Nabi berkhutbah di Mina setelah Idul Adha, menasihati umat agar berpegang pada Al-Qur’an dan sunnah

Imam Muslim : 3180

حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ الْجَهْضَمِيُّ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَوْنٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي بَكْرَةَ عَنْ أَبِيهِ قَالَ لَمَّا كَانَ ذَلِكَ الْيَوْمُ قَعَدَ عَلَى بَعِيرِهِ وَأَخَذَ إِنْسَانٌ بِخِطَامِهِ فَقَالَ أَتَدْرُونَ أَيَّ يَوْمٍ هَذَا قَالُوا اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ حَتَّى ظَنَنَّا أَنَّهُ سَيُسَمِّيهِ سِوَى اسْمِهِ فَقَالَ أَلَيْسَ بِيَوْمِ النَّحْرِ قُلْنَا بَلَى يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ فَأَيُّ شَهْرٍ هَذَا قُلْنَا اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ أَلَيْسَ بِذِي الْحِجَّةِ قُلْنَا بَلَى يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ فَأَيُّ بَلَدٍ هَذَا قُلْنَا اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ حَتَّى ظَنَنَّا أَنَّهُ سَيُسَمِّيهِ سِوَى اسْمِهِ قَالَ أَلَيْسَ بِالْبَلْدَةِ قُلْنَا بَلَى يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ فَإِنَّ دِمَاءَكُمْ وَأَمْوَالَكُمْ وَأَعْرَاضَكُمْ عَلَيْكُمْ حَرَامٌ كَحُرْمَةِ يَوْمِكُمْ هَذَا فِي شَهْرِكُمْ هَذَا فِي بَلَدِكُمْ هَذَا فَلْيُبَلِّغْ الشَّاهِدُ الْغَائِبَ قَالَ ثُمَّ انْكَفَأَ إِلَى كَبْشَيْنِ أَمْلَحَيْنِ فَذَبَحَهُمَا وَإِلَى جُزَيْعَةٍ مِنْ الْغَنَمِ فَقَسَمَهَا بَيْنَنَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ مَسْعَدَةَ عَنْ ابْنِ عَوْنٍ قَالَ قَالَ مُحَمَّدٌ قَالَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ أَبِي بَكْرَةَ عَنْ أَبِيهِ قَالَ لَمَّا كَانَ ذَلِكَ الْيَوْمُ جَلَسَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى بَعِيرٍ قَالَ وَرَجُلٌ آخِذٌ بِزِمَامِهِ أَوْ قَالَ بِخِطَامِهِ فَذَكَرَ نَحْوَ حَدِيثِ يَزِيدَ بْنِ زُرَيْعٍ حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمِ بْنِ مَيْمُونٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا قُرَّةُ بْنُ خَالِدٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سِيرِينَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي بَكْرَةَ وَعَنْ رَجُلٍ آخَرَ هُوَ فِي نَفْسِي أَفْضَلُ مِنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي بَكْرَةَ و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ جَبَلَةَ وَأَحْمَدُ بْنُ خِرَاشٍ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو عَامِرٍ عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ عَمْرٍو حَدَّثَنَا قُرَّةُ بِإِسْنَادِ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ وَسَمَّى الرَّجُلَ حُمَيْدَ بْنَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أَبِي بَكْرَةَ قَالَ خَطَبَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمَ النَّحْرِ فَقَالَ أَيُّ يَوْمٍ هَذَا وَسَاقُوا الْحَدِيثَ بِمِثْلِ حَدِيثِ ابْنِ عَوْنٍ غَيْرَ أَنَّهُ لَا يَذْكُرُ وَأَعْرَاضَكُمْ وَلَا يَذْكُرُ ثُمَّ انْكَفَأَ إِلَى كَبْشَيْنِ وَمَا بَعْدَهُ وَقَالَ فِي الْحَدِيثِ كَحُرْمَةِ يَوْمِكُمْ هَذَا فِي شَهْرِكُمْ هَذَا فِي بَلَدِكُمْ هَذَا إِلَى يَوْمِ تَلْقَوْنَ رَبَّكُمْ أَلَا هَلْ بَلَّغْتُ قَالُوا نَعَمْ قَالَ اللَّهُمَّ اشْهَدْ

