Al Alim

Imam Ahmad : 2024

حَدَّثَنَا يَزِيدُ أَخْبَرَنَا عَبَّادُ بْنُ مَنْصُورٍ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ لَمَّا نَزَلَتْ { وَالَّذِينَ يَرْمُونَ الْمُحْصَنَاتِ ثُمَّ لَمْ يَأْتُوا بِأَرْبَعَةِ شُهَدَاءَ فَاجْلِدُوهُمْ ثَمَانِينَ جَلْدَةً وَلَا تَقْبَلُوا لَهُمْ شَهَادَةً أَبَدًا } قَالَ سَعْدُ بْنُ عُبَادَةَ وَهُوَ سَيِّدُ الْأَنْصَارِ أَهَكَذَا نَزَلَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا مَعْشَرَ الْأَنْصَارِ أَلَا تَسْمَعُونَ إِلَى مَا يَقُولُ سَيِّدُكُمْ قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ لَا تَلُمْهُ فَإِنَّهُ رَجُلٌ غَيُورٌ وَاللَّهِ مَا تَزَوَّجَ امْرَأَةً قَطُّ إِلَّا بِكْرًا وَمَا طَلَّقَ امْرَأَةً لَهُ قَطُّ فَاجْتَرَأَ رَجُلٌ مِنَّا عَلَى أَنْ يَتَزَوَّجَهَا مِنْ شِدَّةِ غَيْرَتِهِ فَقَالَ سَعْدٌ وَاللَّهِ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي لَأَعْلَمُ أَنَّهَا حَقٌّ وَأَنَّهَا مِنْ اللَّهِ تَعَالَى وَلَكِنِّي قَدْ تَعَجَّبْتُ أَنِّي لَوْ وَجَدْتُ لَكَاعًا تَفَخَّذَهَا رَجُلٌ لَمْ يَكُنْ لِي أَنْ أَهِيجَهُ وَلَا أُحَرِّكَهُ حَتَّى آتِيَ بِأَرْبَعَةِ شُهَدَاءَ فَوَاللَّهِ لَا آتِي بِهِمْ حَتَّى يَقْضِيَ حَاجَتَهُ قَالَ فَمَا لَبِثُوا إِلَّا يَسِيرًا حَتَّى جَاءَ هِلَالُ بْنُ أُمَيَّةَ وَهُوَ أَحَدُ الثَّلَاثَةِ الَّذِينَ تِيبَ عَلَيْهِمْ فَجَاءَ مِنْ أَرْضِهِ عِشَاءً فَوَجَدَ عِنْدَ أَهْلِهِ رَجُلًا فَرَأَى بِعَيْنَيْهِ وَسَمِعَ بِأُذُنَيْهِ فَلَمْ يَهِجْهُ حَتَّى أَصْبَحَ فَغَدَا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي جِئْتُ أَهْلِي عِشَاءً فَوَجَدْتُ عِنْدَهَا رَجُلًا فَرَأَيْتُ بِعَيْنَيَّ وَسَمِعْتُ بِأُذُنَيَّ فَكَرِهَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا جَاءَ بِهِ وَاشْتَدَّ عَلَيْهِ وَاجْتَمَعَتْ الْأَنْصَارُ فَقَالُوا قَدْ ابْتُلِينَا بِمَا قَالَ سَعْدُ بْنُ عُبَادَةَ الْآنَ يَضْرِبُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هِلَالَ بْنَ أُمَيَّةَ وَيُبْطِلُ شَهَادَتَهُ فِي الْمُسْلِمِينَ فَقَالَ هِلَالٌ وَاللَّهِ إِنِّي لَأَرْجُو أَنْ يَجْعَلَ اللَّهُ لِي مِنْهَا مَخْرَجًا فَقَالَ هِلَالٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي قَدْ أَرَى مَا اشْتَدَّ عَلَيْكَ مِمَّا جِئْتُ بِهِ وَاللَّهُ يَعْلَمُ إِنِّي لَصَادِقٌ وَ وَاللَّهِ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُرِيدُ أَنْ يَأْمُرَ بِضَرْبِهِ إِذْ أَنْزَلَ اللَّهُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْوَحْيَ وَكَانَ إِذَا نَزَلَ عَلَيْهِ الْوَحْيُ عَرَفُوا ذَلِكَ فِي تَرَبُّدِ جِلْدِهِ يَعْنِي فَأَمْسَكُوا عَنْهُ حَتَّى فَرَغَ مِنْ الْوَحْيِ فَنَزَلَتْ { وَالَّذِينَ يَرْمُونَ أَزْوَاجَهُمْ وَلَمْ يَكُنْ لَهُمْ شُهَدَاءُ إِلَّا أَنْفُسُهُمْ فَشَهَادَةُ أَحَدِهِمْ } الْآيَةَ فَسُرِّيَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ أَبْشِرْ يَا هِلَالُ فَقَدْ جَعَلَ اللَّهُ لَكَ فَرَجًا وَمَخْرَجًا فَقَالَ هِلَالٌ قَدْ كُنْتُ أَرْجُو ذَاكَ مِنْ رَبِّي عَزَّ وَجَلَّ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَرْسِلُوا إِلَيْهَا فَأَرْسَلُوا إِلَيْهَا فَجَاءَتْ فَقَرَأَهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَيْهِمَا وَذَكَّرَهُمَا وَأَخْبَرَهُمَا أَنَّ عَذَابَ الْآخِرَةِ أَشَدُّ مِنْ عَذَابِ الدُّنْيَا فَقَالَ هِلَالٌ وَاللَّهِ يَا رَسُولَ اللَّهِ لَقَدْ صَدَقْتُ عَلَيْهَا فَقَالَتْ كَذَبَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَاعِنُوا بَيْنَهُمَا فَقِيلَ لِهِلَالٍ اشْهَدْ فَشَهِدَ أَرْبَعَ شَهَادَاتٍ بِاللَّهِ إِنَّهُ لَمِنْ الصَّادِقِينَ فَلَمَّا كَانَ فِي الْخَامِسَةِ قِيلَ يَا هِلَالُ اتَّقِ اللَّهَ فَإِنَّ عَذَابَ الدُّنْيَا أَهْوَنُ مِنْ عَذَابِ الْآخِرَةِ وَإِنَّ هَذِهِ الْمُوجِبَةُ الَّتِي تُوجِبُ عَلَيْكَ الْعَذَابَ فَقَالَ وَاللَّهِ لَا يُعَذِّبُنِي اللَّهُ عَلَيْهَا كَمَا لَمْ يَجْلِدْنِي عَلَيْهَا فَشَهِدَ فِي الْخَامِسَةِ أَنَّ لَعْنَةَ اللَّهِ عَلَيْهِ إِنْ كَانَ مِنْ الْكَاذِبِينَ ثُمَّ قِيلَ لَهَا اشْهَدِي أَرْبَعَ شَهَادَاتٍ بِاللَّهِ إِنَّهُ لَمِنْ الْكَاذِبِينَ فَلَمَّا كَانَتْ الْخَامِسَةُ قِيلَ لَهَا اتَّقِ اللَّهَ فَإِنَّ عَذَابَ الدُّنْيَا أَهْوَنُ مِنْ عَذَابِ الْآخِرَةِ وَإِنَّ هَذِهِ الْمُوجِبَةُ الَّتِي تُوجِبُ عَلَيْكِ الْعَذَابَ فَتَلَكَّأَتْ سَاعَةً ثُمَّ قَالَتْ وَاللَّهِ لَا أَفْضَحُ قَوْمِي فَشَهِدَتْ فِي الْخَامِسَةِ أَنَّ غَضَبَ اللَّهِ عَلَيْهَا إِنْ كَانَ مِنْ الصَّادِقِينَ فَفَرَّقَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَيْنَهُمَا وَقَضَى أَنَّهُ لَا يُدْعَى وَلَدُهَا لِأَبٍ وَلَا تُرْمَى هِيَ بِهِ وَلَا يُرْمَى وَلَدُهَا