ហាទីសតំណាង
Al Muhyi
Imam Ibnu Majah : 3065حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عَمَّارٍ حَدَّثَنَا حَاتِمُ بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَدَخَلْنَا عَلَى جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ فَلَمَّا انْتَهَيْنَا إِلَيْهِ سَأَلَ عَنْ الْقَوْمِ حَتَّى انْتَهَى إِلَيَّ فَقُلْتُ أَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَلِيِّ بْنِ الْحُسَيْنِ فَأَهْوَى بِيَدِهِ إِلَى رَأْسِي فَحَلَّ زِرِّي الْأَعْلَى ثُمَّ حَلَّ زِرِّي الْأَسْفَلَ ثُمَّ وَضَعَ كَفَّهُ بَيْنَ ثَدْيَيَّ وَأَنَا يَوْمَئِذٍ غُلَامٌ شَابٌّ فَقَالَ مَرْحَبًا بِكَ سَلْ عَمَّا شِئْتَ فَسَأَلْتُهُ وَهُوَ أَعْمَى فَجَاءَ وَقْتُ الصَّلَاةِ فَقَامَ فِي نِسَاجَةٍ مُلْتَحِفًا بِهَا كُلَّمَا وَضَعَهَا عَلَى مَنْكِبَيْهِ رَجَعَ طَرَفَاهَا إِلَيْهِ مِنْ صِغَرِهَا وَرِدَاؤُهُ إِلَى جَانِبِهِ عَلَى الْمِشْجَبِ فَصَلَّى بِنَا فَقُلْتُ أَخْبِرْنَا عَنْ حَجَّةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ بِيَدِهِ فَعَقَدَ تِسْعًا وَقَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَكَثَ تِسْعَ سِنِينَ لَمْ يَحُجَّ فَأَذَّنَ فِي النَّاسِ فِي الْعَاشِرَةِ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَاجٌّ فَقَدِمَ الْمَدِينَةَ بَشَرٌ كَثِيرٌ كُلُّهُمْ يَلْتَمِسُ أَنْ يَأْتَمَّ بِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَيَعْمَلَ بِمِثْلِ عَمَلِهِ فَخَرَجَ وَخَرَجْنَا مَعَهُ فَأَتَيْنَا ذَا الْحُلَيْفَةِ فَوَلَدَتْ أَسْمَاءُ بِنْتُ عُمَيْسٍ مُحَمَّدَ بْنَ أَبِي بَكْرٍ فَأَرْسَلَتْ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَيْفَ أَصْنَعُ قَالَ اغْتَسِلِي وَاسْتَثْفِرِي بِثَوْبٍ وَأَحْرِمِي فَصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْمَسْجِدِ ثُمَّ رَكِبَ الْقَصْوَاءَ حَتَّى إِذَا اسْتَوَتْ بِهِ نَاقَتُهُ عَلَى الْبَيْدَاءِ قَالَ جَابِرٌ نَظَرْتُ إِلَى مَدِّ بَصَرِي مِنْ بَيْنِ يَدَيْهِ بَيْنَ رَاكِبٍ وَمَاشٍ وَعَنْ يَمِينِهِ مِثْلُ ذَلِكَ وَعَنْ يَسَارِهِ مِثْلُ ذَلِك وَمِنْ خَلْفِهِ مِثْلُ ذَلِكَ وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَيْنَ أَظْهُرِنَا وَعَلَيْهِ يَنْزِلُ الْقُرْآنُ وَهُوَ يَعْرِفُ تَأْوِيلَهُ مَا عَمِلَ بِهِ مِنْ شَيْءٍ عَمِلْنَا بِهِ فَأَهَلَّ بِالتَّوْحِيدِ لَبَّيْكَ اللَّهُمَّ لَبَّيْكَ لَبَّيْكَ لَا شَرِيكَ لَكَ لَبَّيْكَ إِنَّ الْحَمْدَ وَالنِّعْمَةَ لَكَ وَالْمُلْكَ لَا شَرِيكَ لَكَ وَأَهَلَّ النَّاسُ بِهَذَا الَّذِي يُهِلُّونَ بِهِ فَلَمْ يَرُدَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَيْهِمْ شَيْئًا مِنْهُ وَلَزِمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَلْبِيَتَهُ قَالَ جَابِرٌ لَسْنَا نَنْوِي إِلَّا الْحَجَّ لَسْنَا نَعْرِفُ الْعُمْرَةَ حَتَّى إِذَا أَتَيْنَا الْبَيْتَ مَعَهُ اسْتَلَمَ الرُّكْنَ فَرَمَلَ ثَلَاثًا وَمَشَى أَرْبَعًا ثُمَّ قَامَ إِلَى مَقَامِ إِبْرَاهِيمَ فَقَالَ{ وَاتَّخِذُوا مِنْ مَقَامِ إِبْرَاهِيمَ مُصَلًّى }فَجَعَلَ الْمَقَامَ بَيْنَهُ وَبَيْنَ الْبَيْتِ فَكَانَ أَبِي يَقُولُ وَلَا أَعْلَمُهُ إِلَّا ذَكَرَهُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّهُ كَانَ يَقْرَأُ فِي الرَّكْعَتَيْنِ قُلْ يَا أَيُّهَا الْكَافِرُونَ وَ قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ ثُمَّ رَجَعَ إِلَى الْبَيْتِ فَاسْتَلَمَ الرُّكْنَ ثُمَّ خَرَجَ مِنْ الْبَابِ إِلَى الصَّفَا حَتَّى إِذَا دَنَا مِنْ الصَّفَا قَرَأَ{ إِنَّ الصَّفَا وَالْمَرْوَةَ مِنْ شَعَائِرِ اللَّهِ }نَبْدَأُ بِمَا بَدَأَ اللَّهُ بِهِ فَبَدَأَ بِالصَّفَا فَرَقِيَ عَلَيْهِ حَتَّى رَأَى الْبَيْتَ فَكَبَّرَ اللَّهَ وَهَلَّلَهُ وَحَمِدَهُ وَقَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الْحَمْدُ يُحْيِي وَيُمِيتُ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ أَنْجَزَ وَعْدَهُ وَنَصَرَ عَبْدَهُ وَهَزَمَ الْأَحْزَابَ وَحْدَهُ ثُمَّ دَعَا بَيْنَ ذَلِكَ وَقَالَ مِثْلَ هَذَا ثَلَاثَ مَرَّاتٍ ثُمَّ نَزَلَ إِلَى الْمَرْوَةِ فَمَشَى حَتَّى إِذَا انْصَبَّتْ قَدَمَاهُ رَمَلَ فِي بَطْنِ الْوَادِي حَتَّى إِذَا صَعِدَتَا يَعْنِي قَدَمَاهُ مَشَى حَتَّى أَتَى الْمَرْوَةَ فَفَعَلَ عَلَى الْمَرْوَةِ كَمَا فَعَلَ عَلَى الصَّفَا فَلَمَّا كَانَ آخِرُ طَوَافِهِ عَلَى الْمَرْوَةِ قَالَ لَوْ أَنِّي اسْتَقْبَلْتُ مِنْ أَمْرِي مَا اسْتَدْبَرْتُ لَمْ أَسُقْ الْهَدْيَ وَجَعَلْتُهَا عُمْرَةً فَمَنْ كَانَ مِنْكُمْ لَيْسَ مَعَهُ هَدْيٌ فَلْيَحْلِلْ وَلْيَجْعَلْهَا عُمْرَةً فَحَلَّ النَّاسُ كُلُّهُمْ وَقَصَّرُوا إِلَّا النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ كَانَ مَعَهُ الْهَدْيُ فَقَامَ سُرَاقَةُ بْنُ مَالِكِ بْنِ جُعْشُمٍ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَلِعَامِنَا هَذَا أَمْ لِأَبَدِ الْأَبَدِ قَالَ فَشَبَّكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَصَابِعَهُ فِي الْأُخْرَى وَقَالَ دَخَلَتْ الْعُمْرَةُ فِي الْحَجِّ هَكَذَا مَرَّتَيْنِ لَا بَلْ لِأَبَدِ الْأَبَدِ قَالَ وَقَدِمَ عَلِيٌّ بِبُدْنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَوَجَدَ فَاطِمَةَ مِمَّنْ حَلَّ وَلَبِسَتْ ثِيَابًا صَبِيغًا وَاكْتَحَلَتْ فَأَنْكَرَ ذَلِكَ عَلَيْهَا عَلِيٌّ فَقَالَتْ أَمَرَنِي أَبِي بِهَذَا فَكَانَ عَلِيٌّ يَقُولُ بِالْعِرَاقِ فَذَهَبْتُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُحَرِّشًا عَلَى فَاطِمَةَ فِي الَّذِي صَنَعَتْهُ مُسْتَفْتِيًا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الَّذِي ذَكَرَتْ عَنْهُ وَأَنْكَرْتُ ذَلِكَ عَلَيْهَا فَقَالَ صَدَقَتْ صَدَقَتْ مَاذَا قُلْتُ حِينَ فَرَضْتَ الْحَجَّ قَالَ قُلْتُ اللَّهُمَّ إِنِّي أُهِلُّ بِمَا أَهَلَّ بِهِ رَسُولُكَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَإِنَّ مَعِي الْهَدْيَ فَلَا تَحِلَّ قَالَ فَكَانَ جَمَاعَةُ الْهَدْيِ الَّذِي جَاءَ بِهِ عَلِيٌّ مِنْ الْيَمَنِ وَالَّذِي أَتَى بِهِ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ الْمَدِينَةِ مِائَةً ثُمَّ حَلَّ النَّاسُ كُلُّهُمْ وَقَصَّرُوا إِلَّا النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ كَانَ مَعَهُ هَدْيٌ فَلَمَّا كَانَ يَوْمُ التَّرْوِيَةِ وَتَوَجَّهُوا إِلَى مِنًى أَهَلُّوا بِالْحَجِّ فَرَكِبَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَصَلَّى بِمِنًى الظُّهْرَ وَالْعَصْرَ وَالْمَغْرِبَ وَالْعِشَاءَ وَالصُّبْحَ ثُمَّ مَكَثَ قَلِيلًا حَتَّى طَلَعَتْ الشَّمْسُ وَأَمَرَ بِقُبَّةٍ مِنْ شَعَرٍ فَضُرِبَتْ لَهُ بِنَمِرَةَ فَسَارَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تَشُكُّ قُرَيْشٌ إِلَّا أَنَّهُ وَاقِفٌ عِنْدَ الْمَشْعَرِ الْحَرَامِ أَوْ الْمُزْدَلِفَةِ كَمَا كَانَتْ قُرَيْشٌ تَصْنَعُ فِي الْجَاهِلِيَّةِ فَأَجَازَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى أَتَى عَرَفَةَ فَوَجَدَ الْقُبَّةَ قَدْ ضُرِبَتْ لَهُ بِنَمِرَةَ فَنَزَلَ بِهَا حَتَّى إِذَا زَاغَتْ الشَّمْسُ أَمَرَ بِالْقَصْوَاءِ فَرُحِلَتْ لَهُ فَرَكِبَ حَتَّى أَتَى بَطْنَ الْوَادِي فَخَطَبَ النَّاسَ فَقَالَ إِنَّ دِمَاءَكُمْ وَأَمْوَالَكُمْ عَلَيْكُمْ حَرَامٌ كَحُرْمَةِ يَوْمِكُمْ هَذَا فِي شَهْرِكُمْ هَذَا فِي بَلَدِكُمْ هَذَا أَلَا وَإِنَّ كُلَّ شَيْءٍ مِنْ أَمْرِ الْجَاهِلِيَّةِ مَوْضُوعٌ تَحْتَ قَدَمَيَّ هَاتَيْنِ وَدِمَاءُ الْجَاهِلِيَّةِ مَوْضُوعَةٌ وَأَوَّلُ دَمٍ أَضَعُهُ دَمُ رَبِيعَةَ بْنِ الْحَارِثِ كَانَ مُسْتَرْضِعًا فِي بَنِي سَعْدٍ فَقَتَلَتْهُ هُذَيْلٌ وَرِبَا الْجَاهِلِيَّةِ مَوْضُوعٌ وَأَوَّلُ رِبًا أَضَعُهُ رِبَانَا رِبَا الْعَبَّاسِ بْنِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ فَإِنَّهُ مَوْضُوعٌ كُلُّهُ فَاتَّقُوا اللَّهَ فِي النِّسَاءِ فَإِنَّكُمْ أَخَذْتُمُوهُنَّ بِأَمَانَةِ اللَّهِ وَاسْتَحْلَلْتُمْ فُرُوجَهُنَّ بِكَلِمَةِ اللَّهِ وَإِنَّ لَكُمْ عَلَيْهِنَّ أَنْ لَا يُوطِئْنَ فُرُشَكُمْ أَحَدًا تَكْرَهُونَهُ فَإِنْ فَعَلْنَ ذَلِكَ فَاضْرِبُوهُنَّ ضَرْبًا غَيْرَ مُبَرِّحٍ وَلَهُنَّ عَلَيْكُمْ رِزْقُهُنَّ وَكِسْوَتُهُنَّ بِالْمَعْرُوفِ وَقَدْ تَرَكْتُ فِيكُمْ مَا لَمْ تَضِلُّوا إِنْ اعْتَصَمْتُمْ بِهِ كِتَابَ اللَّهِ وَأَنْتُمْ مَسْئُولُونَ عَنِّي فَمَا أَنْتُمْ قَائِلُونَ قَالُوا نَشْهَدُ أَنَّكَ قَدْ بَلَّغْتَ وَأَدَّيْتَ وَنَصَحْتَ فَقَالَ بِإِصْبَعِهِ السَّبَّابَةِ إِلَى السَّمَاءِ وَيَنْكُبُهَا إِلَى النَّاسِ اللَّهُمَّ اشْهَدْ اللَّهُمَّ اشْهَدْ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ ثُمَّ أَذَّنَ بِلَالٌ ثُمَّ أَقَامَ فَصَلَّى الظُّهْرَ ثُمَّ أَقَامَ فَصَلَّى الْعَصْرَ وَلَمْ يُصَلِّ بَيْنَهُمَا شَيْئًا ثُمَّ رَكِبَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى أَتَى الْمَوْقِفَ فَجَعَلَ بَطْنَ نَاقَتِهِ إِلَى الصَّخَرَاتِ وَجَعَلَ حَبْلَ الْمُشَاةِ بَيْنَ يَدَيْهِ وَاسْتَقْبَلَ الْقِبْلَةَ فَلَمْ يَزَلْ وَاقِفًا حَتَّى غَرَبَتْ الشَّمْسُ وَذَهَبَتْ الصُّفْرَةُ قَلِيلًا حَتَّى غَابَ الْقُرْصُ وَأَرْدَفَ أُسَامَةَ بْنَ زَيْدٍ خَلْفَهُ فَدَفَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَدْ شَنَقَ الْقَصْوَاءَ بِالزِّمَامِ حَتَّى إِنَّ رَأْسَهَا لَيُصِيبُ مَوْرِكَ رَحْلِهِ وَيَقُولُ بِيَدِهِ الْيُمْنَى أَيُّهَا النَّاسُ السَّكِينَةَ السَّكِينَةَ كُلَّمَا أَتَى حَبْلًا مِنْ الْحِبَالِ أَرْخَى لَهَا قَلِيلًا حَتَّى تَصْعَدَ ثُمَّ أَتَى الْمُزْدَلِفَةَ فَصَلَّى بِهَا الْمَغْرِبَ وَالْعِشَاءَ بِأَذَانٍ وَاحِدٍ وَإِقَامَتَيْنِ وَلَمْ يُصَلِّ بَيْنَهُمَا شَيْئًا ثُمَّ اضْطَجَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى طَلَعَ الْفَجْرُ فَصَلَّى الْفَجْرَ حِينَ تَبَيَّنَ لَهُ الصُّبْحُ بِأَذَانٍ وَإِقَامَةٍ ثُمَّ رَكِبَ الْقَصْوَاءَ حَتَّى أَتَى الْمَشْعَرَ الْحَرَامَ فَرَقِيَ عَلَيْهِ فَحَمِدَ اللَّهَ وَكَبَّرَهُ وَهَلَّلَهُ فَلَمْ يَزَلْ وَاقِفًا حَتَّى أَسْفَرَ جِدًّا ثُمَّ دَفَعَ قَبْلَ أَنْ تَطْلُعَ الشَّمْسُ وَأَرْدَفَ ال
គាត់បានប្រាប់យើង [ហ៊ីសយ៉ាម ប៊ីន អាំម៉ារ]; គាត់បានប្រាប់យើង [ហាទីម ប៊ីន អ៊ីស្មាអ៊ីល]; គាត់បានប្រាប់យើង [ចាហ្វារ ប៊ីន មូហាំម៉ាត់] ពី [ឪពុករបស់គាត់] គាត់បាននិយាយថា 'ខ្ញុំធ្លាប់មកជួប [ចាបៀរ ប៊ីន អាប់ឌុលឡាហ៍]។ ពេលយើងជួបគាត់ គាត់បានសួរថាមនុស្សសុខសប្បាយជាទេ រហូតដល់គាត់បានសួរអំពីខ្ញុំ។ ដូច្នេះខ្ញុំបានឆ្លើយថា 'ខ្ញុំឈ្មោះ មូហាំម៉ាត់ ប៊ីន អាលី ប៊ីន ហ៊ូសេន'។ ដូច្នេះគាត់បានដាក់ដៃលើក្បាលខ្ញុំ ខណៈពេលកំពុងដោះប៊ូតុងខាងលើ និងខាងក្រោមរបស់ខ្ញុំ រួចដាក់ស្មារបស់គាត់នៅចន្លោះទ្រូងខ្ញុំ ហើយនៅពេលនោះខ្ញុំនៅជាក្មេងដែលឈានដល់វ័យពេញវ័យ។ គាត់បាននិយាយថា 'សូមស្វាគមន៍ សូមសួរអ្វីដែលអ្នកចង់បាន'។ ខ្ញុំបានសួរគាត់ព្រោះគាត់ខ្វាក់ភ្នែក។ រហូតដល់ពេលអធិស្ឋាន គាត់កំពុងឈរលើកន្ទេលអធិស្ឋានរបស់គាត់ ដែលប្រសិនបើគាត់ដាក់កែងជើងរបស់គាត់នៅលើជ្រុងនៃកន្ទេលអធិស្ឋាន វានឹងទាញដោយសារតែទំហំតូចនៃកន្ទេលអធិស្ឋាន ខណៈពេលដែលក្រមារបស់គាត់ព្យួរលើស្មារបស់គាត់ ហើយគាត់បានអធិស្ឋានដឹកនាំយើង'។ បន្ទាប់មកខ្ញុំបានសួរថា 'ប្រាប់យើងពីរបៀបដែលរ៉ស៊ូលុលឡោះ ស្ហាឡាលហ៊ូ 'អាឡៃហ៊ី វ៉ាសាឡាម បានធ្វើហាជ!' «ដូច្នេះ លោកបានធ្វើកាយវិការដោយដៃរបស់លោក ហើយលាតម្រាមដៃទាំងប្រាំបួនរបស់លោក ហើយមានប្រសាសន៍ថា៖ «ពិតណាស់ រ៉ស៊ូលុលឡោះ الله على حجر មិនបានទៅធ្វើហាជអស់រយៈពេលប្រាំបួនឆ្នាំទេ បន្ទាប់មកលោកបានអំពាវនាវឱ្យមនុស្សធ្វើហាជនៅឆ្នាំទីដប់។ ព្យាការី الله على حجر បានទៅធ្វើហាជ បន្ទាប់មកមនុស្សជាច្រើនបានមកទីក្រុងមេឌីណា ពួកគេទាំងអស់គ្នាចង់ជួបជុំជាមួយព្យាការី الله على حجر ហើយធ្វើដូចដែលលោកបានធ្វើ។ ដូច្នេះលោកបានទៅ ហើយយើងបានទៅជាមួយលោក។ ពេលយើងមកដល់ហ្សុល ហ៊ូឡៃហ្វា អាស្មា ប៊ីន អ៊ូម៉ៃស បានផ្តល់កំណើតឱ្យមូហាំម៉ាត់ ប៊ីន អាប៊ូ បាកើរ ដូច្នេះនាងត្រូវបានបញ្ជូនឱ្យសួរថា «តើខ្ញុំគួរធ្វើអ្វី?» បន្ទាប់មកលោកមានប្រសាសន៍ទៅកាន់អាស្មាថា៖ «ងូតទឹក ហើយចងវាឱ្យតឹងជាមួយក្រណាត់ ហើយចូលអ៊ីហាំ»។ បន្ទាប់មក រ៉ស៊ូលុលឡោះ الله على حجر បានអធិស្ឋាននៅក្នុងវិហារអ៊ីស្លាម រួចជិះអូដ្ឋកាស្វ៉ា ហើយអូដ្ឋបានឈរត្រង់ដឹកគាត់ឆ្លងកាត់វាលខ្សាច់សាហារ៉ា។ ចាបៀរបាននិយាយថា៖ «ខ្ញុំបានឃើញមនុស្សជាច្រើននៅពីមុខគាត់ រវាងអ្នកបើកបរយានយន្ត និងអ្នកថ្មើរជើង ក៏នៅខាងស្តាំ ខាងឆ្វេង និងនៅពីក្រោយគាត់ដែរ - មនុស្សជាច្រើនអាចមើលឃើញ - រ៉ស៊ូលុលឡោះ ស្ហាលឡាហ៊ូ អាល់ហ៊ី វ៉ាសាឡឹម គង់នៅក្នុងចំណោមពួកយើង ខណៈពេលដែលគម្ពីរកូរ៉ានបានចុះមករកគាត់ ហើយគាត់ដឹងយ៉ាងច្បាស់អំពីតាក់វីលរបស់វា។ អ្វីក៏ដោយដែលគាត់ធ្វើ យើងក៏ធ្វើវាដែរ។ គាត់បានលើកសំឡេងនៃសាសនាឯកទេវៈរបស់គាត់ដោយនិយាយថា៖ «ខ្ញុំបំពេញការហៅរបស់ទ្រង់ ឱអល់ឡោះ។ ខ្ញុំបំពេញការហៅរបស់ទ្រង់ ខ្ញុំបំពេញការហៅរបស់ទ្រង់។ គ្មានដៃគូសម្រាប់ទ្រង់ទេ ខ្ញុំបំពេញការហៅរបស់ទ្រង់។ ជាការពិតណាស់ ការសរសើរ ការរីករាយ និងនគរជារបស់ទ្រង់តែប៉ុណ្ណោះ ទ្រង់គ្មានដៃគូទេ»។ ប្រជាជនក៏បានលើកសំឡេងរបស់ពួកគេជាមួយនឹងការសូត្រដែលពួកគេកំពុងសូត្រ ហើយទ្រង់មិនបានមានបន្ទូលអ្វីទាំងអស់អំពីសកម្មភាពរបស់ពួកគេ។ ទ្រង់បានបន្តអានតាល់ប៊ីយ៉ារបស់ទ្រង់»។ ចាបៀរ រ៉ាឌីអាល់ហ៊ី អានហ៊ូ បាននិយាយម្តងទៀតថា «យើងមិនមានបំណងអ្វីក្រៅពីធ្វើហាជទេ ហើយយើងមិនទាន់ដឹងអំពីអ៊ុំរ៉ានៅឡើយទេ»។ ពេលយើងទៅដល់បៃតុលឡាហ៍ជាមួយគាត់ គាត់បានជូត -ថើប - រូគុន - ដែលជាការចាប់ផ្តើមនៃតាវ៉ាហ្វ - បន្ទាប់មករត់បីជុំ ហើយដើរធម្មតាបួនជុំទៀត។ បន្ទាប់មកគាត់បានទៅរកម៉ាកាំអ៊ីប្រាហ៊ីម ខណៈពេលកំពុងអានខគម្ពីរនេះថា "ហើយធ្វើឱ្យម៉ាកាំអ៊ីប្រាហ៊ីមក្លាយជាកន្លែងអធិស្ឋាន"។ គាត់ក៏បានឈរនៅចន្លោះម៉ាកាំអ៊ីប្រាហ៊ីម និងបៃតុលឡាហ៍ -កាបា-។ -ឪពុករបស់ខ្ញុំបាននិយាយថា - "ហើយខ្ញុំមិនដឹងទេ លុះត្រាតែគាត់បានរៀបរាប់ពីព្យាការី sallallaahu 'alaihi wasallam ថា ព្យាការីបានអានស៊ូរ៉ាតអាល់កាហ្វីរូន និងអាល់អ៊ីខឡាស នៅក្នុងការអធិស្ឋានរ៉ាកាតពីរ - នៅម៉ាកាំអ៊ីប្រាហ៊ីម-"។ បន្ទាប់មកគាត់បានត្រឡប់ទៅបៃតុលឡាហ៍វិញ បន្ទាប់មកជូត -ថើប ឬស្វាគមន៍ - រូគុន - ដែលជាការចាប់ផ្តើមនៃតាវ៉ាហ្វ - បន្ទាប់មកគាត់បានចេញពីទ្វារ - កាបា - ឆ្ពោះទៅកាន់ភ្នំសាហ្វា។ ហើយនៅពេលដែលគាត់បានទៅជិត Shafa គាត់បានអានថាៈ «ជាការពិតណាស់ Shafa និង Marwa គឺជាសញ្ញាសម្គាល់របស់អល់ឡោះ យើងចាប់ផ្តើម -sa'i- ជាមួយនឹងអ្វីដែលអល់ឡោះ Subhanahu Wa Ta'ala បានចាប់ផ្តើម»។ គាត់បានចាប់ផ្តើមធ្វើការអធិស្ឋានពី Safa បន្ទាប់មកឡើងភ្នំរហូតដល់គាត់អាចមើលឃើញ Kaaba បន្ទាប់មកគាត់បាននិយាយ takbir, tahlil និង tahmid ខណៈពេលដែលនិយាយថាៈ «គ្មានព្រះណាក្រៅពីអល់ឡោះតែមួយគត់ដែលគ្មានដៃគូនោះទេ។ នគរគឺសម្រាប់ទ្រង់ ហើយការសរសើរទាំងអស់គឺសម្រាប់ទ្រង់។ ទ្រង់គឺជាព្រះដ៏មានមហិទ្ធិឫទ្ធិដែលផ្តល់ជីវិត និងជាព្រះដ៏មានមហិទ្ធិឫទ្ធិដែលសម្លាប់ ហើយទ្រង់មានឫទ្ធានុភាពលើអ្វីៗទាំងអស់។ គ្មានព្រះណាក្រៅពីអល់ឡោះតែមួយគត់ដែលគ្មានដៃគូ ដែលបំពេញតាមការសន្យារបស់ទ្រង់ ជួយអ្នកបម្រើរបស់ទ្រង់ និងកម្ចាត់ក្រុមទាំងអស់តែម្នាក់ឯង»។ បន្ទាប់មកគាត់បានអធិស្ឋានរវាងការអាន បន្ទាប់មកបានអានការអានបីដង។ បន្ទាប់មកគាត់បានចុះទៅ Marwa ពេលកំពុងដើរ ដូច្នេះនៅពេលដែលជើងរបស់គាត់ត្រង់ គាត់បានរត់នៅកណ្តាលជ្រលងភ្នំ។ នៅពេលដែលជើងរបស់គាត់ឡើង គាត់បានដើររហូតដល់គាត់មកដល់ Marwa។ នៅ Marwa គាត់បានធ្វើអ្វីដែលគាត់បានធ្វើនៅ Shafa។ ហើយនៅពេលដែលតាវ៉ាហ្វរបស់គាត់បានបញ្ចប់នៅម៉ារវ៉ា គាត់បាននិយាយថា៖ «ប្រសិនបើខ្ញុំប្រឈមមុខនឹងអ្វីដែលខ្ញុំនៅពីក្រោយ នោះខ្ញុំមិនដឹកនាំសត្វដែលត្រូវបានសម្លាប់នោះទេ - អាល់ហាឌីយូ - ហើយខ្ញុំនឹងធ្វើឱ្យវាក្លាយជាអ៊ុំរ៉ា។ អ្នកណាក្នុងចំណោមអ្នកមិនយកសត្វដែលត្រូវបានបូជាមក ចូរទទួលយកវា ហើយធ្វើឱ្យវាក្លាយជាទង្វើនៃការគោរពបូជា»។ ដូច្នេះមនុស្សគ្រប់គ្នាបានកាត់សក់ខ្លី លើកលែងតែព្យាការី sallaahu 'alaihi wasallam និងប្រជាជនដែលបានយកសត្វដែលត្រូវបានសម្លាប់មក។ បន្ទាប់មក Surakah bin Malik bin Ju'syum បានក្រោកឈរឡើង ហើយនិយាយថា៖ «ឱអ្នកនាំសាររបស់អល់ឡោះ តើរឿងនេះអនុវត្តចំពោះឆ្នាំនេះ ឬជារៀងរហូត?» - អ្នកនិទានរឿង - បាននិយាយថា៖ «ព្យាការី sallaahu 'alaihi wasallam បានភ្ជាប់ម្រាមដៃរបស់គាត់ជាមួយម្រាមដៃរបស់គាត់ ហើយឆ្លើយថា៖ «អ៊ុំរ៉ាត្រូវបានរួមបញ្ចូលនៅក្នុងហាជ - ហាជ tamattu' - នេះជារបៀបដែលវាត្រូវបានធ្វើ»។ គាត់បាននិយាយវាពីរដង ហើយបន្ទាប់មកបាននិយាយថា៖ «ទេ - នេះអនុវត្តចំពោះតែឆ្នាំនេះ - ប៉ុន្តែជារៀងរហូត»។ - អ្នកនិទានរឿង - បាននិយាយថា៖ «អាលី រ៉ាឌីអាឡាហ៊ូ អានហ៊ូ បានមកជាមួយអូដ្ឋមួយក្បាល -អាល់ ហាឌីយូ - ព្យាការី សឡាហ៊ូ អាល់ឡៃហ៊ី វ៉ាសាឡាម បន្ទាប់មកគាត់បានរកឃើញហ្វាទីម៉ា ដែលជាមនុស្សម្នាក់ក្នុងចំណោមមនុស្សដែលកំពុងឈរនៅកណ្តាលសម្លៀកបំពាក់ពណ៌ និងបិទភ្នែក។ អាលីបានស្តីបន្ទោសនាង ដូច្នេះហ្វាទីម៉ាបាននិយាយថា៖ «ឪពុករបស់ខ្ញុំ - ព្យាការី សឡាហ៊ូ អាល់ឡៃហ៊ី វ៉ាសាឡាម - បានប្រាប់ខ្ញុំឱ្យធ្វើបែបនេះ»។ អាលី រ៉ាឌីអាឡាហ៊ូ អានហ៊ូ បាននិយាយវានៅពេលនៅប្រទេសអ៊ីរ៉ាក់ថា៖ «បន្ទាប់មកខ្ញុំបានទៅសុំដំបូន្មានពីអ្នកនាំសាររបស់អល់ឡោះ សឡាហ៊ូ អាល់ឡៃហ៊ី វ៉ាសាឡាម ហើយបានត្អូញត្អែរអំពីសកម្មភាពរបស់ហ្វាទីម៉ា ដែលខ្ញុំបានបដិសេធ»។ ដូច្នេះគាត់បានឆ្លើយថា៖ «នាង - ហ្វាទីម៉ា - និយាយត្រូវ នាងនិយាយត្រូវ។ តើខ្ញុំបាននិយាយអ្វីនៅពេលដែលអ្នកចង់ធ្វើហាជមុន?» អាលីបានឆ្លើយថា៖ «ខ្ញុំបាននិយាយថា៖ ឱអល់ឡោះ ខ្ញុំលើកសំឡេងដែលអ្នកនាំសាររបស់ទ្រង់ សឡាហ៊ូ អាល់ឡៃហ៊ី វ៉ាសាឡាម បានលើកឡើង»។ លោកបានមានប្រសាសន៍ថា ៖ « ពិតមែន ខ្ញុំបាននាំសត្វមកថ្វាយយញ្ញបូជា ដូច្នេះកុំចូលរួមក្នុងពិធីតហាលូល » ។ -អ្នកនិទានរឿង - បានមានប្រសាសន៍ថា ៖ ចំនួនសត្វដែលលោកអាលីបាននាំមកពីប្រទេសយេម៉ែន និងដែលព្យាការី sallaahu 'alaihi wasallam បាននាំមកពីទីក្រុងមេឌីណាមានចំនួនមួយរយ ។ បន្ទាប់មក មនុស្សគ្រប់គ្នាបានឱបក្បាលរបស់ពួកគេចូលគ្នា ហើយកាត់សក់ឲ្យខ្លី