Utusan yang membawa surat Rasulullah diusir dari majelis

حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ حَمْزَةَ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ صَالِحِ بْنِ كَيْسَانَ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا أَنَّهُ أَخْبَرَهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَتَبَ إِلَى قَيْصَرَ يَدْعُوهُ إِلَى الْإِسْلَامِ وَبَعَثَ بِكِتَابِهِ إِلَيْهِ مَعَ دِحْيَةَ الْكَلْبِيِّ وَأَمَرَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ يَدْفَعَهُ إِلَى عَظِيمِ بُصْرَى لِيَدْفَعَهُ إِلَى قَيْصَرَ وَكَانَ قَيْصَرُ لَمَّا كَشَفَ اللَّهُ عَنْهُ جُنُودَ فَارِسَ مَشَى مِنْ حِمْصَ إِلَى إِيلِيَاءَ شُكْرًا لِمَا أَبْلَاهُ اللَّهُ فَلَمَّا جَاءَ قَيْصَرَ كِتَابُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ حِينَ قَرَأَهُ الْتَمِسُوا لِي هَا هُنَا أَحَدًا مِنْ قَوْمِهِ لِأَسْأَلَهُمْ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ فَأَخْبَرَنِي أَبُو سُفْيَانَ بْنُ حَرْبٍأَنَّهُ كَانَ بِالشَّأْمِ فِي رِجَالٍ مِنْ قُرَيْشٍ قَدِمُوا تِجَارًا فِي الْمُدَّةِ الَّتِي كَانَتْ بَيْنَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَبَيْنَ كُفَّارِ قُرَيْشٍ قَالَ أَبُو سُفْيَانَ فَوَجَدَنَا رَسُولُ قَيْصَرَ بِبَعْضِ الشَّأْمِ فَانْطُلِقَ بِي وَبِأَصْحَابِي حَتَّى قَدِمْنَا إِيلِيَاءَ فَأُدْخِلْنَا عَلَيْهِ فَإِذَا هُوَ جَالِسٌ فِي مَجْلِسِ مُلْكِهِ وَعَلَيْهِ التَّاجُ وَإِذَا حَوْلَهُ عُظَمَاءُ الرُّومِ فَقَالَ لِتَرْجُمَانِهِ سَلْهُمْ أَيُّهُمْ أَقْرَبُ نَسَبًا إِلَى هَذَا الرَّجُلِ الَّذِي يَزْعُمُ أَنَّهُ نَبِيٌّ قَالَ أَبُو سُفْيَانَ فَقُلْتُ أَنَا أَقْرَبُهُمْ إِلَيْهِ نَسَبًا قَالَ مَا قَرَابَةُ مَا بَيْنَكَ وَبَيْنَهُ فَقُلْتُ هُوَ ابْنُ عَمِّي وَلَيْسَ فِي الرَّكْبِ يَوْمَئِذٍ أَحَدٌ مِنْ بَنِي عَبْدِ مَنَافٍ غَيْرِي فَقَالَ قَيْصَرُ أَدْنُوهُ وَأَمَرَ بِأَصْحَابِي فَجُعِلُوا خَلْفَ ظَهْرِي عِنْدَ كَتِفِي ثُمَّ قَالَ لِتَرْجُمَانِهِ قُلْ لِأَصْحَابِهِ إِنِّي سَائِلٌ هَذَا الرَّجُلَ عَنْ الَّذِي يَزْعُمُ أَنَّهُ نَبِيٌّ فَإِنْ كَذَبَ فَكَذِّبُوهُ قَالَ أَبُو سُفْيَانَ وَاللَّهِ لَوْلَا الْحَيَاءُ يَوْمَئِذٍ مِنْ أَنْ يَأْثُرَ أَصْحَابِي عَنِّي الْكَذِبَ لَكَذَبْتُهُ حِينَ سَأَلَنِي عَنْهُ وَلَكِنِّي اسْتَحْيَيْتُ أَنْ يَأْثُرُوا الْكَذِبَ عَنِّي فَصَدَقْتُهُ ثُمَّ قَالَ لِتَرْجُمَانِهِ قُلْ لَهُ كَيْفَ نَسَبُ هَذَا الرَّجُلِ فِيكُمْ قُلْتُ هُوَ فِينَا ذُو نَسَبٍ قَالَ فَهَلْ قَالَ هَذَا الْقَوْلَ أَحَدٌ مِنْكُمْ قَبْلَهُ قُلْتُ لَا فَقَالَ كُنْتُمْ تَتَّهِمُونَهُ عَلَى الْكَذِبِ قَبْلَ أَنْ يَقُولَ مَا قَالَ قُلْتُ لَا قَالَ فَهَلْ كَانَ مِنْ آبَائِهِ مِنْ مَلِكٍ قُلْتُ لَا قَالَ فَأَشْرَافُ النَّاسِ يَتَّبِعُونَهُ أَمْ ضُعَفَاؤُهُمْ قُلْتُ بَلْ ضُعَفَاؤُهُمْ قَالَ فَيَزِيدُونَ أَوْ يَنْقُصُونَ قُلْتُ بَلْ يَزِيدُونَ قَالَ فَهَلْ يَرْتَدُّ أَحَدٌ سَخْطَةً لِدِينِهِ بَعْدَ أَنْ يَدْخُلَ فِيهِ قُلْتُ لَا قَالَ فَهَلْ يَغْدِرُ قُلْتُ لَا وَنَحْنُ الْآنَ مِنْهُ فِي مُدَّةٍ نَحْنُ نَخَافُ أَنْ يَغْدِرَ قَالَ أَبُو سُفْيَانَ وَلَمْ يُمْكِنِّي كَلِمَةٌ أُدْخِلُ فِيهَا شَيْئًا أَنْتَقِصُهُ بِهِ لَا أَخَافُ أَنْ تُؤْثَرَ عَنِّي غَيْرُهَا قَالَ فَهَلْ قَاتَلْتُمُوهُ أَوْ قَاتَلَكُمْ قُلْتُ نَعَمْ قَالَ فَكَيْفَ كَانَتْ حَرْبُهُ وَحَرْبُكُمْ قُلْتُ كَانَتْ دُوَلًا وَسِجَالًا يُدَالُ عَلَيْنَا الْمَرَّةَ وَنُدَالُ عَلَيْهِ الْأُخْرَى قَالَ فَمَاذَا يَأْمُرُكُمْ بِهِ قَالَ يَأْمُرُنَا أَنْ نَعْبُدَ اللَّهَ وَحْدَهُ لَا نُشْرِكُ بِهِ شَيْئًا وَيَنْهَانَا عَمَّا كَانَ يَعْبُدُ آبَاؤُنَا وَيَأْمُرُنَا بِالصَّلَاةِ وَالصَّدَقَةِ وَالْعَفَافِ وَالْوَفَاءِ بِالْعَهْدِ وَأَدَاءِ الْأَمَانَةِ فَقَالَ لِتَرْجُمَانِهِ حِينَ قُلْتُ ذَلِكَ لَهُ قُلْ لَهُ إِنِّي سَأَلْتُكَ عَنْ نَسَبِهِ فِيكُمْ فَزَعَمْتَ أَنَّهُ ذُو نَسَبٍ وَكَذَلِكَ الرُّسُلُ تُبْعَثُ فِي نَسَبِ قَوْمِهَا وَسَأَلْتُكَ هَلْ قَالَ أَحَدٌ مِنْكُمْ هَذَا الْقَوْلَ قَبْلَهُ فَزَعَمْتَ أَنْ لَا فَقُلْتُ لَوْ كَانَ أَحَدٌ مِنْكُمْ قَالَ هَذَا الْقَوْلَ قَبْلَهُ قُلْتُ رَجُلٌ يَأْتَمُّ بِقَوْلٍ قَدْ قِيلَ قَبْلَهُ وَسَأَلْتُكَ هَلْ كُنْتُمْ تَتَّهِمُونَهُ بِالْكَذِبِ قَبْلَ أَنْ يَقُولَ مَا قَالَ فَزَعَمْتَ أَنْ لَا فَعَرَفْتُ أَنَّهُ لَمْ يَكُنْ لِيَدَعَ الْكَذِبَ عَلَى النَّاسِ وَيَكْذِبَ عَلَى اللَّهِ وَسَأَلْتُكَ هَلْ كَانَ مِنْ آبَائِهِ مِنْ مَلِكٍ فَزَعَمْتَ أَنْ لَا فَقُلْتُ لَوْ كَانَ مِنْ آبَائِهِ مَلِكٌ قُلْتُ يَطْلُبُ مُلْكَ آبَائِهِ وَسَأَلْتُكَ أَشْرَافُ النَّاسِ يَتَّبِعُونَهُ أَمْ ضُعَفَاؤُهُمْ فَزَعَمْتَ أَنَّ ضُعَفَاءَهُمْ اتَّبَعُوهُ وَهُمْ أَتْبَاعُ الرُّسُلِ وَسَأَلْتُكَ هَلْ يَزِيدُونَ أَوْ يَنْقُصُونَ فَزَعَمْتَ أَنَّهُمْ يَزِيدُونَ وَكَذَلِكَ الْإِيمَانُ حَتَّى يَتِمَّ وَسَأَلْتُكَ هَلْ يَرْتَدُّ أَحَدٌ سَخْطَةً لِدِينِهِ بَعْدَ أَنْ يَدْخُلَ فِيهِ فَزَعَمْتَ أَنْ لَا فَكَذَلِكَ الْإِيمَانُ حِينَ تَخْلِطُ بَشَاشَتُهُ الْقُلُوبَ لَا يَسْخَطُهُ أَحَدٌ وَسَأَلْتُكَ هَلْ يَغْدِرُ فَزَعَمْتَ أَنْ لَا وَكَذَلِكَ الرُّسُلُ لَا يَغْدِرُونَ وَسَأَلْتُكَ هَلْ قَاتَلْتُمُوهُ وَقَاتَلَكُمْ فَزَعَمْتَ أَنْ قَدْ فَعَلَ وَأَنَّ حَرْبَكُمْ وَحَرْبَهُ تَكُونُ دُوَلًا وَيُدَالُ عَلَيْكُمْ الْمَرَّةَ وَتُدَالُونَ عَلَيْهِ الْأُخْرَى وَكَذَلِكَ الرُّسُلُ تُبْتَلَى وَتَكُونُ لَهَا الْعَاقِبَةُ وَسَأَلْتُكَ بِمَاذَا يَأْمُرُكُمْ فَزَعَمْتَ أَنَّهُ يَأْمُرُكُمْ أَنْ تَعْبُدُوا اللَّهَ وَلَا تُشْرِكُوا بِهِ شَيْئًا وَيَنْهَاكُمْ عَمَّا كَانَ يَعْبُدُ آبَاؤُكُمْ وَيَأْمُرُكُمْ بِالصَّلَاةِ وَالصَّدَقَةِ وَالْعَفَافِ وَالْوَفَاءِ بِالْعَهْدِ وَأَدَاءِ الْأَمَانَةِ قَالَ وَهَذِهِ صِفَةُ النَّبِيِّ قَدْ كُنْتُ أَعْلَمُ أَنَّهُ خَارِجٌ وَلَكِنْ لَمْ أَظُنَّ أَنَّهُ مِنْكُمْ وَإِنْ يَكُ مَا قُلْتَ حَقًّا فَيُوشِكُ أَنْ يَمْلِكَ مَوْضِعَ قَدَمَيَّ هَاتَيْنِ وَلَوْ أَرْجُو أَنْ أَخْلُصَ إِلَيْهِ لَتَجَشَّمْتُ لُقِيَّهُ وَلَوْ كُنْتُ عِنْدَهُ لَغَسَلْتُ قَدَمَيْهِ قَالَ أَبُو سُفْيَانَ ثُمَّ دَعَا بِكِتَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُرِئَ فَإِذَا فِيهِ بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ مِنْ مُحَمَّدٍ عَبْدِ اللَّهِ وَرَسُولِهِ إِلَى هِرَقْلَ عَظِيمِ الرُّومِ سَلَامٌ عَلَى مَنْ اتَّبَعَ الْهُدَى أَمَّا بَعْدُ فَإِنِّي أَدْعُوكَ بِدِعَايَةِ الْإِسْلَامِ أَسْلِمْ تَسْلَمْ وَأَسْلِمْ يُؤْتِكَ اللَّهُ أَجْرَكَ مَرَّتَيْنِ فَإِنْ تَوَلَّيْتَ فَعَلَيْكَ إِثْمُ الْأَرِيسِيِّينَ وَ{ يَا أَهْلَ الْكِتَابِ تَعَالَوْا إِلَى كَلِمَةٍ سَوَاءٍ بَيْنَنَا وَبَيْنَكُمْ أَلَّا نَعْبُدَ إِلَّا اللَّهَ وَلَا نُشْرِكَ بِهِ شَيْئًا وَلَا يَتَّخِذَ بَعْضُنَا بَعْضًا أَرْبَابًا مِنْ دُونِ اللَّهِ فَإِنْ تَوَلَّوْا فَقُولُوا اشْهَدُوا بِأَنَّا مُسْلِمُونَ }قَالَ أَبُو سُفْيَانَ فَلَمَّا أَنْ قَضَى مَقَالَتَهُ عَلَتْ أَصْوَاتُ الَّذِينَ حَوْلَهُ مِنْ عُظَمَاءِ الرُّومِ وَكَثُرَ لَغَطُهُمْ فَلَا أَدْرِي مَاذَا قَالُوا وَأُمِرَ بِنَا فَأُخْرِجْنَا فَلَمَّا أَنْ خَرَجْتُ مَعَ أَصْحَابِي وَخَلَوْتُ بِهِمْ قُلْتُ لَهُمْ لَقَدْ أَمِرَ أَمْرُ ابْنِ أَبِي كَبْشَةَ هَذَا مَلِكُ بَنِي الْأَصْفَرِ يَخَافُهُ قَالَ أَبُو سُفْيَانَ وَاللَّهِ مَا زِلْتُ ذَلِيلًا مُسْتَيْقِنًا بِأَنَّ أَمْرَهُ سَيَظْهَرُ حَتَّى أَدْخَلَ اللَّهُ قَلْبِي الْإِسْلَامَ وَأَنَا كَارِهٌ

