Al 'aliyy

Imam Ahmad : 2478

حَدَّثَنِي سُلَيْمَانُ بْنُ دَاوُدَ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّهُ قَالَ مَا نَصَرَ اللَّهُ تَبَارَكَ وَتَعَالَى فِي مَوْطِنٍ كَمَا نَصَرَ يَوْمَ أُحُدٍ قَالَ فَأَنْكَرْنَا ذَلِكَ فَقَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ بَيْنِي وَبَيْنَ مَنْ أَنْكَرَ ذَلِكَ كِتَابُ اللَّهِ تَبَارَكَ وَتَعَالَى إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ يَقُولُ فِي يَوْمِ أُحُدٍ { وَلَقَدْ صَدَقَكُمْ اللَّهُ وَعْدَهُ إِذْ تَحُسُّونَهُمْ بِإِذْنِهِ } يَقُولُ ابْنُ عَبَّاسٍ وَالْحَسُّ الْقَتْلُ { حَتَّى إِذَا فَشِلْتُمْ إِلَى قَوْلِهِ وَلَقَدْ عَفَا عَنْكُمْ وَاللَّهُ ذُو فَضْلٍ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ } وَإِنَّمَا عَنَى بِهَذَا الرُّمَاةَ وَذَلِكَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَقَامَهُمْ فِي مَوْضِعٍ ثُمَّ قَالَ احْمُوا ظُهُورَنَا فَإِنْ رَأَيْتُمُونَا نُقْتَلُ فَلَا تَنْصُرُونَا وَإِنْ رَأَيْتُمُونَا قَدْ غَنِمْنَا فَلَا تَشْرَكُونَا فَلَمَّا غَنِمَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَبَاحُوا عَسْكَرَ الْمُشْرِكِينَ أَكَبَّ الرُّمَاةُ جَمِيعًا فَدَخَلُوا فِي الْعَسْكَرِ يَنْهَبُونَ وَقَدْ الْتَقَتْ صُفُوفُ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَهُمْ كَذَا وَشَبَّكَ بَيْنَ أَصَابِعِ يَدَيْهِ وَالْتَبَسُوا فَلَمَّا أَخَلَّ الرُّمَاةُ تِلْكَ الْخَلَّةَ الَّتِي كَانُوا فِيهَا دَخَلَتْ الْخَيْلُ مِنْ ذَلِكَ الْمَوْضِعِ عَلَى أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَضَرَبَ بَعْضُهُمْ بَعْضًا وَالْتَبَسُوا وَقُتِلَ مِنْ الْمُسْلِمِينَ نَاسٌ كَثِيرٌ وَقَدْ كَانَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَصْحَابِهِ أَوَّلُ النَّهَارِ حَتَّى قُتِلَ مِنْ أَصْحَابِ لِوَاءِ الْمُشْرِكِينَ سَبْعَةٌ أَوْ تِسْعَةٌ وَجَالَ الْمُسْلِمُونَ جَوْلَةً نَحْوَ الْجَبَلِ وَلَمْ يَبْلُغُوا حَيْثُ يَقُولُ النَّاسُ الْغَارَ إِنَّمَا كَانُوا تَحْتَ الْمِهْرَاسِ وَصَاحَ الشَّيْطَانُ قُتِلَ مُحَمَّدٌ فَلَمْ يُشَكَّ فِيهِ أَنَّهُ حَقٌّ فَمَا زِلْنَا كَذَلِكَ مَا نَشُكُّ أَنَّهُ قَدْ قُتِلَ حَتَّى طَلَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَيْنَ السَّعْدَيْنِ نَعْرِفُهُ بِتَكَفُّئِهِ إِذَا مَشَى قَالَ فَفَرِحْنَا حَتَّى كَأَنَّهُ لَمْ يُصِبْنَا مَا أَصَابَنَا قَالَ فَرَقِيَ نَحْوَنَا وَهُوَ يَقُولُ اشْتَدَّ غَضَبُ اللَّهِ عَلَى قَوْمٍ دَمَّوْا وَجْهَ رَسُولِهِ قَالَ وَيَقُولُ مَرَّةً أُخْرَى اللَّهُمَّ إِنَّهُ لَيْسَ لَهُمْ أَنْ يَعْلُونَا حَتَّى انْتَهَى إِلَيْنَا