Hadith Representative
Tata cara haji wada' Rasulullah
Imam Ibnu Majah : 3065حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عَمَّارٍ حَدَّثَنَا حَاتِمُ بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَدَخَلْنَا عَلَى جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ فَلَمَّا انْتَهَيْنَا إِلَيْهِ سَأَلَ عَنْ الْقَوْمِ حَتَّى انْتَهَى إِلَيَّ فَقُلْتُ أَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَلِيِّ بْنِ الْحُسَيْنِ فَأَهْوَى بِيَدِهِ إِلَى رَأْسِي فَحَلَّ زِرِّي الْأَعْلَى ثُمَّ حَلَّ زِرِّي الْأَسْفَلَ ثُمَّ وَضَعَ كَفَّهُ بَيْنَ ثَدْيَيَّ وَأَنَا يَوْمَئِذٍ غُلَامٌ شَابٌّ فَقَالَ مَرْحَبًا بِكَ سَلْ عَمَّا شِئْتَ فَسَأَلْتُهُ وَهُوَ أَعْمَى فَجَاءَ وَقْتُ الصَّلَاةِ فَقَامَ فِي نِسَاجَةٍ مُلْتَحِفًا بِهَا كُلَّمَا وَضَعَهَا عَلَى مَنْكِبَيْهِ رَجَعَ طَرَفَاهَا إِلَيْهِ مِنْ صِغَرِهَا وَرِدَاؤُهُ إِلَى جَانِبِهِ عَلَى الْمِشْجَبِ فَصَلَّى بِنَا فَقُلْتُ أَخْبِرْنَا عَنْ حَجَّةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ بِيَدِهِ فَعَقَدَ تِسْعًا وَقَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَكَثَ تِسْعَ سِنِينَ لَمْ يَحُجَّ فَأَذَّنَ فِي النَّاسِ فِي الْعَاشِرَةِ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَاجٌّ فَقَدِمَ الْمَدِينَةَ بَشَرٌ كَثِيرٌ كُلُّهُمْ يَلْتَمِسُ أَنْ يَأْتَمَّ بِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَيَعْمَلَ بِمِثْلِ عَمَلِهِ فَخَرَجَ وَخَرَجْنَا مَعَهُ فَأَتَيْنَا ذَا الْحُلَيْفَةِ فَوَلَدَتْ أَسْمَاءُ بِنْتُ عُمَيْسٍ مُحَمَّدَ بْنَ أَبِي بَكْرٍ فَأَرْسَلَتْ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَيْفَ أَصْنَعُ قَالَ اغْتَسِلِي وَاسْتَثْفِرِي بِثَوْبٍ وَأَحْرِمِي فَصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْمَسْجِدِ ثُمَّ رَكِبَ الْقَصْوَاءَ حَتَّى إِذَا اسْتَوَتْ بِهِ نَاقَتُهُ عَلَى الْبَيْدَاءِ قَالَ جَابِرٌ نَظَرْتُ إِلَى مَدِّ بَصَرِي مِنْ بَيْنِ يَدَيْهِ بَيْنَ رَاكِبٍ وَمَاشٍ وَعَنْ يَمِينِهِ مِثْلُ ذَلِكَ وَعَنْ يَسَارِهِ مِثْلُ ذَلِك وَمِنْ خَلْفِهِ مِثْلُ ذَلِكَ وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَيْنَ أَظْهُرِنَا وَعَلَيْهِ يَنْزِلُ الْقُرْآنُ وَهُوَ يَعْرِفُ تَأْوِيلَهُ مَا عَمِلَ بِهِ مِنْ شَيْءٍ عَمِلْنَا بِهِ فَأَهَلَّ بِالتَّوْحِيدِ لَبَّيْكَ اللَّهُمَّ لَبَّيْكَ لَبَّيْكَ لَا شَرِيكَ لَكَ لَبَّيْكَ إِنَّ الْحَمْدَ وَالنِّعْمَةَ لَكَ وَالْمُلْكَ لَا شَرِيكَ لَكَ وَأَهَلَّ النَّاسُ بِهَذَا الَّذِي يُهِلُّونَ بِهِ فَلَمْ يَرُدَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَيْهِمْ شَيْئًا مِنْهُ وَلَزِمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَلْبِيَتَهُ قَالَ جَابِرٌ لَسْنَا نَنْوِي إِلَّا الْحَجَّ لَسْنَا نَعْرِفُ الْعُمْرَةَ حَتَّى إِذَا أَتَيْنَا الْبَيْتَ مَعَهُ اسْتَلَمَ الرُّكْنَ فَرَمَلَ ثَلَاثًا وَمَشَى أَرْبَعًا ثُمَّ قَامَ إِلَى مَقَامِ إِبْرَاهِيمَ فَقَالَ{ وَاتَّخِذُوا مِنْ مَقَامِ إِبْرَاهِيمَ مُصَلًّى }فَجَعَلَ الْمَقَامَ بَيْنَهُ وَبَيْنَ الْبَيْتِ فَكَانَ أَبِي يَقُولُ وَلَا أَعْلَمُهُ إِلَّا ذَكَرَهُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّهُ كَانَ يَقْرَأُ فِي الرَّكْعَتَيْنِ قُلْ يَا أَيُّهَا الْكَافِرُونَ وَ قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ ثُمَّ رَجَعَ إِلَى الْبَيْتِ فَاسْتَلَمَ الرُّكْنَ ثُمَّ خَرَجَ مِنْ الْبَابِ إِلَى الصَّفَا حَتَّى إِذَا دَنَا مِنْ الصَّفَا قَرَأَ{ إِنَّ الصَّفَا وَالْمَرْوَةَ مِنْ شَعَائِرِ اللَّهِ }نَبْدَأُ بِمَا بَدَأَ اللَّهُ بِهِ فَبَدَأَ بِالصَّفَا فَرَقِيَ عَلَيْهِ حَتَّى رَأَى الْبَيْتَ فَكَبَّرَ اللَّهَ وَهَلَّلَهُ وَحَمِدَهُ وَقَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الْحَمْدُ يُحْيِي وَيُمِيتُ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ أَنْجَزَ وَعْدَهُ وَنَصَرَ عَبْدَهُ وَهَزَمَ الْأَحْزَابَ وَحْدَهُ ثُمَّ دَعَا بَيْنَ ذَلِكَ وَقَالَ مِثْلَ هَذَا ثَلَاثَ مَرَّاتٍ ثُمَّ نَزَلَ إِلَى الْمَرْوَةِ فَمَشَى حَتَّى إِذَا انْصَبَّتْ قَدَمَاهُ رَمَلَ فِي بَطْنِ الْوَادِي حَتَّى إِذَا صَعِدَتَا يَعْنِي قَدَمَاهُ مَشَى حَتَّى أَتَى الْمَرْوَةَ فَفَعَلَ عَلَى الْمَرْوَةِ كَمَا فَعَلَ عَلَى الصَّفَا فَلَمَّا كَانَ آخِرُ طَوَافِهِ عَلَى الْمَرْوَةِ قَالَ لَوْ أَنِّي اسْتَقْبَلْتُ مِنْ أَمْرِي مَا اسْتَدْبَرْتُ لَمْ أَسُقْ الْهَدْيَ وَجَعَلْتُهَا عُمْرَةً فَمَنْ كَانَ مِنْكُمْ لَيْسَ مَعَهُ هَدْيٌ فَلْيَحْلِلْ وَلْيَجْعَلْهَا عُمْرَةً فَحَلَّ النَّاسُ كُلُّهُمْ وَقَصَّرُوا إِلَّا النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ كَانَ مَعَهُ الْهَدْيُ فَقَامَ سُرَاقَةُ بْنُ مَالِكِ بْنِ جُعْشُمٍ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَلِعَامِنَا هَذَا أَمْ لِأَبَدِ الْأَبَدِ قَالَ فَشَبَّكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَصَابِعَهُ فِي الْأُخْرَى وَقَالَ دَخَلَتْ الْعُمْرَةُ فِي الْحَجِّ هَكَذَا مَرَّتَيْنِ لَا بَلْ لِأَبَدِ الْأَبَدِ قَالَ وَقَدِمَ عَلِيٌّ بِبُدْنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَوَجَدَ فَاطِمَةَ مِمَّنْ حَلَّ وَلَبِسَتْ ثِيَابًا صَبِيغًا وَاكْتَحَلَتْ فَأَنْكَرَ ذَلِكَ عَلَيْهَا عَلِيٌّ فَقَالَتْ أَمَرَنِي أَبِي بِهَذَا فَكَانَ عَلِيٌّ يَقُولُ بِالْعِرَاقِ فَذَهَبْتُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُحَرِّشًا عَلَى فَاطِمَةَ فِي الَّذِي صَنَعَتْهُ مُسْتَفْتِيًا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الَّذِي ذَكَرَتْ عَنْهُ وَأَنْكَرْتُ ذَلِكَ عَلَيْهَا فَقَالَ صَدَقَتْ صَدَقَتْ مَاذَا قُلْتُ حِينَ فَرَضْتَ الْحَجَّ قَالَ قُلْتُ اللَّهُمَّ إِنِّي أُهِلُّ بِمَا أَهَلَّ بِهِ رَسُولُكَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَإِنَّ مَعِي الْهَدْيَ فَلَا تَحِلَّ قَالَ فَكَانَ جَمَاعَةُ الْهَدْيِ الَّذِي جَاءَ بِهِ عَلِيٌّ مِنْ الْيَمَنِ وَالَّذِي أَتَى بِهِ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ الْمَدِينَةِ مِائَةً ثُمَّ حَلَّ النَّاسُ كُلُّهُمْ وَقَصَّرُوا إِلَّا النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ كَانَ مَعَهُ هَدْيٌ فَلَمَّا كَانَ يَوْمُ التَّرْوِيَةِ وَتَوَجَّهُوا إِلَى مِنًى أَهَلُّوا بِالْحَجِّ فَرَكِبَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَصَلَّى بِمِنًى