Hadith Representative
Diberikan kesaksian oleh pendeta Nasrani Waraqah bin Naufal
Imam Bukhari : 3حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ عُقَيْلٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ عَائِشَةَ أُمِّ الْمُؤْمِنِينَ أَنَّهَا قَالَتْأَوَّلُ مَا بُدِئَ بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ الْوَحْيِ الرُّؤْيَا الصَّالِحَةُ فِي النَّوْمِ فَكَانَ لَا يَرَى رُؤْيَا إِلَّا جَاءَتْ مِثْلَ فَلَقِ الصُّبْحِ ثُمَّ حُبِّبَ إِلَيْهِ الْخَلَاءُ وَكَانَ يَخْلُو بِغَارِ حِرَاءٍ فَيَتَحَنَّثُ فِيهِ وَهُوَ التَّعَبُّدُ اللَّيَالِيَ ذَوَاتِ الْعَدَدِ قَبْلَ أَنْ يَنْزِعَ إِلَى أَهْلِهِ وَيَتَزَوَّدُ لِذَلِكَ ثُمَّ يَرْجِعُ إِلَى خَدِيجَةَ فَيَتَزَوَّدُ لِمِثْلِهَا حَتَّى جَاءَهُ الْحَقُّ وَهُوَ فِي غَارِ حِرَاءٍ فَجَاءَهُ الْمَلَكُ فَقَالَ اقْرَأْ قَالَ مَا أَنَا بِقَارِئٍ قَالَ فَأَخَذَنِي فَغَطَّنِي حَتَّى بَلَغَ مِنِّي الْجَهْدَ ثُمَّ أَرْسَلَنِي فَقَالَ اقْرَأْ قُلْتُ مَا أَنَا بِقَارِئٍ فَأَخَذَنِي فَغَطَّنِي الثَّانِيَةَ حَتَّى بَلَغَ مِنِّي الْجَهْدَ ثُمَّ أَرْسَلَنِي فَقَالَ اقْرَأْ فَقُلْتُ مَا أَنَا بِقَارِئٍ فَأَخَذَنِي فَغَطَّنِي الثَّالِثَةَ ثُمَّ أَرْسَلَنِي فَقَالَ{ اقْرَأْ بِاسْمِ رَبِّكَ الَّذِي خَلَقَ خَلَقَ الْإِنْسَانَ مِنْ عَلَقٍ اقْرَأْ وَرَبُّكَ الْأَكْرَمُ }فَرَجَعَ بِهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَرْجُفُ فُؤَادُهُ فَدَخَلَ عَلَى خَدِيجَةَ بِنْتِ خُوَيْلِدٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا فَقَالَ زَمِّلُونِي زَمِّلُونِي فَزَمَّلُوهُ حَتَّى ذَهَبَ عَنْهُ الرَّوْعُ فَقَالَ لِخَدِيجَةَ وَأَخْبَرَهَا الْخَبَرَ لَقَدْ خَشِيتُ عَلَى نَفْسِي فَقَالَتْ خَدِيجَةُ كَلَّا وَاللَّهِ مَا يُخْزِيكَ اللَّهُ أَبَدًا إِنَّكَ لَتَصِلُ الرَّحِمَ وَتَحْمِلُ الْكَلَّ وَتَكْسِبُ الْمَعْدُومَ وَتَقْرِي الضَّيْفَ وَتُعِينُ عَلَى نَوَائِبِ الْحَقِّ فَانْطَلَقَتْ بِهِ خَدِيجَةُ حَتَّى أَتَتْ بِهِ وَرَقَةَ بْنَ نَوْفَلِ بْنِ أَسَدِ بْنِ عَبْدِ الْعُزَّى ابْنَ عَمِّ خَدِيجَةَ وَكَانَ امْرَأً قَدْ تَنَصَّرَ فِي الْجَاهِلِيَّةِ وَكَانَ يَكْتُبُ الْكِتَابَ الْعِبْرَانِيَّ فَيَكْتُبُ مِنْ الْإِنْجِيلِ بِالْعِبْرَانِيَّةِ مَا شَاءَ اللَّهُ أَنْ يَكْتُبَ وَكَانَ شَيْخًا كَبِيرًا قَدْ عَمِيَ فَقَالَتْ لَهُ خَدِيجَةُ يَا ابْنَ عَمِّ اسْمَعْ مِنْ ابْنِ أَخِيكَ فَقَالَ لَهُ وَرَقَةُ يَا ابْنَ أَخِي مَاذَا تَرَى فَأَخْبَرَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَبَرَ مَا رَأَى فَقَالَ لَهُ وَرَقَةُ هَذَا النَّامُوسُ الَّذِي نَزَّلَ اللَّهُ عَلَى مُوسَى يَا لَيْتَنِي فِيهَا جَذَعًا لَيْتَنِي أَكُونُ حَيًّا إِذْ يُخْرِجُكَ قَوْمُكَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَوَمُخْرِجِيَّ هُمْ قَالَ نَعَمْ لَمْ يَأْتِ رَجُلٌ قَطُّ بِمِثْلِ مَا جِئْتَ بِهِ إِلَّا عُودِيَ وَإِنْ يُدْرِكْنِي يَوْمُكَ أَنْصُرْكَ نَصْرًا مُؤَزَّرًا ثُمَّ لَمْ يَنْشَبْ وَرَقَةُ أَنْ تُوُفِّيَ وَفَتَرَ الْوَحْيُقَالَ ابْنُ شِهَابٍ وَأَخْبَرَنِي أَبُو سَلَمَةَ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَنَّ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ الْأَنْصَارِيَّ قَالَ وَهُوَ يُحَدِّثُ عَنْ فَتْرَةِ الْوَحْيِ فَقَالَ فِي حَدِيثِهِ بَيْنَا أَنَا أَمْشِي إِذْ سَمِعْتُ صَوْتًا مِنْ السَّمَاءِ فَرَفَعْتُ بَصَرِي فَإِذَا الْمَلَكُ الَّذِي جَاءَنِي بِحِرَاءٍ جَالِسٌ عَلَى كُرْسِيٍّ بَيْنَ السَّمَاءِ وَالْأَرْضِ فَرُعِبْتُ مِنْهُ فَرَجَعْتُ فَقُلْتُ زَمِّلُونِي زَمِّلُونِي فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى{ يَا أَيُّهَا الْمُدَّثِّرُ قُمْ فَأَنْذِرْ إِلَى قَوْلِهِ وَالرُّجْزَ فَاهْجُرْ }فَحَمِيَ الْوَحْيُ وَتَتَابَعَ تَابَعَهُ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ وَأَبُو صَالِحٍ وَتَابَعَهُ هِلَالُ بْنُ رَدَّادٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ وَقَالَ يُونُسُ وَمَعْمَرٌ بَوَادِرُهُ
Akɛɛ wɔ [Yahya bin Bukair] akɛ, Akɛɛ wɔ kɛjɛ [Al Laits] kɛjɛ [’Uqail] kɛjɛ [Ibn Shihab] kɛjɛ [‘Urwah bin Az Zubair] kɛjɛ [Aisyah] -Mu’minin lɛ Nyɛ-, akɛ ekɛɛ: ‘Kpojiemɔ lɛ shishijee ji anɔkwale kɛ ’. lamɔ yɛ wɔ mli. Ni Elaaa lamɔ ja eba tamɔ leebi maŋkpa la. Kɛkɛ ni ajɔɔ lɛ kɛ suɔmɔ ni eyɔɔ akɛ ehi shi ekome, no hewɔ lɛ ehala Hiro bu lɛ ni eŋmɛ etsui shi yɛ mli, ni ji jamɔ gbɛkɛ be fioo dani eku esɛɛ kɛtee eweku lɛ ŋɔɔ koni eyasaa niyenii ni ekɛbaahi shi ekoŋŋ. Kɛkɛ ni ekɛ Khadijah kpe koni esaa niyenii. Kɛyashi naagbee lɛ Al Haq ba beni eyɔɔ Hiro bu lɛ mli lɛ, ŋwɛibɔfo ko ba ni ekɛɛ: ‘Kanemɔ?’ Eha hetoo akɛ: ‘Minyɛɛɛ makane nii’. Gbalɔ sallallaahu 'alaihi wasallam tsɔɔ mli akɛ: No hewɔ lɛ, ŋwɛibɔfo lɛ mɔ mi ni ekɛ mi bɔi ŋmɔlɔŋmɔlɔ waa kɛkɛ ni eŋmɛ mi gbɛ ni ekɛɛ ekoŋŋ akɛ: ‘Kanemɔ!’ Eha hetoo akɛ: ‘Minyɛɛɛ makane nii’. No hewɔ lɛ, ŋwɛibɔfo lɛ mɔ mi ni ekɛ mi fee ekome waa kɛkɛ ni eŋmɛɛ mihe ni ekɛɛ ekoŋŋ akɛ: ‘Kanemɔ!’