Mae wedi dweud wrthym fod [Ibrahim bin Hamzah] wedi dweud wrthym [Ibrahim bin Sa'ad] gan [Salih bin Kaisan] gan [Ibn Shihab] gan ['Ubaidullah bin 'Abdullah bin 'Utbah] gan ['Abdullah bin 'Abbas radliallahu 'anhuma] ei fod wedi ei hysbysu bod Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam wedi ysgrifennu llythyr at Qaishar - Brenin y Rhufeiniaid - a oedd yn ei wahodd i gofleidio Islam. Felly anfonodd Dihyah Al Kalbiy gyda'i lythyr ato a gorchmynnodd Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam iddo ei roi i swyddogion Bushra yn gyntaf ac yna ei roi i Qaishar. A Qaishar, pan enillodd Allah ef yn erbyn milwyr Persia, cerddodd rhwng dinas Himsh a dinas Iyliya' fel diolch am y fuddugoliaeth a roddodd Allah iddo. Pan ddaeth llythyr y Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam at Qaishar, dywedodd ar ôl ei ddarllen: 'Dewch â rhywun o'i bobl ger fy mron fel y gallaf ofyn iddynt am y Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam'. Dywedodd [Ibn 'Abbas] radliallahu 'anhu; Dywedodd [Abu Sufyan bin Harb] wrthyf ei fod ar y pryd yng ngwlad Syria gyda phobl y Quraysh a oedd wedi ymweld â'r wlad honno er mwyn masnachu yn ystod y cyfnod heddwch/cadoediad rhwng y Proffwyd sallallaahu 'alaihi wasallam ac anghredinwyr y Quraish, dywedodd Abu Sufyan: 'Felly cyfarfu negesydd Qaishar â ni pan oeddem yn Syria ac yna aeth i'm gwahodd i a'm ffrindiau nes i ni gyrraedd gwlad Iyliya.' Gwahoddwyd ni i fynd i mewn i gwrdd â Qaishar a oedd ar y pryd yn eistedd yn ei gynulliad brenhinol tra roedd yn gwisgo coron tra o'i gwmpas roedd urddasolion y deyrnas Rufeinig. Felly dywedodd wrth ei gyfieithydd: 'Gofynnwch iddyn nhw pa un ohonyn nhw sydd â'r nasab agosaf - perthynas waed - i'r dyn sy'n honni ei fod yn Broffwyd'. Dywedodd Abu Sufyan; felly dywedais innau: 'Fi yw'r person agosaf o ran llinach'. Gofynnodd: 'Beth yw eich perthynas ag ef?' Atebais: 'Mab fy ewythr yw e'. Ac ar y pryd nid oedd unrhyw un o ddisgynyddion Bani 'Abdu Manaf ar wahân i mi. Yna dywedodd Qaishar eto: 'Dewch ag ef yn nes ataf'. Yna gorchmynnodd i'm ffrindiau a'u gwneud i sefyll y tu ôl i mi mewn rhes ger fy ysgwyddau. Yna dywedodd wrth ei gyfieithydd: 'Dywedwch wrth ei ffrindiau fy mod i wedi gofyn i'r dyn hwn am y dyn a honnodd ei fod yn Broffwyd. Os yw'n dweud celwydd yna