Hadith Representative
Tata cara Nabi Bertolak dari Arafah ke Muzdalifah, bermalam, berdzikir, dan memberi keringanan bagi orang lemah
Imam Abu Dawud : 1628حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ النُّفَيْلِيُّ وَعُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَهِشَامُ بْنُ عَمَّارٍ وَسُلَيْمَانُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الدِّمَشْقِيَّانِ وَرُبَّمَا زَادَ بَعْضُهُمْ عَلَى بَعْضٍ الْكَلِمَةَ وَالشَّيْءَ قَالُوا حَدَّثَنَا حَاتِمُ بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَدَخَلْنَا عَلَى جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ فَلَمَّا انْتَهَيْنَا إِلَيْهِ سَأَلَ عَنْ الْقَوْمِ حَتَّى انْتَهَى إِلَيَّ فَقُلْتُ أَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَلِيِّ بْنِ حُسَيْنٍ فَأَهْوَى بِيَدِهِ إِلَى رَأْسِي فَنَزَعَ زِرِّي الْأَعْلَى ثُمَّ نَزَعَ زِرِّي الْأَسْفَلَ ثُمَّ وَضَعَ كَفَّهُ بَيْنَ ثَدْيَيَّ وَأَنَا يَوْمَئِذٍ غُلَامٌ شَابٌّ فَقَالَ مَرْحَبًا بِكَ وَأَهْلًا يَا ابْنَ أَخِي سَلْ عَمَّا شِئْتَ فَسَأَلْتُهُ وَهُوَ أَعْمَى وَجَاءَ وَقْتُ الصَّلَاةِ فَقَامَ فِي نِسَاجَةٍ مُلْتَحِفًا بِهَا يَعْنِي ثَوْبًا مُلَفَّقًا كُلَّمَا وَضَعَهَا عَلَى مَنْكِبِهِ رَجَعَ طَرَفَاهَا إِلَيْهِ مِنْ صِغَرِهَا فَصَلَّى بِنَا وَرِدَاؤُهُ إِلَى جَنْبِهِ عَلَى الْمِشْجَبِ فَقُلْتُ أَخْبِرْنِي عَنْ حَجَّةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ بِيَدِهِ فَعَقَدَ تِسْعًا ثُمَّ قَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَكَثَ تِسْعَ سِنِينَ لَمْ يَحُجَّ ثُمَّ أُذِّنَ فِي النَّاسِ فِي الْعَاشِرَةِ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَاجٌّ فَقَدِمَ الْمَدِينَةَ بَشَرٌ كَثِيرٌ كُلُّهُمْ يَلْتَمِسُ أَنْ يَأْتَمَّ بِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَيَعْمَلَ بِمِثْلِ عَمَلِهِ فَخَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَخَرَجْنَا مَعَهُ حَتَّى أَتَيْنَا ذَا الْحُلَيْفَةِ فَوَلَدَتْ أَسْمَاءُ بِنْتُ عُمَيْسٍ مُحَمَّدَ بْنَ أَبِي بَكْرٍ فَأَرْسَلَتْ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَيْفَ أَصْنَعُ فَقَالَ اغْتَسِلِي وَاسْتَذْفِرِي بِثَوْبٍ وَأَحْرِمِي فَصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْمَسْجِدِ ثُمَّ رَكِبَ الْقَصْوَاءَ حَتَّى إِذَا اسْتَوَتْ بِهِ نَاقَتُهُ عَلَى الْبَيْدَاءِ قَالَ جَابِرٌ نَظَرْتُ إِلَى مَدِّ بَصَرِي مِنْ بَيْنِ يَدَيْهِ مِنْ رَاكِبٍ وَمَاشٍ وَعَنْ يَمِينِهِ مِثْلُ ذَلِكَ وَعَنْ يَسَارِهِ مِثْلُ ذَلِكَ وَمِنْ خَلْفِهِ مِثْلُ ذَلِكَ وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَيْنَ أَظْهُرِنَا وَعَلَيْهِ يَنْزِلُ الْقُرْآنُ وَهُوَ يَعْلَمُ تَأْوِيلَهُ فَمَا عَمِلَ بِهِ مِنْ شَيْءٍ عَمِلْنَا بِهِ فَأَهَلَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِالتَّوْحِيدِ لَبَّيْكَ اللَّهُمَّ لَبَّيْكَ لَبَّيْكَ لَا شَرِيكَ لَكَ لَبَّيْكَ إِنَّ الْحَمْدَ وَالنِّعْمَةَ لَكَ وَالْمُلْكَ لَا شَرِيكَ لَكَ وَأَهَلَّ النَّاسُ بِهَذَا الَّذِي يُهِلُّونَ بِهِ فَلَمْ يَرُدَّ عَلَيْهِمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ شَيْئًا مِنْهُ وَلَزِمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَلْبِيَتَهُ قَالَ جَابِرٌ لَسْنَا نَنْوِي إِلَّا الْحَجَّ لَسْنَا نَعْرِفُ الْعُمْرَةَ حَتَّى إِذَا أَتَيْنَا الْبَيْتَ مَعَهُ اسْتَلَمَ الرُّكْنَ فَرَمَلَ ثَلَاثًا وَمَشَى أَرْبَعًا ثُمَّ تَقَدَّمَ إِلَى مَقَامِ إِبْرَاهِيمَ فَقَرَأَ{ وَاتَّخِذُوا مِنْ مَقَامِ إِبْرَاهِيمَ مُصَلًّى }فَجَعَلَ الْمَقَامَ بَيْنَهُ وَبَيْنَ الْبَيْتِ قَالَ فَكَانَ أَبِي يَقُولُ قَالَ ابْنُ نُفَيْلٍ وَعُثْمَانُ وَلَا أَعْلَمُهُ ذَكَرَهُ إِلَّا عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ سُلَيْمَانُ وَلَا أَعْلَمُهُ إِلَّا قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقْرَأُ فِي الرَّكْعَتَيْنِ بِقُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ وَقُلْ يَا أَيُّهَا الْكَافِرُونَ ثُمَّ رَجَعَ إِلَى الْبَيْتِ فَاسْتَلَمَ الرُّكْنَ ثُمَّ خَرَجَ مِنْ الْبَابِ إِلَى الصَّفَا فَلَمَّا دَنَا مِنْ الصَّفَا قَرَأَ{ إِنَّ الصَّفَا وَالْمَرْوَةَ مِنْ شَعَائِرِ اللَّهِ }نَبْدَأُ بِمَا بَدَأَ اللَّهُ بِهِ فَبَدَأَ بِالصَّفَا فَرَقِيَ عَلَيْهِ حَتَّى رَأَى الْبَيْتَ فَكَبَّرَ اللَّهَ وَوَحَّدَهُ وَقَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الْحَمْدُ يُحْيِي وَيُمِيتُ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ أَنْجَزَ وَعْدَهُ وَنَصَرَ عَبْدَهُ وَهَزَمَ الْأَحْزَابَ وَحْدَهُ ثُمَّ دَعَا بَيْنَ ذَلِكَ وَقَالَ مِثْلَ هَذَا ثَلَاثَ مَرَّاتٍ ثُمَّ نَزَلَ إِلَى الْمَرْوَةِ حَتَّى إِذَا انْصَبَّتْ قَدَمَاهُ رَمَلَ فِي بَطْنِ الْوَادِي حَتَّى إِذَا صَعَدَ مَشَى حَتَّى أَتَى الْمَرْوَةَ فَصَنَعَ عَلَى الْمَرْوَةِ مِثْلَ مَا صَنَعَ عَلَى الصَّفَا حَتَّى إِذَا كَانَ آخِرُ الطَّوَافِ عَلَى الْمَرْوَةِ قَالَ إِنِّي لَوْ اسْتَقْبَلْتُ مِنْ أَمْرِي مَا اسْتَدْبَرْتُ لَمْ أَسُقْ الْهَدْيَ وَلَجَعَلْتُهَا عُمْرَةً فَمَنْ كَانَ مِنْكُمْ لَيْسَ مَعَهُ هَدْيٌ فَلْيُحْلِلْ وَلْيَجْعَلْهَا عُمْرَةً فَحَلَّ النَّاسُ كُلُّهُمْ وَقَصَّرُوا إِلَّا النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ كَانَ مَعَهُ هَدْيٌ فَقَامَ سُرَاقَةُ بْنُ جُعْشُمٍ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَلِعَامِنَا هَذَا أَمْ لِلْأَبَدِ فَشَبَّكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَصَابِعَهُ فِي الْأُخْرَى ثُمَّ قَالَ دَخَلَتْ الْعُمْرَةُ فِي الْحَجِّ هَكَذَا مَرَّتَيْنِ لَا بَلْ لِأَبَدِ أَبَدٍ لَا بَلْ لِأَبَدِ أَبَدٍ قَالَ وَقَدِمَ عَلِيٌّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ مِنْ الْيَمَنِ بِبُدْنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَوَجَدَ فَاطِمَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا مِمَّنْ حَلَّ وَلَبِسَتْ ثِيَابًا صَبِيغًا وَاكْتَحَلَتْ فَأَنْكَرَ عَلِيٌّ ذَلِكَ عَلَيْهَا وَقَالَ مَنْ أَمَرَكِ بِهَذَا فَقَالَتْ أَبِي فَكَانَ عَلِيٌّ يَقُولُ بِالْعِرَاقِ ذَهَبْتُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُحَرِّشًا عَلَى فَاطِمَةَ فِي الْأَمْرِ الَّذِي صَنَعَتْهُ مُسْتَفْتِيًا لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الَّذِي ذَكَرَتْ عَنْهُ فَأَخْبَرْتُهُ أَنِّي أَنْكَرْتُ ذَلِكَ عَلَيْهَا فَقَالَتْ إِنَّ أَبِي أَمَرَنِي بِهَذَا فَقَالَ صَدَقَتْ صَدَقَتْ مَاذَا قُلْتَ حِينَ فَرَضْتَ الْحَجَّ قَالَ قُلْتُ اللَّهُمَّ إِنِّي أُهِلُّ بِمَا أَهَلَّ بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَإِنَّ مَعِيَ الْهَدْيَ فَلَا تَحْلِلْ قَالَ وَكَانَ جَمَاعَةُ الْهَدْيِ الَّذِي قَدِمَ بِهِ عَلِيٌّ مِنْ الْيَمَنِ وَالَّذِي أَتَى بِهِ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ الْمَدِينَةِ مِائَةً فَحَلَّ النَّاسُ كُلُّهُمْ وَقَصَّرُوا إِلَّا النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ كَانَ مَعَهُ هَدْيٌ قَالَ فَلَمَّا كَانَ يَوْمُ التَّرْوِيَةِ وَوَجَّهُوا إِلَى مِنًى أَهَلُّوا بِالْحَجِّ فَرَكِبَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَصَلَّى بِمِنًى الظُّهْرَ وَالْعَصْرَ وَالْمَغْرِبَ وَالْعِشَاءَ وَالصُّبْحَ ثُمَّ مَكَثَ قَلِيلًا حَتَّى طَلَعَتْ الشَّمْسُ وَأَمَرَ بِقُبَّةٍ لَهُ مِنْ شَعْرٍ فَضُرِبَتْ بِنَمِرَةٍ فَسَارَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَا تَشُكُّ قُرَيْشٌ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَاقِفٌ عِنْدَ الْمَشْعَرِ الْحَرَامِ بِالْمُزْدَلِفَةِ كَمَا كَانَتْ قُرَيْشٌ تَصْنَعُ فِي الْجَاهِلِيَّةِ فَأَجَازَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى أَتَى عَرَفَةَ فَوَجَدَ الْقُبَّةَ قَدْ ضُرِبَتْ لَهُ بِنَمِرَةٍ فَنَزَلَ بِهَا حَتَّى إِذَا زَاغَتْ الشَّمْسُ أَمَرَ بِالْقَصْوَاءِ فَرُحِلَتْ لَهُ فَرَكِبَ حَتَّى أَتَى بَطْنَ الْوَادِي فَخَطَبَ النَّاسَ فَقَالَ إِنَّ دِمَاءَكُمْ وَأَمْوَالَكُمْ عَلَيْكُمْ حَرَامٌ كَحُرْمَةِ يَوْمِكُمْ هَذَا فِي شَهْرِكُمْ هَذَا فِي بَلَدِكُمْ هَذَا أَلَا إِنَّ كُلَّ شَيْءٍ مِنْ أَمْرِ الْجَاهِلِيَّةِ تَحْتَ قَدَمَيَّ مَوْضُوعٌ وَدِمَاءُ الْجَاهِلِيَّةِ مَوْضُوعَةٌ وَأَوَّلُ دَمٍ أَضَعُهُ دِمَاؤُنَا دَمُ قَالَ عُثْمَانُ دَمُ ابْنُ رَبِيعَةَ و قَالَ سُلَيْمَانُ دَمُ رَبِيعَةَ بْنِ الْحَارِثِ بْنِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ و قَالَ بَعْضُ هَؤُلَاءِ كَانَ مُسْتَرْضَعًا فِي بَنِي سَعْدٍ فَقَتَلَتْهُ هُذَيْلٌ وَرِبَا الْجَاهِلِيَّةِ مَوْضُوعٌ وَأَوَّلُ رِبًا أَضَعُهُ رِبَانَا رِبَا عَبَّاسِ بْنِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ فَإِنَّهُ مَوْضُوعٌ كُلُّهُ اتَّقُوا اللَّهَ فِي النِّسَاءِ فَإِنَّكُمْ أَخَذْتُمُوهُنَّ بِأَمَانَةِ اللَّهِ وَاسْتَحْلَلْتُمْ فُرُوجَهُنَّ بِكَلِمَةِ اللَّهِ وَإِنَّ لَكُمْ عَلَيْهِنَّ أَنْ لَا يُوطِئْنَ فُرُشَكُمْ أَحَدًا تَكْرَهُونَهُ فَإِنْ فَعَلْنَ فَاضْرِبُوهُنَّ ضَرْبًا غَيْرَ مُبَرِّحٍ وَلَهُنَّ عَلَيْكُمْ رِزْقُهُنَّ وَكِسْوَتُهُنَّ بِالْمَعْرُوفِ وَإِنِّي قَدْ تَرَكْتُ فِيكُمْ مَا لَنْ تَضِلُّوا بَعْدَهُ إِنْ اعْتَصَمْتُمْ بِهِ كِتَابَ اللَّهِ وَأَنْتُمْ مَسْئُولُونَ عَنِّي فَمَا أَنْتُمْ قَائِلُونَ قَالُوا نَشْهَدُ أَنَّكَ قَدْ بَلَّغْتَ وَأَدَّيْتَ وَنَصَحْتَ ثُمَّ قَالَ بِأُصْبُعِهِ السَّبَّابَةِ يَرْفَعُهَا إِلَى السَّمَاءِ وَيَنْكُبُهَا إِلَى النَّاسِ اللَّهُمَّ اشْهَدْ اللَّهُمَّ اشْهَدْ اللَّهُمَّ اشْهَدْ ثُمَّ أَذَّنَ بِلَالٌ ثُمَّ أَقَامَ فَصَلَّى الظُّهْرَ ثُمَّ أَقَامَ فَصَلَّى الْعَصْرَ وَلَمْ يُصَلِّ بَيْنَهُمَا شَيْئًا ثُمَّ رَكِبَ الْقَصْوَاءَ حَتَّى أَتَى الْمَوْقِفَ فَجَعَلَ بَطْنَ نَاقَتِهِ الْقَصْوَاءِ إِلَى الصَّخَرَاتِ وَجَعَلَ حَبْلَ الْمُشَاةِ بَيْنَ يَدَيْهِ فَاسْتَقْبَلَ الْقِبْلَةَ فَلَمْ يَزَلْ وَاقِفًا حَتَّى غَرَبَتْ الشَّمْسُ وَذَهَبَتْ الصُّفْرَةُ قَلِيلًا حِينَ غَابَ الْقُرْصُ وَأَرْدَفَ أُسَامَةَ خَلْفَهُ فَدَفَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَس
Ginsumat ini ha aton ni [Abdullah bin Muhammad An Nufaili], [Uthman bin Abu Syaibah], [Hysyam bin 'Ammar] ngan [Sulaiman bin Abdurrahman Ad Dimasyqi], ngan posible nga an iba ha ira nagdugang hin usa nga tudling ha iba. Hira nagsiring; nagsumat ha Amon [Hatim bin Isma’il], nagsumat ha Amon [Ja’far bin Muhammad] tikang ha [iya amay], hiya nagsiring; Nakigkita kami [Jabir bin Abdullah], tapos pag-abot namon ha iya nagpakiana hiya mahitungod hini nga mga tawo hangtod nga nakaabot hiya ha akon. Nasiring ako; Ako hi muhammad bin ali bin husain. Tapos gin-abot niya an iya kamot ha akon ulo ngan ginhukas an igbaw nga butones han akon kamiseta, tapos ginhukas an ubos nga butones han akon kamiseta, tapos ginbutang an iya palad ha butnga han duha nga suso ngan ako hadto nga panahon gutiay nga bata. Katapos, hiya nagsiring; pag-abi-abi ha imo, bugto ko. Pakiana kon ano an imo karuyag. Tapos ginpakianhan ko hiya samtang buta pa hiya. Tapos umabot an oras han pag-ampo, tapos tumindog hiya nga nakasul-ot hin kamiseta nga iya ginkaptan an usa nga parte han usa, kada pagbutang niya ha iya abaga nabalik ha iya an duha nga katapusan tungod han gutiay nga kadako han bado. Katapos, nag-ampo hiya upod ha Amon samtang an iya shawl nahigda ha ligid ha igbaw han lugar para ha pagbitay hin mga bado. Dida hito nagsiring ako; Sumati kami mahitungod han Hajj ni Rasulullah shallAllah wa'alaihi wa sallam! Katapos naghimo hiya hin senyas gamit an iya kamot ngan nag-ihap hiya hin siyam. Katapos nagsiring; Ha kamatuoran, hi Rasulullah shallAllah wa'alaihi wa sallam nagpabilin hin siyam ka tuig nga waray magbuhat hin Hajj, unya iginpasamwak ha butnga han katawhan ha ikasiyam nga tuig nga hi Rasulullah shallAllah wa'alaihi wa sallam gusto magbuhat hin Hajj. Dayon daghan nga mga tawo nga nag-abot sa Medina, tanan sila gusto magsunod kan Rasulullah shallAllahu wa'alaihi wa sallam ug magbuhat sugad sa iyang ginbuhat. Katapos, hi Rasulullah shallAllah wa’alaihi wa sallam gumawas ngan kami ginawas upod niya tubtob nga nakaabot kami ha Dzul Hulaifah, ngan hi Asma` bint ‘Umais nag-anak kan Muhammad bin Abu Bakr. Katapos, nagpadara hiya hin mensahero ngadto kan Rasulullah nga nagpapakiana; ano it akon bubuhaton? Katapos nagsiring hiya: ‘Karigo ngan putosa an imo farji - an imo mga kinatawo - hin tela, ngan sumulod ha ihram’. Katapos, nag-ampo hi Rasulullah ha mosque, katapos nagsakay ha kamelyo nga Al Qashwa, tubtob nga katapos han iya kamelyo nakada ha Al Baida. -Siring ni Jabir; Nagkinita ako tubtob ha nakikita han akon mga mata ha akon atubangan, tikang ha mga tawo nga nagmamaneho ngan nagbabaktas ngan tikang ha tuo nga bahin sugad hito, ngan tikang ha wala nga bahin sugad hito, ngan tikang ha iya luyo sugad hito. Ngan