លើកលែងតែព្យាការី sallaahu 'alaihi wasallam និងមនុស្សដែលបាននាំសត្វមកថ្វាយយញ្ញបូជា។ នៅពេលថ្ងៃតរវីយ៉ាមកដល់ ពួកគេទាំងអស់គ្នាបានទៅកាន់ទីក្រុងមីណា ហើយបានស្រែកប្រកាសពីបំណងប្រាថ្នារបស់ពួកគេសម្រាប់ហាជ ។ រ៉ស៊ូលុលឡោះ sallaahu 'alaihi wasallam បានឡើងលើយានយន្ត ហើយនៅទីនោះលោកបានធ្វើការអធិស្ឋានពេលថ្ងៃត្រង់ អាស្ររ ម៉ាហ្គ្រីប អ៊ីសា និងហ្វាជរ ។ បន្ទាប់មករង់ចាំមួយសន្ទុះរហូតដល់ថ្ងៃរះ រួចបញ្ជាឲ្យសាងសង់ដំបូលនៅម៉ាសារីល វាជាហារ៉ាម ដូច្នេះវាត្រូវបានដាំនៅណាមីរ៉ា។ បន្ទាប់មក រ៉ស៊ូលុលឡោះ សឡាហ៍ អាល់ឡៃហ៊ី វ៉ាសាល់ឡាម បានដើរដូចដែលពួកកូរ៉ៃសធ្លាប់ធ្វើ ប៉ុន្តែលោកបានឈប់នៅម៉ាសារីល ហារ៉ាម ឬ មូសដាលីហ្វា។ ព្យាការី សឡាហ៍ អាល់ឡៃហ៊ី វ៉ាសាល់ឡាម បានអនុញ្ញាតឱ្យលោកមកដល់អារ៉ាហ្វាត។ ហើយនៅពេលដែលលោកបានទៅជិតដំបូលដែលត្រូវបានសាងសង់នៅណាមីរ៉ា លោកបានឈប់នៅទីនោះ។ ពេលថ្ងៃលិច លោកបានបញ្ជាឱ្យគេនាំអូដ្ឋរបស់លោកមក - កាស្វ៉ា - បន្ទាប់មកលោកបានជិះវារហូតដល់លោកទៅដល់បាតជ្រលងភ្នំ។ បន្ទាប់មកគាត់បានផ្សព្វផ្សាយទៅកាន់ហ្វូងមនុស្សថា៖ «ជាការពិតណាស់ ឈាម ទ្រព្យសម្បត្តិ កិត្តិយស និងសុភមង្គលរបស់អ្នក - សិរីរុងរឿងរបស់អ្នក - គឺជាហារ៉ាម ដូចដែលវាជាហារ៉ាមនៅថ្ងៃនេះ ក្នុងខែរបស់អ្នក និងនៅក្នុងប្រទេសរបស់អ្នក ចូរចងចាំថា អ្វីៗទាំងអស់របស់ពួកចាហ៊ីលីយ៉ាត្រូវបានបន្ទាបបន្ថោកនៅក្រោមជើងរបស់ខ្ញុំ ឈាមរបស់ពួកចាហ៊ីលីយ៉ាត្រូវបានបន្ទាបបន្ថោក ហើយឈាមដែលខ្ញុំមើលងាយដំបូងគឺឈាមរបស់រ៉ាប៊ីអាហ៍ ប៊ីន ហារីត - ដែលពីមុនបានសុំអាហារពីបានី សាអាដ ហើយត្រូវបានសម្លាប់ ហ៊ូដហ្សៃល - ការប្រាក់របស់ពួកចាហ៊ីលីយ៉ាត្រូវបានលុបចោល ខណៈពេលដែលការប្រាក់ដំបូងដែលខ្ញុំបានលុបចោលគឺជាការប្រាក់របស់យើង គឺការប្រាក់ដែលប្រព្រឹត្តដោយ អាបាស់ ប៊ីន អាប់ឌុល មូថលិប ពួកគេទាំងអស់ត្រូវបានលុបចោល។ ដូច្នេះ ចូរខ្លាចអល់ឡោះពីស្ត្រី ពីព្រោះអ្នកបានធ្វើឱ្យពួកគេក្លាយជាភរិយាដោយអាណត្តិរបស់អល់ឡោះ ហើយអ្នកបានធ្វើឱ្យហ្វាជីស្របច្បាប់ដោយពាក្យរបស់អល់ឡោះ។ តាមពិតទៅ សិទ្ធិរបស់អ្នកលើពួកគេគឺថា ពួកគេមិនអនុញ្ញាតឱ្យមនុស្សផ្សេងទៀតដែលអ្នកស្អប់ដេកលើគ្រែរបស់អ្នកទេ។ ប្រសិនបើប្រពន្ធរបស់អ្នកធ្វើបែបនេះ ចូរវាយពួកគេដោយការវាយប្រហារដែលមិនឈឺចាប់»។ ហើយសម្រាប់ពួកគេដើម្បីផ្គត់ផ្គង់អ្នក និងផ្តល់សម្លៀកបំពាក់ដល់អ្នកតាមរបៀបល្អ។ ខ្ញុំទុករឿងពីរយ៉ាងសម្រាប់អ្នក ដែលប្រសិនបើអ្នកប្រកាន់ខ្ជាប់នូវវា អ្នកនឹងមិនវង្វេងឡើយ គឺគម្ពីររបស់អល់ឡោះ។ ហើយអ្នកត្រូវទទួលខុសត្រូវចំពោះខ្ញុំ។ បន្ទាប់មកតើអ្នកចង់និយាយអ្វី? ពួកគេបានឆ្លើយថា “យើងសូមថ្លែងទីបន្ទាល់ថាអ្នកបានបញ្ជូន អនុវត្តភារកិច្ច និងផ្តល់ដំបូន្មាន”។ ដូច្នេះគាត់បាននិយាយ ដោយចង្អុលម្រាមដៃរបស់គាត់ទៅលើមេឃថា “ឱអល់ឡោះ សូមទ្រង់មើល! ឱអល់ឡោះ សូមទ្រង់ធ្វើជាសាក្សី”។ គាត់បាននិយាយវាបីដង។ បន្ទាប់មក ប៊ីឡាល់បានអំពាវនាវឱ្យអធិស្ឋាន បន្ទាប់មកអ៊ីកាម៉ាត បន្ទាប់មកគាត់បានអធិស្ឋានជូហ៊ួរ។ -បន្ទាប់ពីនោះ - ប៊ីឡាល់បានត្រឡប់ទៅកាម៉ាត បន្ទាប់មកគាត់បានអធិស្ឋានអាស្ររ ហើយមិនបានធ្វើការអធិស្ឋានរវាងអ្នកទាំងពីរទេ។ បន្ទាប់មក រ៉ស៊ូលុលឡោះ សលឡោះ អាឡៃហ៊ី វ៉ាសាឡាម បានបើកបរយានយន្តរបស់គាត់រហូតដល់គាត់ទៅដល់កន្លែងវូគូហ្វ។ បន្ទាប់មកគាត់បានអង្គុយអូដ្ឋរបស់គាត់ - ដើម្បីឱ្យពោះអូដ្ឋប៉ះនឹងវាលស្រែ - ហើយដាក់ខ្សែពួរដើរនៅពីមុខគាត់ បន្ទាប់មកគាត់បានបែរមុខទៅគីបឡា។ គាត់បានបន្តធ្វើវូគូហ្វរហូតដល់ថ្ងៃលិច ហើយពន្លឺពណ៌លឿងរសាត់បាត់បន្តិច ហើយបាល់ព្រះអាទិត្យលិច។ បន្ទាប់មកគាត់បានកាន់ Usamah bin Said រួចចាកចេញ។ គាត់ក៏បានចង Qashwa ដោយខ្សែចង ដើម្បីឱ្យក្បាលរបស់គាត់ស្ទើរតែប៉ះនឹងគល់ជើងយានយន្តដែលគាត់កំពុងជិះ។ ខណៈពេលកំពុងធ្វើកាយវិការដោយដៃស្តាំរបស់គាត់ គាត់បាននិយាយថា "ឱមនុស្សលោកអើយ ចូរស្ងប់ចុះ ចូរស្ងប់ចុះ!" រាល់ពេលដែលគាត់លាតខ្សែចងអូដ្ឋរបស់គាត់ គាត់បានសម្រាកបន្តិច ដើម្បីឱ្យអូដ្ឋងើបឡើងបន្តិច។ បន្ទាប់មកគាត់បានទៅដល់ Muzdalifah បន្ទាប់មកបានអធិស្ឋាន Maghrib និង Isha នៅទីនោះជាមួយនឹងការអំពាវនាវឱ្យអធិស្ឋានមួយដង និង ikamat ពីរ។ ហើយគាត់មិនបានអធិស្ឋានរវាងអ្នកទាំងពីរទេ។ បន្ទាប់មកគាត់ sallalaahu 'alaihi wasallam ដេករហូតដល់ព្រឹកព្រលឹម។ គាត់បានអធិស្ឋានពេលព្រឹកព្រលឹម នៅពេលដែលវាច្បាស់ចំពោះគាត់ថាវាជាពេលព្រឹកព្រលឹម ជាមួយនឹងការអំពាវនាវឱ្យអធិស្ឋានមួយដង និង ikamat មួយ។ បន្ទាប់មកគាត់បានជិះរទេះភ្លើង Qashwa រហូតដល់គាត់មកដល់ Mas'aril Haram បន្ទាប់មកគាត់បានឡើងភ្នំ ហើយសរសើរដល់អល់ឡោះ -bertahmid- លើកតម្កើងទ្រង់ -bertakbir- និងបញ្ជាក់ទ្រង់ -bertahlil-។ គាត់បានបន្តធ្វើ Wukuf រហូតដល់ព្រះអាទិត្យភ្លឺទាំងស្រុង បន្ទាប់មកបានចាកចេញមុនពេលព្រះអាទិត្យរះ។ គាត់កំពុងកាន់ Fadl bin Abbas - បុរសដែលមានសក់ស្អាត ស្បែកស និងសង្ហា - នៅលើខ្នងរបស់គាត់។ នៅពេលដែលព្យាការី sallaahu 'alaihi wasallam កំពុងចាកចេញ គាត់បានដើរកាត់ស្ត្រីដែលកំពុងរត់ ដូច្នេះគាត់បានមើលពួកគេ ហើយបន្ទាប់មកដាក់ដៃរបស់គាត់ទៅម្ខាងទៀត។ ទន្ទឹមនឹងនេះ Fadl បានងាកមុខរបស់គាត់ទៅម្ខាងទៀត។ មកដល់ Muhassar គាត់បានរើបន្តិច បន្ទាប់មកបានធ្វើដំណើរកាត់ទៅ Kubra -Aqabah - Jumrah ហើយភ្លាមៗនោះបានមកដល់ Jumrah ដែលនៅម្ខាងនៃដើមឈើ។ បន្ទាប់មកគាត់បានគប់គ្រួសចំនួនប្រាំពីរជាមួយនឹង takbir នៅក្នុងការគប់នីមួយៗ - ជាមួយនឹងគ្រួសដែលមានទំហំប៉ុនគ្រួសពីខ្សែពួរ។ ហើយគាត់បានគប់វាចេញពីពោះនៃជ្រលងភ្នំ។ បន្ទាប់មកគាត់បានទៅកាន់កន្លែងដែលសត្វសម្រាប់បូជាត្រូវបានសម្លាប់។ នៅទីនោះគាត់បានសម្លាប់សត្វសម្រាប់បូជាចំនួនហុកសិបបីក្បាលដោយខ្លួនឯង ហើយបានប្រគល់សត្វដែលនៅសល់ទៅឱ្យអាលី រួមជាមួយនឹងសត្វសម្រាប់បូជា។ បន្ទាប់មកគាត់បានបញ្ជាឱ្យញែកសាច់មួយដុំចេញពីសត្វសម្រាប់បូជានីមួយៗដែលគាត់បានសម្លាប់ បន្ទាប់មកដាក់ក្នុងឆ្នាំង រួចចម្អិន។ រ៉ស៊ូលុលឡោះ និងអាលីក៏បានបរិភោគ និងទទួលទានទឹកជ្រលក់។ បន្ទាប់មក រ៉ស៊ូលុលឡោះ សន្តិភាពបានយាងទៅកាន់កាបា ដើម្បីអនុវត្តតាវ៉ាហ្វ អ៊ីហ្វាដាហ៍ បន្ទាប់មកគាត់បានធ្វើពិធីអធិស្ឋានថ្ងៃត្រង់នៅម៉ាកា ហើយបានមកដល់បានី អាប់ឌុល មុធថាលីប ដែលកំពុងដងទឹកហ្សាំហ្សាំ។ ទ្រង់មានបន្ទូលថា “ចូរយកវាទៅ ឱបានី មុធថាលីប។ ប្រសិនបើប្រជាជនមិនបានយកឈ្នះអ្នកក្នុងការឲ្យអ្នកផឹកទេ ខ្ញុំនឹងបានឈ្លោះជាមួយអ្នកដើម្បីដណ្តើមយកវា”។ បន្ទាប់មកពួកគេបានឲ្យគាត់នូវធុងមួយ ហើយគាត់បានផឹកពីវា”។