الظُّهْرَ وَالْعَصْرَ وَالْمَغْرِبَ وَالْعِشَاءَ وَالصُّبْحَ ثُمَّ مَكَثَ قَلِيلًا حَتَّى طَلَعَتْ الشَّمْسُ وَأَمَرَ بِقُبَّةٍ مِنْ شَعَرٍ فَضُرِبَتْ لَهُ بِنَمِرَةَ فَسَارَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تَشُكُّ قُرَيْشٌ إِلَّا أَنَّهُ وَاقِفٌ عِنْدَ الْمَشْعَرِ الْحَرَامِ أَوْ الْمُزْدَلِفَةِ كَمَا كَانَتْ قُرَيْشٌ تَصْنَعُ فِي الْجَاهِلِيَّةِ فَأَجَازَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى أَتَى عَرَفَةَ فَوَجَدَ الْقُبَّةَ قَدْ ضُرِبَتْ لَهُ بِنَمِرَةَ فَنَزَلَ بِهَا حَتَّى إِذَا زَاغَتْ الشَّمْسُ أَمَرَ بِالْقَصْوَاءِ فَرُحِلَتْ لَهُ فَرَكِبَ حَتَّى أَتَى بَطْنَ الْوَادِي فَخَطَبَ النَّاسَ فَقَالَ إِنَّ دِمَاءَكُمْ وَأَمْوَالَكُمْ عَلَيْكُمْ حَرَامٌ كَحُرْمَةِ يَوْمِكُمْ هَذَا فِي شَهْرِكُمْ هَذَا فِي بَلَدِكُمْ هَذَا أَلَا وَإِنَّ كُلَّ شَيْءٍ مِنْ أَمْرِ الْجَاهِلِيَّةِ مَوْضُوعٌ تَحْتَ قَدَمَيَّ هَاتَيْنِ وَدِمَاءُ الْجَاهِلِيَّةِ مَوْضُوعَةٌ وَأَوَّلُ دَمٍ أَضَعُهُ دَمُ رَبِيعَةَ بْنِ الْحَارِثِ كَانَ مُسْتَرْضِعًا فِي بَنِي سَعْدٍ فَقَتَلَتْهُ هُذَيْلٌ وَرِبَا الْجَاهِلِيَّةِ مَوْضُوعٌ وَأَوَّلُ رِبًا أَضَعُهُ رِبَانَا رِبَا الْعَبَّاسِ بْنِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ فَإِنَّهُ مَوْضُوعٌ كُلُّهُ فَاتَّقُوا اللَّهَ فِي النِّسَاءِ فَإِنَّكُمْ أَخَذْتُمُوهُنَّ بِأَمَانَةِ اللَّهِ وَاسْتَحْلَلْتُمْ فُرُوجَهُنَّ بِكَلِمَةِ اللَّهِ وَإِنَّ لَكُمْ عَلَيْهِنَّ أَنْ لَا يُوطِئْنَ فُرُشَكُمْ أَحَدًا تَكْرَهُونَهُ فَإِنْ فَعَلْنَ ذَلِكَ فَاضْرِبُوهُنَّ ضَرْبًا غَيْرَ مُبَرِّحٍ وَلَهُنَّ عَلَيْكُمْ رِزْقُهُنَّ وَكِسْوَتُهُنَّ بِالْمَعْرُوفِ وَقَدْ تَرَكْتُ فِيكُمْ مَا لَمْ تَضِلُّوا إِنْ اعْتَصَمْتُمْ بِهِ كِتَابَ اللَّهِ وَأَنْتُمْ مَسْئُولُونَ عَنِّي فَمَا أَنْتُمْ قَائِلُونَ قَالُوا نَشْهَدُ أَنَّكَ قَدْ بَلَّغْتَ وَأَدَّيْتَ وَنَصَحْتَ فَقَالَ بِإِصْبَعِهِ السَّبَّابَةِ إِلَى السَّمَاءِ وَيَنْكُبُهَا إِلَى النَّاسِ اللَّهُمَّ اشْهَدْ اللَّهُمَّ اشْهَدْ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ ثُمَّ أَذَّنَ بِلَالٌ ثُمَّ أَقَامَ فَصَلَّى الظُّهْرَ ثُمَّ أَقَامَ فَصَلَّى الْعَصْرَ وَلَمْ يُصَلِّ بَيْنَهُمَا شَيْئًا ثُمَّ رَكِبَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى أَتَى الْمَوْقِفَ فَجَعَلَ بَطْنَ نَاقَتِهِ إِلَى الصَّخَرَاتِ وَجَعَلَ حَبْلَ الْمُشَاةِ بَيْنَ يَدَيْهِ وَاسْتَقْبَلَ الْقِبْلَةَ فَلَمْ يَزَلْ وَاقِفًا حَتَّى غَرَبَتْ الشَّمْسُ وَذَهَبَتْ الصُّفْرَةُ قَلِيلًا حَتَّى غَابَ الْقُرْصُ وَأَرْدَفَ أُسَامَةَ بْنَ زَيْدٍ خَلْفَهُ فَدَفَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَدْ شَنَقَ الْقَصْوَاءَ بِالزِّمَامِ حَتَّى إِنَّ رَأْسَهَا لَيُصِيبُ مَوْرِكَ رَحْلِهِ وَيَقُولُ بِيَدِهِ الْيُمْنَى أَيُّهَا النَّاسُ السَّكِينَةَ السَّكِينَةَ كُلَّمَا أَتَى حَبْلًا مِنْ الْحِبَالِ أَرْخَى لَهَا قَلِيلًا حَتَّى تَصْعَدَ ثُمَّ أَتَى الْمُزْدَلِفَةَ فَصَلَّى بِهَا الْمَغْرِبَ وَالْعِشَاءَ بِأَذَانٍ وَاحِدٍ وَإِقَامَتَيْنِ وَلَمْ يُصَلِّ بَيْنَهُمَا شَيْئًا ثُمَّ اضْطَجَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى طَلَعَ الْفَجْرُ فَصَلَّى الْفَجْرَ حِينَ تَبَيَّنَ لَهُ الصُّبْحُ بِأَذَانٍ وَإِقَامَةٍ ثُمَّ رَكِبَ الْقَصْوَاءَ حَتَّى أَتَى الْمَشْعَرَ الْحَرَامَ فَرَقِيَ عَلَيْهِ فَحَمِدَ اللَّهَ وَكَبَّرَهُ وَهَلَّلَهُ فَلَمْ يَزَلْ وَاقِفًا حَتَّى أَسْفَرَ جِدًّا ثُمَّ دَفَعَ قَبْلَ أَنْ تَطْلُعَ الشَّمْسُ وَأَرْدَفَ ال
Hat ús ferteld [Hisyam bin Ammar]; hat ús [Hatim bin Isma'il] ferteld; hat ús [Ja'far bin Muhammad] ferteld fan [syn heit], sei er; 'Ik kaam ienris om [Jabir bin Abdullah] te sjen. Doe't wy him moete, frege er hoe't it mei minsken wie, oant er nei my frege. Dat ik antwurde; 'Ik bin Muhammad bin Ali bin Husain'. Dat hy lei syn hân op myn holle by it losmeitsjen fan myn boppe- en ûnderste knopen, lei doe it skouder tusken myn boarst en doe wie ik noch in bern dat folwoeksen wie. Hy sei; 'Wolkom, freegje wat jo wolle'. Ik frege him omdat hy blyn wie. Oant it bidde tiid wie, stie er op syn bidmatte, dy't, as er syn hakken oan 'e kanten fan 'e bidmat lei, lûke soe fanwegen de lytse grutte fan 'e gebedsmat, wylst syn sjaal him oer de skouders hong en hy bidde liedend ús.' Doe frege ik; 'Fertel ús hoe't Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam Hajj útfierde! Dat hy gebear mei syn hân en hy stiek syn njoggen fingers út en sei; Yndied, Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam gie njoggen jier net op 'e Hajj, doe rôp hy minsken op om de Hajj yn it tsiende jier út te fieren. De profeet sallallaahu 'alaihi wasallam gie op Hajj, doe kamen in protte minsken nei Medina, se allegearre woene sammelje mei de profeet sallallaahu 'alaihi wasallam en dwaan lykas hy die. Sa gyng er, en wy gongen mei him. Doe't wy by Dzul Hulaifah oankamen, joech Asma' bint Umais it libben oan Muhammad bin Abu Bakr, dat se waard stjoerd om te freegjen; 'Wat moat ik dwaan? ' Doe sei er tsjin Asma: 'Nim in bad en bind it fêst mei in doek en gean ihram yn'. Doe bea Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam yn 'e moskee, doe ried de Qashwa-kamel, en de kamiel stie rjochtop en droegen him oer de Sahara-woastyn. Jabir sei; 'Ik seach sa fier as ik seach in protte minsken foar him, tusken autobestjoerders en fuotgongers, ek rjochts, lofts en efter him - in protte minsken wiene te sjen -. Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam wie ûnder ús, wylst de Koran by him delkaam, en hy wie tige bewust fan syn takwil. Wat er ek docht, wy dogge it ek. Hy ferhefte syn stim fan monoteïsme troch te sizzen: 'Ik folbringe jo oprop, o Allah. Ik folbringe Jo oprop, Ik folbringe Jo oprop. D'r is gjin partner foar Jo, ik folbringe jo oprop. Yndied, lof, wille en keninkryk hearre allinne oan Jo, Jo hawwe gjin partners'. De minsken ferheven ek har stimmen mei de resitaasjes dy't se recitearje, en hy sallallaahu 'alaihi wasallam sei neat oer har dieden. Hy sallallaahu 'alaihi wasallam bleau te