. Eha hetoo akɛ: ‘Minyɛɛɛ makane nii’. Ŋwɛibɔfo lɛ mɔ mi ekoŋŋ ni efu mi shii etɛ nɔ waa kɛkɛ ni eha mitee, ni ekɛɛ ekoŋŋ akɛ: -Kanemɔ kɛtsɔ -otsimɔ- o-Nyɔŋmɔ ni bɔ lɛ gbɛi nɔ, Ebɔ adesai kɛjɛ lá ni ebɔle ehe lɛ mli. Kanemɔ, ni o-Nuŋtsɔ lɛ ji Mɔ ni Duroɔ Fe Fɛɛ-'. Gbalɔ sallallaahu ‘alaihi wasallam ku esɛɛ kɛtee eweku lɛ ŋɔɔ kɛ kpojiemɔ lɛ wiemɔi lɛ yɛ haomɔ shihilɛ mli. Ekɛ Khadijah bint Khawailidh kpe ni ekɛɛ: ‘Ha mi nɔ, ha mi!’. Akɛ nɔ ko ha ehe aahu kɛyashi gbeyeishemɔ lɛ sɛɛ fo. Kɛkɛ ni ekɛɛ Khadija nɔ ni ba lɛ akɛ: ‘Mihaoɔ yɛ mi diɛŋtsɛ mihe’. No hewɔ lɛ, Khadijah kɛɛ: ‘Kɛ Allah, Allah efeŋ bo awui kɛya naanɔ, ejaakɛ gbɔmɔ ni yaa naanyobɔɔ nɔ lɛ ji bo’. No sɛɛ lɛ, Khadijah fɔ lɛ nine koni ekɛ Waroqoh bin Naufal bin Asad bin Abdul ‘Uzza, ni ji Khadijah tsɛkwɛ̃ binuu, ni ji Kristofonyo yɛ Jahiliyyah beaŋ lɛ akpee. Eŋmala woji hu yɛ Hebri mli, ni eŋmala Biblia lɛ hu yɛ Hebri mli kɛtsɔ Allah gbɛŋmɛɛ nɔ. Nakai beaŋ lɛ, Waroqoh egbɔ ni ehiŋmɛii hu eshwila. Khadijah kɛɛ: ‘O mitsɛkwɛ̃ bi, bo nɔ ni onyɛmi bi lɛ yɔɔ kɛɛmɔ lɛ toi’. Waroqoh kɛɛ: ‘O minyɛmi nuu bi, mɛni okɛkpe’. No hewɔ lɛ, Rasulullah kɛɛ nɔ ni ba enɔ lɛ. Waroqoh kɛɛ: ‘Namus nɛ, taakɛ Allah jie lɛ kpo etsɔɔ Mose be ko lɛ. Oh, miisumɔ akɛ miji gbekɛ lolo ni miyɛ wala mli lolo beni omaŋbii lɛ shwie bo lɛ’. Rasulullah bi akɛ: ‘Ani amɛbaashwie mi kɛje kpo?’ Waroqoh ha hetoo akɛ: ‘Hɛɛ. Ejaakɛ mɔ ko mɔ ko kɛ nɔ ni okɛbaa lɛ baaa ja apila amɛ - afee amɛ henyɛlɔi -. Eji miyɛ jɛmɛ beni nakai sane lɛ ba lɛ kulɛ, maye mabua bo bɔ ni manyɛ’. Waroqoh enaaa nifeemɔ ni eheɔ eyeɔ lɛ mli niiashikpamɔ ejaakɛ egbo mra yɛ fatroh - efolo - kpojiemɔ lɛ mli. [Ibn Shihab] kɛɛ; 10:10, 11. 10 Ekɛ mi [Abu Salamah bin Abdurrahman] le akɛ [Jabir bin Abdullah Al Ansari] wie kpojiemɔ ni bɛ nɔ ko nɔ ko lɛ he, taakɛ Nyɔŋmɔ bɔfo lɛ kɛɛ lɛ: ‘Beni minyiɛ lɛ, minu gbee ko kɛjɛ ŋwɛi, mikwɛ jɛmɛ ni ebafee akɛ ŋwɛibɔfo ko ni yɔɔ Hiro teŋ lɛ eba minɔ. ŋwɛi kɛ shikpɔŋ. Mishe gbeyei ni mitee shĩa, ni mikɛɛ: ‘Nyɛhaa mi. Ha mi nɔ'. No hewɔ lɛ Allah Ta’ala kɛ kpojiemɔ ko ba: -O bo ni okɛ ohe haa- kɛyashi Allah wiemɔ lɛ -ni oshi amagai lɛ-. Kɛjɛ nakai beaŋ kɛbaa nɛɛ kpojiemɔi etee nɔ eba shi be fɛɛ be’. Nɛkɛ hadith nɛɛ ji nɔ ni [Abdullah bin Yusuf] kɛ [Abu Shalih] kɛ agbɛnɛ [Hilal bin Raddad] hu gba kɛjɛ [Az Zuhri] mli. Ni [Yona] kɛɛ; ni [Ma’mar] kpɛlɛ nɔ akɛ enine shɛ nɔ kɛjɛ Az Zuhri dɛŋ.