Maqam Ibrahim termasuk tanda-tanda kekuasaan Allah
Imam Abu Dawud : 1628
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ النُّفَيْلِيُّ وَعُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَهِشَامُ بْنُ عَمَّارٍ وَسُلَيْمَانُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الدِّمَشْقِيَّانِ وَرُبَّمَا زَادَ بَعْضُهُمْ عَلَى بَعْضٍ الْكَلِمَةَ وَالشَّيْءَ قَالُوا حَدَّثَنَا حَاتِمُ بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَدَخَلْنَا عَلَى جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ فَلَمَّا انْتَهَيْنَا إِلَيْهِ سَأَلَ عَنْ الْقَوْمِ حَتَّى انْتَهَى إِلَيَّ فَقُلْتُ أَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَلِيِّ بْنِ حُسَيْنٍ فَأَهْوَى بِيَدِهِ إِلَى رَأْسِي فَنَزَعَ زِرِّي الْأَعْلَى ثُمَّ نَزَعَ زِرِّي الْأَسْفَلَ ثُمَّ وَضَعَ كَفَّهُ بَيْنَ ثَدْيَيَّ وَأَنَا يَوْمَئِذٍ غُلَامٌ شَابٌّ فَقَالَ مَرْحَبًا بِكَ وَأَهْلًا يَا ابْنَ أَخِي سَلْ عَمَّا شِئْتَ فَسَأَلْتُهُ وَهُوَ أَعْمَى وَجَاءَ وَقْتُ الصَّلَاةِ فَقَامَ فِي نِسَاجَةٍ مُلْتَحِفًا بِهَا يَعْنِي ثَوْبًا مُلَفَّقًا كُلَّمَا وَضَعَهَا عَلَى مَنْكِبِهِ رَجَعَ طَرَفَاهَا إِلَيْهِ مِنْ صِغَرِهَا فَصَلَّى بِنَا وَرِدَاؤُهُ إِلَى جَنْبِهِ عَلَى الْمِشْجَبِ فَقُلْتُ أَخْبِرْنِي عَنْ حَجَّةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ بِيَدِهِ فَعَقَدَ تِسْعًا ثُمَّ قَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَكَثَ تِسْعَ سِنِينَ لَمْ يَحُجَّ ثُمَّ أُذِّنَ فِي النَّاسِ فِي الْعَاشِرَةِ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَاجٌّ فَقَدِمَ الْمَدِينَةَ بَشَرٌ كَثِيرٌ كُلُّهُمْ يَلْتَمِسُ أَنْ يَأْتَمَّ بِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَيَعْمَلَ بِمِثْلِ عَمَلِهِ فَخَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَخَرَجْنَا مَعَهُ حَتَّى أَتَيْنَا ذَا الْحُلَيْفَةِ فَوَلَدَتْ أَسْمَاءُ بِنْتُ عُمَيْسٍ مُحَمَّدَ بْنَ أَبِي بَكْرٍ فَأَرْسَلَتْ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَيْفَ أَصْنَعُ فَقَالَ اغْتَسِلِي وَاسْتَذْفِرِي بِثَوْبٍ وَأَحْرِمِي فَصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْمَسْجِدِ ثُمَّ رَكِبَ الْقَصْوَاءَ حَتَّى إِذَا اسْتَوَتْ بِهِ نَاقَتُهُ عَلَى الْبَيْدَاءِ قَالَ جَابِرٌ نَظَرْتُ إِلَى مَدِّ بَصَرِي مِنْ بَيْنِ يَدَيْهِ مِنْ رَاكِبٍ وَمَاشٍ وَعَنْ يَمِينِهِ مِثْلُ ذَلِكَ وَعَنْ يَسَارِهِ مِثْلُ ذَلِكَ وَمِنْ خَلْفِهِ مِثْلُ ذَلِكَ وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَيْنَ أَظْهُرِنَا وَعَلَيْهِ يَنْزِلُ الْقُرْآنُ وَهُوَ يَعْلَمُ تَأْوِيلَهُ فَمَا عَمِلَ بِهِ مِنْ شَيْءٍ عَمِلْنَا بِهِ فَأَهَلَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِالتَّوْحِيدِ لَبَّيْكَ اللَّهُمَّ لَبَّيْكَ لَبَّيْكَ لَا شَرِيكَ لَكَ لَبَّيْكَ إِنَّ الْحَمْدَ وَالنِّعْمَةَ لَكَ وَالْمُلْكَ لَا شَرِيكَ لَكَ وَأَهَلَّ النَّاسُ بِهَذَا الَّذِي يُهِلُّونَ بِهِ فَلَمْ يَرُدَّ عَلَيْهِمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ شَيْئًا مِنْهُ وَلَزِمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَلْبِيَتَهُ قَالَ جَابِرٌ لَسْنَا نَنْوِي إِلَّا الْحَجَّ لَسْنَا نَعْرِفُ الْعُمْرَةَ حَتَّى إِذَا أَتَيْنَا الْبَيْتَ مَعَهُ اسْتَلَمَ الرُّكْنَ فَرَمَلَ ثَلَاثًا وَمَشَى أَرْبَعًا ثُمَّ تَقَدَّمَ إِلَى مَقَامِ إِبْرَاهِيمَ فَقَرَأَ{ وَاتَّخِذُوا مِنْ مَقَامِ إِبْرَاهِيمَ مُصَلًّى }فَجَعَلَ الْمَقَامَ بَيْنَهُ وَبَيْنَ الْبَيْتِ قَالَ فَكَانَ أَبِي يَقُولُ قَالَ ابْنُ نُفَيْلٍ وَعُثْمَانُ وَلَا أَعْلَمُهُ ذَكَرَهُ إِلَّا عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ سُلَيْمَانُ وَلَا أَعْلَمُهُ إِلَّا قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقْرَأُ فِي الرَّكْعَتَيْنِ بِقُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ وَقُلْ يَا أَيُّهَا الْكَافِرُونَ ثُمَّ رَجَعَ إِلَى الْبَيْتِ فَاسْتَلَمَ الرُّكْنَ ثُمَّ خَرَجَ مِنْ الْبَابِ إِلَى الصَّفَا فَلَمَّا دَنَا مِنْ الصَّفَا قَرَأَ{ إِنَّ الصَّفَا وَالْمَرْوَةَ مِنْ شَعَائِرِ اللَّهِ }نَبْدَأُ بِمَا بَدَأَ اللَّهُ بِهِ فَبَدَأَ بِالصَّفَا فَرَقِيَ عَلَيْهِ حَتَّى رَأَى الْبَيْتَ فَكَبَّرَ اللَّهَ وَوَحَّدَهُ وَقَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الْحَمْدُ يُحْيِي وَيُمِيتُ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ أَنْجَزَ وَعْدَهُ وَنَصَرَ عَبْدَهُ وَهَزَمَ الْأَحْزَابَ وَحْدَهُ ثُمَّ دَعَا بَيْنَ ذَلِكَ وَقَالَ مِثْلَ هَذَا ثَلَاثَ مَرَّاتٍ ثُمَّ نَزَلَ إِلَى الْمَرْوَةِ حَتَّى إِذَا انْصَبَّتْ قَدَمَاهُ رَمَلَ فِي بَطْنِ الْوَادِي حَتَّى إِذَا صَعَدَ مَشَى حَتَّى أَتَى الْمَرْوَةَ فَصَنَعَ عَلَى الْمَرْوَةِ مِثْلَ مَا صَنَعَ عَلَى الصَّفَا حَتَّى إِذَا كَانَ آخِرُ الطَّوَافِ عَلَى الْمَرْوَةِ قَالَ إِنِّي لَوْ اسْتَقْبَلْتُ مِنْ أَمْرِي مَا اسْتَدْبَرْتُ لَمْ أَسُقْ الْهَدْيَ وَلَجَعَلْتُهَا عُمْرَةً فَمَنْ كَانَ مِنْكُمْ لَيْسَ مَعَهُ هَدْيٌ فَلْيُحْلِلْ وَلْيَجْعَلْهَا عُمْرَةً فَحَلَّ النَّاسُ كُلُّهُمْ وَقَصَّرُوا إِلَّا النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ كَانَ مَعَهُ هَدْيٌ فَقَامَ سُرَاقَةُ بْنُ جُعْشُمٍ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَلِعَامِنَا هَذَا أَمْ لِلْأَبَدِ فَشَبَّكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَصَابِعَهُ فِي الْأُخْرَى ثُمَّ قَالَ دَخَلَتْ الْعُمْرَةُ فِي الْحَجِّ هَكَذَا مَرَّتَيْنِ لَا بَلْ لِأَبَدِ أَبَدٍ لَا بَلْ لِأَبَدِ أَبَدٍ قَالَ وَقَدِمَ عَلِيٌّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ مِنْ الْيَمَنِ بِبُدْنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَوَجَدَ فَاطِمَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا مِمَّنْ حَلَّ وَلَبِسَتْ ثِيَابًا صَبِيغًا وَاكْتَحَلَتْ فَأَنْكَرَ عَلِيٌّ ذَلِكَ عَلَيْهَا وَقَالَ مَنْ أَمَرَكِ بِهَذَا فَقَالَتْ أَبِي فَكَانَ عَلِيٌّ يَقُولُ بِالْعِرَاقِ ذَهَبْتُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُحَرِّشًا عَلَى فَاطِمَةَ فِي الْأَمْرِ الَّذِي صَنَعَتْهُ مُسْتَفْتِيًا لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الَّذِي ذَكَرَتْ عَنْهُ فَأَخْبَرْتُهُ أَنِّي أَنْكَرْتُ ذَلِكَ عَلَيْهَا فَقَالَتْ إِنَّ أَبِي أَمَرَنِي بِهَذَا فَقَالَ صَدَقَتْ صَدَقَتْ مَاذَا قُلْتَ حِينَ فَرَضْتَ الْحَجَّ قَالَ قُلْتُ اللَّهُمَّ إِنِّي أُهِلُّ بِمَا أَهَلَّ بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَإِنَّ مَعِيَ الْهَدْيَ فَلَا تَحْلِلْ قَالَ وَكَانَ جَمَاعَةُ الْهَدْيِ الَّذِي قَدِمَ بِهِ عَلِيٌّ مِنْ الْيَمَنِ وَالَّذِي أَتَى بِهِ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ الْمَدِينَةِ مِائَةً فَحَلَّ النَّاسُ كُلُّهُمْ وَقَصَّرُوا إِلَّا النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ كَانَ مَعَهُ هَدْيٌ قَالَ فَلَمَّا كَانَ يَوْمُ التَّرْوِيَةِ وَوَجَّهُوا إِلَى مِنًى أَهَلُّوا بِالْحَجِّ فَرَكِبَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَصَلَّى بِمِنًى الظُّهْرَ وَالْعَصْرَ وَالْمَغْرِبَ وَالْعِشَاءَ وَالصُّبْحَ ثُمَّ مَكَثَ قَلِيلًا حَتَّى طَلَعَتْ الشَّمْسُ وَأَمَرَ بِقُبَّةٍ لَهُ مِنْ شَعْرٍ فَضُرِبَتْ بِنَمِرَةٍ فَسَارَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَا تَشُكُّ قُرَيْشٌ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَاقِفٌ عِنْدَ الْمَشْعَرِ الْحَرَامِ بِالْمُزْدَلِفَةِ كَمَا كَانَتْ قُرَيْشٌ تَصْنَعُ فِي الْجَاهِلِيَّةِ فَأَجَازَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى أَتَى عَرَفَةَ فَوَجَدَ الْقُبَّةَ قَدْ ضُرِبَتْ لَهُ بِنَمِرَةٍ فَنَزَلَ بِهَا حَتَّى إِذَا زَاغَتْ الشَّمْسُ أَمَرَ بِالْقَصْوَاءِ فَرُحِلَتْ لَهُ فَرَكِبَ حَتَّى أَتَى بَطْنَ الْوَادِي فَخَطَبَ النَّاسَ فَقَالَ إِنَّ دِمَاءَكُمْ وَأَمْوَالَكُمْ عَلَيْكُمْ حَرَامٌ كَحُرْمَةِ يَوْمِكُمْ هَذَا فِي شَهْرِكُمْ هَذَا فِي بَلَدِكُمْ هَذَا أَلَا إِنَّ كُلَّ شَيْءٍ مِنْ أَمْرِ الْجَاهِلِيَّةِ تَحْتَ قَدَمَيَّ مَوْضُوعٌ وَدِمَاءُ الْجَاهِلِيَّةِ مَوْضُوعَةٌ وَأَوَّلُ دَمٍ أَضَعُهُ دِمَاؤُنَا دَمُ قَالَ عُثْمَانُ دَمُ ابْنُ رَبِيعَةَ و قَالَ سُلَيْمَانُ دَمُ رَبِيعَةَ بْنِ الْحَارِثِ بْنِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ و قَالَ بَعْضُ هَؤُلَاءِ كَانَ مُسْتَرْضَعًا فِي بَنِي سَعْدٍ فَقَتَلَتْهُ هُذَيْلٌ وَرِبَا الْجَاهِلِيَّةِ مَوْضُوعٌ وَأَوَّلُ رِبًا أَضَعُهُ رِبَانَا رِبَا عَبَّاسِ بْنِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ فَإِنَّهُ مَوْضُوعٌ كُلُّهُ اتَّقُوا اللَّهَ فِي النِّسَاءِ فَإِنَّكُمْ أَخَذْتُمُوهُنَّ بِأَمَانَةِ اللَّهِ وَاسْتَحْلَلْتُمْ فُرُوجَهُنَّ بِكَلِمَةِ اللَّهِ وَإِنَّ لَكُمْ عَلَيْهِنَّ أَنْ لَا يُوطِئْنَ فُرُشَكُمْ أَحَدًا تَكْرَهُونَهُ فَإِنْ فَعَلْنَ فَاضْرِبُوهُنَّ ضَرْبًا غَيْرَ مُبَرِّحٍ وَلَهُنَّ عَلَيْكُمْ رِزْقُهُنَّ وَكِسْوَتُهُنَّ بِالْمَعْرُوفِ وَإِنِّي قَدْ تَرَكْتُ فِيكُمْ مَا لَنْ تَضِلُّوا بَعْدَهُ إِنْ اعْتَصَمْتُمْ بِهِ كِتَابَ اللَّهِ وَأَنْتُمْ مَسْئُولُونَ عَنِّي فَمَا أَنْتُمْ قَائِلُونَ قَالُوا نَشْهَدُ أَنَّكَ قَدْ بَلَّغْتَ وَأَدَّيْتَ وَنَصَحْتَ ثُمَّ قَالَ بِأُصْبُعِهِ السَّبَّابَةِ يَرْفَعُهَا إِلَى السَّمَاءِ وَيَنْكُبُهَا إِلَى النَّاسِ اللَّهُمَّ اشْهَدْ اللَّهُمَّ اشْهَدْ اللَّهُمَّ اشْهَدْ ثُمَّ أَذَّنَ بِلَالٌ ثُمَّ أَقَامَ فَصَلَّى الظُّهْرَ ثُمَّ أَقَامَ فَصَلَّى الْعَصْرَ وَلَمْ يُصَلِّ بَيْنَهُمَا شَيْئًا ثُمَّ رَكِبَ الْقَصْوَاءَ حَتَّى أَتَى الْمَوْقِفَ فَجَعَلَ بَطْنَ نَاقَتِهِ الْقَصْوَاءِ إِلَى الصَّخَرَاتِ وَجَعَلَ حَبْلَ الْمُشَاةِ بَيْنَ يَدَيْهِ فَاسْتَقْبَلَ الْقِبْلَةَ فَلَمْ يَزَلْ وَاقِفًا حَتَّى غَرَبَتْ الشَّمْسُ وَذَهَبَتْ الصُّفْرَةُ قَلِيلًا حِينَ غَابَ الْقُرْصُ وَأَرْدَفَ أُسَامَةَ خَلْفَهُ فَدَفَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَس
Yo me zabisama beto na [Abdullah bin Muhammad An Nufaili], [Uthman bin Abu Syaibah], [Hsyyam bin ‘Ammar] mpi [Sulaiman bin Abdurrahman Ad Dimasyqi], mpi yo lenda vanda nde bankaka na kati na bo yikaka nsa mosi na yina ya nkaka. Bo tubaka nde; me zabisa Beto [Hatim bin Isma’il], me zabisa Beto [Ja’far bin Muhammad] katuka na [tata na yandi], yandi tubaka; Beto kutanaka ti [Jabir bin Abdullah], na nima ntangu beto kumaka na yandi yandi yulaka mambu ya bantu yai tii kuna yandi kumaka na mono. Mono ke tuba nde; Mono kele Muhammad bin Ali bin Husain. Na nima yandi tandulaka diboko na yandi na ntu na mono mpi kangulaka bouton ya zulu ya chemise na mono, na nima yandi kangulaka bouton ya nsi ya chemise na mono, na nima yandi tulaka diboko na yandi na kati ya mabele zole mpi mono vandaka na ntangu yina mwana ya fioti. Na nima yandi tubaka nde; mbote na nge, mpangi na mono. Yula mambu yina nge ke zola. Na nima mono yulaka yandi ntangu yandi vandaka kifwa-meso. Na nima ntangu ya kisambu kumaka, na nima yandi telamaka yandi lwataka kamize yina yandi kangaka kitini mosi ya kitini ya nkaka, konso ntangu yandi vandaka kutula yo na mapeka bansuka zole vandaka kuvutukila yandi sambu na nene ya fioti ya lele yina. Na nima yandi sambaka ti Beto ntangu lele na yandi vandaka kulala na lweka na zulu ya kisika ya kutula bilele. Ebuna mono tubaka nde; Tubila beto mambu ya Hajj ya Rasulullah! Na nima yandi salaka kidimbu na diboko mpi yandi tangaka 9. Na nima yandi tubaka nde; Na kutuba ya mbote, mfumu ya insi bikalaka bamvula 9 kukonda kusala Hajj, na nima bo zabisaka na kati ya bantu na mvula ya 9 nde mfumu ya insi zolaka kusala Hajj. Na nima bantu mingi kwisaka na Medina, bo yonso zolaka kulanda Rasulullah mpi kusala mutindu yandi salaka. Na nima, Rasulullah basikaka mpi beto basikaka ti yandi tii kuna beto kumaka na Dzul Hulaifah, mpi Asma` bint Umais butaka Muhammad bin Abu Bakr. Na nima yandi tindaka kinati-nsangu na mfumu ya insi sambu na kulomba nde; mu ke sala inki? Na nima yandi tubaka nde: ‘Baka masa ya kuyobila mpi kanga farji na nge - binama ya nitu na nge - na lele, mpi kota na ihram’. Na nima, yandi sambaka na mosquée, na nima yandi mataka na zulu ya shamo ya Al Qashwa, tii kuna shamo na yandi vandaka na zulu ya Al Baida. -Yabire tubaka nde; Mono vandaka kutala ntama