Diberikan kesaksian oleh pendeta Nasrani Waraqah bin Naufal

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ عُقَيْلٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ عَائِشَةَ أُمِّ الْمُؤْمِنِينَ أَنَّهَا قَالَتْأَوَّلُ مَا بُدِئَ بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ الْوَحْيِ الرُّؤْيَا الصَّالِحَةُ فِي النَّوْمِ فَكَانَ لَا يَرَى رُؤْيَا إِلَّا جَاءَتْ مِثْلَ فَلَقِ الصُّبْحِ ثُمَّ حُبِّبَ إِلَيْهِ الْخَلَاءُ وَكَانَ يَخْلُو بِغَارِ حِرَاءٍ فَيَتَحَنَّثُ فِيهِ وَهُوَ التَّعَبُّدُ اللَّيَالِيَ ذَوَاتِ الْعَدَدِ قَبْلَ أَنْ يَنْزِعَ إِلَى أَهْلِهِ وَيَتَزَوَّدُ لِذَلِكَ ثُمَّ يَرْجِعُ إِلَى خَدِيجَةَ فَيَتَزَوَّدُ لِمِثْلِهَا حَتَّى جَاءَهُ الْحَقُّ وَهُوَ فِي غَارِ حِرَاءٍ فَجَاءَهُ الْمَلَكُ فَقَالَ اقْرَأْ قَالَ مَا أَنَا بِقَارِئٍ قَالَ فَأَخَذَنِي فَغَطَّنِي حَتَّى بَلَغَ مِنِّي الْجَهْدَ ثُمَّ أَرْسَلَنِي فَقَالَ اقْرَأْ قُلْتُ مَا أَنَا بِقَارِئٍ فَأَخَذَنِي فَغَطَّنِي الثَّانِيَةَ حَتَّى بَلَغَ مِنِّي الْجَهْدَ ثُمَّ أَرْسَلَنِي فَقَالَ اقْرَأْ فَقُلْتُ مَا أَنَا بِقَارِئٍ فَأَخَذَنِي فَغَطَّنِي الثَّالِثَةَ ثُمَّ أَرْسَلَنِي فَقَالَ{ اقْرَأْ بِاسْمِ رَبِّكَ الَّذِي خَلَقَ خَلَقَ الْإِنْسَانَ مِنْ عَلَقٍ اقْرَأْ وَرَبُّكَ الْأَكْرَمُ }فَرَجَعَ بِهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَرْجُفُ فُؤَادُهُ فَدَخَلَ عَلَى خَدِيجَةَ بِنْتِ خُوَيْلِدٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا فَقَالَ زَمِّلُونِي زَمِّلُونِي فَزَمَّلُوهُ حَتَّى ذَهَبَ عَنْهُ الرَّوْعُ فَقَالَ لِخَدِيجَةَ وَأَخْبَرَهَا الْخَبَرَ لَقَدْ خَشِيتُ عَلَى نَفْسِي فَقَالَتْ خَدِيجَةُ كَلَّا وَاللَّهِ مَا يُخْزِيكَ اللَّهُ أَبَدًا إِنَّكَ لَتَصِلُ الرَّحِمَ وَتَحْمِلُ الْكَلَّ وَتَكْسِبُ الْمَعْدُومَ وَتَقْرِي الضَّيْفَ وَتُعِينُ عَلَى نَوَائِبِ الْحَقِّ فَانْطَلَقَتْ بِهِ خَدِيجَةُ حَتَّى أَتَتْ بِهِ وَرَقَةَ بْنَ نَوْفَلِ بْنِ أَسَدِ بْنِ عَبْدِ الْعُزَّى ابْنَ عَمِّ خَدِيجَةَ وَكَانَ امْرَأً قَدْ تَنَصَّرَ فِي الْجَاهِلِيَّةِ وَكَانَ يَكْتُبُ الْكِتَابَ الْعِبْرَانِيَّ فَيَكْتُبُ مِنْ الْإِنْجِيلِ بِالْعِبْرَانِيَّةِ مَا شَاءَ اللَّهُ أَنْ يَكْتُبَ وَكَانَ شَيْخًا كَبِيرًا قَدْ عَمِيَ فَقَالَتْ لَهُ خَدِيجَةُ يَا ابْنَ عَمِّ اسْمَعْ مِنْ ابْنِ أَخِيكَ فَقَالَ لَهُ وَرَقَةُ يَا ابْنَ أَخِي مَاذَا تَرَى فَأَخْبَرَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَبَرَ مَا رَأَى فَقَالَ لَهُ وَرَقَةُ هَذَا النَّامُوسُ الَّذِي نَزَّلَ اللَّهُ عَلَى مُوسَى يَا لَيْتَنِي فِيهَا جَذَعًا لَيْتَنِي أَكُونُ حَيًّا إِذْ يُخْرِجُكَ قَوْمُكَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَوَمُخْرِجِيَّ هُمْ قَالَ نَعَمْ لَمْ يَأْتِ رَجُلٌ قَطُّ بِمِثْلِ مَا جِئْتَ بِهِ إِلَّا عُودِيَ وَإِنْ يُدْرِكْنِي يَوْمُكَ أَنْصُرْكَ نَصْرًا مُؤَزَّرًا ثُمَّ لَمْ يَنْشَبْ وَرَقَةُ أَنْ تُوُفِّيَ وَفَتَرَ الْوَحْيُقَالَ ابْنُ شِهَابٍ وَأَخْبَرَنِي أَبُو سَلَمَةَ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَنَّ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ الْأَنْصَارِيَّ قَالَ وَهُوَ يُحَدِّثُ عَنْ فَتْرَةِ الْوَحْيِ فَقَالَ فِي حَدِيثِهِ بَيْنَا أَنَا أَمْشِي إِذْ سَمِعْتُ صَوْتًا مِنْ السَّمَاءِ فَرَفَعْتُ بَصَرِي فَإِذَا الْمَلَكُ الَّذِي جَاءَنِي بِحِرَاءٍ جَالِسٌ عَلَى كُرْسِيٍّ بَيْنَ السَّمَاءِ وَالْأَرْضِ فَرُعِبْتُ مِنْهُ فَرَجَعْتُ فَقُلْتُ زَمِّلُونِي زَمِّلُونِي فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى{ يَا أَيُّهَا الْمُدَّثِّرُ قُمْ فَأَنْذِرْ إِلَى قَوْلِهِ وَالرُّجْزَ فَاهْجُرْ }فَحَمِيَ الْوَحْيُ وَتَتَابَعَ تَابَعَهُ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ وَأَبُو صَالِحٍ وَتَابَعَهُ هِلَالُ بْنُ رَدَّادٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ وَقَالَ يُونُسُ وَمَعْمَرٌ بَوَادِرُهُ

Вайга дийцина [Яхья бин Букаира] аьлла: Вайга дийцина [Аль-Лаитс] тӀера [Ӏукъайл] тӀера [Ибн ШихӀаб] тӀера [Урва бин Аз Зубайра] тӀера [Айсáтера] -Муъмининийн Нана-, цо аьлла: «Вайхьу юьхь яра труламуллахӀаллохӀа 1000 шарахь. набарна гӀан гира. Ткъа Цунна гӀенах ца го, иза Ӏуьйренан серло санна ца еъча. ТӀаккха цхьаллин безамца декъала хилла иза, цундела цо ХӀиро гӀу хаьржина, иза лайна, нийса аьлча, цхьана ханна буьйсанна Ӏибадат деш, шен доьзале юхаверзале, юха а дийна висарна рицкъа кечдан. Цул тӀаьхьа рицкъа кечдан Хадижатна дуьхьалкхетта иза. Эххар а Ал-Хьакъ веъча, иза ХӀиро гӀу чохь волуш, цхьа малик а деана, аьлла: «Деша?» Цо жоп делира: «Суна еша ца хаьа». Пайхамара саллаллахӀу ӀалайхӀи ва саллам дийцина: Цундела малико со схьа а лаьцна, чӀогӀа мара а воьллина, тӀаккха со дӀахецна, юха а элира: «Деша!» Цо жоп делира: «Суна еша ца хаьа». Цундела малико со схьа а лаьцна, чӀогӀа мара а воьллина, тӀаккха со дӀахецна, юха а элира: «Деша!». Цо жоп делира: «Суна еша ца хаьа». Малико юха а схьа а лаьцна, кхоалгӀа а чӀогӀа мара а воьллина, тӀаккха дӀахецна со, юха а элира: -Деша -хьахош- хьайн кхоьллинчу Делан цӀе, Цо адамаш кхоьллина