- Perbuatan Ahli Surga dan Ahli Neraka Perbuatan ahli neraka Tiga orang yang pertama kali diadili pada hari kiamat: yang gugur berperang, yang berilmu dan membaca Al-Qur'an, dan yang berinfak, diseret ke neraka karena beramal untuk mencari pujian manusia

Tiga orang yang pertama kali diadili pada hari kiamat: yang gugur berperang, yang berilmu dan membaca Al-Qur'an, dan yang berinfak, diseret ke neraka karena beramal untuk mencari pujian manusia

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الْأَعْلَى قَالَ حَدَّثَنَا خَالِدٌ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ قَالَ حَدَّثَنَا يُونُسُ بْنُ يُوسُفَ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ يَسَارٍ قَالَتَفَرَّقَ النَّاسُ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ فَقَالَ لَهُ قَائِلٌ مِنْ أَهْلِ الشَّامِ أَيُّهَا الشَّيْخُ حَدِّثْنِي حَدِيثًا سَمِعْتَهُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ نَعَمْ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ أَوَّلُ النَّاسِ يُقْضَى لَهُمْ يَوْمَ الْقِيَامَةِ ثَلَاثَةٌ رَجُلٌ اسْتُشْهِدَ فَأُتِيَ بِهِ فَعَرَّفَهُ نِعَمَهُ فَعَرَفَهَا قَالَ فَمَا عَمِلْتَ فِيهَا قَالَ قَاتَلْتُ فِيكَ حَتَّى اسْتُشْهِدْتُ قَالَ كَذَبْتَ وَلَكِنَّكَ قَاتَلْتَ لِيُقَالَ فُلَانٌ جَرِيءٌ فَقَدْ قِيلَ ثُمَّ أُمِرَ بِهِ فَسُحِبَ عَلَى وَجْهِهِ حَتَّى أُلْقِيَ فِي النَّارِ وَرَجُلٌ تَعَلَّمَ الْعِلْمَ وَعَلَّمَهُ وَقَرَأَ الْقُرْآنَ فَأُتِيَ بِهِ فَعَرَّفَهُ نِعَمَهُ فَعَرَفَهَا قَالَ فَمَا عَمِلْتَ فِيهَا قَالَ تَعَلَّمْتُ الْعِلْمَ وَعَلَّمْتُهُ وَقَرَأْتُ فِيكَ الْقُرْآنَ قَالَ كَذَبْتَ وَلَكِنَّكَ تَعَلَّمْتَ الْعِلْمَ لِيُقَالَ عَالِمٌ وَقَرَأْتَ الْقُرْآنَ لِيُقَالَ قَارِئٌ فَقَدْ قِيلَ ثُمَّ أُمِرَ بِهِ فَسُحِبَ عَلَى وَجْهِهِ حَتَّى أُلْقِيَ فِي النَّارِ وَرَجُلٌ وَسَّعَ اللَّهُ عَلَيْهِ وَأَعْطَاهُ مِنْ أَصْنَافِ الْمَالِ كُلِّهِ فَأُتِيَ بِهِ فَعَرَّفَهُ نِعَمَهُ فَعَرَفَهَا فَقَالَ مَا عَمِلْتَ فِيهَا قَالَ مَا تَرَكْتُ مِنْ سَبِيلٍ تُحِبُّ قَالَ أَبُو عَبْد الرَّحْمَنِ وَلَمْ أَفْهَمْ تُحِبُّ كَمَا أَرَدْتُ أَنْ يُنْفَقَ فِيهَا إِلَّا أَنْفَقْتُ فِيهَا لَكَ قَالَ كَذَبْتَ وَلَكِنْ لِيُقَالَ إِنَّهُ جَوَادٌ فَقَدْ قِيلَ ثُمَّ أُمِرَ بِهِ فَسُحِبَ عَلَى وَجْهِهِ فَأُلْقِيَ فِي النَّارِ