وَمَنْ رَمَاهَا أَوْ رَمَى وَلَدَهَا فَعَلَيْهِ الْحَدُّ وَقَضَى أَنْ لَا بَيْتَ لَهَا عَلَيْهِ وَلَا قُوتَ مِنْ أَجْلِ أَنَّهُمَا يَتَفَرَّقَانِ مِنْ غَيْرِ طَلَاقٍ وَلَا مُتَوَفًّى عَنْهَا وَقَالَ إِنْ جَاءَتْ بِهِ أُصَيْهِبَ أُرَيْسِحَ حَمْشَ السَّاقَيْنِ فَهُوَ لِهِلَالٍ وَإِنْ جَاءَتْ بِهِ أَوْرَقَ جَعْدًا جُمَالِيًّا خَدَلَّجَ السَّاقَيْنِ سَابِغَ الْأَلْيَتَيْنِ فَهُوَ لِلَّذِي رُمِيَتْ بِهِ فَجَاءَتْ بِهِ أَوْرَقَ جَعْدًا جُمَالِيًّا خَدَلَّجَ السَّاقَيْنِ سَابِغَ الْأَلْيَتَيْنِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَوْلَا الْأَيْمَانُ لَكَانَ لِي وَلَهَا شَانٌ قَالَ عِكْرِمَةُ فَكَانَ بَعْدَ ذَلِكَ أَمِيرًا عَلَى مِصْرٍ وَكَانَ يُدْعَى لِأُمِّهِ وَمَا يُدْعَى لِأَبِيهِ

Һөйләне [Йәзид] беҙгә [Ғаббад бин Мансур] [Иҡримә] [Ибн Ғаббастан] һөйләне, тине; -Яҡшы ҡатындарҙы зина ҡылыуҙа ғәйепләгәндәр һәм улар дүрт шаһит килтермәгәндәр, уларҙы ғәйепләгәндәр һикһән тапҡыр туҡмаласаҡ, һәм уларҙың шаһитлығын мәңге ҡабул итмәйәсәктәр-' Сәғд бин Үбәҙә, - тигән ул ансарҙар етәксеһе булған; — Аят шулай ингәнме, эй, Аллаһ Рәсүле? Рәсүлуллаһ шәллаллаһу ғәләйһи вәсалләм яуап бирә: «Эй, ансарҙар халҡы, етәксегеҙҙең нимә әйткәнен ишетмәнегеҙме?» Улар яуап бирҙе; «Эй, Аллаһ илсеһе, уны тәнҡитләмәгеҙ, -сөнки- ысынлап та, ул көнсөл кеше. Валлаһи, ҡыҙҙан башҡа кейәүгә сыҡмаған, ҡатынын да айырмаған, сөнки ул бик көнләшкән ине». Сәғд әйтте; «Аллаһ менән ант итәм, эй, Аллаһ илсеһе, ысынлап та, мин аяттың дөрөҫ икәнен, һәм уның Аллаһтан килгәнен беләм. Әммә, мин ысынлап та аптырар инем, әгәр мин -хатта- тапты, тип ҡәһәрләнгән ҡатын-ҡыҙ енси йәберләү ир-ат, -әммә- мин асыуланырға һәм ир-атты сығарып ташларға хоҡуғым юҡ, тик мин дүрт шаһит күрһәтә ала. Аллаһ менән ант итәм, ир үҙенең теләген үтәмәйенсә, мин уларҙы тәҡдим итә алмаясаҡмын». Ул -Ибн Ғәббәс- тигән; Күп тә үтмәне, Хилал бин Өмәйә килеп етте. Ул тәүбә итергә ҡушылған өс кешенең береһе булған. Ул төштән һуң тыуған ҡалаһынан -ғаиләһе янына- килде, шунан ғаиләһе янында бер ирҙе тап итте. Күҙе менән күрҙе, ҡолағы менән ишетте. Әммә иртәгәһенә тиклем был кешегә асыуланырға хаҡы юҡ ине. Шулай итеп, ул иртәнсәк үк Аллаһ Рәсүле