mutindu meso na mono vandaka kumona na ntwala na mono, katuka na bantu yina vandaka kunata mpi kutambula mpi katuka na ndambu ya diboko ya kitata mutindu yina, mpi katuka na ndambu ya diboko ya kimama mutindu yina, mpi katuka na nima na yandi mutindu yina. Ntumwa ya Nzambi vandaka na kati na beto, mpi bo tindaka Qur’an na yandi, mpi yandi zabaka takwil na yo. Yina yandi salaka, Beto salaka, na nima yandi tangaka monothéisme avec la phrase : LABBAIKALLAAHUMMA LABBAIK, LABBAIKA LAA SYARIIKA LAKA LABBAIK INNAL HAMDA WAN NI'MATA WAL MULKA LAA SYARII KALAK. -O Allah, mono ke lungisa binga na nge, mono ke lungisa binga na nge, mono ke lungisa binga na nge. Nkundi kele ve sambu na Nge, mono ke lungisa binga na Nge, kieleka lukumu yonso, kiese ti kimfumu yonso kele ya Nge, nduku kele ve sambu na Nge. Mpi bantu vandaka kusala talbiyah ti talbiyah yina bo vandaka kutuba, mpi Rasulullah buyaka ve ata kima mosi na kati ya mambu yai, mpi Rasulullah landaka kutuba talbiyah na yandi. Yabire tubaka nde; Beto vandaka kaka ti lukanu ya kusala Hajj. Beto zabaka ve mutindu Umrah vandaka, tii kuna beto kumaka na Kaaba ti yandi. Yandi vandaka kuyobisa makunzi mpi kusala nsaka ya kubaka ntinu mbala tatu mpi kutambula mutindu ya mbote mbala iya, na nima yandi kwendaka na Maqam Ibrahim mpi tangaka verse yai: ‘Mpi sala nde kitini ya Maqam Ibrahim kuvanda kisika ya kisambu’. Na nima yandi salaka Maqam Ibrahim na kati na yandi ti Ka’. bah. Perowi tubaka nde; [tata na mono] tubaka nde; [Ibn Nufail] ti [Usman] tubaka nde; .... -ye mono zaba yo ve katula kaka kana yo me katuka na Ntumwa saw- [Sulaiman] tubaka nde; mpi mono me zaba yo ve katula kaka kutuba nde; 10:10, 11. 10 Na ba rak'ah zole, tanga Sura Al Ikhlas ti Sura Al Kaafiruun. Na nima yandi vutukaka na Kaaba mpi yandi nikisa rukun na nima yandi basikaka na kielo ya Shafa. Na nima ntangu yandi pusanaka pene-pene ya Shafa yandi tangaka nde: ‘INNASH SHAFA WAL MARWATA MIN SYA’AAIRILLAAH, NABDAU BIMAA BADA-ALLAAHU BIHI’. -Ya kieleka Shafaa ti Marwa kele na kati ya mfumu ya Nzambi. Beto yantika mutindu Nzambi yantikaka-. Na nima yandi yantikaka na Safa, yandi mataka na zulu na yo tii kuna yandi monaka Kaaba, na nima yandi tubaka takbir mpi monothéisme ya Allah. Yandi tubaka nde: ‘LAA ILAAHA ILALLAAHU WAHDAHU LAA SYARIIKA LAHU, LAHUL MULKU WA LAHUL HAMDU YUHYII WA YUMIITU WA HUWA ‘ALAA KULLI SYAI NA QADIIR. LAA ILAAHA ILLALLAAHU WAHDAH, ANJAZA WA'DAH WA NASHARA 'ABDAH, WA HAZAMAL AHZAABA WAHDAH'. -Nzambi mosi ve kele na nswa ya kusambila katula kaka Allah mosi, yandi kele na banduku ve, kimfumu yonso kele na yandi ye lukumu yonso kele na yandi, yandi kele muntu ya ke pesaka luzingu ye muntu ya ke nataka lufwa ye yandi kele na ngolo ya kusala mambu yonso. Ata nzambi mosi ve me fwana na kusambila katula kaka Allah, yandi mosi ke gulusaka, mpi