Hadits Perwakilan
Tata cara haji wada' Rasulullah
Имам Ибн Мәжа : 3065حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عَمَّارٍ حَدَّثَنَا حَاتِمُ بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَدَخَلْنَا عَلَى جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ فَلَمَّا انْتَهَيْنَا إِلَيْهِ سَأَلَ عَنْ الْقَوْمِ حَتَّى انْتَهَى إِلَيَّ فَقُلْتُ أَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَلِيِّ بْنِ الْحُسَيْنِ فَأَهْوَى بِيَدِهِ إِلَى رَأْسِي فَحَلَّ زِرِّي الْأَعْلَى ثُمَّ حَلَّ زِرِّي الْأَسْفَلَ ثُمَّ وَضَعَ كَفَّهُ بَيْنَ ثَدْيَيَّ وَأَنَا يَوْمَئِذٍ غُلَامٌ شَابٌّ فَقَالَ مَرْحَبًا بِكَ سَلْ عَمَّا شِئْتَ فَسَأَلْتُهُ وَهُوَ أَعْمَى فَجَاءَ وَقْتُ الصَّلَاةِ فَقَامَ فِي نِسَاجَةٍ مُلْتَحِفًا بِهَا كُلَّمَا وَضَعَهَا عَلَى مَنْكِبَيْهِ رَجَعَ طَرَفَاهَا إِلَيْهِ مِنْ صِغَرِهَا وَرِدَاؤُهُ إِلَى جَانِبِهِ عَلَى الْمِشْجَبِ فَصَلَّى بِنَا فَقُلْتُ أَخْبِرْنَا عَنْ حَجَّةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ بِيَدِهِ فَعَقَدَ تِسْعًا وَقَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَكَثَ تِسْعَ سِنِينَ لَمْ يَحُجَّ فَأَذَّنَ فِي النَّاسِ فِي الْعَاشِرَةِ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَاجٌّ فَقَدِمَ الْمَدِينَةَ بَشَرٌ كَثِيرٌ كُلُّهُمْ يَلْتَمِسُ أَنْ يَأْتَمَّ بِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَيَعْمَلَ بِمِثْلِ عَمَلِهِ فَخَرَجَ وَخَرَجْنَا مَعَهُ فَأَتَيْنَا ذَا الْحُلَيْفَةِ فَوَلَدَتْ أَسْمَاءُ بِنْتُ عُمَيْسٍ مُحَمَّدَ بْنَ أَبِي بَكْرٍ فَأَرْسَلَتْ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَيْفَ أَصْنَعُ قَالَ اغْتَسِلِي وَاسْتَثْفِرِي بِثَوْبٍ وَأَحْرِمِي فَصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْمَسْجِدِ ثُمَّ رَكِبَ الْقَصْوَاءَ حَتَّى إِذَا اسْتَوَتْ بِهِ نَاقَتُهُ عَلَى الْبَيْدَاءِ قَالَ جَابِرٌ نَظَرْتُ إِلَى مَدِّ بَصَرِي مِنْ بَيْنِ يَدَيْهِ بَيْنَ رَاكِبٍ وَمَاشٍ وَعَنْ يَمِينِهِ مِثْلُ ذَلِكَ وَعَنْ يَسَارِهِ مِثْلُ ذَلِك وَمِنْ خَلْفِهِ مِثْلُ ذَلِكَ وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَيْنَ أَظْهُرِنَا وَعَلَيْهِ يَنْزِلُ الْقُرْآنُ وَهُوَ يَعْرِفُ تَأْوِيلَهُ مَا عَمِلَ بِهِ مِنْ شَيْءٍ عَمِلْنَا بِهِ فَأَهَلَّ بِالتَّوْحِيدِ لَبَّيْكَ اللَّهُمَّ لَبَّيْكَ لَبَّيْكَ لَا شَرِيكَ لَكَ لَبَّيْكَ إِنَّ الْحَمْدَ وَالنِّعْمَةَ لَكَ وَالْمُلْكَ لَا شَرِيكَ لَكَ وَأَهَلَّ النَّاسُ بِهَذَا الَّذِي يُهِلُّونَ بِهِ فَلَمْ يَرُدَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَيْهِمْ شَيْئًا مِنْهُ وَلَزِمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَلْبِيَتَهُ قَالَ جَابِرٌ لَسْنَا نَنْوِي إِلَّا الْحَجَّ لَسْنَا نَعْرِفُ الْعُمْرَةَ حَتَّى إِذَا أَتَيْنَا الْبَيْتَ مَعَهُ اسْتَلَمَ الرُّكْنَ فَرَمَلَ ثَلَاثًا وَمَشَى أَرْبَعًا ثُمَّ قَامَ إِلَى مَقَامِ إِبْرَاهِيمَ فَقَالَ{ وَاتَّخِذُوا مِنْ مَقَامِ إِبْرَاهِيمَ مُصَلًّى }فَجَعَلَ الْمَقَامَ بَيْنَهُ وَبَيْنَ الْبَيْتِ فَكَانَ أَبِي يَقُولُ وَلَا أَعْلَمُهُ إِلَّا ذَكَرَهُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّهُ كَانَ يَقْرَأُ فِي الرَّكْعَتَيْنِ قُلْ يَا أَيُّهَا الْكَافِرُونَ وَ قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ ثُمَّ رَجَعَ إِلَى الْبَيْتِ فَاسْتَلَمَ الرُّكْنَ ثُمَّ خَرَجَ مِنْ الْبَابِ إِلَى الصَّفَا حَتَّى إِذَا دَنَا مِنْ الصَّفَا قَرَأَ{ إِنَّ الصَّفَا وَالْمَرْوَةَ مِنْ شَعَائِرِ اللَّهِ }نَبْدَأُ بِمَا بَدَأَ اللَّهُ بِهِ فَبَدَأَ بِالصَّفَا فَرَقِيَ عَلَيْهِ حَتَّى رَأَى الْبَيْتَ فَكَبَّرَ اللَّهَ وَهَلَّلَهُ وَحَمِدَهُ وَقَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الْحَمْدُ يُحْيِي وَيُمِيتُ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ أَنْجَزَ وَعْدَهُ وَنَصَرَ عَبْدَهُ وَهَزَمَ الْأَحْزَابَ وَحْدَهُ ثُمَّ دَعَا بَيْنَ ذَلِكَ وَقَالَ مِثْلَ هَذَا ثَلَاثَ مَرَّاتٍ ثُمَّ نَزَلَ إِلَى الْمَرْوَةِ فَمَشَى حَتَّى إِذَا انْصَبَّتْ قَدَمَاهُ رَمَلَ فِي بَطْنِ الْوَادِي حَتَّى إِذَا صَعِدَتَا يَعْنِي قَدَمَاهُ مَشَى حَتَّى أَتَى الْمَرْوَةَ فَفَعَلَ عَلَى الْمَرْوَةِ كَمَا فَعَلَ عَلَى الصَّفَا فَلَمَّا كَانَ آخِرُ طَوَافِهِ عَلَى الْمَرْوَةِ قَالَ لَوْ أَنِّي اسْتَقْبَلْتُ مِنْ أَمْرِي مَا اسْتَدْبَرْتُ لَمْ أَسُقْ الْهَدْيَ وَجَعَلْتُهَا عُمْرَةً فَمَنْ كَانَ مِنْكُمْ لَيْسَ مَعَهُ هَدْيٌ فَلْيَحْلِلْ وَلْيَجْعَلْهَا عُمْرَةً فَحَلَّ النَّاسُ كُلُّهُمْ وَقَصَّرُوا إِلَّا النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ كَانَ مَعَهُ الْهَدْيُ فَقَامَ سُرَاقَةُ بْنُ مَالِكِ بْنِ جُعْشُمٍ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَلِعَامِنَا هَذَا أَمْ لِأَبَدِ الْأَبَدِ قَالَ فَشَبَّكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَصَابِعَهُ فِي الْأُخْرَى وَقَالَ دَخَلَتْ الْعُمْرَةُ فِي الْحَجِّ هَكَذَا مَرَّتَيْنِ لَا بَلْ لِأَبَدِ الْأَبَدِ قَالَ وَقَدِمَ عَلِيٌّ بِبُدْنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَوَجَدَ فَاطِمَةَ مِمَّنْ حَلَّ وَلَبِسَتْ ثِيَابًا صَبِيغًا وَاكْتَحَلَتْ فَأَنْكَرَ ذَلِكَ عَلَيْهَا عَلِيٌّ فَقَالَتْ أَمَرَنِي أَبِي بِهَذَا فَكَانَ عَلِيٌّ يَقُولُ بِالْعِرَاقِ فَذَهَبْتُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُحَرِّشًا عَلَى فَاطِمَةَ فِي الَّذِي