Tiga orang yang pertama kali diadili pada hari kiamat: yang gugur berperang, yang berilmu dan membaca Al-Qur'an, dan yang berinfak, diseret ke neraka karena beramal untuk mencari pujian manusia

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الْأَعْلَى قَالَ حَدَّثَنَا خَالِدٌ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ قَالَ حَدَّثَنَا يُونُسُ بْنُ يُوسُفَ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ يَسَارٍ قَالَتَفَرَّقَ النَّاسُ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ فَقَالَ لَهُ قَائِلٌ مِنْ أَهْلِ الشَّامِ أَيُّهَا الشَّيْخُ حَدِّثْنِي حَدِيثًا سَمِعْتَهُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ نَعَمْ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ أَوَّلُ النَّاسِ يُقْضَى لَهُمْ يَوْمَ الْقِيَامَةِ ثَلَاثَةٌ رَجُلٌ اسْتُشْهِدَ فَأُتِيَ بِهِ فَعَرَّفَهُ نِعَمَهُ فَعَرَفَهَا قَالَ فَمَا عَمِلْتَ فِيهَا قَالَ قَاتَلْتُ فِيكَ حَتَّى اسْتُشْهِدْتُ قَالَ كَذَبْتَ وَلَكِنَّكَ قَاتَلْتَ لِيُقَالَ فُلَانٌ جَرِيءٌ فَقَدْ قِيلَ ثُمَّ أُمِرَ بِهِ فَسُحِبَ عَلَى وَجْهِهِ حَتَّى أُلْقِيَ فِي النَّارِ وَرَجُلٌ تَعَلَّمَ الْعِلْمَ وَعَلَّمَهُ وَقَرَأَ الْقُرْآنَ فَأُتِيَ بِهِ فَعَرَّفَهُ نِعَمَهُ فَعَرَفَهَا قَالَ فَمَا عَمِلْتَ فِيهَا قَالَ تَعَلَّمْتُ الْعِلْمَ وَعَلَّمْتُهُ وَقَرَأْتُ فِيكَ الْقُرْآنَ قَالَ كَذَبْتَ وَلَكِنَّكَ تَعَلَّمْتَ الْعِلْمَ لِيُقَالَ عَالِمٌ وَقَرَأْتَ الْقُرْآنَ لِيُقَالَ قَارِئٌ فَقَدْ قِيلَ ثُمَّ أُمِرَ بِهِ فَسُحِبَ عَلَى وَجْهِهِ حَتَّى أُلْقِيَ فِي النَّارِ وَرَجُلٌ وَسَّعَ اللَّهُ عَلَيْهِ وَأَعْطَاهُ مِنْ أَصْنَافِ الْمَالِ كُلِّهِ فَأُتِيَ بِهِ فَعَرَّفَهُ نِعَمَهُ فَعَرَفَهَا فَقَالَ مَا عَمِلْتَ فِيهَا قَالَ مَا تَرَكْتُ مِنْ سَبِيلٍ تُحِبُّ قَالَ أَبُو عَبْد الرَّحْمَنِ وَلَمْ أَفْهَمْ تُحِبُّ كَمَا أَرَدْتُ أَنْ يُنْفَقَ فِيهَا إِلَّا أَنْفَقْتُ فِيهَا لَكَ قَالَ كَذَبْتَ وَلَكِنْ لِيُقَالَ إِنَّهُ جَوَادٌ فَقَدْ قِيلَ ثُمَّ أُمِرَ بِهِ فَسُحِبَ عَلَى وَجْهِهِ فَأُلْقِيَ فِي النَّارِ

Ar ôl ein hysbysu [Muhammad bin Abdul A'la], dywedodd; mae wedi dweud wrthym [Khalid], dywedodd; mae wedi dweud wrthym [Ibn Juraij], dywedodd; mae wedi dweud wrthym [Yunus bin Yusuf] gan [Sulaiman bin Yasar], dywedodd; aeth pobl i ffwrdd o Abu Hurairah, yna dywedodd rhywun o bobl Syria wrtho; O Sheikh, dywedwch wrthym hadith a glywsoch gan Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam?! Dywedodd [Abu Hurairah]; Ydw, rydw i wedi clywed Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam yn dweud: 'Y bobl gyntaf a fydd yn cael penderfyniad ar Ddydd y Farn fydd tri pherson, yn gyntaf y person a fu farw'n ferthyr, yna daethpwyd â'r person hwnnw, dangoswyd ei bleser iddo, yna daeth i wybod amdano, dywedodd Allah wrtho; beth wnaethoch chi iddo? Atebodd y person; Rydw i'n ymladd drosoch chi nes i mi farw fel merthyr. Dywed Allah; rydych chi'n dweud celwydd, ond rydych chi'n ymladd i gael gwybod; Mae rhywun yn berson dewr, felly dywedir hynny. Yna gorchmynnwyd i'r person gael ei gymryd i ffwrdd a'i lusgo wrth ei wyneb nes iddo gael ei daflu i Uffern. A dyn a astudiodd wybodaeth, a'i dysgu a darllen y Qur'an, yna daethpwyd â'r person hwnnw, a dangoswyd ei bleserau iddo, yna gwyddai hynny. Dywedodd Allah wrtho; beth wnaethoch chi iddo? Atebodd y person; Rwy'n astudio gwybodaeth, ac yn ei dysgu ac o'ch herwydd Chi rwy'n darllen y Qur'an. Dywed Allah; rydych chi'n dweud celwydd, ond rydych chi'n dysgu gwybodaeth fel y gellir ei dweud; mae'n ddyn duwiol, ac rydych chi'n darllen y Qur'an fel y bydd yn cael ei ddweud; roedd yn ddarllenydd da, felly dyna a ddywedodd. Yna gorchmynnwyd i'r person gael ei gymryd i ffwrdd a'i lusgo wrth ei wyneb nes iddo gael ei daflu i Uffern. A dyn y rhoddodd Allah ei ddarpariaeth iddo, a rhoddodd Allah bob math o gyfoeth iddo, yna daethpwyd â'r person hwnnw, a dangoswyd ei bleserau iddo, yna gwyddai hynny. Dywedodd Allah wrtho; beth wnaethoch chi iddo? Atebodd y person; nid oes llwybr yr ydych chi'n ei garu yr wyf yn ei adael ar ôl. Dywedodd Abu Abdur Rahman; sy'n golygu nad wyf yn gwybod rhywbeth rydych chi'n ei garu cymaint ag yr wyf am fuddsoddi ynddo oni bai fy mod wedi buddsoddi ynddo o'ch herwydd chi. Dywed Allah; rydych chi'n dweud celwydd, ond er mwyn iddo gael ei ddweud; roedd yn berson hael, felly dywedwyd hynny. Yna gorchmynnwyd i'r person gael ei gymryd i ffwrdd a'i lusgo wrth ei wyneb nes iddo gael ei daflu i Uffern'.