ke sadisaka bansadi na yandi mpi ke nungaka bimvuka ya bambeni yandi mosi. Na nima yandi sambaka na kati ya mambu yai mpi tubaka kima mosi ya mutindu yina mbala tatu, na nima yandi kulumukaka na Marwa tii kuna na nima ya makulu na yandi kuniata yo, yandi salaka ntinu na kati-kati ya muwanda, tii kuna na nima ya kutombuka yandi tambulaka tii kuna yandi kumaka na Marwa, mpi na zulu ya Marwa yandi salaka mambu yina yandi salaka na Shafa. Tii na nima ya nsuka ya tawaf na Marwa yandi tubaka nde: « Kana na ntangu ya ntama mambu vandaka kumonana na mono yina ke monana ntangu yai pana mono zolaka kunata ve mbisi ya kimenga mpi kukumisa yo Umrah, yo yina konso muntu na kati na beno yina ta nata ve mbisi ya kimenga fwete sala Tahallul mpi kukumisa yo Umrah ». Na nima bantu yonso fukamaka mpi zengaka nsuki na bo, katula kaka Ntumwa saw ti bantu yina nataka bambisi ya kimenga. Na nima, Suraka bin Yusyam tubaka nde; O Ntumwa ya Allah, keti yo kele kaka sambu na mvula na beto to kimakulu? Na nima, Rasulullah vukisaka misapi na yandi mpi na nima yandi tubaka nde: ‘Nge me kota na Umrah na Hajj mutindu yai’. Yandi tubaka yo mbala zole ‘Ve, kansi kimakulu’. Ali radliallahu ‘anhu katukaka na Yemen na kunataka shamo ya profete saw. Na nima Ali buyaka yo mpi tubaka nde; Nani pesaka nge ntuma ya kusala mambu yai? Fatima tubaka nde ; tata na mono. Ali na Irak tubaka kilumbu mosi nde; Mu kwisaka na Rasulullah sambu na kupesa Fatima makasi na yina me tala mambu yina yandi salaka mpi mu lombaka Rasulullah fatwa na yina me tala mambu yina yandi tubilaka. Na nima, mono songaka yandi nde mono buyaka mambu yina yandi salaka. Na nima Fatima tubaka ; Ya kieleka tata na mono me pesa mono ntuma ya mambu yai. Na nima, Rasulullah tubaka nde: ‘Yandi kele na kieleka, yandi kele na kieleka. Inki nge ke tubaka kana nge ke zola kusala Hajj?’ Ali tubaka nde; Mono ke tuba nde: ALLAAHUMMA INNII UHILLU BIMAA AHALLA BIHI RASUULULLAH SHALLALLAHU 'ALAIHI WASALLAM. -O Nzambi, mono ke talabiya ti talbiya ya Rasulullah ta sala-. Yandi tubaka nde: ‘Ya kieleka mono nataka mbisi ya kimenga, yo yina kuvanda ve tahallul’. Mpi kimvuka ya bibulu ya kimenga yina Ali nataka katuka na Yemen mpi yina Ntumwa saw nataka katuka na Medina vandaka nkama mosi. Na nima bantu yonso tulaka ba-ntu na bo kisika mosi mpi zengaka nsuki na bo katula kaka Ntumwa (saw) ti bantu yina . kunata bambisi ya kimenga. Na nima ntangu yo kumaka Kilumbu ya Tarwiya mpi bo kwendaka na Mina, bo salaka talbiya sambu na kusala Hajj. Na nima, yandi kotaka na kamio mpi salaka bisambu na Zuhr, na Asr, na Maghrib mpi na Isha’s mpi na Fajr na Mina, na nima yandi bikalaka mwa ntangu tii kuna ntangu basikaka, mpi yandi pesaka ntuma nde bo tungila yandi Qubbah mosi ya bo me sala na nsuki. Na nima, bo tulaka Qubbah na kisika yina bo ke bingaka Namirah, na nima, bo