dywedwch chi gelwydd wrtho'. Dywedodd Abu Sufyan: “Wrth Allah, oni bai am y cywilydd a fyddai’n cael effaith ddrwg ar fy nghyfeillion pe bawn i’n dweud celwydd, byddwn i wedi dweud celwydd pan ofynnodd i mi am y Proffwyd (heddwch a bendithion Allah arno). Ond roeddwn i’n gywilydd rhoi delwedd ddrwg o gelwydd iddyn nhw, felly fe’i cadarnheais.” Yna dywedodd wrth ei gyfieithydd: “Dywedwch wrtho, beth yw llinach y dyn hwn yn eich plith?” Atebais: “Ymhlith ni, mae’n ddyn o linach dda.” Gofynnodd eto: “A oes unrhyw un yn eich plith o’i flaen erioed wedi dweud hyn amdano fel Proffwyd?” Atebais: “Does neb wedi.” Gofynnodd eto: “A wnaethoch chi erioed ei gyhuddo o ddweud celwydd cyn iddo wneud yr honiad hwn?” Atebais: “Byth.” Gofynnodd eto: “A ddaeth unrhyw un o’i hynafiaid erioed yn frenhinoedd?” Atebais: “Dim.” Gofynnodd eto: 'A yw’r bobl sy’n ei ddilyn o blith y bobl amlwg neu o blith y gwan?' Atebais: 'Hyd yn oed y rhai sy’n ei ddilyn yn bobl wan'. Gofynnodd eto: 'A yw ei ddilynwyr yn cynyddu neu’n lleihau? ''. Atebais: 'Mewn gwirionedd, mae'n cynyddu'. Gofynnodd eto: 'A oes unrhyw un sy'n dod yn apostate eto oherwydd ei fod yn casáu dysgeidiaethau ei grefydd ar ôl ei chofleidio?' Atebais: 'Dim byd'. Gofynnodd eto: 'A wnaeth erioed fradychu?' Atebais: 'Byth. Ac rydym nawr mewn cyfnod o heddwch ac rydym yn poeni y bydd yn ein bradychu ni. Dywedodd Abu Sufyan: 'Ni roddodd y brenin y cyfle lleiaf i mi roi un gair i mewn fel y gallwn ei feirniadu - y Proffwyd sallallaahu 'alaihi wasallam - lle nad oeddwn yn ofni y byddai'r geiriau hynny'n rhoi argraff - ddrwg - i bobl eraill amdanaf'. Gofynnodd eto: 'Ydych chi'n ei ymladd neu a yw ef yn eich ymladd chi?' Atebais: 'Ydw'. Parhaodd: 'Sut ddaeth eich rhyfel i ben?' Atebais: 'Mae buddugoliaeth a threchu yn newid rhyngom ni. Weithiau mae'n ein curo ni ac ar adegau eraill rydyn ni'n ei guro'. Gofynnodd eto: 'Yna beth wnaeth e orchymyn i chi ei wneud?' Fe atebais i: 'Gorchmynnodd i ni addoli Allah yn unig a pheidio â chysylltu unrhyw beth ag Ef ac fe waharddodd i ni addoli'r hyn a addolodd ein hynafiaid. Gorchmynnodd hefyd i ni berfformio gweddïau, rhoi shadaqah, bod yn onest, cyflawni addewidion a chyflawni mandadau'. Dywedodd wrth ei gyfieithydd tra roeddwn i'n ateb