Hadith Representative
Tata cara Nabi Bertolak dari Arafah ke Muzdalifah, bermalam, berdzikir, dan memberi keringanan bagi orang lemah
Imam Abu Dawud : 1628حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ النُّفَيْلِيُّ وَعُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَهِشَامُ بْنُ عَمَّارٍ وَسُلَيْمَانُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الدِّمَشْقِيَّانِ وَرُبَّمَا زَادَ بَعْضُهُمْ عَلَى بَعْضٍ الْكَلِمَةَ وَالشَّيْءَ قَالُوا حَدَّثَنَا حَاتِمُ بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَدَخَلْنَا عَلَى جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ فَلَمَّا انْتَهَيْنَا إِلَيْهِ سَأَلَ عَنْ الْقَوْمِ حَتَّى انْتَهَى إِلَيَّ فَقُلْتُ أَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَلِيِّ بْنِ حُسَيْنٍ فَأَهْوَى بِيَدِهِ إِلَى رَأْسِي فَنَزَعَ زِرِّي الْأَعْلَى ثُمَّ نَزَعَ زِرِّي الْأَسْفَلَ ثُمَّ وَضَعَ كَفَّهُ بَيْنَ ثَدْيَيَّ وَأَنَا يَوْمَئِذٍ غُلَامٌ شَابٌّ فَقَالَ مَرْحَبًا بِكَ وَأَهْلًا يَا ابْنَ أَخِي سَلْ عَمَّا شِئْتَ فَسَأَلْتُهُ وَهُوَ أَعْمَى وَجَاءَ وَقْتُ الصَّلَاةِ فَقَامَ فِي نِسَاجَةٍ مُلْتَحِفًا بِهَا يَعْنِي ثَوْبًا مُلَفَّقًا كُلَّمَا وَضَعَهَا عَلَى مَنْكِبِهِ رَجَعَ طَرَفَاهَا إِلَيْهِ مِنْ صِغَرِهَا فَصَلَّى بِنَا وَرِدَاؤُهُ إِلَى جَنْبِهِ عَلَى الْمِشْجَبِ فَقُلْتُ أَخْبِرْنِي عَنْ حَجَّةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ بِيَدِهِ فَعَقَدَ تِسْعًا ثُمَّ قَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَكَثَ تِسْعَ سِنِينَ لَمْ يَحُجَّ ثُمَّ أُذِّنَ فِي النَّاسِ فِي الْعَاشِرَةِ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَاجٌّ فَقَدِمَ الْمَدِينَةَ بَشَرٌ كَثِيرٌ كُلُّهُمْ يَلْتَمِسُ أَنْ يَأْتَمَّ بِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَيَعْمَلَ بِمِثْلِ عَمَلِهِ فَخَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَخَرَجْنَا مَعَهُ حَتَّى أَتَيْنَا ذَا الْحُلَيْفَةِ فَوَلَدَتْ أَسْمَاءُ بِنْتُ عُمَيْسٍ مُحَمَّدَ بْنَ أَبِي بَكْرٍ فَأَرْسَلَتْ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَيْفَ أَصْنَعُ فَقَالَ اغْتَسِلِي وَاسْتَذْفِرِي بِثَوْبٍ وَأَحْرِمِي فَصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْمَسْجِدِ ثُمَّ رَكِبَ الْقَصْوَاءَ حَتَّى إِذَا اسْتَوَتْ بِهِ نَاقَتُهُ عَلَى الْبَيْدَاءِ قَالَ جَابِرٌ نَظَرْتُ إِلَى مَدِّ بَصَرِي مِنْ بَيْنِ يَدَيْهِ مِنْ رَاكِبٍ وَمَاشٍ وَعَنْ يَمِينِهِ مِثْلُ ذَلِكَ وَعَنْ يَسَارِهِ مِثْلُ ذَلِكَ وَمِنْ خَلْفِهِ مِثْلُ ذَلِكَ وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَيْنَ أَظْهُرِنَا وَعَلَيْهِ يَنْزِلُ الْقُرْآنُ وَهُوَ يَعْلَمُ تَأْوِيلَهُ فَمَا عَمِلَ بِهِ مِنْ شَيْءٍ عَمِلْنَا بِهِ فَأَهَلَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِالتَّوْحِيدِ لَبَّيْكَ اللَّهُمَّ لَبَّيْكَ لَبَّيْكَ لَا شَرِيكَ لَكَ لَبَّيْكَ إِنَّ الْحَمْدَ وَالنِّعْمَةَ لَكَ وَالْمُلْكَ لَا شَرِيكَ لَكَ وَأَهَلَّ النَّاسُ بِهَذَا الَّذِي يُهِلُّونَ بِهِ فَلَمْ يَرُدَّ عَلَيْهِمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ شَيْئًا مِنْهُ وَلَزِمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَلْبِيَتَهُ قَالَ جَابِرٌ لَسْنَا نَنْوِي إِلَّا الْحَجَّ لَسْنَا نَعْرِفُ الْعُمْرَةَ حَتَّى إِذَا أَتَيْنَا الْبَيْتَ مَعَهُ اسْتَلَمَ الرُّكْنَ فَرَمَلَ ثَلَاثًا وَمَشَى أَرْبَعًا ثُمَّ تَقَدَّمَ إِلَى مَقَامِ إِبْرَاهِيمَ فَقَرَأَ{ وَاتَّخِذُوا مِنْ مَقَامِ إِبْرَاهِيمَ مُصَلًّى }فَجَعَلَ الْمَقَامَ بَيْنَهُ وَبَيْنَ الْبَيْتِ قَالَ فَكَانَ أَبِي يَقُولُ قَالَ ابْنُ نُفَيْلٍ وَعُثْمَانُ وَلَا أَعْلَمُهُ ذَكَرَهُ إِلَّا عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ سُلَيْمَانُ وَلَا أَعْلَمُهُ إِلَّا قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقْرَأُ فِي الرَّكْعَتَيْنِ بِقُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ وَقُلْ يَا أَيُّهَا الْكَافِرُونَ ثُمَّ رَجَعَ إِلَى الْبَيْتِ فَاسْتَلَمَ الرُّكْنَ ثُمَّ خَرَجَ مِنْ الْبَابِ إِلَى الصَّفَا فَلَمَّا دَنَا مِنْ الصَّفَا قَرَأَ{ إِنَّ الصَّفَا وَالْمَرْوَةَ مِنْ شَعَائِرِ اللَّهِ }نَبْدَأُ بِمَا بَدَأَ اللَّهُ بِهِ فَبَدَأَ بِالصَّفَا فَرَقِيَ عَلَيْهِ حَتَّى رَأَى الْبَيْتَ فَكَبَّرَ اللَّهَ وَوَحَّدَهُ وَقَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الْحَمْدُ يُحْيِي وَيُمِيتُ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ أَنْجَزَ وَعْدَهُ وَنَصَرَ عَبْدَهُ وَهَزَمَ الْأَحْزَابَ وَحْدَهُ ثُمَّ دَعَا بَيْنَ ذَلِكَ وَقَالَ مِثْلَ هَذَا ثَلَاثَ مَرَّاتٍ ثُمَّ نَزَلَ إِلَى الْمَرْوَةِ حَتَّى إِذَا انْصَبَّتْ قَدَمَاهُ رَمَلَ فِي بَطْنِ الْوَادِي حَتَّى إِذَا صَعَدَ مَشَى حَتَّى أَتَى الْمَرْوَةَ فَصَنَعَ عَلَى الْمَرْوَةِ مِثْلَ مَا صَنَعَ عَلَى الصَّفَا حَتَّى إِذَا كَانَ آخِرُ الطَّوَافِ عَلَى الْمَرْوَةِ قَالَ إِنِّي لَوْ اسْتَقْبَلْتُ مِنْ أَمْرِي مَا اسْتَدْبَرْتُ لَمْ أَسُقْ الْهَدْيَ وَلَجَعَلْتُهَا عُمْرَةً فَمَنْ كَانَ مِنْكُمْ لَيْسَ مَعَهُ هَدْيٌ فَلْيُحْلِلْ وَلْيَجْعَلْهَا عُمْرَةً فَحَلَّ النَّاسُ كُلُّهُمْ وَقَصَّرُوا إِلَّا النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ كَانَ مَعَهُ هَدْيٌ فَقَامَ سُرَاقَةُ بْنُ جُعْشُمٍ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَلِعَامِنَا هَذَا أَمْ لِلْأَبَدِ فَشَبَّكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَصَابِعَهُ فِي الْأُخْرَى ثُمَّ قَالَ دَخَلَتْ الْعُمْرَةُ فِي الْحَجِّ هَكَذَا مَرَّتَيْنِ لَا بَلْ لِأَبَدِ أَبَدٍ لَا بَلْ لِأَبَدِ أَبَدٍ قَالَ وَقَدِمَ عَلِيٌّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ مِنْ الْيَمَنِ بِبُدْنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَوَجَدَ فَاطِمَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا مِمَّنْ حَلَّ وَلَبِسَتْ ثِيَابًا صَبِيغًا وَاكْتَحَلَتْ فَأَنْكَرَ عَلِيٌّ ذَلِكَ عَلَيْهَا وَقَالَ مَنْ أَمَرَكِ بِهَذَا فَقَالَتْ أَبِي فَكَانَ عَلِيٌّ يَقُولُ بِالْعِرَاقِ ذَهَبْتُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُحَرِّشًا عَلَى فَاطِمَةَ فِي الْأَمْرِ الَّذِي صَنَعَتْهُ مُسْتَفْتِيًا لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الَّذِي ذَكَرَتْ عَنْهُ فَأَخْبَرْتُهُ أَنِّي أَنْكَرْتُ ذَلِكَ عَلَيْهَا فَقَالَتْ إِنَّ أَبِي أَمَرَنِي بِهَذَا فَقَالَ صَدَقَتْ صَدَقَتْ مَاذَا قُلْتَ حِينَ فَرَضْتَ الْحَجَّ قَالَ قُلْتُ اللَّهُمَّ إِنِّي أُهِلُّ بِمَا أَهَلَّ بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَإِنَّ مَعِيَ الْهَدْيَ فَلَا تَحْلِلْ قَالَ وَكَانَ جَمَاعَةُ الْهَدْيِ الَّذِي قَدِمَ بِهِ عَلِيٌّ مِنْ الْيَمَنِ وَالَّذِي أَتَى بِهِ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ الْمَدِينَةِ مِائَةً فَحَلَّ النَّاسُ كُلُّهُمْ وَقَصَّرُوا إِلَّا النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ كَانَ مَعَهُ هَدْيٌ قَالَ فَلَمَّا كَانَ يَوْمُ التَّرْوِيَةِ وَوَجَّهُوا إِلَى مِنًى أَهَلُّوا بِالْحَجِّ فَرَكِبَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَصَلَّى بِمِنًى الظُّهْرَ وَالْعَصْرَ وَالْمَغْرِبَ وَالْعِشَاءَ وَالصُّبْحَ ثُمَّ مَكَثَ قَلِيلًا حَتَّى طَلَعَتْ الشَّمْسُ وَأَمَرَ بِقُبَّةٍ لَهُ مِنْ شَعْرٍ فَضُرِبَتْ بِنَمِرَةٍ فَسَارَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَا تَشُكُّ قُرَيْشٌ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَاقِفٌ عِنْدَ الْمَشْعَرِ الْحَرَامِ بِالْمُزْدَلِفَةِ كَمَا كَانَتْ قُرَيْشٌ تَصْنَعُ فِي الْجَاهِلِيَّةِ فَأَجَازَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى أَتَى عَرَفَةَ فَوَجَدَ الْقُبَّةَ قَدْ ضُرِبَتْ لَهُ بِنَمِرَةٍ فَنَزَلَ بِهَا حَتَّى إِذَا زَاغَتْ الشَّمْسُ أَمَرَ بِالْقَصْوَاءِ فَرُحِلَتْ لَهُ فَرَكِبَ حَتَّى أَتَى بَطْنَ الْوَادِي فَخَطَبَ النَّاسَ فَقَالَ إِنَّ دِمَاءَكُمْ وَأَمْوَالَكُمْ عَلَيْكُمْ حَرَامٌ كَحُرْمَةِ يَوْمِكُمْ هَذَا فِي شَهْرِكُمْ هَذَا فِي بَلَدِكُمْ هَذَا أَلَا إِنَّ كُلَّ شَيْءٍ مِنْ أَمْرِ الْجَاهِلِيَّةِ تَحْتَ قَدَمَيَّ مَوْضُوعٌ وَدِمَاءُ الْجَاهِلِيَّةِ مَوْضُوعَةٌ وَأَوَّلُ دَمٍ أَضَعُهُ دِمَاؤُنَا دَمُ قَالَ عُثْمَانُ دَمُ ابْنُ رَبِيعَةَ و قَالَ سُلَيْمَانُ دَمُ رَبِيعَةَ بْنِ الْحَارِثِ بْنِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ و قَالَ بَعْضُ هَؤُلَاءِ كَانَ مُسْتَرْضَعًا فِي بَنِي سَعْدٍ فَقَتَلَتْهُ هُذَيْلٌ وَرِبَا الْجَاهِلِيَّةِ مَوْضُوعٌ وَأَوَّلُ رِبًا أَضَعُهُ رِبَانَا رِبَا عَبَّاسِ بْنِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ فَإِنَّهُ مَوْضُوعٌ كُلُّهُ اتَّقُوا اللَّهَ فِي النِّسَاءِ فَإِنَّكُمْ أَخَذْتُمُوهُنَّ بِأَمَانَةِ اللَّهِ وَاسْتَحْلَلْتُمْ فُرُوجَهُنَّ بِكَلِمَةِ اللَّهِ وَإِنَّ لَكُمْ عَلَيْهِنَّ أَنْ لَا يُوطِئْنَ فُرُشَكُمْ أَحَدًا تَكْرَهُونَهُ فَإِنْ فَعَلْنَ فَاضْرِبُوهُنَّ ضَرْبًا غَيْرَ مُبَرِّحٍ وَلَهُنَّ عَلَيْكُمْ رِزْقُهُنَّ وَكِسْوَتُهُنَّ بِالْمَعْرُوفِ وَإِنِّي قَدْ تَرَكْتُ فِيكُمْ مَا لَنْ تَضِلُّوا بَعْدَهُ إِنْ اعْتَصَمْتُمْ بِهِ كِتَابَ اللَّهِ وَأَنْتُمْ مَسْئُولُونَ عَنِّي فَمَا أَنْتُمْ قَائِلُونَ قَالُوا نَشْهَدُ أَنَّكَ قَدْ بَلَّغْتَ وَأَدَّيْتَ وَنَصَحْتَ ثُمَّ قَالَ بِأُصْبُعِهِ السَّبَّابَةِ يَرْفَعُهَا إِلَى السَّمَاءِ وَيَنْكُبُهَا إِلَى النَّاسِ اللَّهُمَّ اشْهَدْ اللَّهُمَّ اشْهَدْ اللَّهُمَّ اشْهَدْ ثُمَّ أَذَّنَ بِلَالٌ ثُمَّ أَقَامَ فَصَلَّى الظُّهْرَ ثُمَّ أَقَامَ فَصَلَّى الْعَصْرَ وَلَمْ يُصَلِّ بَيْنَهُمَا شَيْئًا ثُمَّ رَكِبَ الْقَصْوَاءَ حَتَّى أَتَى الْمَوْقِفَ فَجَعَلَ بَطْنَ نَاقَتِهِ الْقَصْوَاءِ إِلَى الصَّخَرَاتِ وَجَعَلَ حَبْلَ الْمُشَاةِ بَيْنَ يَدَيْهِ فَاسْتَقْبَلَ الْقِبْلَةَ فَلَمْ يَزَلْ وَاقِفًا حَتَّى غَرَبَتْ الشَّمْسُ وَذَهَبَتْ الصُّفْرَةُ قَلِيلًا حِينَ غَابَ الْقُرْصُ وَأَرْدَفَ أُسَامَةَ خَلْفَهُ فَدَفَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَس
Ginsugid ini sa amon ni [Abdullah bin Muhammad An Nufaili], [Uthman bin Abu Syaibah], [Hisyam bin 'Ammar] kag [Sulaiman bin Abdurrahman Ad Dimasyqi], kag posible nga ang iban sa ila nagdugang sang isa ka dinalan sa iban. Nagsiling sila; nagsugid sa Aton [Hatim bin Isma'il], nagsugid sa Aton [Ja'far bin Muhammad] gikan sa [iya amay], siling niya; Nakilala namon [si Jabir bin Abdullah], dayon sang nakalab-ot kami sa iya namangkot sia parte sa sini nga mga tawo tubtob nga nalab-ot niya ako. Nagasiling ako; Ako si Muhammad bin Ali bin Husain. Dayon ginlab-ot niya ang iya kamot sa akon ulo kag ginhukas ang butones sa ibabaw sang akon kamiseta, dayon ginhukas ang butones sa idalom sang akon kamiseta, dayon ginbutang ang iya palad sa tunga sang duha ka suso kag ako sadto nga tion isa ka bata. Dayon nagsiling sia; welcome sa imo, utod ko. Pamangkuta kon ano ang imo luyag. Tapos nangutana ko niya samtang bulag pa siya. Dayon nag-abot ang tion sang pagpangamuyo, dayon nagtindog sia nga nagasuksok sang kamiseta nga iya nadakpan ang isa ka bahin sang isa, sa tagsa ka pagbutang niya sini sa iya abaga ang duha ka punta nagabalik sa iya bangod sang gamay nga kadakuon sang mga panapton. Dayon nangamuyo sia upod sa Namon samtang ang iya shawl nagahigda sa ibabaw sang lugar para sa pagbitay sang mga panapton. Dayon nagsiling ako; Sugiri kami parte sa Hajj ni Rasulullah shallAllahu wa'alaihi wa sallam! Dayon naghimo sia sing gesture paagi sa iya kamot kag nag-isip sia sing siyam. Dayon nagsiling; Sa pagkamatuod, si Rasulullah shallAllahu wa'alaihi wa sallam nagpabilin sa sulod sang siyam ka tuig nga wala nagahimo sang Hajj, dayon gin-anunsyo sa tunga sang mga tawo sa ikasiyam nga tuig nga si Rasulullah shallAllahu wa'alaihi wa sallam luyag maghimo sang Hajj. Dayon madamo nga mga tawo ang nagkadto sa Medina, tanan sila luyag magsunod kay Rasulullah shallAllahu wa'alaihi wa sallam kag himuon ang iya ginhimo. Dayon si Rasulullah shallAllahu wa'alaihi wa sallam nagguwa kag nagguwa kami upod sa iya tubtob nga nakalab-ot kami sa Dzul Hulaifah, kag si Asma` bint 'Umais nagbun-ag kay Muhammad bin Abu Bakr. Dayon nagpadala sia sang isa ka mensahero kay Rasulullah shallAllahu wa'alaihi wa sallam nga nagapamangkot; ano ang himuon ko? Dayon nagsiling sia: 'Magpaligo ka kag iputos ang imo farji - ang imo kinatawo - sa isa ka panapton, kag magsulod sa ihram'. Dayon si Rasulullah shallAllahu wa'alaihi wa sallam nagpangamuyo sa moske, dayon nagsakay sa Al Qashwa` nga kamelyo, tubtob nga ang iya kamelyo yara sa Al Baida`.... -Siling ni Jabir; Nagtulok ako tubtob sa makita sang akon mga mata sa akon atubang, gikan sa mga tawo nga nagamaneho kag nagalakat kag gikan sa tuo nga bahin subong sina, kag gikan sa wala nga bahin subong sina, kag gikan sa iya likod subong sina. Kag ang Sugo ni Allah shallAllahu wa'alaihi wa sallam yara sa tunga namon, kag sa iya ang Qur'an ginpadala, kag nahibal-an niya ang takwil sini. Ang iya ginhimo, Ginhimo namon, dayon gin-recite niya ang monoteismo nga may