tambulaka mpi bantu ya Quraïsh vandaka ve ti keti-keti nde bantu ya Quraïsh vandaka kuyobila na Mash’ar Haram na Muzdalifah mutindu bantu ya Quraïsh vandaka kusala. Na nima, Rasulullah lutaka tii kuna yandi kumaka na Arafa mpi yandi monaka nde bo tungaka Qubbah sambu na yandi na Namirah. Na nima yandi telamaka pana tii kuna na nima ya kudinda ya ntangu yandi pesaka ntuma nde bo yidika shamo na yandi ya bo ke bingaka Qashwa`, na nima bo tula yandi mpu, na nima yandi kwendaka na kati-kati ya ngumba mpi salaka disolo mpi tubaka nde: ‘Ya kieleka, menga ti bima na nge kele haram mutindu yo kele haram na kilumbu na nge, na ngonda na nge mpi na insi na nge. Zaba nde mambu yonso ya nsungi ya kukonda kuzaba me bikala na nsi ya makulu na mono, menga ya nsungi ya kukonda kuzaba me tiamukaka mpi menga ya ntete yina tiamukaka vandaka menga na Beto - Uthman tubaka; disongidila menga ya Ibn Rabia. Na ntangu yina Suleman tubaka nde; menga ya Rabi'a mbuta na yandi. Bantu ya nkaka na kati na bo tubaka nde; Na ntwala yandi vandaka kunwisa mabele na kati ya bantu ya Bani Sa’d, na nima yandi fwaka na bantu ya Hudzail - mpi ntalu ya mbongo ya jahiliyah katukaka, mbongo ya ntete ya mono katulaka vandaka ntalu ya mbongo na Beto, disongidila mbongo ya mbongo ya Abbas bin Abdul Muthtalib, na kieleka mbongo yai yonso katukaka. Boma Allah na kusadila bankento, ya kieleka nge ke baka bo ti kivuvu ya Allah, mpi ke lungisa farjj na nge ti mambu ya Allah, ya kieleka nswa na nge na zulu na bo kele nde bo pesa ve bantu ya nge ke zolaka ve nzila ya kukota na nzo na nge, kana bo sala mutindu yai pana bula bo ti makofi yina ke sala nge mpasi ve. Bo kele ti nswa nde nge kudisa mpi kulwatisa bo na mutindu ya mbote. Mpi mono me bika na beno kima mosi ya beno ta vila ve nzila na nima kana beno kangama na yo, disongidila Mukanda ya Allah - Qur’an -. Nge ke bakaka bangiufula sambu na mono, inki nge ke yindula?’ Bo vutulaka nde; Beto ke ta kimbangi nde beno me pesa mpi me lungisa mukanda ya lusansu mpi me pesa bandongisila. Na nima yandi tubaka, na kutombulaka musapi na yandi ya index na zulu mpi na kusongaka bantu yandi tubaka nde: ‘O Allah, kimbangi, O Allah, kimbangi’. Na nima Bilal tubaka ndinga ya kisambu mpi iqamah mbala mosi. Na nima yandi salaka kisambu ya Zuhr na nima yandi telamaka mpi salaka kisambu ya Asr mpi yandi salaka ve ata kisambu mosi na kati-kati. Na nima, yandi mataka na zulu ya Al Qaswa` tii kuna yandi kumaka na kisika ya wuquf mpi yandi tulaka kivumu ya shamo na yandi, disongidila Al Qashwa`, na ntwala ya matadi, mpi yandi tulaka Hablul Musyah - disongidila kisika yina bo vandaka kuvukana - na ntwala na yandi, na nima yandi talaka na zulu ya Qibla, mpi yandi bikalaka ya kutelama tii kuna ntangu vandaka kukulumuka mpi ntangu vandaka kubwa. kudinda. Na nima yandi nataka Usamah na nima