Tata cara haji wada' Rasulullah

حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عَمَّارٍ حَدَّثَنَا حَاتِمُ بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَدَخَلْنَا عَلَى جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ فَلَمَّا انْتَهَيْنَا إِلَيْهِ سَأَلَ عَنْ الْقَوْمِ حَتَّى انْتَهَى إِلَيَّ فَقُلْتُ أَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَلِيِّ بْنِ الْحُسَيْنِ فَأَهْوَى بِيَدِهِ إِلَى رَأْسِي فَحَلَّ زِرِّي الْأَعْلَى ثُمَّ حَلَّ زِرِّي الْأَسْفَلَ ثُمَّ وَضَعَ كَفَّهُ بَيْنَ ثَدْيَيَّ وَأَنَا يَوْمَئِذٍ غُلَامٌ شَابٌّ فَقَالَ مَرْحَبًا بِكَ سَلْ عَمَّا شِئْتَ فَسَأَلْتُهُ وَهُوَ أَعْمَى فَجَاءَ وَقْتُ الصَّلَاةِ فَقَامَ فِي نِسَاجَةٍ مُلْتَحِفًا بِهَا كُلَّمَا وَضَعَهَا عَلَى مَنْكِبَيْهِ رَجَعَ طَرَفَاهَا إِلَيْهِ مِنْ صِغَرِهَا وَرِدَاؤُهُ إِلَى جَانِبِهِ عَلَى الْمِشْجَبِ فَصَلَّى بِنَا فَقُلْتُ أَخْبِرْنَا عَنْ حَجَّةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ بِيَدِهِ فَعَقَدَ تِسْعًا وَقَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَكَثَ تِسْعَ سِنِينَ لَمْ يَحُجَّ فَأَذَّنَ فِي النَّاسِ فِي الْعَاشِرَةِ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَاجٌّ فَقَدِمَ الْمَدِينَةَ بَشَرٌ كَثِيرٌ كُلُّهُمْ يَلْتَمِسُ أَنْ يَأْتَمَّ بِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَيَعْمَلَ بِمِثْلِ عَمَلِهِ فَخَرَجَ وَخَرَجْنَا مَعَهُ فَأَتَيْنَا ذَا الْحُلَيْفَةِ فَوَلَدَتْ أَسْمَاءُ بِنْتُ عُمَيْسٍ مُحَمَّدَ بْنَ أَبِي بَكْرٍ فَأَرْسَلَتْ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَيْفَ أَصْنَعُ قَالَ اغْتَسِلِي وَاسْتَثْفِرِي بِثَوْبٍ وَأَحْرِمِي فَصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْمَسْجِدِ ثُمَّ رَكِبَ الْقَصْوَاءَ حَتَّى إِذَا اسْتَوَتْ بِهِ نَاقَتُهُ عَلَى الْبَيْدَاءِ قَالَ جَابِرٌ نَظَرْتُ إِلَى مَدِّ بَصَرِي مِنْ بَيْنِ يَدَيْهِ بَيْنَ رَاكِبٍ وَمَاشٍ وَعَنْ يَمِينِهِ مِثْلُ ذَلِكَ وَعَنْ يَسَارِهِ مِثْلُ ذَلِك وَمِنْ خَلْفِهِ مِثْلُ ذَلِكَ وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَيْنَ أَظْهُرِنَا وَعَلَيْهِ يَنْزِلُ الْقُرْآنُ وَهُوَ يَعْرِفُ تَأْوِيلَهُ مَا عَمِلَ بِهِ مِنْ شَيْءٍ عَمِلْنَا بِهِ فَأَهَلَّ بِالتَّوْحِيدِ لَبَّيْكَ اللَّهُمَّ لَبَّيْكَ لَبَّيْكَ لَا شَرِيكَ لَكَ لَبَّيْكَ إِنَّ الْحَمْدَ وَالنِّعْمَةَ لَكَ وَالْمُلْكَ لَا شَرِيكَ لَكَ وَأَهَلَّ النَّاسُ بِهَذَا الَّذِي يُهِلُّونَ بِهِ فَلَمْ يَرُدَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَيْهِمْ شَيْئًا مِنْهُ وَلَزِمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَلْبِيَتَهُ قَالَ جَابِرٌ لَسْنَا نَنْوِي إِلَّا الْحَجَّ لَسْنَا نَعْرِفُ الْعُمْرَةَ حَتَّى إِذَا أَتَيْنَا الْبَيْتَ مَعَهُ اسْتَلَمَ الرُّكْنَ فَرَمَلَ ثَلَاثًا وَمَشَى أَرْبَعًا ثُمَّ قَامَ إِلَى مَقَامِ إِبْرَاهِيمَ فَقَالَ{ وَاتَّخِذُوا مِنْ مَقَامِ إِبْرَاهِيمَ مُصَلًّى }فَجَعَلَ الْمَقَامَ بَيْنَهُ وَبَيْنَ الْبَيْتِ فَكَانَ أَبِي يَقُولُ وَلَا أَعْلَمُهُ إِلَّا ذَكَرَهُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّهُ كَانَ يَقْرَأُ فِي الرَّكْعَتَيْنِ قُلْ يَا أَيُّهَا الْكَافِرُونَ وَ قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ ثُمَّ رَجَعَ إِلَى الْبَيْتِ فَاسْتَلَمَ الرُّكْنَ ثُمَّ خَرَجَ مِنْ الْبَابِ إِلَى الصَّفَا حَتَّى إِذَا دَنَا مِنْ الصَّفَا قَرَأَ{ إِنَّ الصَّفَا وَالْمَرْوَةَ مِنْ شَعَائِرِ اللَّهِ }نَبْدَأُ بِمَا بَدَأَ اللَّهُ بِهِ فَبَدَأَ بِالصَّفَا فَرَقِيَ عَلَيْهِ حَتَّى رَأَى الْبَيْتَ فَكَبَّرَ اللَّهَ وَهَلَّلَهُ وَحَمِدَهُ وَقَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الْحَمْدُ يُحْيِي وَيُمِيتُ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ أَنْجَزَ وَعْدَهُ وَنَصَرَ عَبْدَهُ وَهَزَمَ الْأَحْزَابَ وَحْدَهُ ثُمَّ دَعَا بَيْنَ ذَلِكَ وَقَالَ مِثْلَ هَذَا ثَلَاثَ مَرَّاتٍ ثُمَّ نَزَلَ إِلَى الْمَرْوَةِ فَمَشَى حَتَّى إِذَا انْصَبَّتْ قَدَمَاهُ رَمَلَ فِي بَطْنِ الْوَادِي حَتَّى إِذَا صَعِدَتَا يَعْنِي قَدَمَاهُ مَشَى حَتَّى أَتَى الْمَرْوَةَ فَفَعَلَ عَلَى الْمَرْوَةِ كَمَا فَعَلَ عَلَى الصَّفَا فَلَمَّا كَانَ آخِرُ طَوَافِهِ عَلَى الْمَرْوَةِ قَالَ لَوْ أَنِّي اسْتَقْبَلْتُ مِنْ أَمْرِي مَا اسْتَدْبَرْتُ لَمْ أَسُقْ الْهَدْيَ وَجَعَلْتُهَا عُمْرَةً فَمَنْ كَانَ مِنْكُمْ لَيْسَ مَعَهُ هَدْيٌ فَلْيَحْلِلْ وَلْيَجْعَلْهَا عُمْرَةً فَحَلَّ النَّاسُ كُلُّهُمْ وَقَصَّرُوا إِلَّا النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ كَانَ مَعَهُ الْهَدْيُ فَقَامَ سُرَاقَةُ بْنُ مَالِكِ بْنِ جُعْشُمٍ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَلِعَامِنَا هَذَا أَمْ لِأَبَدِ الْأَبَدِ قَالَ فَشَبَّكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَصَابِعَهُ فِي الْأُخْرَى وَقَالَ دَخَلَتْ الْعُمْرَةُ فِي الْحَجِّ هَكَذَا مَرَّتَيْنِ لَا بَلْ لِأَبَدِ الْأَبَدِ قَالَ وَقَدِمَ عَلِيٌّ بِبُدْنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَوَجَدَ فَاطِمَةَ مِمَّنْ حَلَّ وَلَبِسَتْ ثِيَابًا صَبِيغًا وَاكْتَحَلَتْ فَأَنْكَرَ ذَلِكَ عَلَيْهَا عَلِيٌّ فَقَالَتْ أَمَرَنِي أَبِي بِهَذَا فَكَانَ عَلِيٌّ يَقُولُ بِالْعِرَاقِ فَذَهَبْتُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُحَرِّشًا عَلَى فَاطِمَةَ فِي الَّذِي صَنَعَتْهُ مُسْتَفْتِيًا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الَّذِي ذَكَرَتْ عَنْهُ وَأَنْكَرْتُ ذَلِكَ عَلَيْهَا فَقَالَ صَدَقَتْ صَدَقَتْ مَاذَا قُلْتُ حِينَ فَرَضْتَ الْحَجَّ قَالَ قُلْتُ اللَّهُمَّ إِنِّي أُهِلُّ بِمَا أَهَلَّ بِهِ رَسُولُكَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَإِنَّ مَعِي الْهَدْيَ فَلَا تَحِلَّ قَالَ فَكَانَ جَمَاعَةُ الْهَدْيِ الَّذِي جَاءَ بِهِ عَلِيٌّ مِنْ الْيَمَنِ وَالَّذِي أَتَى بِهِ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ الْمَدِينَةِ مِائَةً ثُمَّ حَلَّ النَّاسُ كُلُّهُمْ وَقَصَّرُوا إِلَّا النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ كَانَ مَعَهُ هَدْيٌ فَلَمَّا كَانَ يَوْمُ التَّرْوِيَةِ وَتَوَجَّهُوا إِلَى مِنًى أَهَلُّوا بِالْحَجِّ فَرَكِبَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَصَلَّى بِمِنًى الظُّهْرَ وَالْعَصْرَ وَالْمَغْرِبَ وَالْعِشَاءَ وَالصُّبْحَ ثُمَّ مَكَثَ قَلِيلًا حَتَّى طَلَعَتْ الشَّمْسُ وَأَمَرَ بِقُبَّةٍ مِنْ شَعَرٍ فَضُرِبَتْ لَهُ بِنَمِرَةَ فَسَارَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تَشُكُّ قُرَيْشٌ إِلَّا أَنَّهُ وَاقِفٌ عِنْدَ الْمَشْعَرِ الْحَرَامِ أَوْ الْمُزْدَلِفَةِ كَمَا كَانَتْ قُرَيْشٌ تَصْنَعُ فِي الْجَاهِلِيَّةِ فَأَجَازَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى أَتَى عَرَفَةَ فَوَجَدَ الْقُبَّةَ قَدْ ضُرِبَتْ لَهُ بِنَمِرَةَ فَنَزَلَ بِهَا حَتَّى إِذَا زَاغَتْ الشَّمْسُ أَمَرَ بِالْقَصْوَاءِ فَرُحِلَتْ لَهُ فَرَكِبَ حَتَّى أَتَى بَطْنَ الْوَادِي فَخَطَبَ النَّاسَ فَقَالَ إِنَّ دِمَاءَكُمْ وَأَمْوَالَكُمْ عَلَيْكُمْ حَرَامٌ كَحُرْمَةِ يَوْمِكُمْ هَذَا فِي شَهْرِكُمْ هَذَا فِي بَلَدِكُمْ هَذَا أَلَا وَإِنَّ كُلَّ شَيْءٍ مِنْ أَمْرِ الْجَاهِلِيَّةِ مَوْضُوعٌ تَحْتَ قَدَمَيَّ هَاتَيْنِ وَدِمَاءُ الْجَاهِلِيَّةِ مَوْضُوعَةٌ وَأَوَّلُ دَمٍ أَضَعُهُ دَمُ رَبِيعَةَ بْنِ الْحَارِثِ كَانَ مُسْتَرْضِعًا فِي بَنِي سَعْدٍ فَقَتَلَتْهُ هُذَيْلٌ وَرِبَا الْجَاهِلِيَّةِ مَوْضُوعٌ وَأَوَّلُ رِبًا أَضَعُهُ رِبَانَا رِبَا الْعَبَّاسِ بْنِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ فَإِنَّهُ مَوْضُوعٌ كُلُّهُ فَاتَّقُوا اللَّهَ فِي النِّسَاءِ فَإِنَّكُمْ أَخَذْتُمُوهُنَّ بِأَمَانَةِ اللَّهِ وَاسْتَحْلَلْتُمْ فُرُوجَهُنَّ بِكَلِمَةِ اللَّهِ وَإِنَّ لَكُمْ عَلَيْهِنَّ أَنْ لَا يُوطِئْنَ فُرُشَكُمْ أَحَدًا تَكْرَهُونَهُ فَإِنْ فَعَلْنَ ذَلِكَ فَاضْرِبُوهُنَّ ضَرْبًا غَيْرَ مُبَرِّحٍ وَلَهُنَّ عَلَيْكُمْ رِزْقُهُنَّ وَكِسْوَتُهُنَّ بِالْمَعْرُوفِ وَقَدْ تَرَكْتُ فِيكُمْ مَا لَمْ تَضِلُّوا إِنْ اعْتَصَمْتُمْ بِهِ كِتَابَ اللَّهِ وَأَنْتُمْ مَسْئُولُونَ عَنِّي فَمَا أَنْتُمْ قَائِلُونَ قَالُوا نَشْهَدُ أَنَّكَ قَدْ بَلَّغْتَ وَأَدَّيْتَ وَنَصَحْتَ فَقَالَ بِإِصْبَعِهِ السَّبَّابَةِ إِلَى السَّمَاءِ وَيَنْكُبُهَا إِلَى النَّاسِ اللَّهُمَّ اشْهَدْ اللَّهُمَّ اشْهَدْ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ ثُمَّ أَذَّنَ بِلَالٌ ثُمَّ أَقَامَ فَصَلَّى الظُّهْرَ ثُمَّ أَقَامَ فَصَلَّى الْعَصْرَ وَلَمْ يُصَلِّ بَيْنَهُمَا شَيْئًا ثُمَّ رَكِبَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى أَتَى الْمَوْقِفَ فَجَعَلَ بَطْنَ نَاقَتِهِ إِلَى الصَّخَرَاتِ وَجَعَلَ حَبْلَ الْمُشَاةِ بَيْنَ يَدَيْهِ وَاسْتَقْبَلَ الْقِبْلَةَ فَلَمْ يَزَلْ وَاقِفًا حَتَّى غَرَبَتْ الشَّمْسُ وَذَهَبَتْ الصُّفْرَةُ قَلِيلًا حَتَّى غَابَ الْقُرْصُ وَأَرْدَفَ أُسَامَةَ بْنَ زَيْدٍ خَلْفَهُ فَدَفَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَدْ شَنَقَ الْقَصْوَاءَ بِالزِّمَامِ حَتَّى إِنَّ رَأْسَهَا لَيُصِيبُ مَوْرِكَ رَحْلِهِ وَيَقُولُ بِيَدِهِ الْيُمْنَى أَيُّهَا النَّاسُ السَّكِينَةَ السَّكِينَةَ كُلَّمَا أَتَى حَبْلًا مِنْ الْحِبَالِ أَرْخَى لَهَا قَلِيلًا حَتَّى تَصْعَدَ ثُمَّ أَتَى الْمُزْدَلِفَةَ فَصَلَّى بِهَا الْمَغْرِبَ وَالْعِشَاءَ بِأَذَانٍ وَاحِدٍ وَإِقَامَتَيْنِ وَلَمْ يُصَلِّ بَيْنَهُمَا شَيْئًا ثُمَّ اضْطَجَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى طَلَعَ الْفَجْرُ فَصَلَّى الْفَجْرَ حِينَ تَبَيَّنَ لَهُ الصُّبْحُ بِأَذَانٍ وَإِقَامَةٍ ثُمَّ رَكِبَ الْقَصْوَاءَ حَتَّى أَتَى الْمَشْعَرَ الْحَرَامَ فَرَقِيَ عَلَيْهِ فَحَمِدَ اللَّهَ وَكَبَّرَهُ وَهَلَّلَهُ فَلَمْ يَزَلْ وَاقِفًا حَتَّى أَسْفَرَ جِدًّا ثُمَّ دَفَعَ قَبْلَ أَنْ تَطْلُعَ الشَّمْسُ وَأَرْدَفَ ال

हे आम्हाला [हिशाम इब्न अम्मार] यांनी सांगितले; हे आम्हाला [हातिम इब्न इस्माईल] यांनी सांगितले; हे आम्हाला [जाफर इब्न मुहम्मद] यांनी त्यांच्या वडिलांकडून सांगितले, ज्यांनी म्हटले: "मी एकदा [जाबिर इब्न अब्दुल्लाह] यांना भेटायला गेलो होतो. जेव्हा आम्ही त्यांना भेटलो, तेव्हा त्यांनी लोकांच्या कल्याणाबद्दल विचारले, जोपर्यंत त्यांनी माझ्याबद्दल विचारले नाही. मग मी उत्तर दिले, 'मी मुहम्मद बिन अली बिन हुसैन आहे.' त्यानंतर त्याने माझे वरचे व खालचे कपडे उघडत माझ्या डोक्यावर हात ठेवला, आणि मग त्याने आपले खांदे माझ्या व माझ्या छातीच्या मधोमध ठेवले—त्या वेळी मी अजूनही किशोरवयीन होतो. त्याने म्हटले, 'स्वागत आहे, जे काही तुला हवे ते विचार.' मी त्याला अंध असताना विचारले. प्रार्थनेचा वेळ येताच तो आपल्या नमाजच्या चटईवर उभा राहिला; जेव्हा तो आपले टाचे चटईच्या कडांवर ठेवायचा, तेव्हा चटई इतकी लहान असल्यामुळे ती ताणायची, त्याच वेळी त्याचा चादर खांद्यावर पडलेला असायचा, आणि त्याने आमची नमाज चालवली.' मग मी विचारले, 'आम्हाला सांगा की अल्लाहचे प्रेषित (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) यांनी हज कसे केले!' मग त्याने हात हलवून नऊ (बोटं) दाखवली आणि म्हणाला; 'खरोखर, अल्लाहचे प्रेषित, त्यांच्यावर अल्लाहची शांती आणि आशीर्वाद असोत, नऊ वर्षे मदीनामध्येच राहिले आणि हज केले नाहीत, मग दहाव्या वर्षी त्यांनी लोकांना हज करण्यासाठी बोलावले.' अल्लाहचे प्रेषित, त्यांच्यावर अल्लाहची शान्ती आणि आशीर्वाद असोत, हजसाठी निघाले, आणि अनेक लोक मदीना येथे आले; ते सर्व पैगंबर, त्यांच्यावर अल्लाहची शान्ती आणि आशीर्वाद असोत, यांच्यासोबत एकत्र येण्यास आणि त्यांनी जे केले तेच करण्यास इच्छुक होते. म्हणून ते निघाले, आणि आम्हीही त्यांच्यासोबत निघालो. जेव्हा आम्ही ذوالحليفه येथे पोहोचलो, तेव्हा असमा बिन्त उमेइस यांनी मुहम्मद इब्न अबू बक्र यांना जन्म दिला. मग पैगंबर (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) यांच्याकडे एक संदेशवाहक पाठवण्यात आला आणि विचारले, 'मला काय करायचे?' त्यांनी असमा (रज़ियल्लाहु अन्हा) यांना सांगितले, 'स्नान करा, स्वतःला घट्ट कपड्याने झाका आणि इहराम धारण करा.' मग अल्लाहचे प्रेषित, अल्लाहचे आशीर्वाद आणि शांती त्यांच्यावर असोत, आमच्यात होते, तेव्हा त्यांना कुरआन अवतरित होत होते आणि त्यांना त्याचा अर्थ चांगल्या प्रकारे माहित होता. ते जे काही करत, आम्हीही तसेच करत. त्यांनी जाहीर केले: अल्लाहचे संदेशवाहक (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) आमच्यात होते, तेव्हा त्यांना कुरआन अवतरित होत होते आणि त्यांना त्याचा अर्थ पूर्णपणे ज्ञात होता. ते जे काही करीत, आम्हीही तसेच करीत. त्यांनी तौहीदची घोषणा करताना आपला आवाज उंचावला आणि म्हणाले: 'अरे अल्लाह, मी तुझ्या आह्वानाला प्रतिसाद देतो. मी तुझ्या आह्वानाला प्रतिसाद देतो, मी तुझ्या आह्वानाला प्रतिसाद देतो. तुझ्याशी कोणताही भागीदार नाही; मी तुझ्या आह्वानाला प्रतिसाद देतो. खरोखरच, सर्व स्तुती, आशीर्वाद आणि राज्य फक्त तुझंच आहे; तुझ्याशी कोणताही भागीदार नाही.' लोकांनीही त्यांनी उच्चारलेल्या शब्दांसह आपले आवाज उठवले, आणि पैगंबर (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) यांनी त्यांच्या कृतीबद्दल काहीही म्हटले नाही. तो, त्यावर शांति आणि आशीर्वाद असोत, आपली तलबिया पठण करत राहिला. जबीर (अल्लाह त्यांच्यावर खुशाल होवो) यांनी पुन्हा सांगितले: 'आम्हाला हज करण्याशिवाय इतर कुठलाही हेतू नव्हता, आणि आम्हाला उम्राबद्दल काहीच माहिती नव्हती.' आम्ही त्याच्यासोबत अल्लाहच्या घरी पोहोचल्यावर, त्याने लगेच रुक्न (तवाफची सुरुवात होणारे ठिकाण) स्पर्श (चुंबन) केले, नंतर तीन फेऱ्या झपाट्याने केल्या आणि उरलेल्या चार फेऱ्या सामान्य गतीने चालत पूर्ण केल्या. मग तो मकाम इब्राहीमकडे गेला आणि हा आयत वाचला: 'आणि मकाम इब्राहीमला नमाजाची जागा बनवा.' त्याने स्वतःला मकाम इब्राहीम आणि अल्लाहच्या घरा (कबा) यांच्यामध्ये उभे केले. -माझ्या वडिलांनी सांगितले: - 'आणि मला पैगंबर (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) यांच्याकडून त्यांनी सांगितलेल्या व्यतिरिक्त दुसरा कोणताही स्रोत माहित नाही की पैगंबरांनी दोन रकातच्या प्रार्थनेत (मकामे इब्राहीम येथे) सूरह अल-काफिरून आणि सूरह अल-इखलास पठण केले.' मग तो अल्लाहच्या घराकडे परत आला, आणि रुक्नला (तवाफची सुरुवात होणारे ठिकाण) स्पर्श (चुंबन किंवा अभिवादन) केला, नंतर तो काबाच्या दरवाजातून बाहेर पडून जبل-ए-सफाकडे गेला. आणि जेव्हा तो सफाजवळ पोहोचला, तेव्हा त्याने पठण केले: 'निःसंशय, सफा आणि मरवा अल्लाहच्या चिन्हांपैकी आहेत; आम्ही त्याने (सई) सुरू केलेल्या गोष्टीनेच सुरुवात करतो.' त्याने सफा येथून सई सुरू केली, नंतर (टेकडीवर) चढला जोपर्यंत त्याला कबाह दिसू लागली, मग त्याने तक्बीर, तहरील आणि तहमीद उच्चारित केली आणि म्हणाला: 'अल्लाहशिवाय दुसरा देव नाही, त्याचा कोणीही साक्षीदार नाही. राज्य त्याच्याच आहे आणि सर्व स्तुती त्याच्याच आहे. तोच आहे जो जीव देतो आणि मृत्यू घडवतो, आणि त्याच्यावर सर्व गोष्टींवर सामर्थ्य आहे. अल्लाहव्यतिरिक्त