صَنَعَتْهُ مُسْتَفْتِيًا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الَّذِي ذَكَرَتْ عَنْهُ وَأَنْكَرْتُ ذَلِكَ عَلَيْهَا فَقَالَ صَدَقَتْ صَدَقَتْ مَاذَا قُلْتُ حِينَ فَرَضْتَ الْحَجَّ قَالَ قُلْتُ اللَّهُمَّ إِنِّي أُهِلُّ بِمَا أَهَلَّ بِهِ رَسُولُكَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَإِنَّ مَعِي الْهَدْيَ فَلَا تَحِلَّ قَالَ فَكَانَ جَمَاعَةُ الْهَدْيِ الَّذِي جَاءَ بِهِ عَلِيٌّ مِنْ الْيَمَنِ وَالَّذِي أَتَى بِهِ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ الْمَدِينَةِ مِائَةً ثُمَّ حَلَّ النَّاسُ كُلُّهُمْ وَقَصَّرُوا إِلَّا النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ كَانَ مَعَهُ هَدْيٌ فَلَمَّا كَانَ يَوْمُ التَّرْوِيَةِ وَتَوَجَّهُوا إِلَى مِنًى أَهَلُّوا بِالْحَجِّ فَرَكِبَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَصَلَّى بِمِنًى الظُّهْرَ وَالْعَصْرَ وَالْمَغْرِبَ وَالْعِشَاءَ وَالصُّبْحَ ثُمَّ مَكَثَ قَلِيلًا حَتَّى طَلَعَتْ الشَّمْسُ وَأَمَرَ بِقُبَّةٍ مِنْ شَعَرٍ فَضُرِبَتْ لَهُ بِنَمِرَةَ فَسَارَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تَشُكُّ قُرَيْشٌ إِلَّا أَنَّهُ وَاقِفٌ عِنْدَ الْمَشْعَرِ الْحَرَامِ أَوْ الْمُزْدَلِفَةِ كَمَا كَانَتْ قُرَيْشٌ تَصْنَعُ فِي الْجَاهِلِيَّةِ فَأَجَازَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى أَتَى عَرَفَةَ فَوَجَدَ الْقُبَّةَ قَدْ ضُرِبَتْ لَهُ بِنَمِرَةَ فَنَزَلَ بِهَا حَتَّى إِذَا زَاغَتْ الشَّمْسُ أَمَرَ بِالْقَصْوَاءِ فَرُحِلَتْ لَهُ فَرَكِبَ حَتَّى أَتَى بَطْنَ الْوَادِي فَخَطَبَ النَّاسَ فَقَالَ إِنَّ دِمَاءَكُمْ وَأَمْوَالَكُمْ عَلَيْكُمْ حَرَامٌ كَحُرْمَةِ يَوْمِكُمْ هَذَا فِي شَهْرِكُمْ هَذَا فِي بَلَدِكُمْ هَذَا أَلَا وَإِنَّ كُلَّ شَيْءٍ مِنْ أَمْرِ الْجَاهِلِيَّةِ مَوْضُوعٌ تَحْتَ قَدَمَيَّ هَاتَيْنِ وَدِمَاءُ الْجَاهِلِيَّةِ مَوْضُوعَةٌ وَأَوَّلُ دَمٍ أَضَعُهُ دَمُ رَبِيعَةَ بْنِ الْحَارِثِ كَانَ مُسْتَرْضِعًا فِي بَنِي سَعْدٍ فَقَتَلَتْهُ هُذَيْلٌ وَرِبَا الْجَاهِلِيَّةِ مَوْضُوعٌ وَأَوَّلُ رِبًا أَضَعُهُ رِبَانَا رِبَا الْعَبَّاسِ بْنِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ فَإِنَّهُ مَوْضُوعٌ كُلُّهُ فَاتَّقُوا اللَّهَ فِي النِّسَاءِ فَإِنَّكُمْ أَخَذْتُمُوهُنَّ بِأَمَانَةِ اللَّهِ وَاسْتَحْلَلْتُمْ فُرُوجَهُنَّ بِكَلِمَةِ اللَّهِ وَإِنَّ لَكُمْ عَلَيْهِنَّ أَنْ لَا يُوطِئْنَ فُرُشَكُمْ أَحَدًا تَكْرَهُونَهُ فَإِنْ فَعَلْنَ ذَلِكَ فَاضْرِبُوهُنَّ ضَرْبًا غَيْرَ مُبَرِّحٍ وَلَهُنَّ عَلَيْكُمْ رِزْقُهُنَّ وَكِسْوَتُهُنَّ بِالْمَعْرُوفِ وَقَدْ تَرَكْتُ فِيكُمْ مَا لَمْ تَضِلُّوا إِنْ اعْتَصَمْتُمْ بِهِ كِتَابَ اللَّهِ وَأَنْتُمْ مَسْئُولُونَ عَنِّي فَمَا أَنْتُمْ قَائِلُونَ قَالُوا نَشْهَدُ أَنَّكَ قَدْ بَلَّغْتَ وَأَدَّيْتَ وَنَصَحْتَ فَقَالَ بِإِصْبَعِهِ السَّبَّابَةِ إِلَى السَّمَاءِ وَيَنْكُبُهَا إِلَى النَّاسِ اللَّهُمَّ اشْهَدْ اللَّهُمَّ اشْهَدْ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ ثُمَّ أَذَّنَ بِلَالٌ ثُمَّ أَقَامَ فَصَلَّى الظُّهْرَ ثُمَّ أَقَامَ فَصَلَّى الْعَصْرَ وَلَمْ يُصَلِّ بَيْنَهُمَا شَيْئًا ثُمَّ رَكِبَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى أَتَى الْمَوْقِفَ فَجَعَلَ بَطْنَ نَاقَتِهِ إِلَى الصَّخَرَاتِ وَجَعَلَ حَبْلَ الْمُشَاةِ بَيْنَ يَدَيْهِ وَاسْتَقْبَلَ الْقِبْلَةَ فَلَمْ يَزَلْ وَاقِفًا حَتَّى غَرَبَتْ الشَّمْسُ وَذَهَبَتْ الصُّفْرَةُ قَلِيلًا حَتَّى غَابَ الْقُرْصُ وَأَرْدَفَ أُسَامَةَ بْنَ زَيْدٍ خَلْفَهُ فَدَفَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَدْ شَنَقَ الْقَصْوَاءَ بِالزِّمَامِ حَتَّى إِنَّ رَأْسَهَا لَيُصِيبُ مَوْرِكَ رَحْلِهِ وَيَقُولُ بِيَدِهِ الْيُمْنَى أَيُّهَا النَّاسُ السَّكِينَةَ السَّكِينَةَ كُلَّمَا أَتَى حَبْلًا مِنْ الْحِبَالِ أَرْخَى لَهَا قَلِيلًا حَتَّى تَصْعَدَ ثُمَّ أَتَى الْمُزْدَلِفَةَ فَصَلَّى بِهَا الْمَغْرِبَ وَالْعِشَاءَ بِأَذَانٍ وَاحِدٍ وَإِقَامَتَيْنِ وَلَمْ يُصَلِّ بَيْنَهُمَا شَيْئًا ثُمَّ اضْطَجَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى طَلَعَ الْفَجْرُ فَصَلَّى الْفَجْرَ حِينَ تَبَيَّنَ لَهُ الصُّبْحُ بِأَذَانٍ وَإِقَامَةٍ ثُمَّ رَكِبَ الْقَصْوَاءَ حَتَّى أَتَى الْمَشْعَرَ الْحَرَامَ فَرَقِيَ عَلَيْهِ فَحَمِدَ اللَّهَ وَكَبَّرَهُ وَهَلَّلَهُ فَلَمْ يَزَلْ وَاقِفًا حَتَّى أَسْفَرَ جِدًّا ثُمَّ دَفَعَ قَبْلَ أَنْ تَطْلُعَ الشَّمْسُ وَأَرْدَفَ ال
Бізге [Хисям бин Аммар], бізге [Хатим бин Исмаил], бізге [Джафар бин Мұхаммед] [әкесінен] айтқан ол былай деді: «Мен бірде [Жабир бин Абдулланы] көруге келдім. Біз онымен кездескенде, ол адамдардың жағдайын сұрады, бірақ мен туралы сұрады. Мен: «Мен Мұхаммед бин Әли бин Хусайнмын», - деп жауап бердім. Ол менің басымның жоғарғы және төменгі жақтарының түймелерін шешіп, қолын басыма қойды, содан кейін иығын кеудемнің арасына қойды, сол кезде мен әлі ересек бала едім. Ол: «Қош келдіңіз, не қаласаңыз, соны сұраңыз», - деді. Мен одан сұрадым, себебі ол соқыр еді. Намаз уақыты келгенше, ол намаз төсенішінде тұрды, егер ол өкшелерін намаз төсенішінің бүйірлеріне қойса, намаз төсенішінің кішкентайлығына байланысты тартылып кететін, ал шәлі иығынан салбырап тұрып, бізге дұға етіп жатты». Содан кейін мен: «Расулуллаһ صلى الله عليه وسلم қажылықты қалай орындағанын айтып беріңізші!» – деп