжым кавашке нӧлталын да калыклан ончыктен: «О, Аллах, танык, О, Аллах, танык». Вара Билал ик гана азан да икама мутым ойлен. Вара тудо Зухр кумалтышым ыштен, вара кынел шогале да Аср кумалтышым ыштен, коклаште нимогай кумалтышым ыштен огыл. Вара тудо Аль-Касва ӱмбаке кӱзен, вукуф верыш шумешке, шке верблюдын мӱшкыржым, лӱмжӧ Аль-Кашва`, кӱ-влак деке ончале, да Хаблул Мусяхым — лӱмынак нуно погынымо верым — ончылныжо вераҥден, вара Кибла деке ончале, кече шичмешке да кӱшыл тӱсшӧ изишак йӱлен пытымешке шоген. Вара тудо Усамым почешыже нумал наҥгаен, вара ошкылын да Кашва` лӱман верблюдын ӱзгаржым шупшын, вуйжо седло йымалныже тӱкнымӧ марте, да пурла кидше дене каласен: «Тыплане, айдеме, лыплане, айдеме». Кажне гана, кунам тудын вуйжо канат деке лишеме, тудо тудым изишак луштарен, тудо нӧлталтмешке да тудо Муздалифа марте шуын, вара тудо Магриб да Иша кумалтышыш ик азан да кок икама дене ушнен, [Осман] каласен; да тудо коктын коклаште нимогай сунна кумалтышым ыштен огыл. Вара ла Нунын фажышт икгай, лӱмжӧ; Вара тудо эрдене эрдене кумалме марте киен, кунам раш лийын: эрдене лийын. [Соломон] каласен; ик азан да икама дене. Вара нунын ойлымашышт икгай, лӱмнерыштым; Вара тудо Кашва` ӱмбалне мунчалтен, Маш'ар Аль-Харам ӱмбаке шогале да тудын ӱмбаке шинчын. [Усман] ден [Сулайман] ойленыт; да Кибла деке ончалеш. Вара тудо Аллахым моктен да тудым чапландарен. [Усман] ешарен; да Тудым пагалыза. Тудо умбакыже шоген, эр волгыдо пеш волгыдо марте, вара тудо кече лекме деч ончыч лектын, да Аль-Фадхл бин Аль-Аббасым порсын семын налын, тудо мотор ӱпан, ош да сылнын волгалтарыше айдеме лийын. Вара пророк саллаллаху алейхи васаллам кайымеке, тудо икмыняр ӱдырамашым эртен, кудышт куржталыныт, вара Аль-Фадхл нуным ончаш тӱҥалын, а пророк саллаллаху алейхи васаллам кидшым Аль-Фадлин чурийышкыже пыштен, вара Аль-Фадхл чурийжым вес могырыш савырен. Вара пророк саллаллаху алейхи васаллям кидшым вес могырыш кусарыш, а Аль-Фадхл чурийжым вес могырыш савырыш, эше ончен, Мухассир деке миен шумеке, изишак тарваныш, вара Джумра Кубрашке лекше кокла корно дене каен, Джумра марте шуын, кушто пушеҥге лийын, вара тудо кажныжлан шым кӱм кышкен да ӱшкыжым кышкен камень как хадзаф -рогатка- камень. Тудо тудым курык кокла гыч кышкен, вара шылтыме верыш миен да кидше дене кумло кум теве пуштын, да Алилан кодшо-влакым пушташ кӱштен, тудо шке теве-влакым пушташ ушнен, вара кажне теве кок еҥ деч шукырак ышташ кӱштен, вара лончыш пыштен, ямдылен. Коктынат шылым кочкыныт, шӱрым йӱыныт. [Соломон] каласен; вара тудо машина дене кудалыштын да Кааба деке пӧртылын да Меккыште Зухур кумалтышым эртарен, вара Бани Абдул Мутталиб деке миен, кунам нуно Замзам вӱдым налыныт, вара тудо каласен: «Йӱ, о Бани Абдул Мутталиб, калык тыйым йӱаш ок тӱҥал гын, мый тыйын дене чынжымак йӱам». Вара тудлан ведрам пуэныт, тудо икмыняржым йӱын.