Revert to Islam, click here
ISLAM AL-HAQ: QURAN & HADITH
(The True Islam)



- Allah Asma’ul husnaa Al Muhyi
Hadith Search Results :
Total Hadith : 1
Hadith Representative
Al Muhyi
Imam Ibnu Majah : 3065

حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عَمَّارٍ حَدَّثَنَا حَاتِمُ بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَدَخَلْنَا عَلَى جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ فَلَمَّا انْتَهَيْنَا إِلَيْهِ سَأَلَ عَنْ الْقَوْمِ حَتَّى انْتَهَى إِلَيَّ فَقُلْتُ أَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَلِيِّ بْنِ الْحُسَيْنِ فَأَهْوَى بِيَدِهِ إِلَى رَأْسِي فَحَلَّ زِرِّي الْأَعْلَى ثُمَّ حَلَّ زِرِّي الْأَسْفَلَ ثُمَّ وَضَعَ كَفَّهُ بَيْنَ ثَدْيَيَّ وَأَنَا يَوْمَئِذٍ غُلَامٌ شَابٌّ فَقَالَ مَرْحَبًا بِكَ سَلْ عَمَّا شِئْتَ فَسَأَلْتُهُ وَهُوَ أَعْمَى فَجَاءَ وَقْتُ الصَّلَاةِ فَقَامَ فِي نِسَاجَةٍ مُلْتَحِفًا بِهَا كُلَّمَا وَضَعَهَا عَلَى مَنْكِبَيْهِ رَجَعَ طَرَفَاهَا إِلَيْهِ مِنْ صِغَرِهَا وَرِدَاؤُهُ إِلَى جَانِبِهِ عَلَى الْمِشْجَبِ فَصَلَّى بِنَا فَقُلْتُ أَخْبِرْنَا عَنْ حَجَّةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ بِيَدِهِ فَعَقَدَ تِسْعًا وَقَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَكَثَ تِسْعَ سِنِينَ لَمْ يَحُجَّ فَأَذَّنَ فِي النَّاسِ فِي الْعَاشِرَةِ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَاجٌّ فَقَدِمَ الْمَدِينَةَ بَشَرٌ كَثِيرٌ كُلُّهُمْ يَلْتَمِسُ أَنْ يَأْتَمَّ بِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَيَعْمَلَ بِمِثْلِ عَمَلِهِ فَخَرَجَ وَخَرَجْنَا مَعَهُ فَأَتَيْنَا ذَا الْحُلَيْفَةِ فَوَلَدَتْ أَسْمَاءُ بِنْتُ عُمَيْسٍ مُحَمَّدَ بْنَ أَبِي بَكْرٍ فَأَرْسَلَتْ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَيْفَ أَصْنَعُ قَالَ اغْتَسِلِي وَاسْتَثْفِرِي بِثَوْبٍ وَأَحْرِمِي فَصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْمَسْجِدِ ثُمَّ رَكِبَ الْقَصْوَاءَ حَتَّى إِذَا اسْتَوَتْ بِهِ نَاقَتُهُ عَلَى الْبَيْدَاءِ قَالَ جَابِرٌ نَظَرْتُ إِلَى مَدِّ بَصَرِي مِنْ بَيْنِ يَدَيْهِ بَيْنَ رَاكِبٍ وَمَاشٍ وَعَنْ يَمِينِهِ مِثْلُ ذَلِكَ وَعَنْ يَسَارِهِ مِثْلُ ذَلِك وَمِنْ خَلْفِهِ مِثْلُ ذَلِكَ وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَيْنَ أَظْهُرِنَا وَعَلَيْهِ يَنْزِلُ الْقُرْآنُ وَهُوَ يَعْرِفُ تَأْوِيلَهُ مَا عَمِلَ بِهِ مِنْ شَيْءٍ عَمِلْنَا بِهِ فَأَهَلَّ بِالتَّوْحِيدِ لَبَّيْكَ اللَّهُمَّ لَبَّيْكَ لَبَّيْكَ لَا شَرِيكَ لَكَ لَبَّيْكَ إِنَّ الْحَمْدَ وَالنِّعْمَةَ لَكَ وَالْمُلْكَ لَا شَرِيكَ لَكَ وَأَهَلَّ النَّاسُ بِهَذَا الَّذِي