hyn i gyd: 'Dywedwch wrtho pan ofynnais i chi am ei linach yn eich plith, eich bod wedi ateb ei fod yn ddyn o linach dda. Ac yn wir roedd hwnnw'n Negesydd a anfonwyd bob amser ymhlith ei linachau - disgynyddion - ei bobl. A phan ofynnais i chi a oedd unrhyw un yn eich plith a wnaeth y gyffes hon o'i flaen, fe ateboch nad oedd neb. Felly dywedais i, os oedd unrhyw un yn eich plith wedi dweud hyn o'i flaen, yna dim ond geiriau'r rhai o'i flaen yr oedd y person hwn yn dilyn. A phan ofynnais i chi a oeddech chi erioed wedi'i gyhuddo o ddweud celwydd cyn iddo wneud y gyffes hon, dywedoch chi na. Felly o hynny roeddwn i'n gwybod ei bod hi'n amhosibl iddo osgoi dweud celwydd wrth bobl ac yna meiddio dweud celwydd yn erbyn Allah. A phan ofynnais i chi a oedd unrhyw un o'i hynafiaid yn frenhinoedd, dywedoch chi na. Dywedais i, os oedd unrhyw un o'i hynafiaid yn frenhinoedd, dywedais i, yna mae'r person hwn yn ceisio—yn adennill—teyrnas ei hynafiaid. A phan ofynnais i chi a oedd y rhai a'i dilynodd o blith y boneddigion neu'r gwan, dywedasoch fod y gwan yn ei ddilyn. Ac yn wir, nhw oedd dilynwyr y Negesydd. A phan ofynnais i chi a oedd ei ddilynwyr yn cynyddu neu'n lleihau, dywedasoch eu bod yn cynyddu. Ac yn wir, mae ffydd yn parhau i gynyddu nes ei bod wedi'i pherffeithio. A phan ofynnais i chi a ddaeth unrhyw un yn apostate oherwydd casineb at ddysgeidiaeth ei grefydd ar ôl iddo ei chofleidio, dywedasoch na. A dyna sut mae ffydd, unwaith y bydd wedi mynd i mewn i ddyfnderoedd y galon, ni fydd neb yn ei chasáu - o ran dysgeidiaeth crefydd rhywun -. A phan ofynnais i chi a oedd erioed wedi'ch bradychu, atebasoch byth. A dyna sut na fyddai'r Negeswyr yn bradychu. A phan ofynnais i chi a oeddech chi'n ymladd ag ef ac yntau'n ymladd â chi, atebasoch fod rhyfeloedd mynych wedi bod a bod eich rhyfeloedd chi a'i ryfeloedd ef wedi newid. Weithiau mae'n eich curo chi ac weithiau gallwch chi ei guro ar achlysuron eraill. A dyna sut y profwyd y Negeswyr ac yn y diwedd roedd y fuddugoliaeth yn sicr yn eiddo iddynt hwy. A phan ofynnais i chi beth a orchmynnodd i chi ei wneud, atebasoch ei fod wedi eich gorchymyn i addoli Allah trwy beidio â chysylltu partneriaid ag Ef mewn unrhyw beth a'ch gwahardd rhag yr hyn a addolodd