an Rasulul han Allah in aada ha butnga namon, ngan ha iya iginpadara an Qur’an, ngan maaram hiya han takwil hini. An iya ginbuhat, Ginbuhat namon, tapos gin-awit niya an monotheism with the sentence: LABBAIKALLAAHUMMA LABBAIK, LABBAIKA LAA SYARIIKA LAKA LABBAIK INNAL HAMDA WAN NI'MATA WAL MULKA LAA SYARII KALAK. -O Allah, gintutuman ko an Imo tawag, gintutuman ko an Imo tawag, gintutuman ko an Imo tawag. Waray kapadis para ha Imo, gintutuman ko an Imo tawag, tinuod nga ngatanan nga pagdayaw, kalipayan ngan an bug-os nga ginhadian Imo, waray kapadis para ha Imo. Ngan an mga tawo nag-talbiyah upod an mga talbiyah nga ira ginyakan, ngan hi Rasulullah waray magsalikway hin bisan usa hini, ngan hi Rasulullah nagpadayon pagyakan han iya talbiyah. Nagsiring hi Jabir; Tuyo la namon nga mag-Hajj. Waray kami mahibaro kun ano an Umrah, tubtob nga umabot kami ha Kaaba upod niya. Ginkuskosan niya an mga harigi ngan nag-jogging hin tulo ka beses ngan naglakat hin normal hin upat ka beses, katapos kinadto hiya kan Maqam Ibrahim ngan ginbasa an bersikulo: ‘Ug himoa an bahin han Maqam Ibrahim nga lugar hin pag-ampo’. Dayon iya ginhimo hi Maqam Ibrahim ha butnga niya ngan kan Ka’. bah. Nagsering hi Perowi; [an akon amay] nagsiring; [Ibn Nufail] ug [Uthman] nagsiring; .... -ngan diri ko ini maaram kun diri tikang ini kan Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam- [Sulaiman] nagsiring; ngan dire ako maaram hito labot la han pagsiring; Rasulullah shallAllahu wa'alaihi wa sallam in two rak'ahs read Surah Al Ikhlas ug Surah Al Kaafiruun. Katapos bumalik hiya ha Kaaba ngan ginkuskosan an rukun katapos gumawas ha purtahan ngadto ha Shafa. Tapos han pagduol niya kan Shafa nabasa niya: 'INNASH SHAFA WAL MARWATA MIN SYA'AAIRILLAAH, NABDAU BIMAA BADA-ALLAAHU BIHI'. -Tinuud nga si Shafaa ug Marwa kabahin sa syi'ar ni Allah. Nagtitikang kita sugad han pagtikang han Dios-. Tapos nagsugod siya sa Safa, gisaka niya niini hangtod nakit-an niya ang Kaaba, dayon nag-takbir ug monoteism ni Allah. He said: 'LAA ILAAHA ILALLAAHU WAHDAHU LAA SYARIIKA LAHU, LAHUL MULKU WA LAHUL HAMDU YUHYII WA YUMIITU WA HUWA 'ALAA KULLI SYAI IN QADIIR. LAA ILAAHA ILLALLAAHU WAHDAH, ANJAZA WA'DAH WA NASHARA 'ABDAH, WA HAZAMAL AHZAABA WAHDAH'. -Waray diyos nga may katungod pagsingbahon labot la kan Allah la, waray hiya mga kapadis, ha Iya an bug-os nga ginhadian ngan ha Iya an ngatanan nga pagdayaw, Hiya an naghahatag hin kinabuhi ngan an hinungdan han kamatayon ngan Hiya an Makahimo han ngatanan nga mga butang. Waray diyos nga angay singbahon labot la kan Allah, Hiya la an nagtatalwas, ngan nabulig ha Iya mga surugoon ngan nagpipirde han mga grupo han kaaway nga nag-uusahan. Tapos nag-ampo hiya ha butnga hini nga mga butang ngan nagyakan hin sugad hito hin tulo ka beses, tapos linmusad hiya ngadto ha Marwa tubtob nga kahuman han iya mga dapan han iya mga tiil, nag-jogging hiya ha butnga han walog, tubtob nga kahuman han pagsaka naglakat