Penjelasan tentang iman, Islam dan ihsan

Imam Ahmad : 9137

حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ حَدَّثَنَا أَبُو حَيَّانَ عَنْ أَبِي زُرْعَةَ بْنِ عَمْرِو بْنِ جَرِيرٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمًا بَارِزًا لِلنَّاسِ فَأَتَاهُ رَجُلٌ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا الْإِيمَانُ قَالَ الْإِيمَانُ أَنْ تُؤْمِنَ بِاللَّهِ وَمَلَائِكَتِهِ وَكِتَابِهِ وَلِقَائِهِ وَرُسُلِهِ وَتُؤْمِنَ بِالْبَعْثِ الْآخِرِ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا الْإِسْلَامُ قَالَ الْإِسْلَامُ أَنْ تَعْبُدَ اللَّهَ لَا تُشْرِكُ بِهِ شَيْئًا وَتُقِيمَ الصَّلَاةَ الْمَكْتُوبَةَ وَتُؤْتِيَ الزَّكَاةَ الْمَفْرُوضَةَ وَتَصُومَ رَمَضَانَ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا الْإِحْسَانُ قَالَ أَنْ تَعْبُدَ اللَّهَ كَأَنَّكَ تَرَاهُ فَإِنَّكَ إِنْ لَا تَرَاهُ فَإِنَّهُ يَرَاكَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَتَى السَّاعَةُ قَالَ مَا الْمَسْئُولُ عَنْهَا بِأَعْلَمَ مِنْ السَّائِلِ وَلَكِنْ سَأُحَدِّثُكَ عَنْ أَشْرَاطِهَا إِذَا وَلَدَتْ الْأَمَةُ رَبَّهَا فَذَاكَ مِنْ أَشْرَاطِهَا وَإِذَا كَانَتْ الْعُرَاةُ الْحُفَاةُ الْجُفَاةُ رُءُوسَ النَّاسِ فَذَاكَ مِنْ أَشْرَاطِهَا وَإِذَا تَطَاوَلَ رُعَاةُ الْبَهْمِ فِي الْبُنْيَانِ فَذَلِكَ مِنْ أَشْرَاطِهَا فِي خَمْسٍ لَا يَعْلَمُهُنَّ إِلَّا اللَّهُ ثُمَّ تَلَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَذِهِ الْآيَةَ { إِنَّ اللَّهَ عِنْدَهُ عِلْمُ السَّاعَةِ وَيُنَزِّلُ الْغَيْثَ وَيَعْلَمُ مَا فِي الْأَرْحَامِ وَمَا تَدْرِي نَفْسٌ مَاذَا تَكْسِبُ غَدًا وَمَا تَدْرِي نَفْسٌ بِأَيِّ أَرْضٍ تَمُوتُ إِنَّ اللَّهَ عَلِيمٌ خَبِيرٌ } ثُمَّ أَدْبَرَ الرَّجُلُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رُدُّوا عَلَيَّ الرَّجُلَ فَأَخَذُوا لِيَرُدُّوهُ فَلَمْ يَرَوْا شَيْئًا فَقَالَ هَذَا جِبْرِيلُ عَلَيْهِ السَّلَام جَاءَ لِيُعَلِّمَ النَّاسَ دِينَهُمْ

اسان کي [اسماعيل] ٻڌايو آهي [ابو حيان] [ابو زرعہ بن عمرو بن جرير] کان [ابو هريره] چيو آهي ته: 'هڪ ڏينهن رسول الله ﷺ کي ماڻهن ۾ ڏٺو ويو، اوچتو هڪ ماڻهو آيو ۽ پڇيو: 'يا رسول الله، ايمان ڇا آهي؟' پاڻ فرمايائون: 'ايمان اهو آهي ته توهان الله تي، سندس ملائڪن تي، اسان جي ڪتاب تي، سندس سان توهان جي ملاقات تي، سندس رسولن تي ۽ قيامت جي ڏينهن تي ايمان آڻيو'. هن ٻيهر پڇيو: 'يا رسول الله، اسلام ڇا آهي؟' هن جواب ڏنو: 'اسلام اهو آهي ته توهان الله جي عبادت ڪريو ۽ ان سان ڪنهن به شيءِ کي شريڪ نه ڪريو، ۽ نماز پڙهو، زڪوات ڏيو ۽ رمضان جا روزا رکو'. هن ٻيهر پڇيو: 'يا رسول الله، احسان ڇا آهي؟' هن چيو: 'تون الله جي عبادت اهڙي طرح ڪر جيئن تون ان کي ڏسين ٿو، ۽ جيڪڏهن تون ان کي نه ڏسين ته هو ضرور توکي ڏسندو'. هن ٻيهر پڇيو: 'يا رسول الله، قيامت جو ڏينهن ڪڏهن آهي؟' هن جواب ڏنو؛ 'جنهن کان پڇيو ويو آهي اهو پڇڻ واري کان بهتر نٿو ڄاڻي، پر مان توهان کي نشانيون ٻڌائيندس، يعني جيڪڏهن ڪا ٻانهي پنهنجي مالڪ جي ٻار کي جنم ڏئي ٿي، ته اها نشانين مان هڪ آهي، جيڪڏهن توهان ننگا ۽ ننگي پير ماڻهن کي ماڻهن جي اڳواڻي ڪندي ڏسو، ته اها نشانين مان هڪ آهي، جيڪڏهن چوپائي مال جا رڪشا عمارت ٺاهڻ لاءِ مقابلو ڪن ٿا، ته اها نشانين مان هڪ آهي، اهي سڀ انهن پنجن شين ۾ شامل آهن جيڪي الله کان سواءِ ڪو به نٿو ڄاڻي.' پوءِ هن آيت پڙهي؛ 'بيشڪ، صرف الله کي قيامت جي ڏينهن جو علم آهي؛ ۽ اهو ئي آهي جيڪو مينهن وسائي ٿو، ۽ ڄاڻي ٿو ته پيٽ ۾ ڇا آهي. ۽ ڪو به يقين سان نٿو ڄاڻي سگهي ته هو سڀاڻي ڇا ڪوشش ڪندو. ۽ ڪو به نٿو ڄاڻي ته هو زمين تي ڪٿي مرندو. بيشڪ، الله سڀ ڪجهه ڄاڻندڙ، سڀ ڪجهه ڄاڻندڙ آهي.' پوءِ اهو ماڻهو هليو ويو، پوءِ رسول الله صلي الله عليه وسلم فرمايو؛ 'ماڻهو کي مون وٽ آڻيو،' پوءِ انهن ان کي ڳولهيو پر ان کي نه مليو، ۽ پوءِ رسول الله صلي الله عليه وسلم فرمايو؛' 'اهو جبرائيل عليه السلام آهي جيڪو ماڻهن کي انهن جو دين سيکارڻ آيو هو'.