कोणताही देव नाही, ज्याला कोणताही सहभागी नाही, जो आपले वचन पूर्ण करतो, आपल्या सेवकांना मदत करतो आणि सर्व गटांवर स्वतःच विजय मिळवतो.' मग त्याने या पाठ्यांच्या दरम्यान प्रार्थना केली, आणि अशा पाठ्यांची तीन वेळा पुनरावृत्ती केली. मग तो मर्वावर उतरला, आणि जेव्हा त्याचे पाय समतोल झाले, तेव्हा त्याने दऱ्यापलीकडे हलक्या गतीने धाव घेतली. जेव्हा त्याचे पाय चढले, तेव्हा तो मर्वावर पोहोचला. मरवावर त्याने सफावर जे केले तेच केले. आणि जेव्हा त्याचा तवाफ मरवावर संपला, तेव्हा त्याने म्हटले: 'जर मी ज्या गोष्टीकडे पाठ फिरवली आहे त्याचा सामना करावा लागला, तर मी हदी (बलिदान प्राणी) घेऊन जाणार नाही, आणि मी ते उमराह करीन. तुमच्यापैकी ज्यांनी बलिदान पशु आणला नाही, त्यांनी तहार्रुल करून त्याला उपासनेचा एक प्रकार बनवावा.' म्हणून पैगंबर (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) आणि ज्यांनी बलिदान पशु आणले होते, त्या वगळता सर्वांनी तहार्रुल करून आपले केस कापले. मग सुरक़ाह बिन मालिक बिन जुशूम उठले आणि म्हणाले, 'अल्लाहच्या पैगंबर, हे फक्त या वर्षासाठी आहे की सर्वकाळासाठी?'" (वार्ताहाराने) सांगितले, 'अल्लाहचे पैगंबर, त्यांच्यावर अल्लाहची शांती आणि कृपा असो, यांनी आपले बोटे गुंफून उत्तर दिले, "उम्रा हजमध्ये समाविष्ट आहे (हज तमत्तु'), आणि हे असेच केले जाते." त्याने हे दोनदा पुनरावृत्ती केली, मग म्हणाला: 'नाही (हे फक्त या वर्षी लागू आहे), परंतु सर्वकाळासाठी.' (वर्णक) म्हणाले: 'अली, ज्यांच्यावर अल्लाहचा आनंद होवो, पैगंबर (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) यांचे बलिदान करायचे उंटा (अल-हदी) घेऊन आले आणि त्यांनी फातिमाला रंगीत कपडे आणि सुरमा लावलेल्या डोळ्यांसह ताहल्लुल करणाऱ्यांमध्ये पाहिले.' अलीने तिला फटकारली, तेव्हा फातिमा म्हणाली: 'माझ्या वडिलांनी (पैगंबर, त्यावर शांति राहो) मला हे करण्यास सांगितले होते.' अली, अल्लाह त्यांच्यावर खुशाल राहो, इराकमध्ये म्हणाले: 'मग मी पैगंबरांकडे (त्यावर शांति राहो) सल्लामसलत करण्यासाठी गेलो आणि फातिमाच्या कृतीबद्दल तक्रार केली, ज्याला मी नापसंती दर्शवली होती. त्याने उत्तर दिले: 'ती (फatimah) बरोबर आहे, ती बरोबर आहे. तू पहिल्यांदा हज करण्याचा विचार केला तेव्हा मी काय म्हटले होते?' अली म्हणाले: 'मी म्हटले होते: "अरे अल्लाह, जसा तुझ्या पैगंबर (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) यांनी आपला आवाज उठवला, तसा मीही माझा आवाज उठवतो."' त्याने सांगितले: 'खरोखरच, मी बलिदानासाठी प्राणी आणले आहेत, त्यामुळे तू तहल्लुलमध्ये सहभागी होऊ नकोस.' (कथाकथक) म्हणाला: 'अली यांनी यमनहून आणलेल्या बलिदानाच्या प्राण्यांची आणि पैगंबर (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) यांनी मदीनाहून आणलेल्या प्राण्यांची संख्या एकशे होती. मग सर्वांनी ताहल्लुल करून केश कापले, पैगंबर (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) आणि ज्यांनी बलिदानाचे प्राणी आणले होते, ते वगळता. जेव्हा तर्वीयाचा दिवस आला, तेव्हा ते सर्व मीनाकडे रवाना झाले आणि हजचा इरादा जाहीर