lêzen syn talbiyah'. Jabir radiallahu 'anhu sei wer; 'Wy hawwe gjin bedoeling útsein om de Hajj út te fieren, en wy witte noch net oer de Umrah. Doe't wy mei him by Baitullah oankamen, wreide hy fuortendaliks -tute- de Rukun - it begjin fan Tawaf-, joech dan trije rûntsjes en rûn normaal de oare fjouwer rûnten. Doe gong er nei Maqam Ibrahim, wylst er it fers lêzen: 'En meitsje Maqam Ibrahim in plak fan gebed'. Hy pleatste himsels ek tusken Maqam Ibrahim en Baitullah -Kaaba-. -Myn heit sei; - 'en ik wit net, útsein as hy neamde it fan' e profeet sallallaahu 'alaihi wasallam, dat de profeet lies surahs Al Kaafiruun en Al Ikhlaash yn de twa rak'ah gebeden -at Maqam Ibrahim-. Doe gie er werom nei Baitullah, doe wreide - tute of begroetsje - Rukun - it begjin fan Tawaf -, doe gie er út 'e doar fan - de Kaäba - nei de heuvel fan Shafa. En doe't er Shafa oankaam, lies er: 'Yndied Shafa en Marwa binne ûnder de tekens fan Allah, wy begjinne -sa'i- mei wat Allah Sub Hanahu Wa Ta'ala begjint'. Hy begon it gebed út Safa út te fieren, klom doe de heuvel op oant hy de Kaäba koe sjen, doe sei er takbir, tahlil en tahmid wylst hy sei: 'Der is gjin god oars as Allah dy't gjin partners hat. Him is it keninkryk en Him is alle lof. -Hy- is de Almachtige dy't it libben jout en de Almachtige dy't deadet, en Hy is almachtig oer alles. D'r is gjin god útsein Allah allinich, dy't gjin partner hat, dy't syn beloften neikomt, syn tsjinstfeinten helpt en alle groepen allinich ferslaat'. Doe bea er tusken de lêzings, doe sei er trije kear de lêzing. Hy gyng doe del nei Marwa, wylst er rûn sa dat as syn skonken rjocht wiene, hy jogde midden yn 'e delling. Doe't syn skonken klom wiene, rûn er oant er by Marwa oankaam. Yn Marwa die hy wat hy die yn Shafa. En doe't syn Tawaf yn Marwa einige, sei er: 'As ik tsjinkaam wat ik efter siet, dan soe ik it slachte bist -al hadyu- net liede, en ik soe der in Umrah fan meitsje. Wa't ûnder jimme gjin offerdier bringt, akseptearje it dan en meitsje der in died fan oanbidding'. Dus elkenien wie tahallul en ynkoarte harren hier útsein de profeet sallallaahu 'alaihi wasallam en de minsken dy't brocht slachte bisten. Doe stie Suraqah bin Malik bin Ju'syum oerein en sei; "O boadskipper fan Allah, jildt dit foar dit jier, of foar altyd?" -De ferteller- sei; 'De profeet sallallaahu 'alaihi wasallam ferweefde syn fingers mei syn fingers en antwurde: 'Umrah is opnommen yn 'e Hajj - hajj tamattu' - dit is hoe't it wurdt dien'. Hy sei it twa kear en sei doe: 'Nee - dat jildt allinnich foar dit jier - mar foar altyd''. -De ferteller- sei; 'Ali radliallahu 'anhu kaam mei in kamiel -al hadyu- de profeet sallallaahu 'alaihi wasallam, doe fûn er Fatima, ien fan de minsken dy't stie yn 'e midden fan it dragen fan kleurde klean en wearing blyndoeken. Ali joech har de skuld, sa sei Fatimah; 'Myn heit - de profeet