hiya tubtob nga inabot hiya ha Marwa, ngan ha igbaw han Marwa ginbuhat niya an iya ginbuhat kan Shafa. Tubtob nga katapos matapos an tawaf ha Marwa hiya nagsiring: "Kon ha naglabay nga mga butang nagpakita ha akon nga nakikita yana niyan waray unta ako magdara hin halad nga hayop ngan ginhimo ini nga Umrah, sanglit hin-o ha iyo an diri magdara hin halad nga hayop kinahanglan maghimo hin Tahallul ngan himoon ini nga Umrah." Katapos ang tanan nga mga tawo nagyukbo ug nagpangutod sa ira mga buhok, gawas sa Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam ug sa mga tawo nga nagdara sa mga hayop nga halad. Katapos, hi Suraqah bin Ju’syam nagsiring; O Rasul ni Allah, para la ba ini han aton tuig o ha kadayonan? Katapos, gin-ipit ni Rasulullah an iya mga tudlo ngan katapos nagsiring: ‘Nasulod ka ha Umrah ha Hajj sugad hini’. Duha ka beses niya ini ginsiring 'Diri, kundi ha kadayonan'. Si Ali radliallahu 'anhu gikan sa Yemen nga nagdadara sa kamelyo sa Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam ug iya nakit-an si Fatima radliallahu 'anha sa mga tawo nga nakaabot sa tahallul ug nakasul-ot ug maluwag ug walay buring nga panapton. Katapos, ginnigar ito ni Ali ngan nagsiring; Hin-o an nagsugo ha imo nga buhaton ini? Siring ni Fatima; akon amay. Hi Ali ha Iraq hadto nagsiring; Kinadto ako kan Rasulullah shallAllah wa'alaihi wa sallam agud pag-aghat kan Fatima mahitungod han iya ginbuhat ngan nangaro kan Rasulullah hin fatwa mahitungod han iya gin-unabi. Tapos ginsumatan ko hiya nga gin-deny ko an iya ginbuhat. Niyan nagsiring hi Fatima; Ha kamatuoran an akon tatay an nagsugo hini ha akon. Niyan hi Rasulullah shallAllah wa'alaihi wa sallam nagsiring: 'Husto hiya, husto hiya.' Ano an imo ginsisiring kon karuyag mo mag-Hajj?’ Nagsiring hi Ali; I say: ALLAAHUMMA INNII UHILLU BIMAA AHALLA BIHI RASUULULLAH SHALLALLAHU 'ALAIHI WASALLAM. -O Allah, nag talbiyah ako uban sa talbiyah ni Rasulullah shallAllah wa'alaihi wa sallam-. Hiya nagsiring: ‘Ha pagkamatuod nagdara ako hin halad nga hayop, salit ayaw pagin tahallul’. Ug ang grupo sa halad nga mga hayop nga gindala ni Ali gikan sa Yemen ug nga gindala ni Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam gikan sa Medina miabot usa ka gatos. Katapos, gin-urusa han ngatanan an ira mga ulo ngan gin-utod an ira mga buhok labot la han Rasul nga sallallaahu ‘alaihi wasallam ngan hadton mga pagdara hin mga hayop nga ihahalad. Tapos han adlaw na han Tarwiyah ngan tikadto na hira ha Mina, nag talbiyah hira para mag Hajj. Niyan hi Rasulullah shallAllah wa'alaihi wa sallam sinakay han sarakyan ngan naghimo hin mga pag-ampo ha Dhuhr, Asr, Maghrib ug Isha's sugad man ha Fajr ha Mina, unya nagpabilin hiya hin madaliay nga panahon hangtod han pagsirang han adlaw, ug nagsugo nga magtindog para ha iya hin usa nga Qubbah nga hinimo tikang ha buhok. Katapos, an Qubbah gintukod ha dapit han Namirah, katapos naglakat hi Rasulullah ngan waray pagruhaduha an