فَمَكَثَ سَاعَةً فَإِذَا أَبُو سُفْيَانَ يَصِيحُ فِي أَسْفَلِ الْجَبَلِ اعْلُ هُبَلُ مَرَّتَيْنِ يَعْنِي آلِهَتَهُ أَيْنَ ابْنُ أَبِي كَبْشَةَ أَيْنَ ابْنُ أَبِي قُحَافَةَ أَيْنَ ابْنُ الْخَطَّابِ فَقَالَ عُمَرُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَلَا أُجِيبُهُ قَالَ بَلَى فَلَمَّا قَالَ اعْلُ هُبَلُ قَالَ عُمَرُ اللَّهُ أَعْلَى وَأَجَلُّ قَالَ فَقَالَ أَبُو سُفْيَانَ يَا ابْنَ الْخَطَّابِ إِنَّهُ قَدْ أَنْعَمَتْ عَيْنُهَا فَعَادِ عَنْهَا أَوْ فَعَالِ عَنْهَا فَقَالَ أَيْنَ ابْنُ أَبِي كَبْشَةَ أَيْنَ ابْنُ أَبِي قُحَافَةَ أَيْنَ ابْنُ الْخَطَّابِ فَقَالَ عُمَرُ هَذَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهَذَا أَبُو بَكْرٍ وَهَا أَنَا ذَا عُمَرُ قَالَ فَقَالَ أَبُو سُفْيَانَ يَوْمٌ بِيَوْمِ بَدْرٍ الْأَيَّامُ دُوَلٌ وَإِنَّ الْحَرْبَ سِجَالٌ قَالَ فَقَالَ عُمَرُ لَا سَوَاءً قَتْلَانَا فِي الْجَنَّةِ وَقَتْلَاكُمْ فِي النَّارِ قَالَ إِنَّكُمْ لَتَزْعُمُونَ ذَلِكَ لَقَدْ خِبْنَا إِذَنْ وَخَسِرْنَا ثُمَّ قَالَ أَبُو سُفْيَانَ أَمَا إِنَّكُمْ سَوْفَ تَجِدُونَ فِي قَتْلَاكُمْ مُثْلًا وَلَمْ يَكُنْ ذَاكَ عَنْ رَأْيِ سَرَاتِنَا قَالَ ثُمَّ أَدْرَكَتْهُ حَمِيَّةُ الْجَاهِلِيَّةِ قَالَ فَقَالَ أَمَا إِنَّهُ قَدْ كَانَ ذَاكَ وَلَمْ نَكْرَهُّ

Һөйләне миңә [Сөләймән бин Дауыт] беҙгә [Ғабдуррахман бин Әбү Әз Зинадты] [атаһынан] [Ғөбәйҙуллаһтан] [Ибн Аббастан]; ысынында ул әйтте; «Аллаһ Ухуд һуғышында биргән ярҙам кеүек ваҡиғала ярҙам бирмәй». Өбәйҙуллаһ әйтте; әммә беҙ уны инҡар иттек, шунан һуң Ибн Ғәббәс әйтте; «Минең менән уны инҡар итеүсе кеше араһында Аллаһы Тәғәләнең «Тәбәрәкә үә Тәғәлә» китабы бар. Ысынлап та, Аллаһы Тәғәлә ғәззә вә йәллә Ухуд һуғышында әйтте: -Һәм, ысынлап та, Аллаһ һеҙгә биргән вәғәҙәһен үтәне, һеҙ уларҙы Уның рөхсәте менән үлтерҙегеҙ-. Ибн Ғәббәс әйткән; — Әл хәссу һүҙенең мәғәнәһе — әл ҡатлу -үлтереү-. -Һеҙ көсһөҙ һәм бәхәсле булғанға тиклем- Уның һүҙенә тиклем -Һәм, ысынлап та, Аллаһ һеҙҙе ғәфү итте. ә Аллаһтың иман килтергәндәргә рәхмәте бар. Ә бында уҡсылар тураһында һүҙ бара, йәғни Пәйғәмбәребеҙ уларҙы бер урынға урынлаштырып: «Беҙҙе һаҡлағыҙ, әгәр ҙә беҙҙе үлтергәндәрҙе күрһәгеҙ, ярҙам итмәгеҙ, әгәр ҙә беҙҙең ғәнимә йыйғаныбыҙҙы күрһәгеҙ, беҙҙе оҙатып бармағыҙ», — тигән. Әммә пәйғәмбәребеҙ ғәнимәне йыйып, мөшрик ғәскәрҙәрен кире ҡаҡҡас, ҡапыл уҡсылар ғәскәрҙәре барыһы ла төшөп, башҡа ғәскәрҙәргә ҡушылды. Улар Рәсүлуллаһ ғәләйһис-сәләм сафына ҡушылды һәм шул хәлдә