sallallaahu 'alaihi wasallam - hat my ferteld dit te dwaan'. Ali radiallahu 'anhu sei it wylst yn Irak: 'Doe gong ik de boadskipper fan Allah sallallaahu 'alaihi wasallam om advys te freegjen en klage oer Fatimah's aksjes dy't ik wegere. Dat hy antwurde: 'Se - Fatimah - hat gelyk, se hat gelyk. Wat sei ik doe't jo earst de Hajj útfiere woene? ’ antwurde Ali; 'Ik sei; 'O Allah, ik ferhef de stim dy't waard opheft troch jo boadskipper sallallaahu 'alaihi wasallam'. Hy sei: 'Jawol, ik brocht in offerdier, dus doch net mei oan 'e tahallul'. -De ferteller- sei; It oantal offerdieren dat Ali út Jemen brocht en dat de profeet sallallaahu 'alaihi wasallam út Medina brocht wie hûndert. Doe sette elkenien har hollen byinoar en koarte har hier útsein de profeet sallallaahu 'alaihi wasallam en de minsken dy't brocht de offerdieren. Doe't de dei fan Tarwiyah kaam, gongen se allegear nei Mina en rôpen har bedoeling ta Hajj. Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam stapte yn in auto, en dêr die hy de middeis, Asr, Maghrib, Isha' en Fajr gebeden. Wachtsje dan in skoftke oant de sinne opkomt, bestel dan de koepel om yn Mash'aril op te rjochtsjen, it is haram, dus wurdt it yn Namirah plante. Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam rûn doe lykas de Quraysh gewoanlik die, mar hy stoppe by Mash'aril Haram of Muzdalifah. De profeet sallallaahu 'alaihi wasallam liet him ta Arafat komme. En doe't er by de koepel kaam, dy't by Namira oprjochte wie, bleau er dêr stean. Doe't de sinne ûndergie, joech er opdracht om syn kamiel - Qashwa - te bringen, doe ried er der op oant er oan 'e boaiem fan 'e delling kaam. Doe preke er tsjin de mannichte: 'Jawis, dyn bloed, rykdom, eare en lok - dyn gloarje - is haram lykas haram is op dyn dei, yn dyn moanne en dyn lân. n dit, tink derom, feitlik binne alle dingen fan jahiliyyah ûnder myn fuotten fernedere, it bloed fan jahiliyyah is fernedere en it bloed dat ik earst beledige wie it bloed fan Rabi'ah bin Harith - dy't eartiids om leefberens frege fan 'e Bani Sa'ad en doe waard hy fermoarde troch Hudzail -, usuryah fan' e jah ôfskaft wie ús woeker, nammentlik woeker begien troch Abbas bin Abdul Muthallib, alles is ôfskaft. Sa eangje Allah fan froulju, om't jo har froulju makke hawwe mei Allah's mandaat en jo hawwe farji wetlik makke mei Allah's wurden. Yn feite is jo rjocht oer har dat se oare minsken dy't jo haatsje net yn jo bêd sliepe litte. As dyn froulju dit dogge, slach se dan mei in klap dy't net docht. En dat se foar jo soargje en jo op in goede manier klaaie. Ik lit jo twa dingen efter, dy't jo, as jo har oanhâlde, jo net dwale sille, nammentlik it Boek fan Allah. En jo binne ferantwurdlik foar my. Wat wolsto dan sizze? ’ Hja antwurden; 'Wy tsjûgje dat jo taken oerbrocht hawwe, útfierd en advys jûn hawwe. Dat hy sei en wiisde mei de finger nei de himel: 'O