Mae wedi dweud wrthym fod [Nashr bin Ali Al Jahdlami] wedi dweud wrthym fod [Yazid bin Zurai'] wedi dweud wrthym [Abdullah bin 'Aun] gan [Muhammad bin Sirin] gan [Abdurrahman bin Abu Bakrah] gan [ei dad] dywedodd, 'Ar y diwrnod hwnnw eisteddodd ar ei asyn unwaith, yna daliodd rhywun yr awenau, dywedodd: 'Ydych chi'n gwybod pa ddiwrnod yw hwn?' atebasant, 'Mae Allah a'i Negesydd yn gwybod yn well'. Nes i ni i gyd feddwl y byddai'n ei alw wrth enw arall, yna dywedodd: 'Onid heddiw yw diwrnod y nahr -Aberth-?' atebasant, 'Dyna'n iawn, O Negesydd Allah'. Gofynnodd eto: 'Pa fis yw hwn?' atebasant, 'Mae Allah a'i Negesydd yn gwybod yn well'. Dywedodd: 'Onid mis Dhul Hijjah yw hwn nawr?' Atebwyd gennym, 'Dyna'n iawn, O Negesydd Allah'. Yna gofynnodd: 'Pa wlad yw hon?' Atebwyd gennym, 'Mae Allah a'i Negesydd yn gwybod yn well'. Parhaodd Abu Bakrah, 'Nes i ni amau y byddai'n ei alw'n rhywbeth heblaw ei enw'. Dywedodd: 'Onid Baldah yw hwn?' Fe atebon ni, 'Dyna'n iawn, O Negesydd Allah'. Dywedodd: 'Yn wir, mae eich gwaed, eich eiddo a'ch anrhydedd yn haram i chi, fel y mae haram i chi heddiw, a'r mis hwn, yn eich tir. Gadewch i'r bobl sy'n bresennol ar yr adeg hon ei gyfleu i'r bobl nad ydynt yn bresennol!' Parhaodd Abu Bakrah, 'Yna aeth i - lle'r lladdfa - ddwy ddafad wen, a'u lladdodd. Ar ôl hynny aeth at rai geifr a'u dosbarthu i ni.' Mae wedi dweud wrthym fod [Muhammad bin Al Mutsanna] wedi dweud wrthym [Hammad bin Mas'adah] gan [Ibn 'Aun] meddai; [Muhammad] meddai; [Abdurrahman bin Abu Bakrah] meddai; gan [ei dad] dywedodd, 'Pan eisteddodd ar ei asyn y diwrnod hwnnw, dywedodd Abu Bakrah, 'Yna roedd dyn yn dal awenau ei asyn -neu dywedodd; ei harnais-'. Nesaf soniodd am hadith Yazid bin Zurai'. Dywedwyd wrthyf fod [Muhammad bin Hatim bin Maimun] wedi dweud wrthym fod [Yahya bin Sa'id] wedi dweud wrthym fod [Qurrah bin Khalid] wedi dweud wrthym [Muhammad bin Sirin] gan [Abdurrahman bin Abu Bakrah], a chan [ddyn] rwy'n credu sy'n well nag Abdurrahman bin Abu Bakrah'. A dywedwyd wrthym fod [Muhammad bin 'Amru bin Jabalah] a dywedodd [Ahmad bin Hirasy] ill dau; wedi dweud wrthym fod [Abu 'Amir Abdul Malik bin 'Amru] wedi dweud wrthym [Qurrah] -gyda'i sanad Yahya bin Sa'id, ac enwodd y dyn gyda- [Humaid bin Abdurrahman] gan [Abu Bakrah] dywedodd, 'Pregethodd Negesydd Allah sallallaahu 'alaihi wasallam yn ystod gwledd yr aberth, dywedodd: 'Pa ddiwrnod yw hwn?' yna parhaodd â'r hadith fel hadith Ibn 'Aun. Dim ond nad oedd yn dweud, 'Eich anrhydedd'. Nid yw'n dweud, 'Yna aeth at y ddwy ddafad ac yn y blaen'. Ac yn yr hadith dim ond yn nodi, 'Mor sanctaidd yw eich diwrnod, yn eich mis ac yn eich tir nes i chi gwrdd â'ch Rabb. Onid wyf wedi cyfleu?' Dywedasant, 'Ie, wrth gwrs'. Dywedodd eto: 'O Allah, tyst'.