саллаллаһу ғәләйһис-сәләмде ҡаршы алырға сығып китте һәм ул әйтте; — Йә, Аллаһ Рәсүле, ысынында кисә төштән һуң ғаиләмә барҙым, шунан ҡатыным янында бер ирҙе тап иттем. Мин күҙҙәрем менән күрәм һәм ҡолаҡтарым менән ишетәм. Рәсүлуллаһ саллаллаһу ғәләйһи вәссәләм Хилал килтергән хәбәргә ҡыуанманы һәм хәбәр уға ауыр булды. Шул арала ансарҙар йыйылған ине, шунан әйттеләр; — Ысынлап та, беҙ Сәғд бин Үбәдә әйткән бер нәмә менән һыналдыҡ. Хәҙер Рәсүлуллаһ саллаллаһу ғәләйһи вәссәләм Хилал бин Өмәйәне туҡмап, мосолмандар алдында биргән шәһәҙәтен юҡҡа сығарҙы. Хилал әйтте; «Аллаһ менән ант итәм, Аллаһ миңә ҡатынымдан ҡотолоу юлын бирер тип өмөтләнәм». Хилал тағы ла әйтте; — Эй, Аллаһ илсеһе, ысынлап та, мин һиңә ауыр булған нәмәне күрәм – шул – атап әйткәндә, мин килтергән хәбәр рәүешендә. Аллаһ Тәғәлә минең ысынлап та намыҫлы кеше икәнемде яҡшыраҡ белә». Аллаһ менән ант итәм, ысынлап та, Рәсүлуллаһ ғәләйһис-сәләм Хилалға һуғырға бойороҡ бирергә теләгән, сөнки Аллаһ Тәғәлә Рәсүлуллаһ ғәләйһис-сәләмгә мотлаҡ рәүештә вәхи индерәсәк. Ысынында, әгәр ҙә уға вәхи төшә икән, улар был турала уның тиреһенең һоро/ҡара төҫкә инеүе аша белгән. Тимәк, улар уны -алып- вәхиҙе бөткәнсе борсомаған. Шунан аят төштө: «-Ә кем үҙҙәренән башҡа шаһиттары булмаһа ла, ҡатындарын зина ҡылыуҙа ғәйепләйҙәр, ул кешенең шаһитлығы дүрт тапҡыр Аллаһ исеме менән ант итеү булып тора-» аяттың аҙағына тиклем. Шул саҡта Аллаһ Илсеһе (салләллаһу ғәләйһи үә сәлләм) асылды ла: «Бәхетле бул, эй Хилал, -сөнки- ысынлап та, Аллаһ һиңә урын һәм сығыу юлы булдырҙы», - тине. Хилал яуап бирҙе; «Ысынлап та, мин Раббымдан шуны көтәм». Шуға күрә Рәсүлуллаһ саллаллаһу ғәләйһи вәссәләм әйтте: «Һеҙҙең тарафтан- ҡатынға -Хилалдың ҡатынына- хат ебәрегеҙ». Дуҫтар шунан ҡатынға хат ебәргән һәм ҡатын килгән. Рәсүлуллаһ шәхаллал Артабан Лаһу ғәләйһи вәссәләм өҫтәге аятты Хилал бин Өмәйә һәм уның ҡатынына уҡый. Шулай уҡ икеһенә лә теге донъя ғазабының донъя ғазабынан ҡатыраҡ булыуын иҫкә төшөрөп, хәбәр итте. Хилал әйтте; «Аллаһ менән ант итәм, эй, Аллаһ илсеһе, мин был йәһәттән намыҫлы булдым». Хилалдың ҡатыны яуап бирҙе; — Ул алданы. Шулай