ҡалды. - тип ике ҡулының бармаҡтарын бер-береһенә үрелде, - шунан улар бер-береһенә буталып китте. Шундай шау-шыу булып, уҡсылар унда ҡатышып киткәс, бер төркөм һыбайлылар - мөшрик ғәскәрҙәрҙән - уҡсылар булған урындан инеп, пәйғәмбәребеҙҙең сәхәбәләренә яҡынлаша, шунан улар араһында ҡаты алыш башлана һәм хәл шул тиклем күп була, мосолмандар тағы ла нығыраҡ хаослана. Пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһис-сәләм һәм уның сәхәбәләре тәүҙә төштән һуң еңеүгә өлгәшә, мөшриҡтәрҙең ете-туғыҙ байраҡсыһы үлтерелә. Шунан мосолмандар тау буйлап йөрөгән һәм улар кешеләр мәмерйә тип әйткән нәмәне тапмаған, ә ҙур ҡая бассейны аҫтында булған. Шунан шайтан ҡысҡырып ебәрҙе; «Мөхәммәт үлтерелде» һәм бының дөрөҫлөгөнә бер кем дә шикләнмәне. Ә беҙ һаман да быға ышанабыҙ, Рәсүлуллаһ шәлләллаһу ғәләйһи васалләм үлтерелгән, тик ул йөрөгән юлынан ике ағас араһында күренгәнсе. Ул әйтте: Шулай итеп, беҙ бәхетле булдыҡ, тик үҙебеҙ кисергәндәрҙе кисермәгән кеүек булдыҡ. Ул әйтте; Шунан ул беҙгә килеп: «Аллаһтың асыуы рәсүленең йөҙөн рәнйеткән кешеләргә бик ҙур», — тине. Ул әйтте: Һәм тағы: «Йә Аллаһ, ысынлап та, улар беҙҙе юҡ итһәләр ҙә беҙгә өҫтөнлөк итмәйәсәк», — тине, шунан бер аҙға туҡтаны, ҡапыл Әбү Суфьян тау аҫтында ҡысҡырҙы; «Хөбәл Юғары» ике тапҡыр, был уның илаһының исеме, «ҡайҙа Ибн Ҡабся, ҡайҙа Ибн Ҡухафа ҡайҙа Ибн Хатсхаб», шунан Ғүмәр: «Эй, Аллаһ Рәсүле, миңә шуға яуап бирергә мөмкинме?» ул: «эйе», — тигән, Хөбәл Юғары тип әйткәс, шул саҡта Ғүмәр: «Эйе», — тигән; «Аллаһ Юғары һәм Затлыраҡ», — тигән; шунан Әбү Суфьян әйтте; Эй, Ибн Хатсхаб, ысынлап та, уның күҙҙәре ләззәт биргән, уға ҡайт һәм унан һора, — тине һуңынан; — Ҡайҙа Ибн Ҡабся, ҡайҙа Ибн Ҡухафа, ҡайҙа Ибн Хатсхаб? шунан Ғүмәр яуап бирҙе; — Был — Рәсүлуллаһ саллаллаһу ғәләйһи вәссәләм, ә был — Әбү Бәкер, был — Ғүмәр, — тине ул; шунан Әбү Суфьян әйтте; — Бәҙер һуғышында көндәр һәр ваҡыт үҙгәреп торҙо һәм һуғыш еңеп, еңелде, — тигән Ғүмәр; «Беҙ ҙә, һин дә бер түгелбеҙ, беҙҙең арала үлгәндәр ожмахҡа, һеҙҙең арала үлгәндәр тамуҡҡа китә», — тигән; — Ысынлап та, һеҙ быны уйлап ҡаранығыҙ, тимәк, беҙ еңелдек һәм юғалтыуҙабыҙ, — тине Әбү Суфьян; — Ысынлап та, һеҙ үҙегеҙҙең арала беҙҙең һалдаттар тоймаған үлеләрҙе йыртылған киҫәктәрҙә табасаҡһығыҙ, — тине ул; һуңынан үҙенең йәһилиә фанатизмын күтәрҙе һәм әйтте; ысынында уның менән шулай булды һәм беҙ уны нәфрәт итмәйбеҙ.