Nabi Idris berada di langit ke empat saat Mi’raj

حَدَّثَنَا هُدْبَةُ بْنُ خَالِدٍ حَدَّثَنَا هَمَّامُ بْنُ يَحْيَى حَدَّثَنَا قَتَادَةُ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ عَنْ مَالِكِ بْنِ صَعْصَعَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَاأَنَّ نَبِيَّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَدَّثَهُمْ عَنْ لَيْلَةِ أُسْرِيَ بِهِ بَيْنَمَا أَنَا فِي الْحَطِيمِ وَرُبَّمَا قَالَ فِي الْحِجْرِ مُضْطَجِعًا إِذْ أَتَانِي آتٍ فَقَدَّ قَالَ وَسَمِعْتُهُ يَقُولُ فَشَقَّ مَا بَيْنَ هَذِهِ إِلَى هَذِهِ فَقُلْتُ لِلْجَارُودِ وَهُوَ إِلَى جَنْبِي مَا يَعْنِي بِهِ قَالَ مِنْ ثُغْرَةِ نَحْرِهِ إِلَى شِعْرَتِهِ وَسَمِعْتُهُ يَقُولُ مِنْ قَصِّهِ إِلَى شِعْرَتِهِ فَاسْتَخْرَجَ قَلْبِي ثُمَّ أُتِيتُ بِطَسْتٍ مِنْ ذَهَبٍ مَمْلُوءَةٍ إِيمَانًا فَغُسِلَ قَلْبِي ثُمَّ حُشِيَ ثُمَّ أُعِيدَ ثُمَّ أُتِيتُ بِدَابَّةٍ دُونَ الْبَغْلِ وَفَوْقَ الْحِمَارِ أَبْيَضَ فَقَالَ لَهُ الْجَارُودُ هُوَ الْبُرَاقُ يَا أَبَا حَمْزَةَ قَالَ أَنَسٌ نَعَمْ يَضَعُ خَطْوَهُ عِنْدَ أَقْصَى طَرْفِهِ فَحُمِلْتُ عَلَيْهِ فَانْطَلَقَ بِي جِبْرِيلُ حَتَّى أَتَى السَّمَاءَ الدُّنْيَا فَاسْتَفْتَحَ فَقِيلَ مَنْ هَذَا قَالَ جِبْرِيلُ قِيلَ وَمَنْ مَعَكَ قَالَ مُحَمَّدٌ قِيلَ وَقَدْ أُرْسِلَ إِلَيْهِ قَالَ نَعَمْ قِيلَ مَرْحَبًا بِهِ فَنِعْمَ الْمَجِيءُ جَاءَ فَفَتَحَ فَلَمَّا خَلَصْتُ فَإِذَا فِيهَا آدَمُ فَقَالَ هَذَا أَبُوكَ آدَمُ فَسَلِّمْ عَلَيْهِ فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ فَرَدَّ السَّلَامَ ثُمَّ قَالَ مَرْحَبًا بِالِابْنِ الصَّالِحِ وَالنَّبِيِّ الصَّالِحِ ثُمَّ صَعِدَ بِي حَتَّى أَتَى السَّمَاءَ الثَّانِيَةَ فَاسْتَفْتَحَ قِيلَ مَنْ هَذَا قَالَ جِبْرِيلُ قِيلَ وَمَنْ مَعَكَ قَالَ مُحَمَّدٌ قِيلَ وَقَدْ أُرْسِلَ إِلَيْهِ قَالَ نَعَمْ قِيلَ مَرْحَبًا بِهِ فَنِعْمَ الْمَجِيءُ جَاءَ فَفَتَحَ فَلَمَّا خَلَصْتُ إِذَا يَحْيَى وَعِيسَى وَهُمَا ابْنَا الْخَالَةِ قَالَ هَذَا يَحْيَى وَعِيسَى فَسَلِّمْ عَلَيْهِمَا فَسَلَّمْتُ فَرَدَّا ثُمَّ قَالَا مَرْحَبًا بِالْأَخِ الصَّالِحِ وَالنَّبِيِّ الصَّالِحِ ثُمَّ صَعِدَ بِي إِلَى السَّمَاءِ الثَّالِثَةِ فَاسْتَفْتَحَ قِيلَ مَنْ هَذَا قَالَ جِبْرِيلُ قِيلَ وَمَنْ مَعَكَ قَالَ مُحَمَّدٌ قِيلَ وَقَدْ أُرْسِلَ إِلَيْهِ قَالَ نَعَمْ قِيلَ مَرْحَبًا بِهِ فَنِعْمَ الْمَجِيءُ جَاءَ فَفُتِحَ فَلَمَّا خَلَصْتُ إِذَا يُوسُفُ قَالَ هَذَا يُوسُفُ فَسَلِّمْ عَلَيْهِ فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ فَرَدَّ ثُمَّ قَالَ مَرْحَبًا بِالْأَخِ الصَّالِحِ وَالنَّبِيِّ الصَّالِحِ ثُمَّ صَعِدَ بِي حَتَّى أَتَى السَّمَاءَ الرَّابِعَةَ فَاسْتَفْتَحَ قِيلَ مَنْ هَذَا قَالَ جِبْرِيلُ قِيلَ وَمَنْ مَعَكَ قَالَ مُحَمَّدٌ قِيلَ أَوَقَدْ أُرْسِلَ إِلَيْهِ قَالَ نَعَمْ قِيلَ مَرْحَبًا بِهِ فَنِعْمَ الْمَجِيءُ جَاءَ فَفُتِحَ فَلَمَّا خَلَصْتُ إِلَى إِدْرِيسَ قَالَ هَذَا إِدْرِيسُ فَسَلِّمْ عَلَيْهِ فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ فَرَدَّ ثُمَّ قَالَ مَرْحَبًا بِالْأَخِ الصَّالِحِ وَالنَّبِيِّ الصَّالِحِ ثُمَّ صَعِدَ بِي حَتَّى أَتَى السَّمَاءَ الْخَامِسَةَ فَاسْتَفْتَحَ قِيلَ مَنْ هَذَا قَالَ جِبْرِيلُ قِيلَ وَمَنْ مَعَكَ قَالَ مُحَمَّدٌ قِيلَ وَقَدْ أُرْسِلَ إِلَيْهِ قَالَ نَعَمْ قِيلَ مَرْحَبًا بِهِ فَنِعْمَ الْمَجِيءُ جَاءَ فَلَمَّا خَلَصْتُ فَإِذَا هَارُونُ قَالَ هَذَا هَارُونُ فَسَلِّمْ عَلَيْهِ فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ فَرَدَّ ثُمَّ قَالَ مَرْحَبًا بِالْأَخِ الصَّالِحِ وَالنَّبِيِّ الصَّالِحِ ثُمَّ صَعِدَ بِي حَتَّى أَتَى السَّمَاءَ السَّادِسَةَ فَاسْتَفْتَحَ قِيلَ مَنْ هَذَا قَالَ جِبْرِيلُ قِيلَ مَنْ مَعَكَ قَالَ مُحَمَّدٌ قِيلَ وَقَدْ أُرْسِلَ إِلَيْهِ قَالَ نَعَمْ قَالَ مَرْحَبًا بِهِ فَنِعْمَ الْمَجِيءُ جَاءَ فَلَمَّا خَلَصْتُ فَإِذَا مُوسَى قَالَ هَذَا مُوسَى فَسَلِّمْ عَلَيْهِ فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ فَرَدَّ ثُمَّ قَالَ مَرْحَبًا بِالْأَخِ الصَّالِحِ وَالنَّبِيِّ الصَّالِحِ فَلَمَّا تَجَاوَزْتُ بَكَى قِيلَ لَهُ مَا يُبْكِيكَ قَالَ أَبْكِي لِأَنَّ غُلَامًا بُعِثَ بَعْدِي يَدْخُلُ الْجَنَّةَ مِنْ أُمَّتِهِ أَكْثَرُ مِمَّنْ يَدْخُلُهَا مِنْ أُمَّتِي ثُمَّ صَعِدَ بِي إِلَى السَّمَاءِ السَّابِعَةِ فَاسْتَفْتَحَ جِبْرِيلُ قِيلَ مَنْ هَذَا قَالَ جِبْرِيلُ قِيلَ وَمَنْ مَعَكَ قَالَ مُحَمَّدٌ قِيلَ وَقَدْ بُعِثَ إِلَيْهِ قَالَ نَعَمْ قَالَ مَرْحَبًا بِهِ فَنِعْمَ الْمَجِيءُ جَاءَ فَلَمَّا خَلَصْتُ فَإِذَا إِبْرَاهِيمُ قَالَ هَذَا أَبُوكَ فَسَلِّمْ عَلَيْهِ قَالَ فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ فَرَدَّ السَّلَامَ قَالَ مَرْحَبًا بِالِابْنِ الصَّالِحِ وَالنَّبِيِّ الصَّالِحِ ثُمَّ رُفِعَتْ إِلَيَّ سِدْرَةُ الْمُنْتَهَى فَإِذَا نَبْقُهَا مِثْلُ قِلَالِ هَجَرَ وَإِذَا وَرَقُهَا مِثْلُ آذَانِ الْفِيَلَةِ قَالَ هَذِهِ سِدْرَةُ الْمُنْتَهَى وَإِذَا أَرْبَعَةُ أَنْهَارٍ نَهْرَانِ بَاطِنَانِ وَنَهْرَانِ ظَاهِرَانِ فَقُلْتُ مَا هَذَانِ يَا جِبْرِيلُ قَالَ أَمَّا الْبَاطِنَانِ فَنَهْرَانِ فِي الْجَنَّةِ وَأَمَّا الظَّاهِرَانِ فَالنِّيلُ وَالْفُرَاتُ ثُمَّ رُفِعَ لِي الْبَيْتُ الْمَعْمُورُ ثُمَّ أُتِيتُ بِإِنَاءٍ مِنْ خَمْرٍ وَإِنَاءٍ مِنْ لَبَنٍ وَإِنَاءٍ مِنْ عَسَلٍ فَأَخَذْتُ اللَّبَنَ فَقَالَ هِيَ الْفِطْرَةُ الَّتِي أَنْتَ عَلَيْهَا وَأُمَّتُكَ ثُمَّ فُرِضَتْ عَلَيَّ الصَّلَوَاتُ خَمْسِينَ صَلَاةً كُلَّ يَوْمٍ فَرَجَعْتُ فَمَرَرْتُ عَلَى مُوسَى فَقَالَ بِمَا أُمِرْتَ قَالَ أُمِرْتُ بِخَمْسِينَ صَلَاةً كُلَّ يَوْمٍ قَالَ إِنَّ أُمَّتَكَ لَا تَسْتَطِيعُ خَمْسِينَ صَلَاةً كُلَّ يَوْمٍ وَإِنِّي وَاللَّهِ قَدْ جَرَّبْتُ النَّاسَ قَبْلَكَ وَعَالَجْتُ بَنِي إِسْرَائِيلَ أَشَدَّ الْمُعَالَجَةِ فَارْجِعْ إِلَى رَبِّكَ فَاسْأَلْهُ التَّخْفِيفَ لِأُمَّتِكَ فَرَجَعْتُ فَوَضَعَ عَنِّي عَشْرًا فَرَجَعْتُ إِلَى مُوسَى فَقَالَ مِثْلَهُ فَرَجَعْتُ فَوَضَعَ عَنِّي عَشْرًا فَرَجَعْتُ إِلَى مُوسَى فَقَالَ مِثْلَهُ فَرَجَعْتُ فَوَضَعَ عَنِّي عَشْرًا فَرَجَعْتُ إِلَى مُوسَى فَقَالَ مِثْلَهُ فَرَجَعْتُ فَأُمِرْتُ بِعَشْرِ صَلَوَاتٍ كُلَّ يَوْمٍ فَرَجَعْتُ فَقَالَ مِثْلَهُ فَرَجَعْتُ فَأُمِرْتُ بِخَمْسِ صَلَوَاتٍ كُلَّ يَوْمٍ فَرَجَعْتُ إِلَى مُوسَى فَقَالَ بِمَ أُمِرْتَ قُلْتُ أُمِرْتُ بِخَمْسِ صَلَوَاتٍ كُلَّ يَوْمٍ قَالَ إِنَّ أُمَّتَكَ لَا تَسْتَطِيعُ خَمْسَ صَلَوَاتٍ كُلَّ يَوْمٍ وَإِنِّي قَدْ جَرَّبْتُ النَّاسَ قَبْلَكَ وَعَالَجْتُ بَنِي إِسْرَائِيلَ أَشَدَّ الْمُعَالَجَةِ فَارْجِعْ إِلَى رَبِّكَ فَاسْأَلْهُ التَّخْفِيفَ لِأُمَّتِكَ قَالَ سَأَلْتُ رَبِّي حَتَّى اسْتَحْيَيْتُ وَلَكِنِّي أَرْضَى وَأُسَلِّمُ قَالَ فَلَمَّا جَاوَزْتُ نَادَى مُنَادٍ أَمْضَيْتُ فَرِيضَتِي وَخَفَّفْتُ عَنْ عِبَادِي

Esan digu [Hudbah bin Khalid]-ek [Hammam bin Yahya]-ek [Qatadah]-ek [Anas bin Malik]-engandik [Malik bin Sha'sha'ah] radliallahu 'anhuma-rengandik, Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam-ek Isra-ren bidaiaren gauari buruz kontatu ziela: 'Al Hathimen' nengoela -edo al Hijiren esan zuen- etzanda, bat-batean norbait etorri eta zatitu egin zen'. Qatadah-k esan zuen: Eta entzun nion esaten: 'orduan honen eta honen artean zegoena zatitu zuen'. Al Jarudi, nire ondoan zegoenari, galdetu nion: 'Zer esan nahi du?'. Esan zuen: 'bularraren lepo-zulotik urdailaren behealdera' eta entzun nion esaten: 'bularraren goialdetik pubiseko ilea hazten den lekura'. Orduan, gizonak bihotza atera zidan -kontu handiz-, gero fedez betetako urrezko ontzi bat ekarri zidan, gero bihotza garbitu zidan, gero fedez bete eta errepikatu zuen. Orduan, mando bat baino txikiagoa baina asto bat baino handiagoa zen animalia zuri bat ekarri zidaten. Al Jarudek esan zion: "Buraq al da hori, Abu Hamzah?". Anasek erantzun zuen: "Bai. Buraq-ak bere eskailerak begiaren urruneneko puntuan jartzen ditu". Orduan, gainean ibili nintzen eta Jibrilekin joan nintzen (bakea berarekin) mundu honetako zerura iritsi arte. Orduan, Jibrilek zeruko atea irekitzeko eskatu zuen, eta galdetu zioten: "Nor da hau?". Jibrilek erantzun zuen: "Jibril". Berriro galdetu zioten: "Nor dago zurekin?". Jibrilek erantzun zuen: "Muhammad". Berriro galdetu zioten: "Bidali al dute?". Jibrilek erantzun zuen: "Bai". Esan zuten: "Ongi etorri, eta hau da datozenen etorrerarik onena". Orduan, atea ireki zen, eta bertatik igaro ondoren, Adamekin topo egin nuen (bakea berarekin). Jibrilek (bakea berarekin) esan zuen: "Hau da zure aita, Adas. Agurtu ezazu". Beraz, agurtu egin nuen eta Adam 'alaihis salamek nire agurra itzuli zuen, eta gero esan zuen: "Ongi etorri seme zuzenari eta profeta zuzenari". Gero, bigarren zerura eraman ninduten, eta Jibrilek zeruko atea irekitzeko eskatu zuen eta gero galdetu zioten: "Nor da hau?". Jibrilek erantzun zuen: "Gabriel". Berriro galdetu zioten: "Nor dago zurekin?". Jibrilek erantzun zuen: "Muhammad". Berriro galdetu zioten: "Bidali al da?". Jibrilek erantzun zuen: "Bai". Hala esaten da: "Ongi etorri eta hau da edonor etor daitekeen gauzarik onena". Beraz, atea ireki zen eta igaro ondoren, Yahya eta Isa 'alaihimas salam topatu nituen, biak izeba beraren seme-alabak ziren. Gabrielek esan zuen: "Hau Yahya da eta Isa, agurtu biak". Beraz, biak agurtu nituen eta biek nire agurra itzuli zuten eta gero biek esan zuten: "Ongi etorri anaia zuzenei eta profeta zuzenei". Gero, hirugarren zerura eraman ninduten, eta Jibrilek zeruko atea irekitzeko eskatu zuen, eta orduan galdetu zioten: "Nor da hau?". Jibrilek erantzun zuen: "Gabriel". Berriro galdetu zioten: "Nor dago zurekin?". Jibrilek erantzun zuen: "Muhammad". Berriro galdetu zioten: "Bidali al da?". Jibrilek erantzun zuen: "Bai". Hala esaten da: "Ongi etorri berari eta hau da edonor etor daitekeen gauzarik onena". Beraz, atea ireki zen eta igaro ondoren, Yusuf 'alaihis salam-ekin topo egin nuen. Gabrielek esan zuen: "Hau Jose da. Agurtu ezazu". Beraz, agurtu nuen eta Yusufek nire agurra itzuli zuen eta esan zuen: "Ongi etorri anaia zuzenei eta profeta zuzenei". Gero, laugarren zerura eraman ninduten eta Jibrilek zeruko atea irekitzeko eskatu zuen, eta orduan galdetu zioten: "Nor da hau?". Jibrilek erantzun zuen: "Gabriel". Berriro galdetu zioten: "Nor dago zurekin?". Jibrilek erantzun zuen: "Muhammad". Berriro galdetu zioten; «Bidali al da?». Jibrilek erantzun zuen: «Bai». Esaten da: «Ongi etorri, eta hau da edonor etor daitekeen gauzarik onena». Atea ireki zen, eta igaro ondoren, Idris 'alaihis salamekin egin nuen topo. Gabrielek esan zuen: «Hau Idris da, agurtu». Agurtu nuen, eta Idrisek nire agurra itzuli zidan, esanez: «Ongi etorri anaia zuzenei eta profeta zuzenei». Orduan, bosgarren zerura igo ninduten, eta Jibrilek zeruko atea irekitzeko eskatu zuen, eta galdetu zioten: «Nor da hau?». Jibrilek erantzun zuen: «Gabriel». Berriro galdetu zioten: «Nor dago zurekin?». Jibrilek erantzun zuen: «Muhammad». Berriro galdetu zioten: «Bidali al da?». Jibrilek erantzun zuen: «Bai». Esaten da: «Ongi etorri, eta hau da edonor etor daitekeen gauzarik onena». Atea ireki zen, eta igaro ondoren, Harun 'alaihis salamekin egin nuen topo. Gabrielek esan zuen: «Hau Aaron da». «Agurtu ezazu». Beraz, agurtu egin nuen eta Harunek nire agurra itzuli eta esan zuen: «Ongi etorri anaia zuzenei eta profeta zuzenei». Orduan, laugarren zerura eraman ninduten eta Jibrilek zeruko atea irekitzeko eskatu zuen eta orduan galdetu zioten: «Nor da hau?». Jibrilek erantzun zuen: «Gabriel». Berriro galdetu zioten: «Nor dago zurekin?». Jibrilek erantzun zuen: «Mahoma». Berriro galdetu zioten: «Bidali al da?». Jibrilek erantzun zuen: «Bai». Hala esaten da: «Ongi etorri eta hau da edonor etor daitekeen gauzarik onena». Beraz, atea ireki zen eta igaro ondoren, Musa 'alaihis salam aurkitu nuen. Gabrielek esan zuen: «Hau da Moises. Agurtu ezazu». Beraz, agurtu egin nuen eta Musak nire agurra itzuli eta esan zuen: «Ongi etorri anaia zuzenei eta profeta zuzenei». Amaitu nuenean, bat-batean negar egin zuen. Orduan galdetu zuen: «Zergatik ari zara negarrez?». Moisesek erantzun zuen; «Negar egin nuen haur hau nire ondoren bidali zutelako, baina bere herritik zerura sartu ziren jende gehiago zegoen nire herritik zerura sartu zirenak baino». Orduan, zazpigarren zerura eraman ninduten eta Jibrilek zeruko atea irekitzeko eskatu zuen eta orduan galdetu zioten: «Nor da hau?». Jibrilek erantzun zuen: «Gabriel». Berriro galdetu zioten: «Nor dago zurekin?». Jibrilek erantzun zuen: «Muhammad». Berriro galdetu zioten: «Bidali al da?». Jibrilek erantzun zuen: «Bai». Hala esaten da: «Ongi etorri eta hau da edonor etor daitekeen gauzarik onena». Beraz, atea ireki zen eta igaro ondoren, Ibrahim 'alaihis salam aurkitu nuen. Gabrielek esan zuen: «Hau da zure aita. Agurtu». Beraz, agurtu nuen eta Ibrahimek nire agurra itzuli eta esan zuen: «Ongi etorri haur zuzenei eta profeta zuzenei». Orduan, Sidratul Muntaha hartu/erakutsi zidaten eta fruitua Hajar inguruko pote baten antzekoa zela ikusi zen, elefante belarrien antzeko hostoekin. Jibril 'alaihis salamek esan zuen: "Hau Sidratul Munahaa da". Badirudi behealdean lau