сұрадым. Ол қолымен ишара жасап, тоғыз саусағын созып: «Расында, Расулуллаһ صلى الله عليه وسلم тоғыз жыл бойы қажылыққа бармады, содан кейін оныншы жылы адамдарды қажылыққа шақырды. Пайғамбар صلى الله عليه وسلم қажылыққа барды, содан кейін көптеген адамдар Мединаға келді, олардың барлығы Пайғамбармен صلى الله عليه وسلم бірге жиналып, ол сияқты істегісі келді. Сондықтан ол барды, біз де онымен бірге бардық. Біз Зул-Хулайфаға жеткенде, Әсма бинт Умайс Мұхаммед бин Әбу Бәкірді дүниеге әкелді, сондықтан оны: «Мен не істеуім керек?» – деп сұрауға жіберді. Содан кейін ол Әсмаға: «Шомылға түсіп, матамен мықтап байлап, ихрамға кір», – деді. Содан кейін Пайғамбар صلى الله عليه وسلم мешітте намаз оқып, Қашва түйесіне мініп, түйе оны Сахара шөлінің үстінен көтеріп жүрді», – деді. Джабир былай деді: «Мен оның алдында, көлік жүргізушілері мен жаяу жүргіншілердің арасында, сондай-ақ оң, сол және артында тұрған көптеген адамдарды көрдім (көптеген адамдар көрінді). Құран түскен кезде Пайғамбарымыз (саллаллаһу алейһи уә сәлләм) арамызда болды, және ол оның такуилін жақсы білетін. Ол не істесе де, біз де солай істейміз». Ол таухид дауысын көтеріп: «Мен сенің шақыруыңды орындаймын, уа, Аллаһ. Мен сенің шақыруыңды орындаймын, мен сенің шақыруыңды орындаймын. Сенің серігің жоқ, мен сенің шақыруыңды орындаймын. Шын мәнінде, мақтау, ләззат және патшалық тек Саған ғана тән, Сенің серігің жоқ», - деді. Адамдар да оқып жатқан дұғаларымен дауыстарын көтерді, ал ол (саллаллаһу алейһи уә сәлләм) олардың әрекеттері туралы ештеңе айтқан жоқ. Ол (саллаллаһу алейһи уә сәлләм) тәлбиясын оқуды жалғастырды». Джабир радиаллаһу ъанһу тағы да былай деді: «Біздің қажылықтан басқа ниетіміз жоқ, және біз әлі умра туралы білмейміз». Біз онымен бірге Байтуллаға жеткенде, ол бірден рукунды (тауафтың басын) сипап (сүйді), содан кейін үш айналым жүгіріп, қалған төрт айналымды әдеттегідей жүріп өтті. Содан кейін ол Ибраһимнің орнына барып, «Ибраһимнің орнын намаз оқитын орын етіңдер» деген аятты оқыды. Ол сондай-ақ Ибраһим мақамы мен Байтулланың (Қағба) ортасында тұрды. – Әкем былай деді: – «Мен Пайғамбардан (оған Алланың игілігі мен сәлемі болсын) екі ракағат намазда (Ибраһим мақамында) «Кәфируун» және «Ықылас» сүрелерін оқығанын естігеннен кейін білмеймін. Содан кейін ол Байтуллаға оралып, рукунды (тауафтың басын) ысқылап (сүйді немесе қол алысты), содан кейін есіктен (Қағбадан) Сафа төбесіне қарай шықты. Шафаға жақындағанда: «Шын мәнінде, Шафа мен Мәруа