يُهِلُّونَ بِهِ فَلَمْ يَرُدَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَيْهِمْ شَيْئًا مِنْهُ وَلَزِمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَلْبِيَتَهُ قَالَ جَابِرٌ لَسْنَا نَنْوِي إِلَّا الْحَجَّ لَسْنَا نَعْرِفُ الْعُمْرَةَ حَتَّى إِذَا أَتَيْنَا الْبَيْتَ مَعَهُ اسْتَلَمَ الرُّكْنَ فَرَمَلَ ثَلَاثًا وَمَشَى أَرْبَعًا ثُمَّ قَامَ إِلَى مَقَامِ إِبْرَاهِيمَ فَقَالَ{ وَاتَّخِذُوا مِنْ مَقَامِ إِبْرَاهِيمَ مُصَلًّى }فَجَعَلَ الْمَقَامَ بَيْنَهُ وَبَيْنَ الْبَيْتِ فَكَانَ أَبِي يَقُولُ وَلَا أَعْلَمُهُ إِلَّا ذَكَرَهُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّهُ كَانَ يَقْرَأُ فِي الرَّكْعَتَيْنِ قُلْ يَا أَيُّهَا الْكَافِرُونَ وَ قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ ثُمَّ رَجَعَ إِلَى الْبَيْتِ فَاسْتَلَمَ الرُّكْنَ ثُمَّ خَرَجَ مِنْ الْبَابِ إِلَى الصَّفَا حَتَّى إِذَا دَنَا مِنْ الصَّفَا قَرَأَ{ إِنَّ الصَّفَا وَالْمَرْوَةَ مِنْ شَعَائِرِ اللَّهِ }نَبْدَأُ بِمَا بَدَأَ اللَّهُ بِهِ فَبَدَأَ بِالصَّفَا فَرَقِيَ عَلَيْهِ حَتَّى رَأَى الْبَيْتَ فَكَبَّرَ اللَّهَ وَهَلَّلَهُ وَحَمِدَهُ وَقَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الْحَمْدُ يُحْيِي وَيُمِيتُ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ أَنْجَزَ وَعْدَهُ وَنَصَرَ عَبْدَهُ وَهَزَمَ الْأَحْزَابَ وَحْدَهُ ثُمَّ دَعَا بَيْنَ ذَلِكَ وَقَالَ مِثْلَ هَذَا ثَلَاثَ مَرَّاتٍ ثُمَّ نَزَلَ إِلَى الْمَرْوَةِ فَمَشَى حَتَّى إِذَا انْصَبَّتْ قَدَمَاهُ رَمَلَ فِي بَطْنِ الْوَادِي حَتَّى إِذَا صَعِدَتَا يَعْنِي قَدَمَاهُ مَشَى حَتَّى أَتَى الْمَرْوَةَ فَفَعَلَ عَلَى الْمَرْوَةِ كَمَا فَعَلَ عَلَى الصَّفَا فَلَمَّا كَانَ آخِرُ طَوَافِهِ عَلَى الْمَرْوَةِ قَالَ لَوْ أَنِّي اسْتَقْبَلْتُ مِنْ أَمْرِي مَا اسْتَدْبَرْتُ لَمْ أَسُقْ الْهَدْيَ وَجَعَلْتُهَا عُمْرَةً فَمَنْ كَانَ مِنْكُمْ لَيْسَ مَعَهُ هَدْيٌ فَلْيَحْلِلْ وَلْيَجْعَلْهَا عُمْرَةً فَحَلَّ النَّاسُ كُلُّهُمْ وَقَصَّرُوا إِلَّا النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ كَانَ مَعَهُ الْهَدْيُ فَقَامَ سُرَاقَةُ بْنُ مَالِكِ بْنِ جُعْشُمٍ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَلِعَامِنَا هَذَا أَمْ لِأَبَدِ الْأَبَدِ قَالَ فَشَبَّكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَصَابِعَهُ فِي الْأُخْرَى وَقَالَ دَخَلَتْ الْعُمْرَةُ فِي الْحَجِّ هَكَذَا مَرَّتَيْنِ لَا بَلْ لِأَبَدِ الْأَبَدِ قَالَ وَقَدِمَ عَلِيٌّ بِبُدْنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَوَجَدَ فَاطِمَةَ مِمَّنْ حَلَّ وَلَبِسَتْ ثِيَابًا صَبِيغًا وَاكْتَحَلَتْ فَأَنْكَرَ ذَلِكَ عَلَيْهَا عَلِيٌّ فَقَالَتْ أَمَرَنِي أَبِي بِهَذَا فَكَانَ عَلِيٌّ يَقُولُ بِالْعِرَاقِ فَذَهَبْتُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُحَرِّشًا عَلَى فَاطِمَةَ فِي الَّذِي صَنَعَتْهُ مُسْتَفْتِيًا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الَّذِي ذَكَرَتْ عَنْهُ وَأَنْكَرْتُ ذَلِكَ عَلَيْهَا فَقَالَ صَدَقَتْ صَدَقَتْ مَاذَا قُلْتُ حِينَ فَرَضْتَ الْحَجَّ قَالَ قُلْتُ اللَّهُمَّ إِنِّي أُهِلُّ بِمَا أَهَلَّ بِهِ رَسُولُكَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَإِنَّ مَعِي الْهَدْيَ فَلَا تَحِلَّ قَالَ فَكَانَ جَمَاعَةُ الْهَدْيِ الَّذِي جَاءَ بِهِ عَلِيٌّ مِنْ الْيَمَنِ وَالَّذِي أَتَى بِهِ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ الْمَدِينَةِ مِائَةً ثُمَّ حَلَّ النَّاسُ كُلُّهُمْ وَقَصَّرُوا إِلَّا النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ كَانَ مَعَهُ هَدْيٌ فَلَمَّا كَانَ يَوْمُ التَّرْوِيَةِ وَتَوَجَّهُوا إِلَى مِنًى أَهَلُّوا بِالْحَجِّ فَرَكِبَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَصَلَّى بِمِنًى الظُّهْرَ وَالْعَصْرَ وَالْمَغْرِبَ وَالْعِشَاءَ وَالصُّبْحَ ثُمَّ مَكَثَ قَلِيلًا حَتَّى طَلَعَتْ الشَّمْسُ وَأَمَرَ بِقُبَّةٍ مِنْ شَعَرٍ فَضُرِبَتْ لَهُ بِنَمِرَةَ فَسَارَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تَشُكُّ قُرَيْشٌ إِلَّا أَنَّهُ وَاقِفٌ عِنْدَ الْمَشْعَرِ الْحَرَامِ أَوْ الْمُزْدَلِفَةِ كَمَا كَانَتْ قُرَيْشٌ تَصْنَعُ فِي الْجَاهِلِيَّةِ فَأَجَازَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى أَتَى عَرَفَةَ فَوَجَدَ الْقُبَّةَ قَدْ ضُرِبَتْ لَهُ بِنَمِرَةَ فَنَزَلَ بِهَا حَتَّى إِذَا زَاغَتْ الشَّمْسُ أَمَرَ بِالْقَصْوَاءِ فَرُحِلَتْ لَهُ فَرَكِبَ حَتَّى أَتَى بَطْنَ الْوَادِي فَخَطَبَ النَّاسَ فَقَالَ إِنَّ دِمَاءَكُمْ وَأَمْوَالَكُمْ عَلَيْكُمْ حَرَامٌ كَحُرْمَةِ يَوْمِكُمْ هَذَا فِي شَهْرِكُمْ هَذَا فِي بَلَدِكُمْ هَذَا أَلَا وَإِنَّ كُلَّ شَيْءٍ مِنْ أَمْرِ الْجَاهِلِيَّةِ مَوْضُوعٌ تَحْتَ قَدَمَيَّ هَاتَيْنِ وَدِمَاءُ الْجَاهِلِيَّةِ مَوْضُوعَةٌ وَأَوَّلُ دَمٍ أَضَعُهُ دَمُ رَبِيعَةَ بْنِ الْحَارِثِ كَانَ مُسْتَرْضِعًا فِي بَنِي سَعْدٍ فَقَتَلَتْهُ هُذَيْلٌ وَرِبَا الْجَاهِلِيَّةِ مَوْضُوعٌ وَأَوَّلُ رِبًا أَضَعُهُ رِبَانَا رِبَا الْعَبَّاسِ بْنِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ فَإِنَّهُ مَوْضُوعٌ كُلُّهُ فَاتَّقُوا اللَّهَ فِي النِّسَاءِ فَإِنَّكُمْ أَخَذْتُمُوهُنَّ بِأَمَانَةِ اللَّهِ وَاسْتَحْلَلْتُمْ فُرُوجَهُنَّ بِكَلِمَةِ اللَّهِ وَإِنَّ لَكُمْ عَلَيْهِنَّ أَنْ لَا يُوطِئْنَ فُرُشَكُمْ أَحَدًا تَكْرَهُونَهُ فَإِنْ فَعَلْنَ ذَلِكَ فَاضْرِبُوهُنَّ ضَرْبًا غَيْرَ مُبَرِّحٍ وَلَهُنَّ عَلَيْكُمْ رِزْقُهُنَّ وَكِسْوَتُهُنَّ بِالْمَعْرُوفِ وَقَدْ تَرَكْتُ فِيكُمْ مَا لَمْ تَضِلُّوا إِنْ اعْتَصَمْتُمْ بِهِ كِتَابَ اللَّهِ وَأَنْتُمْ مَسْئُولُونَ عَنِّي فَمَا أَنْتُمْ قَائِلُونَ قَالُوا نَشْهَدُ أَنَّكَ قَدْ بَلَّغْتَ وَأَدَّيْتَ وَنَصَحْتَ فَقَالَ بِإِصْبَعِهِ السَّبَّابَةِ إِلَى السَّمَاءِ وَيَنْكُبُهَا إِلَى النَّاسِ اللَّهُمَّ اشْهَدْ اللَّهُمَّ اشْهَدْ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ ثُمَّ أَذَّنَ بِلَالٌ ثُمَّ أَقَامَ فَصَلَّى الظُّهْرَ ثُمَّ أَقَامَ فَصَلَّى الْعَصْرَ وَلَمْ يُصَلِّ بَيْنَهُمَا شَيْئًا ثُمَّ رَكِبَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى أَتَى الْمَوْقِفَ فَجَعَلَ بَطْنَ نَاقَتِهِ إِلَى الصَّخَرَاتِ وَجَعَلَ حَبْلَ الْمُشَاةِ بَيْنَ يَدَيْهِ وَاسْتَقْبَلَ الْقِبْلَةَ فَلَمْ يَزَلْ وَاقِفًا حَتَّى غَرَبَتْ الشَّمْسُ وَذَهَبَتْ الصُّفْرَةُ قَلِيلًا حَتَّى غَابَ الْقُرْصُ وَأَرْدَفَ أُسَامَةَ بْنَ زَيْدٍ خَلْفَهُ فَدَفَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَدْ شَنَقَ الْقَصْوَاءَ بِالزِّمَامِ حَتَّى إِنَّ رَأْسَهَا لَيُصِيبُ مَوْرِكَ رَحْلِهِ وَيَقُولُ بِيَدِهِ الْيُمْنَى أَيُّهَا النَّاسُ السَّكِينَةَ السَّكِينَةَ كُلَّمَا أَتَى حَبْلًا مِنْ الْحِبَالِ أَرْخَى لَهَا قَلِيلًا حَتَّى تَصْعَدَ ثُمَّ أَتَى الْمُزْدَلِفَةَ فَصَلَّى بِهَا الْمَغْرِبَ وَالْعِشَاءَ بِأَذَانٍ وَاحِدٍ وَإِقَامَتَيْنِ وَلَمْ يُصَلِّ بَيْنَهُمَا شَيْئًا ثُمَّ اضْطَجَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى طَلَعَ الْفَجْرُ فَصَلَّى الْفَجْرَ حِينَ تَبَيَّنَ لَهُ الصُّبْحُ بِأَذَانٍ وَإِقَامَةٍ ثُمَّ رَكِبَ الْقَصْوَاءَ حَتَّى أَتَى الْمَشْعَرَ الْحَرَامَ فَرَقِيَ عَلَيْهِ فَحَمِدَ اللَّهَ وَكَبَّرَهُ وَهَلَّلَهُ فَلَمْ يَزَلْ وَاقِفًا حَتَّى أَسْفَرَ جِدًّا ثُمَّ دَفَعَ قَبْلَ أَنْ تَطْلُعَ الشَّمْسُ وَأَرْدَفَ ال

Ekɛɛ wɔ [Hisyam bin Ammar] akɛ; ekɛɛ wɔ [Hatim bin Isma’il]; ekɛɛ wɔ [Ja’far bin Muhammad] kɛjɛ [etsɛ] ŋɔɔ, ekɛɛ; ‘Be ko lɛ, miba koni mibakwɛ [Jabir bin Abdullah]. Be ni wɔkɛ lɛ kpe lɛ, ebi bɔ ni gbɔmɛi yɔɔ ha, kɛyashi ebi mihe sane. No hewɔ lɛ, miha hetoo akɛ; 'Miji Muhammad bin Ali bin Husain'. No hewɔ lɛ, ekɛ enine fɔ miyitso nɔ beni egbeleɔ mi ŋwɛi kɛ shishigbɛ bɔɔt lɛ, kɛkɛ ni ekɛ etsitsi wo mitsitsi teŋ ni nakai beaŋ lɛ gbekɛ ji mi lolo ni mishɛ onukpayeli he. Ekɛɛ akɛ; 'Wɔhere bo, bi nɔ fɛɛ nɔ ni osumɔɔ'. Mibi lɛ ejaakɛ eshwila. Kɛyashi be ni sɔlemɔ be shɛɔ lɛ, edamɔ esɔlemɔ tsɔne lɛ nɔ, ni kɛji ekɛ enaji fɔ sɔlemɔ tsɔne lɛ afãi lɛ, ebaagbala yɛ sɔlemɔ tsɔne lɛ bibioo lɛ hewɔ, yɛ be mli ni etade ni ekɛwoɔ etsitsi nɔ lɛ fĩɔ etsitsi nɔ ni esɔleɔ ni enyiɛɔ wɔhiɛ.’ Kɛkɛ ni mibi akɛ; ‘Kɛɛmɔ wɔ bɔ ni Rasulullah fee Hajj lɛ! ’ No hewɔ lɛ, ekɛ enine fee okadi ni ekɛ eniji nɛɛhu lɛ kpã mli, ni ekɛɛ; 'Anɔkwale, Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam eyaaa Hajj afii nɛɛhu, no sɛɛ lɛ etsɛ gbɔmɛi koni amɛbafee Hajj yɛ afi ni ji nyɔŋma lɛ mli. Gbalɔ lɛ tee Hajj, no sɛɛ lɛ mɛi babaoo ba Medina, amɛ fɛɛ amɛmiisumɔ ni amɛkɛ Gbalɔ lɛ abua amɛhe naa ni amɛfee tamɔ bɔ ni efee lɛ. No hewɔ lɛ, etee, ni wɔ hu wɔfata ehe kɛtee. Beni wɔyashɛ Dzul Hulaifah lɛ, Asma’ bint Umais fɔ Muhammad bin Abu Bakr, no hewɔ lɛ atsu lɛ koni eyabi; ‘Mɛni esa akɛ mafee? ’ Kɛkɛ ni ekɛɛ Asma akɛ: ‘Oju ohe ni okɛ mama akpɛtɛ he jogbaŋŋ ni obote ihram mli’. Kɛkɛ ni Rasulullah sɔlemɔ yɛ sɔlemɔtsu lɛ mli kɛkɛ ni eta Qashwa afukpɔŋɔ lɛ nɔ, ni afukpɔŋɔ lɛ te shi tɛ̃ɛ ni ewo lɛ kɛtsɔ Sahara ŋa lɛ nɔ. Jabir kɛɛ akɛ; ‘Mina bɔ ni manyɛ mana mɛi babaoo yɛ ehiɛ, yɛ tsɔne kudɔlɔi kɛ mɛi ni nyiɛɔ gbɛ lɛ ateŋ, hu yɛ eninejurɔgbɛ, abɛkugbɛ kɛ esɛɛ - gbɔmɛi babaoo jeɔ kpo -. Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam yɛ wɔteŋ, yɛ be mli ni Qur’an lɛ ba shi kɛba eŋɔɔ lɛ, ni ele e-takwil lɛ jogbaŋŋ. Nɔ fɛɛ nɔ ni ebaafee lɛ, wɔ hu wɔfeɔ. Ewo egbee ni ji Nyɔŋmɔ kome jamɔ lɛ nɔ kɛtsɔ wiemɔ ni ekɛɛ akɛ: ‘Mitsuɔ Otsɛmɔ lɛ he nii, O Allah. Mitsuɔ Otsɛmɔ lɛ he nii, mitsuɔ Otsɛmɔ lɛ he nii. Hefatalɔ ko bɛ kɛha Bo, mitsuɔ Otsɛmɔ lɛ he nii. Anɔkwale, yijiemɔ, miishɛɛ kɛ maŋtsɛyeli ji Bo pɛ nɔ, Obɛ hefatalɔi’. Mɛi lɛ hu wo amɛgbee nɔ kɛ nikanemɔi ni amɛkaneɔ lɛ, ni he sallallaahu ‘alaihi wasallam ewieee nɔ ko yɛ amɛnifeemɔi lɛ ahe. Ekɛ e-talbiyah lɛ tee nɔ ekane. Jabir radiallah kɛɛ ekoŋŋ akɛ; ‘Wɔbɛ yiŋtoo ko akɛ ja Hajj lɛ feemɔ, ni wɔleee Umrah lɛ he nɔ ko lolo. Beni wɔkɛ lɛ yashɛ Baitullah lɛ, amrɔ nɔŋŋ ni ekɛ -ekɛ- Rukun -ni ji Tawaf shishijee lɛ - shwie shi, kɛkɛ ni efo foi shii etɛ ni enyiɛ shii ejwɛ krokomɛi lɛ bɔ ni sa. Kɛkɛ ni etee Maqam Ibrahim ŋɔɔ, beni ekaneɔ kuku ni ji: ‘Ni nyɛfea Maqam Ibrahim sɔlemɔhe’ lɛ. Ekɛ ehe hu wo Maqam Ibrahim kɛ Baitullah -Kaaba- teŋ. -Mitsɛ kɛɛ; - 'ni mileee ja etsĩ tã kɛjɛ Gbalɔ lɛ ŋɔɔ, akɛ Gbalɔ lɛ kaneɔ surah Al Kaafiruun kɛ Al Iklaash yɛ rak’ah sɔlemɔi enyɔ lɛ amli -yɛ Maqam Ibrahim-. Kɛkɛ ni eku esɛɛ kɛtee Baitullah ŋɔɔ, kɛkɛ ni ekɛ - ŋmɔ loo ekɛ - Rukun - Tawaf shishijee - lɛ shwie shi, kɛkɛ ni eje kpo kɛjɛ - Kaaba lɛ shinaa lɛ naa - kɛtee Safa gɔŋ lɛ he. Ni beni ebɛŋkɛ Shafa lɛ, ekane akɛ: ‘Lɛlɛŋ, Shafa kɛ Marwa fata Allah okadii lɛ ahe, wɔjeɔ -sa’i- shishi kɛ nɔ ni Allah Sub . Hanahu Wa Ta'ala jeɔ shishi'. Ebɔi sɔlemɔ lɛ feemɔ kɛjɛ Safa, kɛkɛ ni ekwɔ gɔŋ lɛ nɔ kɛyashi ena Kaaba lɛ, kɛkɛ ni ekɛɛ takbir, tahlil kɛ tahmid yɛ be mli ni ekɛɛ: ‘Nyɔŋmɔ ko bɛ ja Allah pɛ ni bɛ hefatalɔi. Lɛ ji maŋtsɛyeli lɛ, ni lɛ ji yijiemɔ fɛɛ. -Lɛ- ji Ofe ni haa wala kɛ Ofe ni gbeɔ mɔ, ni E-he wa fe fɛɛ yɛ nɔ fɛɛ nɔ nɔ. Nyɔŋmɔ ko bɛ ja Allah pɛ, ni bɛ hefatalɔ, ni yeɔ eshiwoi anɔ, ni eyeɔ ebuaa etsuji ni eyeɔ kui fɛɛ anɔ kunim lɛ pɛ’. Kɛkɛ ni esɔle yɛ nikanemɔi lɛ ateŋ, kɛkɛ ni ewie nikanemɔ lɛ shii etɛ. Kɛkɛ ni ekpeleke shi kɛtee Marwa, beni enyiɛɔ lɛ bɔni afee ni kɛ́ enaji lɛ ja lɛ, ejo foi yɛ jɔɔ lɛ teŋgbɛ. Beni enaji lɛ ekwɔ lɛ, enyiɛ kɛyashi eyashɛ Marwa. Yɛ Marwa lɛ efee nɔ ni efee yɛ Shafa lɛ. Ni beni e-Tawaf lɛ ba naagbee yɛ Marwa lɛ, ekɛɛ: ‘Kɛ́ mikɛ nɔ ni miyɔɔ sɛɛ lɛ miikpe lɛ, no lɛ mikɛ kooloo ni agbe lɛ -al hadyu- lɛ nyiɛŋ hiɛ, ni mafee lɛ Umrah. Mɔ fɛɛ mɔ ni kɛ kooloo ni akɛshãa afɔle baaa lɛ, no lɛ, ekpɛlɛ nɔ ni efee jamɔ nifeemɔ’. No hewɔ lɛ mɔ fɛɛ mɔ ji tahallul ni efo eyitsɔi kuku ja Gbalɔ sallallaahu ‘alaihi wasallam kɛ gbɔmɛi ni kɛ kooloi ni agbe amɛ ba lɛ pɛ. Kɛkɛ ni Suraqah bin Malik bin Ju’syum te shi ni ekɛɛ; "O Allah bɔfo, ani enɛ kɔɔ afi nɛɛ he, loo kɛya naanɔ?" -Sanegbalɔ lɛ- kɛɛ; 'Gbalɔ sallallaahu 'alaihi wasallam kɛ eniji tsɔ eniji amli ni eha hetoo akɛ: 'Umrah fata Hajj lɛ he - hajj tamattu' - nɛkɛ ji bɔ ni afeɔ lɛ'. Ekɛɛ shii enyɔ ni ekɛɛ: 'Daabi - enɛ kɔɔ afi nɛɛ pɛ he - shi kɛya naanɔ''. -Sanegbalɔ lɛ- kɛɛ; 'Ali radliallahu 'anhu kɛ afukpɔŋɔ ba -al hadyu- Gbalɔ sallallaahu 'alaihi wasallam, kɛkɛ ni ena Fatima, gbɔmɛi lɛ ateŋ mɔ kome ni damɔ shi yɛ teŋgbɛ ni wo atadei ni yɔɔ kɔla ni ewo hiŋmɛii ahe tsɔi. Ali kɛ fɔ fɔ enɔ, no hewɔ lɛ Fatimah kɛɛ; 'Mitsɛ - Gbalɔ lɛ - ekɛɛ mi akɛ mafee enɛ'. Ali radiallahu ’anhu kɛɛ beni eyɔɔ Iraq lɛ akɛ: ‘Kɛkɛ ni mitee ni miyabi Allah bɔfo lɛ ŋaawoo ni miwie huhuuhu yɛ Fatimah nifeemɔi ni mikpoo lɛ he. No hewɔ lɛ eha hetoo akɛ: ‘E - Fatimah - ja, eja. Mɛni mikɛɛ beni osumɔɔ ni ofee Hajj lɛ klɛŋklɛŋ lɛ? ’ Ali ha hetoo akɛ; ‘Mikɛɛ; 'O Allah, miwoɔ gbee ni O-bɔfo lɛ wo nɔ lɛ nɔ'. Ekɛɛ: ‘Lɛlɛŋ, mikɛ afɔleshaa kooloo ba, no hewɔ lɛ nyɛkɛ nyɛhe akawo tahallul lɛ mli’. -Sanegbalɔ lɛ- kɛɛ; Afɔleshaa kooloi ayibɔ ni Ali kɛba kɛjɛ Yemen kɛ nɔ ni Gbalɔ sallallaahu ‘alaihi wasallam kɛba kɛjɛ Medina lɛ ji oha. Kɛkɛ ni mɔ fɛɛ mɔ kɛ eyitso to he ni efo eyitsɔi kuku ja Gbalɔ sallallaahu ‘alaihi wasallam kɛ gbɔmɛi ni kɛ afɔleshaa kooloi lɛ ba lɛ pɛ. Beni Tarwiyah gbi lɛ shɛ lɛ amɛ fɛɛ amɛtee Mina ni amɛbolɔ amɛyiŋtoo akɛ amɛbaaya Hajj. Rasulullah bote tsɔne ko mli, ni jɛmɛ ji he ni efee shwane mli sɔlemɔi, Asr, Maghrib, Isha’ kɛ Fajr sɔlemɔi lɛ. No sɛɛ lɛ, mɛ fioo kɛyashi hulu lɛ ateshi, no sɛɛ lɛ, famɔ ni ama dome lɛ yɛ Mash’aril, eji haram, no hewɔ lɛ adu yɛ Namirah. No sɛɛ lɛ, maŋtsɛ lɛ nyiɛ tamɔ bɔ ni Qurayshbii lɛ fɔɔ feemɔ lɛ, shi ekpa yɛ Mash’aril Haram loo Muzdalifah. Gbalɔ lɛ ŋmɛ lɛ gbɛ ni eshɛ Arafat. Ni beni ebɛŋkɛ dome ni ama yɛ Namirah lɛ, ekpa jɛmɛ. Beni hulu lɛ nyɔ shi lɛ, efã akɛ akɛ e-kamel - Qashwa - aba, kɛkɛ ni eta nɔ kɛyashi eshɛ jɔɔ lɛ shishi. Kɛkɛ ni eshiɛ etsɔɔ asafo babaoo lɛ akɛ: ‘Lɛɛlɛŋ, nyɛlá, nyɛnii, nyɛhiɛ nyam kɛ nyɛmiishɛɛ - nyɛnunyam lɛ - ji haram tamɔ bɔ ni eji haram yɛ ogbi lɛ nɔ, yɛ nyɔŋ lɛ nɔ kɛ oshikpɔŋ lɛ nɔ lɛ. n enɛ, kaimɔ, yɛ anɔkwale mli lɛ, jahiliyyah nibii lɛ fɛɛ eba shi yɛ minaji ashishi, jahiliyyah lá lɛ eba shi ni lá ni mikɛye ehe fɛo klɛŋklɛŋ lɛ ji Rabi’ah bin Harith lá - ni tsutsu lɛ ebiɔ niyenii kɛjɛɔ Bani Sa’ad lɛ dɛŋ ni no sɛɛ lɛ, Hudzaliyry lɛ ji abo jahiliyya lɛ klɛŋklɛŋ -, usushediyya lɛ gbe lɛ. ajie wɔ nyɔmɔwoo lɛ, ni ji nyɔmɔwoo ni Abbas bin Abdul Muthallib fee lɛ, ajie nɔ fɛɛ nɔ kɛjɛ shihilɛ mli. No hewɔ lɛ, shemɔ Allah gbeyei kɛjɛ yei ahe, ejaakɛ okɛ Allah famɔ efee amɛ ŋamɛi ni okɛ Allah wiemɔi efee farji mla naa. Yɛ anɔkwale mli lɛ, hegbɛ ni oyɔɔ yɛ amɛnɔ ji akɛ, amɛhãaa gbɔmɛi krokomɛi ni osumɔɔɔ amɛ lɛ awo osɛɛ. Kɛji nyɛŋamɛi lɛ fee enɛ lɛ, no lɛ nyɛtswaa amɛ kɛ ŋmɔlɔ ni yeee amɛ awui. Ni amɛha bo nibii ni he hiaa bo ni amɛwo bo atade yɛ gbɛ kpakpa nɔ. Mishiɔ nyɛ nibii enyɔ ni kɛji nyɛkɛ nyɛhe kpɛtɛ he lɛ, nyɛyaaa gbɛ ni ejaaa nɔ, ni ji Allah Wolo lɛ. Ni sɔ̃ kã onɔ yɛ mihiɛ. No hewɔ lɛ, mɛni otaoɔ okɛɛ? ’ Amɛha hetoo akɛ; ‘Wɔyeɔ odase akɛ okɛ sane lɛ etsɔɔ, otsu nitsumɔi ni owo ŋaa. No hewɔ lɛ ekɛɛ, ni ekɛ enine tsɔɔ ŋwɛi akɛ: ‘O Allah, kwɛmɔ! O Allah, odase’. Ekɛɛ lɛ shii etɛ sɔŋŋ. Kɛkɛ ni Bilal kɛɛ sɔlemɔ tsɛmɔ lɛ, no sɛɛ lɛ iqamat lɛ, no sɛɛ lɛ ekɛ Zhuhur sɔlemɔ lɛ ha. -No sɛɛ lɛ- Bilal ku esɛɛ kɛtee qamat lɛ, kɛkɛ ni ekɛ Asr sɔlemɔ lɛ ha ni efeee sɔlemɔ ko yɛ amɛteŋ. Kɛkɛ ni Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam kudɔ etsɔne lɛ kɛyashi eshɛ he ni afeɔ wukuf yɛ lɛ. Kɛkɛ ni ekɛ e-kamel lɛ ta shi - bɔni afee