ibai daudela, bi Bathin ibaia eta bi Zhahir ibaia. Galdetu nuen: "Hau al da, Jibril?". Jibrilek erantzun zuen: "Bi Bathian ibaiak uholdeetan dauden bi ibaiak dira, eta bi Zhahir ibaiak, berriz, Nail eta Eufrates dira". Orduan Baitul Ma'mur izendatu ninduten, gero khamr zuen baso bat, esne zuen baso bat eta ezti zuen beste baso bat eman zizkidaten. Esne zuen baso bat hartu nuen. Orduan Gabrielek esan zuen: "Hau da zu eta zure ummah zaudeten fitrah". Orduan, derrigorrezkoa zen niretzat egunean berrogeita hamar aldiz otoitz egitea. Itzuli eta Musa 'alaihis salam-en aurretik pasa nintzen. Moisesek galdetu zuen: "Zer agindu dizute egiteko?". Erantzun nuen: "Egunean berrogeita hamar aldiz otoitz egiteko agindu zidaten". Moisesek esan zuen; «Egia esan, zuen ummak ezingo ditu berrogeita hamar otoitz egin egunean, eta nik, Alaren izenean, saiatu naiz hau aplikatzen zuen aurreko jendeari, eta gogor saiatu naiz Bani Isra'il serio eraldatzen ere. Beraz, itzuli zaitez zuen Rabb-engana eta eskatu laguntza zure herriarentzat». Beraz, itzuli nintzen eta Alak-ek hamar aldiz murriztu zuen nire otoitza, gero Moisesengana itzuli nintzen. Moisesek esan zuen lehen esan bezala, gero itzuli nintzen eta Alak hamar aldiz murriztu zuen nire otoitza, gero Moisesengana itzuli nintzen. Moisesek esan zuen lehen esan bezala, gero itzuli nintzen eta Alak hamar aldiz murriztu zuen nire otoitza, gero Moisesengana itzuli nintzen. Moisesek esan zuen lehen esan bezala, gero itzuli nintzen eta Alak hamar aldiz murriztu zuen nire otoitza, gero Moisesengana itzuli nintzen. Moisesek esan zuen lehen esan bezala. Itzuli nintzen eta egunean hamar aldiz otoitz egiteko agindu zidaten. Gero itzuli nintzen eta Moisesek lehen esan bezala esan zuen. Itzuli nintzen eta azkenean egunean bost aldiz otoitz egiteko agindu zidaten. Moisesengana itzuli nintzen eta esan zidan: «Zer egiteko agindu dizute?». Nik erantzun nion: «Egunean bost aldiz otoitz egiteko agindu didate». Moisesek esan zuen: «Egia esan, zuen nazioak ezingo du egunean bost aldiz egin, eta egia esan, saiatu naiz ezartzen zuen aurreko jendearekin, eta baita ahalegin guztiak egin ditut Israelgo Haurrak hobetzeko ere. Beraz, itzuli zaitezte zuen Jaunarengana eta eskatu laguntza zuen nazioarentzat». Hark esan zuen: «Hainbeste eskatu diot laguntza nire Jaunari, ezen lotsatuta nagoen. Baina onartu dut eta onartu dut». Amaitu nuenean, ahots bat entzun zen oihuka: «Egia esan, nire betebeharra erabaki dut eta erraztu diet nire zerbitzariei».