Аллаһтың белгілерінің бірі, біз Аллаһ Субханаһу уа Тағала бастаған нәрседен (сағи) бастаймыз», – деді». Ол Шафадан намаз оқи бастады, сосын Қағбаны көргенше (төбеге) шықты, содан кейін тәкбір, тахлил және тахмид айтып: «Алладан басқа құдай жоқ, Оның серігі жоқ. Патшалық Оған тән және барлық мақтау Оған тән. (Ол) тірілтетін де, өлтіретін де Құдіретті, және Ол барлық нәрсеге құдіретті. Алладан басқа құдай жоқ, Оның серігі жоқ, уәделерін орындайтын, құлдарына көмектесетін және барлық топтарды жалғыз өзі жеңетін». Содан кейін ол оқулар арасында намаз оқып, үш рет оқыды. Содан кейін ол Марваға түсті, аяғы түзу болған кезде аңғардың ортасында жүгірді. Аяқтары көтерілген кезде, Марваға жеткенше жүрді. Марвада ол Шафада істегенін істеді. Ал Марвада тауап аяқталғанда, ол: «Егер мен артымдағы нәрсеге қарасам, сойылған малды (әл-хадью) жетектемес едім және оны умра етер едім», - деді. Сендердің араларыңнан кім құрбандыққа шалынбаса, оны қабыл алып, ғибадат етсін», - деді. Сонда барлығы тахаллул болып, шашын қысқартты, тек Пайғамбарымыз (оған Алланың игілігі мен сәлемі болсын) мен сойылған малды әкелгендерден басқа. Содан кейін Сурақа бин Мәлик бин Джусиум орнынан тұрып: «Уа, Алланың елшісі, бұл осы жылға немесе мәңгілікке қатысты ма?» - деді. (Рауаятшы) былай деді: «Пайғамбарымыз (с.ғ.с.) саусақтарын саусақтарымен біріктіріп: «Умра қажылыққа (хадж таматту) кіреді, осылай жасалады», - деп жауап берді. Ол мұны екі рет айтты да: «Жоқ (бұл тек осы жылға ғана қатысты), бірақ мәңгілікке», - деді. (Рауаятшы): «Әли радиаллаһу ъанһу Пайғамбарымыздың (с.ғ.с.) түйесімен (әл-хадю) келді, сонда ол Фатиманы кездестірді, ол түрлі-түсті киім киіп, көз тартарлық көздерімен ортасында тұрған еді. Әли оны кінәлады, сонда Фатима: «Әкем (Пайғамбарымыз (с.ғ.с.) маған осылай істеуді айтты», - деді. Әли радиаллаһу ъанһу Иракта болған кезде: «Содан кейін мен Аллаһ Елшісінен (с.ғ.с.) кеңес сұрауға бардым да, Фатиманың әрекеттеріне шағымдандым, бірақ мен оны жоққа шығардым. Сонда ол: «Ол (Фатима) дұрыс айтады, ол дұрыс айтады. Сен алдымен қажылық жасағың келгенде мен не дедім?» - деп жауап берді. Әли былай деп жауап берді: «Мен: «Уа, Аллаһ, мен Сенің Елшісің (оған Аллаһтың игілігі мен сәлемі болсын) көтерген дауысты көтеремін», – дедім. Ол: «Расында, мен құрбандыққа шалынатын мал әкелдім, сондықтан тахаллулға қатыспаңдар», – деді. (Рауаятшы) былай деді: «Әли Йеменнен және Пайғамбар (оған Аллаһтың игілігі мен сәлемі болсын) Мединадан әкелген