цӀийх. Деша, хьан Дела комаьрша ву-'. Пайхамар саллаллахӀу ӀалайхӀи васаллам шен доьзална тӀе вирзира вахьйу дешнаш а долуш, сингаттамехь волуш. Хадижат бинт Хавайлид дуьхьал а кхетта, цо элира: «ДӀакъовла со, дӀакъовла со!». Кхерам дӀабаллалц, дӀа а хьулбина, дӀавоьллина вара иза. ТӀаккха цо дийцира Хадижате хилларг: «Со сайна сагатдеш ву». Цундела Хадижата элира: «ВаллахӀи, АллахӀа гуттаренна а зен дийр дац хьуна, хӀунда аьлча хьо доттагӀалла дӀахьош стаг ву». Цул тӀаьхьа Хадижата кхайкхира иза, ЖахӀилин заманахь керста хиллачу Хадижатан ден вешин кӀант ВарокъухӀ бин Науфал бин Асад бин Ӏабдул Ӏуззаца цхьаьнакхета. Иштта жуьгтийн маттахь жайнаш а яздина цо, иштта АллахӀан пурбанца жуьгтийн маттахь Библи а язйина цо. Цу хенахь Варокъох воккха а хилла, бӀаьргаш бӀаьрзе хилла цуьнан. Хадижата элира: «ХӀай сан ден вешин кӀант, ладогӀа хьайн вешин кӀанта дуьйцучуьнга». Варокъо элира: «ХӀай сан вешин кӀант, хӀун зеделла хьуна». Цундела РасулуллахӀ саллаллахӀу ӀалайхӀи васаллам дийцира шена хилларг. ВарокъохӀа элира: «ХӀара Намус ю, Дала цкъа Мусага доссийна ма-хиллара». Ой, хьан халкъо хьо араваьккхича, со жима а, дийна а хилча дика хир дара'. РасулуллахӀ саллаллахӀу ӀалайхӀи васаллам хаьттира: «Со цара аракхоьссина хир вуй?». Варокъо жоп делира: «ХӀаъ». ХӀунда аьлча, ахь дахьаш долчуьнца цхьа а вогӀур вац, шайна лазам - мостагӀий бина - ца хилча. Иза хилча со цигахь хиллехьара, ас сайн ницкъ ма-кхоччу гӀо дийр дара хьуна’. Варокъохь ца зеделла ша тешна хилам, хӀунда аьлча иза хьалха дӀакхелхина фатрох - яьсса хилар - вахьйучу хенахь. [Ибн ШихӀаба] аьлла; хаам бина хилла соьга [Абу Саламат бин Ӏабдуррахьманна], [Джабир бин ӀабдуллахӀ Аль Ансари] вахьйу яьсса хиларх лаьцна дийцина хилар, АллахӀан Элчано саллаллахӀу ӀалайхӀи васаллам аьлла ма-хиллара: «Воьдуш суна стиглара аз хезира, со цу агӀор хьаьжира, ткъа соьга малик деана хилла ХӀири чаве юккъехь». стигал а, латта а. Со, кхера а велла, цӀа а вахана, элира: «Со дӀакъовла». ДӀакъовла со'. Цундела АллахӀа ТаӀала вахьйу доссийна: -ХӀай хьайна тӀе дӀакъовлуш верг- АллахӀан дош даллалц -ткъа цӀуш дита-. ХӀетахь дуьйна хаддаза охьаоьхуш ду гучудовларш'. Иштта хӀара хьадис дийцина [ӀабдуллахӀ бин Юсуфа] а, [Абу Шалихьа] а, иштта [ХӀилал бин Раддада] [Аз ЗухӀри] тӀера а. ТӀаккха [Юнуса] элира; ткъа [МаӀмар] реза хилира, шена иза Аз ЗухӀригара схьаэцна аьлла.