eich hynafiaid a'i fod wedi eich gorchymyn i berfformio gweddïau, rhoi shadaqah, bod yn onest, cyflawni eich addewidion a chyflawni eich mandad'. Dywedodd y brenin: 'Dyna rinweddau Proffwyd. Yn wir, roeddwn i eisoes yn gwybod bod y Proffwyd olaf wedi ymddangos, ond ni feddyliais erioed y byddai'n dod o'ch plith chi - y Quraysh -. Os yw'r hyn a ddywedwch yn wir, bydd yn rheoli'r tir sydd nawr o dan fy nhraed, a phe bai gen i unrhyw obaith o'i gyfarfod, byddwn yn sicr o orfodi fy hun i'w gyfarfod. A phe bawn i o'i flaen, byddwn yn sicr o olchi gwadnau ei draed.' Dywedodd Abu Sufyan: 'Yna gofynnodd am lythyr gan y Proffwyd sallallaahu 'alaihi wasallam a'i ddarllen iddo, a'i gynnwys oedd; 'Bismillahir rahmaanir rahim. Oddi wrth Muhammad, gwas Allah a'i Negesydd, at Heraclius, Brenin y Rhufeiniaid, Diogelwch i'r rhai sy'n dilyn y cyfarwyddiadau. Yna o hynny, rwy'n eich galw chi wir gyda galwad Islam. Ewch i mewn i Islam a byddwch yn ddiogel. Ewch i mewn i Islam a bydd Allah yn eich gwobrwyo ddwywaith. Fodd bynnag, os ydych chi'n amharod yna byddwch chi'n dwyn pechodau cenedl Arisiyyiin -Erapa-. Ac; -Yn y llythyr hwnnw ysgrifennodd air Allah QS Alu 'Imran adnod 63- sy'n golygu: -'O bobl y llyfr, dewch -daliwch- at air -y dyfarniad- rhyngom ni a chi nid oes anghydfod, nad ydym yn addoli neb ond Allah ac nad ydym yn cysylltu dim ag Ef ac nad yw rhai ohonom yn cymryd eraill yn arglwyddi heblaw Allah. Os byddant yn troi cefn yna dywedwch wrthynt: 'Tystiwch, mai ni yw'r rhai sy'n ymostwng -i Allah-'. Dywedodd Abu Sufyan: ‘Pan orffennodd y Brenin ei ddatganiad, yn sydyn clywyd sŵn uchel gan y bobl o’i gwmpas gan y bobl bwysig Rhufeinig a chynyddodd eu sŵn ac ni ddeallais yr hyn yr oeddent yn ei ddweud. Yna gorchmynnwyd i ni adael. Pan oeddwn ar fin gadael gyda fy ffrindiau ac wedi symud i ffwrdd o’u cynulliad, dywedais wrth fy ffrindiau: ‘Mae mater y mab hwn o Abu Kabsyah yn wir yn fawr. Mae hwn yn Frenin o Bani Asfar - cenedl Rhufeinig/croen melyn - y mae hefyd yn poeni amdani’. Dywedodd Abu Sufyan eto: ‘Wrth Allah, roeddwn i bob amser yn teimlo’n gywilyddus ac yn hyderus iawn y byddai ei faterion - ei grefydd - yn llwyddiannus nes i Allah agor fy nghalon o’r diwedd i dderbyn Islam er fy mod i’n ei gasáu o’r blaen’.