dinalan: LABBAIKALLAAHUMMA LABBAIK, LABBAIKA LAA SYARIIKA LAKA LABBAIK INNAL HAMDA WAN NI'MATA WAL MULKA LAA SYARII KALAK. -O Allah, ginatuman ko ang Imo panawagan, ginatuman ko ang Imo panawagan, ginatuman ko ang Imo panawagan. Wala sing kaupod para sa Imo, ginatuman ko ang Imo panawagan, sa pagkamatuod ang tanan nga pagdayaw, kalipayan kag ang bug-os nga ginharian Imo, wala sing kaupod para sa Imo. Kag ang mga tawo nag-talbiyah sa talbiyah nga ila ginsiling, kag si Rasulullah shallAllahu wa'alaihi wa sallam wala magsikway sang bisan ano sini, kag si Rasulullah shallAllahu wa'alaihi wa sallam nagpadayon sa pagsiling sang iya talbiyah. Si Jabir nagsiling; Tuyo lang namon nga himuon ang Hajj. Wala kami kabalo kon ano ang Umrah, tubtob nga nag-abot kami sa Kaaba upod sa iya. Ginpahid niya ang mga haligi kag nagdalagan sing tatlo ka beses kag naglakat sing normal sing apat ka beses, dayon nagkadto kay Maqam Ibrahim kag ginbasa ang bersikulo: 'Kag himua ang bahin sang Maqam Ibrahim nga isa ka duog sang pangamuyo'. Dayon ginhimo niya si Maqam Ibrahim sa tunga niya kag ni Ka'. bah. Suno kay Perowi; [ang akon amay] nagsiling; [Ibn Nufail] kag [Uthman] nagsiling; …. -kag wala ako makahibalo sini luwas kon ini naghalin sa Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam- [Sulaiman] nagsiling; kag wala ako makahibalo sini luwas sa pagsiling; Si Rasulullah shallAllahu wa'alaihi wa sallam sa duha ka rak'ah basahon ang Surah Al Ikhlas kag Surah Al Kaafiruun. Dayon nagbalik sia sa Kaaba kag ginhaplos ang rukun dayon nagguwa sa ganhaan pakadto sa Shafa. Dayon sang nagpalapit sia kay Shafa nabasa niya: 'INNASH SHAFA WAL MARWATA MIN SYA'AAIRILLAAH, NABDAU BIMAA BADA-ALLAAHU BIHI'. -Sa pagkamatuod si Shafaa kag Marwa kabahin sang syi'ar ni Allah. Nagasugod kita subong sang ginsugdan sang Dios-. Dayon nagsugod sia sa Safa, ginsaka niya ini tubtob nga nakita niya ang Kaaba, dayon nagsiling sing takbir kag monoteismo ni Allah. Siling niya: 'LAA ILAAHA ILALLAAHU WAHDAHU LAA SYARIIKA LAHU, LAHUL MULKU WA LAHUL HAMDU YUHYII WA YUMIITU WA HUWA 'ALAA KULLI SYAI SA QADIIR. LAA ILAAHA ILLALLAAHU WAHDAH, ANJAZA WA'DAH WA NASHARA 'ABDAH, WA HAZAMAL AHZAABA WAHDAH'. -Wala sing dios nga may kinamatarong nga simbahon luwas kay Allah lamang, wala Sia sing mga kaupod, sa Iya ang bug-os nga ginharian kag sa Iya ang tanan nga pagdayaw, Sia ang Isa nga nagahatag sing kabuhi kag ang Isa nga nagatuga sang kamatayon kag Sia ang Makahimo sang tanan nga butang. Wala sing dios nga takus simbahon luwas kay Allah lamang, Sia lamang ang nagaluwas, kag nagabulig sa Iya mga alagad kag nagapierde sa mga grupo sang kaaway nga nagaisahanon. Dayon nagpangamuyo sia sa tunga sining mga butang kag nagsiling sing subong sina sing tatlo ka beses, dayon nagdulhog sia sa Marwa tubtob nga pagkatapos nga ang mga dapadapa sang iya mga tiil nagtapak sini, nagdalagan sia sa tunga sang nalupyakan, tubtob nga pagkatapos magtaklad naglakat sia tubtob nakalab-ot sia sa Marwa, kag sa ibabaw sang Marwa ginhimo niya ang