केला. पैगंबर (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) आपल्या वाहनावर चढले आणि तिथे त्यांनी दुपार, आसर, मग्रिब, इसा आणि फज्रची नमाज अदा केली. नंतर ते थोडा वेळ थांबले जोपर्यंत सूर्य उगवला, आणि त्यांनी मश'अर अल-हराम येथे तंबू उभारण्याचा आदेश दिला, त्यामुळे तो नमिराह येथे उभारण्यात आला. अल्लाहचे प्रेषित (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) यांनी कुरैश परंपरेनुसार पायी प्रवास केला, परंतु ते मश'अर अल-हराम किंवा मुज़दलिफा येथे थांबले. अल्लाहचे प्रेषित, त्यांच्यावर अल्लाहची शांती आणि आशीर्वाद असोत, अरफात पोहोचेपर्यंत पुढे निघाले. आणि जेव्हा ते नामिरा येथे उभारलेल्या गुंबदाजवळ पोहोचले, तेव्हा तेथे थांबले. सूर्यास्त होऊ लागल्यावर त्यांनी आपला ऊंट (काश्वा) आणण्याचा आदेश दिला, मग ते त्यावर स्वार होऊन दऱ्याच्या तळाशी पोहोचले. मग त्यांनी लोकांना उपदेश केला: 'खरोखर, तुमचे रक्त, तुमची संपत्ती, तुमचा सन्मान आणि तुमची प्रतिष्ठा यांना परस्पर हानी पोहोचवणे निषिद्ध आहे, जसे हा दिवस, हा महिना आणि ही भूमी तुमच्यासाठी निषिद्ध आहे; लक्षात ठेवा, खरोखर जाहिलिय्याह काळातील सर्व गोष्टी माझ्या पायाखाली तुडवल्या गेल्या आहेत, जाहिलीयाहचे रक्त घृणास्पद बनवले गेले आहे, आणि मी जे पहिले रक्त घृणास्पद केले आहे ते रबीआ बिन हारिसचे आहे (ज्याने एकदा बनी साद कडून दूध मागितले होते आणि नंतर हुदैलने त्याची हत्या केली होती); जाहिलीयाहचा व्याजदर रद्द करण्यात आला आहे, आणि मी जो पहिला व्याजदर रद्द केला आहे तो आमचा स्वतःचा व्याजदर आहे, म्हणजे अब्बास बिन अब्दुल मुत्तलिब यांनी घेतलेला व्याजदर; ते सर्व रद्द करण्यात आले आहे. म्हणून तुमच्या पत्नींबाबत अल्लाहची भीती बाळगा, कारण तुम्ही त्यांना अल्लाहच्या विश्वासाने पत्नी म्हणून स्वीकारले आहे आणि अल्लाहच्या शब्दांनी त्यांच्या गुप्तांगांना वैध केले आहे. खरोखरच, तुमचा त्यांच्यावर हक्क आहे की त्यांनी तुम्हाला नापसंत असलेल्या कोणालाही तुमच्या पलंगावर झोपू देऊ नये. जर तुमच्या पत्नींनी असे केले, तर त्यांना दुखापत होणार नाही अशा प्रकारे मारहाण करा. आणि तुमच्यावर त्यांची योग्य सोय आणि योग्य वस्त्रोपचार करण्याची जबाबदारी आहे. मी तुमच्याकडे दोन गोष्टी सोडून जातो; जर तुम्ही त्या दोन्हीची घट्ट पकड ठेवली, तर तुम्ही कधीच वाट चुकणार नाही: एक म्हणजे अल्लाहचे पुस्तक. आणि तुम्ही माझ्याकडे जबाबदार आहात. मग तुम्हाला काय सांगायचे आहे?' त्यांनी उत्तर दिले, 'आम्ही साक्षी देतो की तुम्ही संदेश पोहोचवला, तुमचे कर्तव्य पार पाडले आणि सल्ला दिला.' मग त्यांनी आकाशाकडे बोट दाखवत म्हटले, 'अरे अल्लाह, साक्षी दे! अरे अल्लाह, साक्षी दे.' हे त्यांनी तीन वेळा पुनरावृत्ती केली. मग बिलाल यांनी अजान दिली, त्यानंतर इक़ामत दिली, आणि त्यांनी झुहरची नमाज अदा केली. (त्यानंतर) बिलाल यांनी पुन्हा इक़ामत दिली, आणि त्यांनी असरची नमाज अदा केली; या दोन नमाजांच्या मध्ये त्यांनी इतर कोणतीही नमाज अदा केली नाही. मग अल्लाहचे पैगंबर (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) आपल्या सवारीवर चढले आणि उभ्या राहण्याच्या