құрбандық малдарының саны жүз болды. Содан кейін Пайғамбар (оған Аллаһтың игілігі мен сәлемі болсын) мен құрбандық малын әкелген адамдардан басқа барлығы тахаллул жасап, шашын қысқартты. Тарвия күні келгенде, олардың барлығы Минаға барып, қажылыққа ниет білдірді. Пайғамбар (оған Аллаһтың игілігі мен сәлемі болсын) көлікке отырып, сол жерде түскі, аср, шапқын, құптан және таң намаздарын оқыды. Содан кейін күн шыққанша біраз күтіп, күмбезді Машарилге орнатуды бұйыр, бұл харам, сондықтан ол Намираға отырғызылды». Содан кейін Расулуллаһ (саллаллаһу алейһи уә сәлләм) құрайыштар әдеттегідей жүрді, бірақ ол Машғарил Харам немесе Муздалифада тоқтады. Пайғамбар (саллаллаһу алейһи уә сәлләм) оған Арафатқа жетуге рұқсат берді. Намирадағы күмбезге жақындағанда, сол жерде тоқтады. Күн батқанда, ол түйесін (Қашва) әкелуді бұйырды, содан кейін аңғардың түбіне жеткенше оған мініп жүрді. Содан кейін ол халыққа уағыз айтты: «Расында, сендердің қандарың, байлықтарың, абыройларың және бақыттарың (даңқтарың) осы күніңде, сендердің айларыңда және елдеріңде харам болғандай харам. Естеріңде болсын, жаһилияттың барлық нәрселері менің аяғымның астында қорланды, жаһилияттың қаны қорланды, ал мен алғаш рет жек көрген қан - Рабиа бин Харистің (бұрын Бани Саадтан сүт сұрап, Хузайл өлтірілген) қаны болды, жаһилияттың өсімқорлығы жойылды, ал мен жойған алғашқы өсімқорлық - біздің өсімқорлығымыз, атап айтқанда, Аббас бин Абдул Муталлибтің өсімқорлығы болды, олардың барлығы жойылды. Сондықтан әйелдерден Аллаһтан қорқыңдар, өйткені сендер оларды Аллаһтың бұйрығымен әйел еттіңдер және Аллаһтың сөздерімен парызды халал еттіңдер. Шын мәнінде, сендердің оларға деген хақыларың - олар сендер жек көретін басқа адамдарды төсектеріңде ұйықтатпауы. Егер әйелдерің осылай істесе, онда оларды ауыртпайтын соққымен ұрыңдар. Және олар сендерді тамақтандырып, жақсы киіндірсін». Мен сендерге екі нәрсе қалдырамын, егер сендер оларды ұстансаңдар, адаспайтын боласыңдар, ол – Аллаһтың кітабы. Сендер менің алдымда жауаптысыңдар. Онда не айтқыларың келеді?» Олар: «Біз сенің жеткізгеніңе, тапсырмаларды орындағаныңа және кеңес бергеніңе куәлік етеміз», – деп жауап берді. Содан кейін ол саусағын аспанға нұсқап: «Уа, Аллаһ, қара! Уа, Аллаһ, куә», – деді. Ол үш рет қайталады. Содан кейін Біләл азан айтты, содан кейін қамат айтты, содан кейін зухур намазын оқыды. (Осыдан кейін) Біләл қаматқа оралды, содан кейін аср намазын оқыды және екеуінің арасында ешқандай намаз