iya ginhimo sa Shafa. Tubtob pagkatapos sang tawaf sa Marwa nagsiling sia: "Kon sang nagligad ang mga butang nagpakita sa akon nga makita karon nian wala ako kuntani magdala sang isa ka sapat nga halad kag ginhimo ini nga Umrah, gani kon sin-o sa inyo ang wala magdala sang isa ka sapat nga halad dapat maghimo sang Tahallul kag himuon ini nga Umrah." Dayon ang tanan nga mga tawo nagluhod kag nag-utod sang ila buhok, luwas sa Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam kag sa mga tawo nga nagdala sang mga sapat nga ginahalad. Dayon si Suraqah bin Ju'syam nagsiling; O Sugo ni Allah, para lang bala ini sa aton tuig ukon sa walay katubtuban? Dayon si Rasulullah shallAllahu wa'alaihi wa sallam nag-angot sang iya mga tudlo kag dayon nagsiling: 'Nagsulod ka sa Umrah sa Hajj pareho sini'. Duha ka beses niya ini ginsiling 'Indi, pero tubtob san-o'. Si Ali radliallahu 'anhu naghalin sa Yemen nga nagadala sang kamelyo sang Propeta sallallallaahu 'alaihi wasallam kag nakita niya si Fatima radliallahu 'anha sa tunga sang mga tawo nga nakalab-ot sa tahallul kag nagasuksok sang mahigko kag wala sing dagta nga mga panapton. Dayon ginpanghiwala ini ni Ali kag nagsiling; Sin-o ang nagsugo sa imo nga himuon ini? Siling ni Fatima; ang akon amay. Si Ali sa Iraq nagsiling anay; Nagkadto ako kay Rasulullah shallAllahu wa'alaihi wa sallam agud paakig si Fatima nahanungod sa iya ginhimo kag nagpangabay kay Rasulullah shallAllahu wa'alaihi wa sallam para sa isa ka fatwa nahanungod sa iya ginsambit. Dayon ginsilingan ko sia nga ginpanghiwala ko ang iya ginhimo. Dayon si Fatima nagsiling; Sa pagkamatuod ang akon amay ang nagsugo sini sa akon. Dayon si Rasulullah shallAllahu wa'alaihi wa sallam nagsiling: 'Husto sia, husto sia. Ano ang ginasiling mo kon luyag mo mag-Hajj?' Si Ali nagsiling; Nagasiling ako: ALLAAHUMMA INNII UHILLU BIMAA AHALLA BIHI RASUULULLAH SHALLALLAHU 'ALAIHI WASALLAM. -O Allah, ako ang talbiyah upod sa talbiyah ni Rasulullah shallAllahu wa'alaihi wa sallam-. Nagsiling sia: 'Sa pagkamatuod nagdala ako sing sapat nga halad, gani indi kamo mag-tahallul'. Kag ang grupo sang mga sapat nga ginahalad nga gindala ni Ali halin sa Yemen kag gindala sang Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam halin sa Medina nagdamo sing isa ka gatos. Dayon ang tanan nagtingob sang ila mga ulo kag nag-utod sang ila mga buhok luwas sa Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam kag sa mga magdala sang mga hayop nga halad. Dayon sang Adlaw sang Tarwiyah kag nagpadulong sila sa Mina, ginhimo nila ang talbiyah sa paghimo sang Hajj. Dayon si Rasulullah shallAllahu wa'alaihi wa sallam nagsakay sa salakyan kag naghimo sang mga pangamuyo sa Dhuhr, Asr, Maghrib kag Isha'as subong man sa Fajr sa Mina, dayon nagpabilin sia sing makadali tubtob nga nagbutlak ang adlaw, kag nagmando nga patindugon ang isa ka Qubbah para sa iya nga human sa buhok. Dayon ang Qubbah gintukod sa lugar sang Namirah, dayon si Rasulullah shallAllahu wa'alaihi wa sallam naglakat kag ang mga