Allah, sjoch! O Allah, tsjûge'. Hy sei it trije kear. Doe sei Bilal de oprop ta gebed, doe de iqamat, doe bea hy it Zhuhur-gebed. -Dêrnei- kaam Bilal werom nei de qamat, doe bea hy it Asr-gebed en die gjin gebed tusken de twa. Doe ried Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam syn auto oant hy it plak fan wukuf berikte. Doe sette er syn kamiel - sa dat de búk fan 'e kamiel it fjild rekke - en sette in kuiertou foar him, doe seach er de Qibla oan. Hy bleau wukuf útfiere oant de sinne ûndergie en it gielige ljocht in bytsje ferdwûn en de sinnebal sank. Doe rôp er Usamah bin Said op en gie fuort. Hy bûn Qashwa ek mei teugels, sadat syn holle hast de basis fan 'e skonken fan 'e auto dêr't hy ried oan rekke. Wylst er mei de rjochterhân gebearde, sei er: 'O minsken, wês kalm, wês kalm! Elke kear as er de teugels fan syn kamiel útstrekte, ûntspande er in bytsje, sadat de kamiel in bytsje opstie. Doe kaam er by Muzdalifah, doe die de Maghrib en Isha 'gebeden dêr mei ien oprop ta gebed en twa iqamat. En hy die gjin gebeden tusken de twa. Doe lei hy sallallaahu 'alaihi wasallam oant moarn. Hy bea it moarnsgebed út doe't him dúdlik waard dat it moarn wie, mei ien oprop ta gebed en ien iqamat. Doe ried er de Qashwa oant er by Mash'aril Haram oankaam, doe klom er de heuvel op en priizge Allah -bertahmid-, ferhearlike Him -bertakbir- en befêstige Him -bertahlil-. Hy bleau Wukuf út te fieren oant de sinne folslein helder wie, en liet doe foardat de sinne opkaam. Hy hie Fadl bin Abbas - in man mei goed hier, wite hûd en kreas - op 'e rêch. Doe't de profeet sallallaahu 'alaihi wasallam fuortgie, gie hy troch froulju dy't rûnen, dus hy seach nei har en lei doe syn hân oan 'e oare kant. Underwilens draaide Fadl syn gesicht nei de oare kant. Doe't er by Muhassar oankaam, ferhuze er in bytsje en naam in fluchtoets nei de Kubra -Aqabah- Jumrah, en kaam daliks oan by de Jumrah dy't oan 'e kant fan 'e beam wie. Doe smiet er op elke goai sân stiennen mei in takbir, -mei- stiennen dy't sa grut wiene as stiennen út in slinger. En hy smiet it út 'e búk fen 'e delling. Doe gyng er nei it plak dêr't de offerdieren slachte waarden. Dêr slachte er sels trije en sechstich offerbisten, en joech de rest tegearre mei de offerbisten oer oan Ali. Doe bestelde er elk offerdier dat er slachte in stik fleis te hawwen ja, set it oan 'e kant dan set it yn' e panne, dan koekje it. Rasulullah en Ali ieten en sloegen ek de saus. Doe gie Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam nei de Kaaba - om Tawaf Ifadhah út te fieren -, doe fierde hy it middeisgebed yn Makkah en kaam by de Bani Abdul Muththalib dy't Zamzam wetter sammele. Hy sei: 'Nim it, o Bani Muthtalib. As it folk dy net oertsjûge hie om dy dyn drank te jaan, dan hie ik der mei dy oer fochten'. Doe joegen se him sallallaahu 'alaihi wasallam in emmer, en hy dronk derfan.'