katawhan han Quraish nga hi Rasulullah nag-ablusyon ha Mash’ar Haram ha Muzdalifah sugad han ginbubuhat han mga tawo han Quraish. Katapos, hi Rasulullah in lumabay tubtob nga nakaabot hiya ha Arafah ngan iya hinkit-an nga an Qubbah gintindog para ha iya ha Namirah. Katapos, inundang hiya didto tubtob nga katapos han katunod han adlaw iya ginsugo nga andamon an iya kamelyo nga tinatawag nga Qashwa`, katapos ibutang ha montura, katapos kinadto hiya ha butnga han bungtod ngan naghatag hin sermon ngan nagsiring: ‘Ha pagkamatuod, an imo dugo ngan mga panag-iya haram sugad han haram ha imo adlaw, ha imo bulan ngan ha imo nasud. Hibaroi nga an ngatanan nga mga butang ha panahon han kawaray hibaro in ginbayaan ha ilarom han akon mga tiil, an dugo ha panahon han kawaray hibaro in iginpaagay na ngan an syahan nga dugo nga iginpaagay amo an Aton dugo - siring ni Uthman; nga amo an dugo ni Ibn Rabi'ah. Samtang hi Sulaiman in nagsering; an dugo ni Rabi'ah bin Al Harith bin Abdul Muththalib. An iba ha ira nagsiring; Una gipasuso siya sa butnga sa mga tawo nga Bani Sa'd, unya gipatay siya sa mga taga Hudzail - ug ang jahiliyah nga tubo gikansela, ang unang tubo nga akong gikansela mao ang Atong tubo, nga amo ang tubo ni Abbas bin Abdul Muththalib, sa kamatuuran tanan kini nga tubo gikansela. Kahadlok kan Allah ha pag-atubang ha mga babaye, tinuod nga ginkukuha mo hira nga may pagsarig kan Allah, ngan gintatadong mo an imo farjj pinaagi han mga pulong ni Allah, tinuod nga an imo katungod ha ira amo nga diri nira tugotan an mga tawo nga diri mo naruruyagan nga sumulod ha imo balay, kon buhaton nira ini unya bun-a hira hin mga hampak nga diri nakakasakit. May katungod hira nga imo hira pakaunon ngan pabadoan ha maopay nga paagi. Ngan mayda ko ginbilin ha iyo nga diri kamo mahisalaag katapos kon kamo magdukot hini, nga amo an Libro ni Allah - an Qur’an -. Nakakakuha ka hin mga pakiana mahitungod ha akon, ano an imo hunahuna?’ Hira binaton; Nagpapamatuod kami nga imo iginhatag ngan gintuman an tratado ngan naghatag hin sagdon. Dayon nagyakan hiya, gin-aalsa an iya tudlo nga tudlo ngadto ha langit ngan gintudlok an mga tawo nga iya ginsiring: 'O Allah, testigo, O Allah, testigo'. Katapos, ginyakan ni Bilal an tawag ha pag-ampo ngan iqamah hin makausa. Katapos nagbuhat hiya han pag-ampo han Zuhr katapos tumindog ngan nagbuhat han pag-ampo han Asr ngan waray magbuhat hin bisan ano nga pag-ampo ha butnga. Katapos, nagsaka hiya ha Al Qaswa` tubtob nga nakaabot hiya ha wuquf nga lugar ngan iginbutang niya an tiyan han iya kamelyo, nga amo an Al Qashwa`, nga naatubang ha mga bato, ngan iginbutang niya hi Hablul Musyah - nga amo an lugar diin hira nagtirok - ha iya atubangan, katapos, nag-atubang hiya ha Qibla, ngan nagpabilin hiya nga natindog tubtob nga an adlaw nag-ubos ngan nag-ubos an kolor han adlaw. nalunod. Katapos, iya gindara hi Usamah ha iya luyo katapos naglakat ngan gin-guyod an mga renda han iya kamelyo