Penjelasan tentang iman, Islam dan ihsan

حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ حَدَّثَنَا أَبُو حَيَّانَ عَنْ أَبِي زُرْعَةَ بْنِ عَمْرِو بْنِ جَرِيرٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمًا بَارِزًا لِلنَّاسِ فَأَتَاهُ رَجُلٌ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا الْإِيمَانُ قَالَ الْإِيمَانُ أَنْ تُؤْمِنَ بِاللَّهِ وَمَلَائِكَتِهِ وَكِتَابِهِ وَلِقَائِهِ وَرُسُلِهِ وَتُؤْمِنَ بِالْبَعْثِ الْآخِرِ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا الْإِسْلَامُ قَالَ الْإِسْلَامُ أَنْ تَعْبُدَ اللَّهَ لَا تُشْرِكُ بِهِ شَيْئًا وَتُقِيمَ الصَّلَاةَ الْمَكْتُوبَةَ وَتُؤْتِيَ الزَّكَاةَ الْمَفْرُوضَةَ وَتَصُومَ رَمَضَانَ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا الْإِحْسَانُ قَالَ أَنْ تَعْبُدَ اللَّهَ كَأَنَّكَ تَرَاهُ فَإِنَّكَ إِنْ لَا تَرَاهُ فَإِنَّهُ يَرَاكَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَتَى السَّاعَةُ قَالَ مَا الْمَسْئُولُ عَنْهَا بِأَعْلَمَ مِنْ السَّائِلِ وَلَكِنْ سَأُحَدِّثُكَ عَنْ أَشْرَاطِهَا إِذَا وَلَدَتْ الْأَمَةُ رَبَّهَا فَذَاكَ مِنْ أَشْرَاطِهَا وَإِذَا كَانَتْ الْعُرَاةُ الْحُفَاةُ الْجُفَاةُ رُءُوسَ النَّاسِ فَذَاكَ مِنْ أَشْرَاطِهَا وَإِذَا تَطَاوَلَ رُعَاةُ الْبَهْمِ فِي الْبُنْيَانِ فَذَلِكَ مِنْ أَشْرَاطِهَا فِي خَمْسٍ لَا يَعْلَمُهُنَّ إِلَّا اللَّهُ ثُمَّ تَلَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَذِهِ الْآيَةَ { إِنَّ اللَّهَ عِنْدَهُ عِلْمُ السَّاعَةِ وَيُنَزِّلُ الْغَيْثَ وَيَعْلَمُ مَا فِي الْأَرْحَامِ وَمَا تَدْرِي نَفْسٌ مَاذَا تَكْسِبُ غَدًا وَمَا تَدْرِي نَفْسٌ بِأَيِّ أَرْضٍ تَمُوتُ إِنَّ اللَّهَ عَلِيمٌ خَبِيرٌ } ثُمَّ أَدْبَرَ الرَّجُلُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رُدُّوا عَلَيَّ الرَّجُلَ فَأَخَذُوا لِيَرُدُّوهُ فَلَمْ يَرَوْا شَيْئًا فَقَالَ هَذَا جِبْرِيلُ عَلَيْهِ السَّلَام جَاءَ لِيُعَلِّمَ النَّاسَ دِينَهُمْ

Esan digu [Isma'il] esan digu [Abu Hayyan]-tik [Abu Zur'ah bin 'Amru bin Jarir]-tik [Abu Hurairah] esan du; 'Egun batean Allah sallallaahu 'alaihi wasallam mezularia agertu zen jendearen artean, bat-batean gizon bat etorri zen eta galdetu zuen; 'O Allahren mezularia, zer da fedea?' Esan zuen: 'Fedea da Ala, bere aingeruetan, gure liburuan, berarekin, bere mezulariekin topaketak eta epaiketa egunean sinesten duzula'. galdetu zuen berriro; 'O Allahren mezularia, zer da Islama?' Erantzun zuen: "Islam da Allah gurtzen duzula eta ez duzula berarekin ezer lotzen, eta otoitzak egiten dituzu, zakat ordaintzen duzu eta barau egiten duzu Ramadanean". galdetu zuen berriro; 'O Allahren mezularia, zer da ihsan?' Esan zuen: "Ala gurtzen duzu hura ikusiko bazenu bezala, eta ikusten ez baduzu, zalantzarik gabe ikusiko zaitu". galdetu zuen berriro; 'O Allahren mezularia, noiz da Pizkundearen Eguna?' Hark erantzun zuen: «Ez daki galdetzen duenak baino hobeto, baina seinaleak esango dizkizut, hots, esklabo batek bere nagusiaren seme-alaba erditzen badu, hori da seinaleetako bat, jendea biluzik eta oinutsik ikusten baduzu jendea gidatzen duena, hori da seinaleetako bat, abeltzainak lehiatzen badira eraikinen artean bost gauza horiek guztiak barne hartzen dituena ez badakite, hau da, seinale horietako bat ez bada. Ala». Gero, bertsoa irakurri zuen: «Egia esan, Ala, Berarekin bakarrik dago Epaiaren Egunaren ezagutza; eta bera da euria botatzen duena, eta daki zer den sabelean. eta inork ezin du jakin –ziurtasunez– zer saiatuko den bihar. eta inork ezin du jakin non lurreko hilko den. Izan ere, Ala Jakituna da, Jakituna'. Orduan gizonak alde egin zuen, orduan Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam esan zuen; «Ekar ezazu gizona nigana», orduan bilatu zuten baina ez zuten aurkitu, eta Allahren Mezulariak esan zuen orduan: «Jibril da. Alaihis Salam jendeari erlijioa irakasteko etorri zen».