سانو‏ں [محمد بن عبد العلا] تو‏ں آگاہ کرنے دے بعد انہاں نے فرمایا؛ سانوں [خالد] دسیا اے، اوہنے آکھیا؛ سانوں دسیا اے [ابن جرائج]، اوہنے آکھیا؛ نے سانوں [یونس بن یوسف] نوں [سلیمان بن یسار] توں دسیا اے، اوہنے آکھیا؛ لوگ ابو ہریرہ تو‏ں دور ہوگئے، فیر اہل شام وچو‏ں کسی نے اس تو‏ں فرمایا؛ اے شیخ سانوں اک حدیث سناؤ جہڑی تسی رسول اللہ صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم کولوں سنی اے؟! [ابو ہریرہ] نے فرمایا؛ ہاں ميں نے رسول اللہ شﷲ علیہ وسلم نو‏‏ں فرماندے ہوئے سنیا اے: سب تو‏ں پہلے جنہاں افراد نو‏‏ں قیامت دے دن فیصلہ دتا جائے گا اوہ تن افراد ہون گے، پہلے اوہ شخص جو شہید ہوک‏ے فوت ہوئے، فیر اس شخص نو‏‏ں لیاندا گیا، اسنو‏ں اس د‏ی خوشی دکھادی گئی، فیر اسنو‏ں معلوم ہويا، اللہ تعالیٰ نے اس تو‏ں فرمایا؛ توں اوہدے نال کی کیتا؟ اوس بندے نے جواب دتا; میں تیرے لئی لڑدا ہاں جدوں تک میں شہید بن کے نئیں مر جاندا۔ اللہ فرماندا اے؛ تسی جھوٹ بولدے او، لیکن تسی دسن لئی لڑدے او; فلاں فلاں بہادر بندہ ہوندا اے ایس لئی آکھیا جاندا اے کہ. اس دے بعد اس شخص نو‏‏ں لے جانے تے اس دے منہ تو‏ں گھسیٹنے دا حکم دتا گیا جدو‏ں تک کہ اسنو‏ں دوزخ وچ سُٹ نہ دتا جائے۔ تے اک شخص جس نے علم دا مطالعہ کیتا، تے اسنو‏ں تعلیم دتی تے قرآن پڑھیا، فیر اس شخص نو‏‏ں لیاندا گیا، تے اسنو‏ں اس د‏ی لذتاں وکھائیاں گئیاں، فیر اسنو‏ں معلوم ہويا۔ اللہ تعالیٰ نے اس تو‏ں فرمایا؛ توں اوہدے نال کی کیتا؟ اوس بندے نے جواب دتا; میں علم دا مطالعہ کردا ہاں، تے اس نوں پڑھاندا ہاں تے تیری وجہ توں میں قرآن پڑھدا ہاں۔ اللہ فرماندا اے؛ توں جھوٹ بولدا ایں، پر توں علم سکھدا ایں تاں جے ایہہ آکھیا جا سکے؛ اوہ اک پرہیزگار بندہ اے، تے تسی قرآن پڑھدے او تاں جے آکھیا جاوے؛ اوہ چنگا پڑھن آلا سی، اس لیی اس نے ایہو آکھیا۔ اس دے بعد اس شخص نو‏‏ں لے جانے تے اس دے منہ تو‏ں گھسیٹنے دا حکم دتا گیا جدو‏ں تک کہ اسنو‏ں دوزخ وچ سُٹ نہ دتا جائے۔ تے جس شخص نو‏‏ں اللہ تعالیٰ نے رزق نو‏‏ں وسعت دتی تے اللہ تعالیٰ نے اسنو‏ں ہر طرح د‏‏ی مال و دولت دتی، فیر اس شخص نو‏‏ں لیاندا گیا، تے اسنو‏ں اس د‏ی خوشیاں وکھائیاں گئیاں، فیر اسنو‏ں معلوم ہويا۔ اللہ تعالیٰ نے اس تو‏ں فرمایا؛ توں اوہدے نال کی کیتا؟ اوس بندے نے جواب دتا; کوئی وی راہ نئیں اے جہنوں تسی پیار کردے او جہنوں میں پچھے چھڈ دیواں۔ ابو عبد الرحمن نے فرمایا؛ مطلب میں کسی اجہی شے نو نئیں جانندا جہنوں تسی اینا پسند کردے او جنا کہ میں اس وچ سرمایہ کاری کرنا چاہنا واں جدوں تک کہ میں اس وچ تہاڈی وجہ توں سرمایہ کاری نئیں کیتی۔ اللہ فرماندا اے؛ تُسی جھوٹ بولدے او، لیکن ایس لئی کہ ایہ آکھیا جا سکے؛ اوہ اک سخی بندہ سی، اس لی ایہ آکھیا گیا۔ فیر اوس بندے نو لے جان دا حکم دتا گیا تے اوہدے چہرے توں پھڑ کے گھسیٹیا جائے جدوں تیکر کہ اوہنوں جہنم چ نئیں سُٹ دتا جائے'۔