итеп, Аллаһ Рәсүле саллаллаһу ғәләйһис-сәләм әйтте: «-Һеҙҙең аралағы лиан һөйләмдәрҙе улар икеһенә лә уҡығыҙ». Хилалға: «Шаһитлыҡ ит», — тип әйткәндәр. Шунан һуң Хилал Аллаһ исеме менән дүрт шаһитлыҡ менән шаһитлыҡ ҡылды: ысынлап та, ул хаҡлы кешеләрҙән ине. Бишенсеһенә еткәс -Хилалға- тиҙәр; — Әй, Хилал, Аллаһтан ҡурҡ, ысынлап та, был донъя ғазабы теге донъя ғазабынан еңелерәк. Ысынлап та, был һеҙҙең өсөн ғазаптар булыуын талап иткән факторҙарҙан береһе. Хилал яуап бирҙе; «Аллаһ менән ант итәм, Аллаһ Тәғәлә мине лә был ҡатын өсөн яза бирмәгән кеүек, уның ҡатыны өсөн дә йәберләмәйәсәк». Хилал шунан һуң бишенсе шаһитлыҡ бирә: әгәр ҙә ул ялған һөйләүселәр араһында булһа, Аллаһтың ҡарғышы уға төшәсәк. Шунан һуң Хилалдың ҡатынына әйтелгән; — Аллаһ исеме менән дүрт тапҡыр шаһитлыҡ ит, ысынлап та, ул — Хилал — ялғансылар араһында. Һәм был фактор, һеҙҙең өсөн ғазап талап итә'. Хилалдың ҡатыны бер аҙ тын ҡалды шунан әйтте; «Аллаһ менән ант итәм, халҡымды юҡ итмәйем». Шунан һуң Хилалдың ҡатыны, әгәр Хилал тәҡүәлеләрҙән булһа, Аллаһ Тәғәләнең язаһы миңә киләсәк, тип бишенсе шаһитлыҡ бирә. Шулай итеп, пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһис-сәләм уларҙы икеһен айырып, баланы атаһының исемен ҡулланып өндәшергә ярамай, ҡатын башҡаса ғәйепләнмәйәсәк һәм баланы ғәйепләмәйәсәк, тип ҡарар итә. Кем ҡатынды йәки уның балаһын зина ҡылыуҙа ғәйепләй, шуға яза биреләсәк. Ул шулай уҡ Хилалдың ҡатынына йәшәү урыны һәм ризыҡ бирергә бурыслы түгел, сөнки улар айырылышыу йәки үлем менән айырылмаған, тип ҡарар ҡабул итә. Аллаһ Рәсүле: «Әгәр ҙә ҡатын-ҡыҙ тиреһе һарғылт ҡыҙыл төҫтә, бәләкәй төплө, ике быҙауы ла бәләкәй бала тапһа, тимәк, ул Хилалдың балаһы. Әммә әгәр ҙә ул көрән, бөҙрә тиреле, ҙур аяҡ-ҡуллы, ҙур быҙаулы бала тыуҙырһа, тимәк, ул ғәйепләнгән кешенең балаһы». Шул саҡ Хилалдың ҡатыны ерән, бөҙрә тиреле, ҙур аяҡ-ҡуллы, ҙур быҙаулы, ҙур яурынлы бала тапты. Шуға күрә пәйғәмбәребеҙ: «Әгәр ант булмаһа, минең менән шул ҡатын араһында нимәлер булыр ине», — тигән. Икримә әйтте; "Шулай итеп, бала Мысырҙа етәксе булып киткәс, уны атаһының исеме менән түгел, ә әсәһенең исеме менән атағандар".