nga tinatawag nga Qashwa` tubtob nga an ulo hito nakadukot ha ubos han montura hito, ngan nagsiring hiya gamit an iya too nga kamot: ‘Pakalma, O tawo, pakalma O tawo’. Ha matag pagduol han iya ulo han pisi, iya ini ginlulubaran hin gutiay, hangtod nga lumakat ini ngan umabot hiya ha Muzdalifah, katapos naduyog hiya han mga pag-ampo han Maghrib ngan Isha nga may usa nga panawagan ngan duha nga iqamah, siring ni [Uthman]; ngan waray hiya magbuhat hin bisan ano nga mga pag-ampo nga sunnah ha butnga han duha. Katapos la . Pareho la an ira fazh, nga amo; Katapos, nahigda hiya tubtob nga katapos han kaagahon ginbuhat niya an pag-ampo ha aga han matin-aw na nga kaagahon na. [Hi Salomon] nagsiring; nga may usa nga tawag ha pag-ampo ngan iqamah. Katapos, pariho la an ira pagluwas, nga amo; Katapos, nagsakay hiya ha Qashwa` hangtod nga tumindog hiya ha Mash’ar Al Haram, ngan sinakay hini. [Uthman] ngan [Sulaiman] nagsiring; ngan naatubang ha Qibla. Katapos, gindayaw niya hi Allah ngan ginhimaya hiya. [Utman] nagdugang; ngan pasidunggi Hiya. Nagpadayun siya nga nagtindog hangtod nga duro kalamrag ang kapawa sa kaagahon, unya lumakat siya ugsa mosirang ang adlaw, ug gikuha ni Al Fadhl bin Al Abbas nga baboyan, usa siya nga lalaki nga mahusay an buhok, mabusag ug nagsisilaw sin nindot. Tapos human lumakat ang Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam milabay siya sa pipila ka mga babaye nga nagdalagan, unya nagsugod si Al Fadhl pagtan-aw sa ila ug ang Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam gibutang sa iyang kamot sa nawong ni Al Fadhl unya gilingi ni Al Fadhl ang iyang nawong sa luyo nga bahin. Katapos, ang Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam nagbalhin sa iyang kamot ngadto sa luyo nga bahin ug si Al Fadhl gilingi ang iyang nawong ngadto sa luyo nga bahin samtang nagtan-aw pa, hangtod sa pag-abot sa Muhassir nagbalhin siya gamay unya nagsunod sa butnga nga dalan nga tipagawas ngadto sa Jumrah Kubra hangtud nga nakaabot siya sa Jumrah diin adunay usa ka bato nga puno ug ang takbireach. guinlabog nga bato sugad sin khadzaf -tirador- bato. Ginlabog niya ini tikang ha butnga han bungtod katapos kinadto ha ihawan ngan nag-ihaw hin saysenta y tres nga kamelyo gamit an iya mga kamot, ngan ginsugo hi Ali nga ihawon an mga nahibilin ngan hiya in nakig-upod ha pag-ihaw han iya mga kamelyo, katapos ginsugo nga an kada kamelyo buhaton hin sobra duha ka tawo ngan katapos ibutang ha usa nga couldron. Pareho hira kinaon hin karne ngan uminom hin sabaw. [Hi Salomon] nagsiring; tapos nagsakay hiya hin sarakyan ngan binalik ngadto ha Kaaba ngan nagbuhat han pag-ampo han Zuhur ha Mecca tapos kinadto hiya ha Bani Abdul Muththalib samtang hira nagkukuha hin tubig nga Zamzam, tapos nagsiring hiya: 'Inom, O Bani Abdul Muththalib, kon an katawhan diri magbubunggo ha imo ha paghatag hin irimnon, ako in mag-aampo ha imo.' Katapos, gintagan nira hiya hin balde ngan ininom hiya hito.