ठिकाणी पोहोचले. मग त्यांनी आपली उंट गुडघे टेकवली (ज्यामुळे तिचे पोट जमिनीला लागले) आणि तिच्या समोर पट्टा ठेवला, नंतर त्यांनी क़िब्ला तर्फे मुखावळ केली. ते वुकूफमध्ये उभे राहिले जोपर्यंत सूर्य मावळला आणि पिवळसर प्रकाश काहीसा कमी झाला, आणि सूर्य पूर्णपणे अस्त झाला. मग त्यांनी उसामा बिन साद यांना पाठीवर बसवून प्रस्थान केले. त्यांनी काश्वाला लगाड्याने बांधले, ज्यामुळे तिचे डोकं जवळजवळ त्यांच्या सवारीच्या वाहनाच्या तळाशी लागत होते. त्यांनी उजव्या हाताने इशारा करून म्हटले: 'अरे लोकांनो, शांत व्हा, शांत व्हा!' प्रत्येक वेळी त्यांनी आपल्या उंटाच्या लगाड्या सैल केल्या, तेव्हा उंट थोडासा शांत व्हायचा आणि तो थोडा वर उचलायचा. मग तो मुझदलिफा येथे पोहोचला, जिथे त्याने मगरिब आणि इशा या नमाजांची एकच अजान आणि दोन इक़ामत करून अदा केली. आणि त्या दोन नमाजांच्या मध्ये त्याने कोणताही नमाज अदा केला नाही. मग तो, अल्लाहची शान आणि आशीर्वाद त्याच्यावर असोत, पहाटेपर्यंत झोपला. पहाटेचा वेळ स्पष्ट होताच त्याने फज्र नमाज एकच अजान आणि एकच इक़ामत करून अदा केला. मग तो काश्वावर स्वार होऊन मशआरि हरामपर्यंत पोहोचला, तेथे त्याने टेकडीवर चढून अल्लाहची स्तुती (तह्मिद), त्याची महिमा (तकबीर) आणि त्याच्या एकतेची घोषणा (तह्लील) केली. त्याने सूर्य पूर्णपणे उगवला पर्यंत वुकूफ सुरू ठेवला, नंतर सूर्योदयापूर्वी प्रस्थान केले. त्यांच्यासोबत फदल इब्न अब्बास होते (सुंदर केस, गोरी त्वचा आणि आकर्षक रूप असलेले). जेव्हा पैगंबर सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम निघाले, तेव्हा ते धावत असलेल्या महिलांजवळून गेले, त्यांनी त्यांकडे पाहिले आणि आपला हात दुसऱ्या बाजूला वळवला. त्याच वेळी फदलनेही आपले चेहरा दुसऱ्या बाजूला वळवला. मुहासर येथे पोहोचल्यावर, तो थोड्या अंतरावर गेला आणि नंतर जुमराह अल-कुब्रा (अकाबाह) कडे जाणारा लहान मार्ग धरला, आणि थेट झाडाजवळील जुमराह येथे पोहोचला. त्यानंतर त्याने सात खडे फेकले, प्रत्येक फेकताना तक्बीर म्हटली, आणि फेकण्यासाठी त्याने गुळे (slingstones) इतक्या आकाराचे खडे वापरले. त्याने ते दऱ्याच्या तळापासून फेकले. नंतर तो बलिदानाच्या ठिकाणी गेला. तिथे त्याने स्वतः ६३ बलिदानाची प्राणी कापली आणि उरलेली प्राणी, तसेच आपले स्वतःचे बलिदानाचे प्राणी अली यांच्याकडे सोपवले. त्यानंतर त्याने आदेश दिला की कापलेल्या प्रत्येक प्राण्यापासून मासाचा एक तुकडा वेगळा ठेवून एका मोठ्या भांड्यात टाकून शिजवावा. अल्लाहचे प्रेषित आणि अली यांनी मांस खाल्ले आणि सूप प्याले. नंतर अल्लाहचे प्रेषित, अल्लाहची कृपा आणि शांती त्यांच्यावर असो, काबाकडे (तवाफ अल-इफादा करण्यासाठी) निघाले, मग त्यांनी मक्कामध्ये झुहरची नमाज अदा केली आणि झमझमचे पाणी काढत असलेल्या बनी अब्दुल मुथ्थलिब यांच्याकडे गेले. त्यांनी म्हटले: 'अरे बानी मुथल्लिब, जर लोकांनी तुम्हाला प्यायला देण्यात मात केली नसती, तर मी नक्कीच त्या स्पर्धेत तुमच्यासोबत सहभागी झालो असतो.' मग त्यांनी त्यांना (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) एक बादली दिली, आणि त्यांनी त्यातून प्यायले.