Quraish wala sing duhaduha nga si Rasulullah shallAllahu wa'alaihi wa sallam nag-ablusyon sa Mash'ar Haram sa Muzdalifah subong sang ginahimo sang mga Quraish sa panahon sang Jahiliyah. Dayon si Rasulullah shallAllahu wa'alaihi wa sallam naglabay tubtob nga nakalab-ot sia sa Arafah kag nakita niya ang Qubbah nga ginpatindog para sa iya sa Namirah. Dayon nagdulog sia didto tubtob nga pagkatapos sang pagtunod sang adlaw ginsugo niya ang iya kamelyo nga ginatawag Qashwa` nga ihanda, dayon ginmonturahan, dayon nagkadto sia sa tunga sang bungyod kag naghatag sing isa ka sermon kag nagsiling: 'Sa pagkamatuod, ang imo dugo kag mga pagkabutang haram subong nga haram sa imo adlaw, sa imo bulan kag sa imo pungsod. Hibalua nga ang tanan nga mga butang sa tion sang pagkaignorante ginbilin sa idalom sang akon mga tiil, ang dugo sa tion sang pagkaignorante ginpaagay kag ang una nga dugo nga ginpaagay amo ang Aton dugo - siling ni Uthman; nga amo ang dugo ni Ibn Rabi'ah. Samtang ginpahayag ni Sulaiman; ang dugo ni Rabi'ah bin Al Harith bin Abdul Muththalib. Ang iban sa ila nagsiling; Sang una ginpasuso sia sa mga tawo sang Bani Sa'd, dayon ginpatay sia sang mga tawo sang Hudzail - kag ang usura sang jahiliyah ginkanselar, ang una nga usura nga akon ginkanselar amo ang Aton usura, nga amo ang usura ni Abbas bin Abdul Muththalib, sa pagkamatuod ining tanan nga usura ginkanselar. Kahadluki si Allah sa pagpakig-angot sa mga babayi, sa pagkamatuod ginakuha mo sila nga may pagsalig kay Allah, kag ginapakamatarong ang imo farjj paagi sa mga pulong ni Allah, sa pagkamatuod ang imo kinamatarong sa ila amo nga indi nila pagtugutan ang mga tawo nga indi mo naluyagan nga magsulod sa imo balay, kon himuon nila ini dayon bun-a sila sang mga hampak nga indi masakit. May kinamatarong sila nga pakaunon kag panapton mo sila sa maayo nga paagi. Kag may ginbilin ako sa inyo nga indi kamo magtalang kon sundon ninyo ini, nga amo ang Libro ni Allah - ang Qur'an -. May mga pamangkot ka parte sa akon, ano sa banta mo?' Nagsabat sila; Nagapamatuod kami nga ginhatag mo kag gintuman ang treatise kag naghatag sang laygay. Dayon nagsiling sia, nga ginabayaw ang iya tudlo sa langit kag ginatudlo ang mga tawo nga nagsiling sia: 'O Allah, saksi, O Allah, saksi'. Dayon ginmitlang ni Bilal ang panawagan sa pangamuyo kag iqamah sing makaisa. Dayon ginhimo niya ang pangamuyo sang Zuhr dayon nagtindog kag ginhimo ang pangamuyo sang Asr kag wala sia naghimo sang bisan ano nga pangamuyo sa tunga. Dayon nagsaka sia sa Al Qaswa` tubtob nga nakalab-ot sia sa wuquf nga duog kag ginbutang ang tiyan sang iya kamelyo, nga amo ang Al Qashwa`, nga nagaatubang sa mga bato, kag ginbutang ang Hablul Musyah - nga amo ang duog diin sila nagtipon - sa iya atubang, dayon nag-atubang sia sa Qibla, kag nagpabilin sia nga nagatindog tubtob nga ang adlaw nagtunod kag ang duag nga dilaw nadula sing diutay tubtob nga ang sirkulo nadula sing diutay. Dayon gindala niya si Usamah sa iya likod dayon naglakat kag ginguyod ang renda sang iya