Nabi berkhutbah di Mina setelah Idul Adha, menasihati umat agar berpegang pada Al-Qur’an dan sunnah
Imam Tirmidzi : 3012
حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْخَلَّالُ حَدَّثَنَا حُسَيْنُ بْنُ عَلِيٍّ الْجُعْفِيُّ عَنْ زَائِدَةَ عَنْ شَبِيبِ بْنِ غَرْقَدَةَ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ عَمْرِو بْنِ الْأَحْوَصِ حَدَّثَنَا أَبِيأَنَّهُ شَهِدَ حَجَّةَ الْوَدَاعِ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ وَذَكَّرَ وَوَعَظَ ثُمَّ قَالَ أَيُّ يَوْمٍ أَحْرَمُ أَيُّ يَوْمٍ أَحْرَمُ أَيُّ يَوْمٍ أَحْرَمُ قَالَ فَقَالَ النَّاسُ يَوْمُ الْحَجِّ الْأَكْبَرِ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ فَإِنَّ دِمَاءَكُمْ وَأَمْوَالَكُمْ وَأَعْرَاضَكُمْ عَلَيْكُمْ حَرَامٌ كَحُرْمَةِ يَوْمِكُمْ هَذَا فِي بَلَدِكُمْ هَذَا فِي شَهْرِكُمْ هَذَا أَلَا لَا يَجْنِي جَانٍ إِلَّا عَلَى نَفْسِهِ وَلَا يَجْنِي وَالِدٌ عَلَى وَلَدِهِ وَلَا وَلَدٌ عَلَى وَالِدِهِ أَلَا إِنَّ الْمُسْلِمَ أَخُو الْمُسْلِمِ فَلَيْسَ يَحِلُّ لِمُسْلِمٍ مِنْ أَخِيهِ شَيْءٌ إِلَّا مَا أَحَلَّ مِنْ نَفْسِهِ أَلَا وَإِنَّ كُلَّ رِبًا فِي الْجَاهِلِيَّةِ مَوْضُوعٌ لَكُمْ رُءُوسُ أَمْوَالِكُمْ لَا تَظْلِمُونَ وَلَا تُظْلَمُونَ غَيْرَ رِبَا الْعَبَّاسِ بْنِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ فَإِنَّهُ مَوْضُوعٌ كُلُّهُ أَلَا وَإِنَّ كُلَّ دَمٍ كَانَ فِي الْجَاهِلِيَّةِ مَوْضُوعٌ وَأَوَّلُ دَمٍ وُضِعَ مِنْ دِمَاءِ الْجَاهِلِيَّةِ دَمُ الْحَارِثِ بْنِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ كَانَ مُسْتَرْضَعًا فِي بَنِي لَيْثٍ فَقَتَلَتْهُ هُذَيْلٌ أَلَا وَاسْتَوْصُوا بِالنِّسَاءِ خَيْرًا فَإِنَّمَا هُنَّ عَوَانٍ عِنْدَكُمْ لَيْسَ تَمْلِكُونَ مِنْهُنَّ شَيْئًا غَيْرَ ذَلِكَ إِلَّا أَنْ يَأْتِينَ بِفَاحِشَةٍ مُبَيِّنَةٍ فَإِنْ فَعَلْنَ فَاهْجُرُوهُنَّ فِي الْمَضَاجِعِ وَاضْرِبُوهُنَّ ضَرْبًا غَيْرَ مُبَرِّحٍ فَإِنْ أَطَعْنَكُمْ فَلَا تَبْغُوا عَلَيْهِنَّ سَبِيلًا أَلَا إِنَّ لَكُمْ عَلَى نِسَائِكُمْ حَقًّا وَلِنِسَائِكُمْ عَلَيْكُمْ حَقًّا فَأَمَّا حَقُّكُمْ عَلَى نِسَائِكُمْ فَلَا يُوطِئْنَ فُرُشَكُمْ مَنْ تَكْرَهُونَ وَلَا يَأْذَنَّ فِي بُيُوتِكُمْ لِمَنْ تَكْرَهُونَ أَلَا وَإِنَّ حَقَّهُنَّ عَلَيْكُمْ أَنْ تُحْسِنُوا إِلَيْهِنَّ فِي كِسْوَتِهِنَّ وَطَعَامِهِنَّقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رَوَاهُ أَبُو الْأَحْوَصِ عَنْ شَبِيبِ بْنِ غَرْقَدَةَ