ni afukpɔŋɔ lɛ musu lɛ ashɛ ŋmɔ lɛ he - ni ekɛ nyiɛmɔ kpã ko fɔ ehiɛ, kɛkɛ ni ekɛ ehiɛ kwɛ Qibla lɛ hiɛ. Etee nɔ efee wukuf kɛyashi hulu lɛ nyɔ shi ni la ni tamɔ ŋmɔŋ lɛ sɛɛ fo fioo ni hulu lɛ bɔɔlu lɛ gbee shi. Kɛkɛ ni ekɛ Usamah bin Said shwie shi ni eshi. Ekɛ tsɔne ni akɛwoɔ tsɔne mli lɛ fĩ Qashwa hu, bɔni afee ni eshwɛ fioo ni eyitso baashɛ tsɔne ni etara mli lɛ naji ashishi. Beni ekɛ eninejurɔ feɔ okadi lɛ, ekɛɛ akɛ: ‘Ao gbɔmɛi, nyɛfea kpoo, nyɛfea kpoo! ’ Be fɛɛ be ni ebaakpã efukpɔŋɔ lɛ tsɔne lɛ mli lɛ, ehaa ehe jɔɔ lɛ fioo bɔni afee ni afukpɔŋɔ lɛ awó nɔ fioo. Kɛkɛ ni eyashɛ Muzdalifah, kɛkɛ ni ekɛ sɔlemɔ tsɛmɔ kome kɛ iqamat enyɔ fee Maghrib kɛ Isha’ sɔlemɔi yɛ jɛmɛ. Ni efeee sɔlemɔ ko yɛ amɛteŋ. Kɛkɛ ni ekɛ ehe fɔ shi kɛyashi je tsɛre. Ekɛ leebi maŋkpa sɔlemɔ lɛ ha beni ebafee faŋŋ eha lɛ akɛ leebi maŋkpa eba lɛ, ni ekɛ sɔlemɔ tsɛmɔ kome kɛ iqamat kome tsu nii. Kɛkɛ ni eta Qashwa lɛ nɔ kɛyashi eshɛ Mash’aril Haram, kɛkɛ ni ekwɔ gɔŋ lɛ nɔ ni ejie Allah yi -bertahmid-, ewo Lɛ hiɛ nyam -bertakbir- ni ema nɔ mi akɛ -bertahlil-. Etee nɔ efee Wukuf lɛ aahu kɛyashi hulu lɛ tso kwraa, kɛkɛ ni eshi dani hulu lɛ te shi. Ehiɛ Fadl bin Abbas - nuu ko ni hiɛ yitsɔi kpakpa, hewolo yɛŋ ni ehe yɔɔ fɛo - yɛ esɛɛ. Beni Gbalɔ sallallaahu ‘alaihi wasallam lɛ miishi lɛ, eho yei ni miijo foi lɛ ahe, no hewɔ lɛ ekwɛ amɛ ni ekɛ enine wo sɛɛgbɛ. Yɛ nakai beaŋ lɛ, Fadl tsɔ ehiɛ kɛtee sɛɛgbɛ. Ni beni eshɛ Muhassar lɛ, eshi ehe fioo kɛkɛ ni etsɔ gbɛ kuku ko nɔ kɛtee Kubra -Aqabah- Jumrah, ni amrɔ nɔŋŋ lɛ eshɛ Jumrah ni yɔɔ tso lɛ masɛi lɛ he. Kɛkɛ ni ekɛ tɛi bibii kpawo ni takbir yɔɔ mli yɛ shwiemɔ fɛɛ shwiemɔ mli, -kɛ- tɛi bibii ni dara tamɔ tɛi bibii ni jɛɔ ŋtayaa mli lɛ shwieɔ shi. Ni efɔ̃ kɛjɛ jɔɔ lɛ musuŋ. Kɛkɛ ni etee he ni agbeɔ kooloi ni akɛshãa afɔle lɛ yɛ lɛ. Jɛmɛ ji he ni lɛ diɛŋtsɛ egbe afɔleshaa kooloi nyɔŋmai ekpaa kɛ etɛ, ni ekɛ fã ni eshwɛ lɛ kɛ afɔleshaa kooloi lɛ wo Ali dɛŋ. Kɛkɛ ni efã akɛ afɔleshaa kooloo fɛɛ kooloo ni egbeɔ lɛ aná loo kuku hɛɛ, to he ko ni okɛwo pan lɛ mli, no sɛɛ lɛ ohoo. Rasulullah kɛ Ali hu ye ni amɛnu ŋmɔtɔ lɛ. Kɛkɛ ni Rasulullah tee Kaaba lɛ - koni eyafee Tawaf Ifadhah -, no sɛɛ lɛ, efee shwane sɔlemɔ lɛ yɛ Makkah ni eba Bani Abdul Muththalib ni miibua Zamzam nu lɛ naa lɛ aŋɔɔ. Ekɛɛ akɛ: ‘Ŋɔɔ, bo Bani Muthtalib. Eji gbɔmɛi lɛ yeee onɔ yɛ onumɔ ni amɛha bo lɛ mli kulɛ, mikɛ bo baawuu yɛ he’. Kɛkɛ ni amɛha lɛ baagi ko, ni enu nu kɛjɛ mli.’

Hadith Corroboration :