kamelyo nga ginatawag Qashwa` tubtob nga ang ulo sini nagtandog sa base sang iya montura, kag nagsiling sia paagi sa iya tuo nga kamot: 'Magpakalma, O tawo, magpakalma O tawo'. Sa kada tion nga ang iya ulo nagapalapit sa lubid, ginahukas niya ini sing diutay, tubtob nga nagsaka ini kag nakalab-ot sia sa Muzdalifah, dayon nagbuylog sia sa mga pangamuyo sang Maghrib kag Isha nga may isa ka panawagan sa pangamuyo kag duha ka iqamah, siling ni [Uthman]; kag wala sia naghimo sang bisan ano nga pangamuyo sang sunnah sa tunga sang duha. Dayon la Ang ila fazh pareho, nga amo; Dayon naghigda sia tubtob nga pagkatapos sang kaagahon ginhimo niya ang pangamuyo sa aga sang maathag nga kaagahon na. [Si Solomon] nagsiling; nga may isa ka panawagan sa pangamuyo kag iqamah. Nian ang ila pagmitlang pareho, nga amo; Dayon nagsakay sia sa Qashwa` tubtob nga nagtindog sia sa Mash'ar Al Haram, kag nagsakay sa sini. [Uthman] kag [Sulaiman] nagsiling; kag nagaatubang sa Qibla. Dayon gindayaw niya si Allah kag ginhimaya sia. [Uthman] nagdugang; kag padunggi Sia. Nagpadayon sia sa pagtindog tubtub nga ang kapawa sang kaagahon tuman ka masanag, dayon naghalin sia antes magbutlak ang adlaw, kag gindala niya si Al Fadhl bin Al Abbas subong isa ka piggyback, isa sia ka tawo nga may matahum nga buhok, maputi kag nagasilak sing matahum. Dayon pagkatapos nga naghalin ang Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam naglabay sia sa pila ka mga babayi nga nagadalagan, dayon si Al Fadhl nagsugod sa pagtulok sa ila kag ang Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam nagbutang sang iya kamot sa guya ni Al Fadhl dayon ginliso ni Al Fadhl ang iya guya sa pihak nga bahin. Dayon ang Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam nagsaylo sang iya kamot sa pihak nga bahin kag si Al Fadhl nagliso sang iya nawong sa pihak nga bahin samtang nagatulok gihapon, tubtob nga pagkatapos sang pag-abot sa Muhassir nagsaylo sia sing diutay dayon nagsunod sa tungatunga nga dalan nga nagapadulong sa Jumrah Kubra tubtob nga nakalab-ot sia sa Jumrah sa diin may isa ka kahoy, dayon ginhaboy niya ang mga bato kag ginhaboy sa tagsa ka pito bato nga daw khadzaf -tirador- bato. Ginhaboy niya ini gikan sa tunga sang bungyod dayon nagkadto sa ihawan kag nag-ihaw sang kan-uman kag tatlo ka kamelyo gamit ang iya mga kamot, kag ginsugo si Ali nga ihawon ang nabilin kag nagbuylog sia sa pag-ihaw sang iya mga kamelyo, dayon nagsugo nga ang tagsa ka kamelyo himuon sang kapin sa duha ka tawo kag dayon ibutang sa isa ka kaldero kag lutuon. Nagkaon sila nga duha sang karne kag nag-inom sang sabaw. [Si Solomon] nagsiling; dayon nagsakay sia sa salakyan kag nagbalik sa Kaaba kag naghimo sang pangamuyo sang Zuhur sa Mecca dayon nagkadto sa Bani Abdul Muththalib samtang nagakuha sila sang tubig sang Zamzam, dayon nagsiling sia: 'Inom, O Bani Abdul Muththalib, kon ang mga tawo indi magdaug sa imo sa paghatag sang ilimnon, magainom gid ako upod sa imo'. Dayon ginhatagan nila sia sing balde kag nag-inom sia.