na yandi na nima yandi tambulaka mpi bendaka bansinga ya shamo na yandi ya bo ke bingaka Qashwa` tii kuna ntu na yo simbaka nsi ya mpu na yo, mpi yandi tubaka ti diboko na yandi ya kitata nde: ‘Kudikulumusa, O muntu, kudikulumusa O muntu’. Konso ntangu ntu na yandi vandaka kupusana pene-pene ya nsinga, yandi vandaka kukangula yo mwa fioti, tii kuna yo vandaka kutombuka mpi yandi vandaka kukuma na Muzdalifa, na nima yandi vandaka kuvukisa bisambu ya Maghreb ti ya Isha ti kubinga mosi na kisambu mpi iqamah zole, [Uthman] tubaka nde; mpi yandi salaka ve ata bisambu mosi ya sunna na kati ya mambu yai zole. Na nima la . Fazh na bo kele mutindu mosi, disongidila; Na nima yandi lalaka tii kuna na nima ya suka yandi salaka kisambu ya suka ntangu yo vandaka kumonana pwelele nde suka me basika. [Salomo] tubaka nde; na kubinga mosi ya kisambu ti iqamah. Ebuna mutindu ya kutanga bangogo na bo kele kiteso mosi, disongidila; Na nima, yandi mataka na zulu ya mpunda ya Qashwa tii kuna yandi telamaka na zulu ya mpunda, mpi yandi mataka na zulu na yo. [Otmani] ti [Suliman] tubaka nde; mpi kutala Kibla. Na nima yandi sikisaka Allah mpi pesaka yandi lukumu. [Utman] yikaka nde; mpi pesa Yandi lukumu. Yandi landaka kutelema tii kuna nsemo ya suka vandaka kusema mingi, na nima yandi katukaka na ntwala nde ntangu kubasika, mpi yandi bakaka Al Fadhl bin Al Abbas bonso ngulu, yandi vandaka muntu ya nsuki ya kitoko, ya mpembe mpi ya ke sema kitoko. Na nima ya ntumwa kwenda yandi lutaka bankento mingi yina vandaka kubaka ntinu, na nima Al Fadhl yantikaka kutala bo mpi ntumwa tulaka diboko na yandi na luse ya Al Fadhl na nima Al Fadhl balulaka luse na yandi na ndambu ya nkaka. Na nima, na nima ya kukuma na Muhassir, yandi kwendaka mwa fioti na nima yandi landaka nzila ya kati-kati yina vandaka kunata yandi na Jumrah Kubra tii kuna yandi kumaka na Jumrah kisika yina vandaka ti nti mosi ya fioti mpi tubaka nde: kulosa ditadi bonso khadzaf -nsinga- ditadi. Yandi losaka yau katuka na kati-kati ya ngumba na nima yandi kwendaka na kisika ya kufwa bashamo mpi yandi fwaka bashamo makumi sambanu na tatu na kusadilaka maboko na yandi, mpi yandi pesaka ntuma na Ali na kufwa bashamo yina bikalaka mpi yandi vukanaka na kufwa bashamo na yandi, na nima yandi pesaka ntuma nde konso shamo kusalama na bantu kuluta zole mpi na nima yandi tulaka yandi na coudroulk. Bau zole dyaka ndambu ya musuni mpe kunwaka ndambu ya supu. [Salomo] tubaka nde; na nima yandi mataka na zulu ya kamio mpi vutukaka na Kaaba mpi salaka kisambu ya Zuhur na Mecque na nima yandi kwendaka na Bani Abdul Muthalib ntangu bo vandaka kubaka masa ya Zamzam, na nima yandi tubaka nde: ‘Kunwa, O Banni Abdul Muthalib, kana bantu ta bula nge ve na kupesa nge malafu ya kunwa, mono ta re’. Na nima, bo pesaka yandi kitunga mpi yandi nwaka ndambu na yo.