Yandi me songa beto [Al Hasan bin Ali Al Khallal] me songa beto [Husain bin Ali Al Ju’fi] katuka na [Za`idah] katuka na [Syabib bin Gharqadah] katuka na [Sulaiman bin Amru bin Al Ahwash] me songa beto [tata na mono] nde yandi kwendaka na Hajj ya Wada ti Rasullam Sahudallah, yandi sikisaka Allah, yandi pesaka lukebisu ti bandongisila, na nima yandi tubaka nde ‘Hari inki kilumbu ya kuluta mbi, inki kilumbu ya kuluta mbi, inki kilumbu ya kuluta mbi?’. bantu vutulaka : Kilumbu ya Hajj ya nene, O Ntumwa ya Allah. Yandi tubaka nde: ‘Ya kieleka, menga na nge, kimvwama na nge ti lukumu na nge kele haram – lukumu na bo fwete taninama – na nge mutindu yo kele haram na kilumbu na nge, na insi na nge ti na ngonda yai. Zaba nde muntu mosi ve ke sala mbi kansi yo ta nata yo yandi mosi, ata bibuti ke sala mbi mpi masumu na bo ke nata bana na bo, to bana ke sala mbi mpi bibuti ke nata masumu na bo. Zaba nde ba musulman kele bampangi ya ba musulman ya nkaka, yo kele halal ve sambu na musulman kima yina mpangi na yandi kele na yo katula kaka yina kele halal sambu na yandi. Zaba nde mitindu yonso ya mbongo ya nsuka na ntangu ya jahiliyyah fwete yambulama mpi sambu na nge yai kele kimvwama ya nene yina nge kele na yo, nge me sala nge mbi ve to bo me sala nge mbi ve, to mbongo ya nsuka ya Abbas bin Abdul Mutthalib, nge fwete yambulaka mambu yonso. Zaba nde konso menga na nsungi ya Jahiliyyah fwete yambulama mpi nsangu ya ntete ya menga yina fwete yambulama kele menga ya Al Harith bin Abdul Muthallib, yina yandi vandaka kunwisa mabele na mbala mosi - nkento mosi - ya Bani Laits mpi na nima Hudail fwaka yandi. Zaba nde nge fwete tadila bo - bankento na nge - na mawete yonso, sambu bo me pesa bo ntuma ya kulemfuka na nge, nge kele ve ti kiyeka na zulu na bo katula kaka sambu na kulemfuka yina bo ke lomba na bo, katula kaka kana bo sala kima mosi ya nzanzi - disumu - kana bo sala mutindu yina pana kabula bo na mbeto na bo, mpi bula bo ti makofi yina ke bika ve ata kidimbu mosi. Kana bo ke lemfukila nge, pana kusosa ve mitindu ya kupesa bo mpasi, ya kieleka nge kele ti banswa na zulu ya bankento na nge, mpi bankento na nge mpi kele ti banswa na zulu na nge. Sambu na yina me tala banswa na beno na zulu ya bankento na beno, yo me buyisama nde bo tandula matela - kubika bo kukota na nzo - sambu na bantu ya beno ke mengaka, to kupesa ve nzila na muntu yina beno ke mengaka kukota na nzo na beno, na ntangu yina nswa na bo na zulu na beno kele ya kupesa beno bilele ya mbote ti madia’. Abu Isa tubaka nde hadith yai kele ya kieleka. [Abu Al Ahwash] telaka yo na [Syabib bin Gharqadah].