оқымады. Содан кейін Пайғамбарымыз (саллаллаһу алейһи уә сәлләм) көлігін укуф орнына жеткенше айдады. Содан кейін түйесін отырғызып (түйенің қарнын егістікке тигізіп), алдына арқан қойды, содан кейін құбылаға қарады. Күн батқанша, сарғыш жарық аздап сейіліп, күннің шары батып кеткенше укуф жасауды жалғастырды. Содан кейін ол Усама бин Саидке арқасын иіп, кетіп қалды. Ол сондай-ақ Қашваны тізгіндімен байлап, басы мініп келе жатқан көлігінің аяқтарының түбіне тиіп кете жаздады. Оң қолымен ишара жасап: «Уа, адамдар, тынышталыңдар, тынышталыңдар!», - деді. Түйесінің тізгінін созған сайын түйе аздап босаңсып, орнынан тұрды. Содан кейін ол Муздалифаға жетіп, сол жерде бір азан және екі қаматпен ақшам мен құптан намаздарын оқыды. Екеуінің арасында ешқандай намаз оқымады. Содан кейін ол таң атқанша жатты. Таң атқаны белгілі болған кезде бір азан және бір қаматпен таң намазын оқыды. Содан кейін ол Машарил Харамға жеткенше Қашваға мініп, төбеге шығып, Аллаһқа мадақ (бертахмид), Оны дәріптеп (бертахлил), Оны растады (бертахлил). Күн толығымен жарық болғанша укуф жасауды жалғастырды, содан кейін күн шыққанға дейін кетіп қалды. Ол Фадл бин Аббасты (шашы жақсы, терісі ақ және келбетті адам) көтеріп келе жатты. Пайғамбар (оған Алланың игілігі мен сәлемі болсын) кетіп бара жатқанда, жүгіріп келе жатқан әйелдердің жанынан өтіп бара жатып, оларға қарап, қолын екінші жағына қойды. Осы уақытта Фадл бетін екінші жағына бұрды. Мухассарға жеткенде, ол аздап қозғалып, Кубра қасиетті жеріне (Ақаба) қысқа жолмен барып, бірден ағаштың жанындағы джумраға жетті. Содан кейін ол әр лақтыруда тәкбірмен жеті тас лақтырды, олардың үлкендігі асықтан шыққан тастардай болды. Және оны аңғардың ішінен лақтырды. Содан кейін құрбандыққа шалынған мал сойылатын жерге барды. Сол жерде ол алпыс үш құрбандық малын өзі сойып, қалғанын құрбандық малдарымен бірге Әлиге берді. Содан кейін ол әрбір құрбандық малынан бір кесек ет бөліп, қазанға салып, пісіруді бұйырды. Пайғамбарымыз (оған Алланың игілігі мен сәлемі болсын) да тұздықты жеп, жұтып қойды. Содан кейін Пайғамбарымыз (саллаллаһу алейһи уә сәлләм) Қағбаға барып, (Ифаза тауафын жасау үшін), содан кейін Меккеде түскі намазын оқып, зәмзәм суын жинап жатқан Әбділ Мутталибке келді. Ол: «Ал, ей, Әбділ Мутталиб. Егер адамдар саған сусын беруде сенен озып кетпегенде, мен сенімен бірге су үшін күресер едім», - деді. Содан кейін олар оған (саллаллаһу алейһи уә сәлләм) шелек берді, ол одан ішті», - деді.