Maqam Ibrahim termasuk tanda-tanda kekuasaan Allah

Imam Abu Dawud : 1628

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ النُّفَيْلِيُّ وَعُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَهِشَامُ بْنُ عَمَّارٍ وَسُلَيْمَانُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الدِّمَشْقِيَّانِ وَرُبَّمَا زَادَ بَعْضُهُمْ عَلَى بَعْضٍ الْكَلِمَةَ وَالشَّيْءَ قَالُوا حَدَّثَنَا حَاتِمُ بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَدَخَلْنَا عَلَى جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ فَلَمَّا انْتَهَيْنَا إِلَيْهِ سَأَلَ عَنْ الْقَوْمِ حَتَّى انْتَهَى إِلَيَّ فَقُلْتُ أَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَلِيِّ بْنِ حُسَيْنٍ فَأَهْوَى بِيَدِهِ إِلَى رَأْسِي فَنَزَعَ زِرِّي الْأَعْلَى ثُمَّ نَزَعَ زِرِّي الْأَسْفَلَ ثُمَّ وَضَعَ كَفَّهُ بَيْنَ ثَدْيَيَّ وَأَنَا يَوْمَئِذٍ غُلَامٌ شَابٌّ فَقَالَ مَرْحَبًا بِكَ وَأَهْلًا يَا ابْنَ أَخِي سَلْ عَمَّا شِئْتَ فَسَأَلْتُهُ وَهُوَ أَعْمَى وَجَاءَ وَقْتُ الصَّلَاةِ فَقَامَ فِي نِسَاجَةٍ مُلْتَحِفًا بِهَا يَعْنِي ثَوْبًا مُلَفَّقًا كُلَّمَا وَضَعَهَا عَلَى مَنْكِبِهِ رَجَعَ طَرَفَاهَا إِلَيْهِ مِنْ صِغَرِهَا فَصَلَّى بِنَا وَرِدَاؤُهُ إِلَى جَنْبِهِ عَلَى الْمِشْجَبِ فَقُلْتُ أَخْبِرْنِي عَنْ حَجَّةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ بِيَدِهِ فَعَقَدَ تِسْعًا ثُمَّ قَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَكَثَ تِسْعَ سِنِينَ لَمْ يَحُجَّ ثُمَّ أُذِّنَ فِي النَّاسِ فِي الْعَاشِرَةِ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَاجٌّ فَقَدِمَ الْمَدِينَةَ بَشَرٌ كَثِيرٌ كُلُّهُمْ يَلْتَمِسُ أَنْ يَأْتَمَّ بِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَيَعْمَلَ بِمِثْلِ عَمَلِهِ فَخَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَخَرَجْنَا مَعَهُ حَتَّى أَتَيْنَا ذَا الْحُلَيْفَةِ فَوَلَدَتْ أَسْمَاءُ بِنْتُ عُمَيْسٍ مُحَمَّدَ بْنَ أَبِي بَكْرٍ فَأَرْسَلَتْ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَيْفَ أَصْنَعُ فَقَالَ اغْتَسِلِي وَاسْتَذْفِرِي بِثَوْبٍ وَأَحْرِمِي فَصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْمَسْجِدِ ثُمَّ رَكِبَ الْقَصْوَاءَ حَتَّى إِذَا اسْتَوَتْ بِهِ نَاقَتُهُ عَلَى الْبَيْدَاءِ قَالَ جَابِرٌ نَظَرْتُ إِلَى مَدِّ بَصَرِي مِنْ بَيْنِ يَدَيْهِ مِنْ رَاكِبٍ وَمَاشٍ وَعَنْ يَمِينِهِ مِثْلُ ذَلِكَ وَعَنْ يَسَارِهِ مِثْلُ ذَلِكَ وَمِنْ خَلْفِهِ مِثْلُ ذَلِكَ وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَيْنَ أَظْهُرِنَا وَعَلَيْهِ يَنْزِلُ الْقُرْآنُ وَهُوَ يَعْلَمُ تَأْوِيلَهُ فَمَا عَمِلَ بِهِ مِنْ شَيْءٍ عَمِلْنَا بِهِ فَأَهَلَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِالتَّوْحِيدِ لَبَّيْكَ اللَّهُمَّ لَبَّيْكَ لَبَّيْكَ لَا شَرِيكَ لَكَ لَبَّيْكَ إِنَّ الْحَمْدَ وَالنِّعْمَةَ لَكَ وَالْمُلْكَ لَا شَرِيكَ لَكَ وَأَهَلَّ النَّاسُ بِهَذَا الَّذِي يُهِلُّونَ بِهِ فَلَمْ يَرُدَّ عَلَيْهِمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ شَيْئًا مِنْهُ وَلَزِمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَلْبِيَتَهُ قَالَ جَابِرٌ لَسْنَا نَنْوِي إِلَّا الْحَجَّ لَسْنَا نَعْرِفُ الْعُمْرَةَ حَتَّى إِذَا أَتَيْنَا الْبَيْتَ مَعَهُ اسْتَلَمَ الرُّكْنَ فَرَمَلَ ثَلَاثًا وَمَشَى أَرْبَعًا ثُمَّ تَقَدَّمَ إِلَى مَقَامِ إِبْرَاهِيمَ فَقَرَأَ{ وَاتَّخِذُوا مِنْ مَقَامِ إِبْرَاهِيمَ مُصَلًّى }فَجَعَلَ الْمَقَامَ بَيْنَهُ وَبَيْنَ الْبَيْتِ قَالَ فَكَانَ أَبِي يَقُولُ قَالَ ابْنُ نُفَيْلٍ وَعُثْمَانُ وَلَا أَعْلَمُهُ ذَكَرَهُ إِلَّا عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ سُلَيْمَانُ وَلَا أَعْلَمُهُ إِلَّا قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقْرَأُ فِي الرَّكْعَتَيْنِ بِقُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ وَقُلْ يَا أَيُّهَا الْكَافِرُونَ ثُمَّ رَجَعَ إِلَى الْبَيْتِ فَاسْتَلَمَ الرُّكْنَ ثُمَّ خَرَجَ مِنْ الْبَابِ إِلَى الصَّفَا فَلَمَّا دَنَا مِنْ الصَّفَا قَرَأَ{ إِنَّ الصَّفَا وَالْمَرْوَةَ مِنْ شَعَائِرِ اللَّهِ }نَبْدَأُ بِمَا بَدَأَ اللَّهُ بِهِ فَبَدَأَ بِالصَّفَا فَرَقِيَ عَلَيْهِ حَتَّى رَأَى الْبَيْتَ فَكَبَّرَ اللَّهَ وَوَحَّدَهُ وَقَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الْحَمْدُ يُحْيِي وَيُمِيتُ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ أَنْجَزَ وَعْدَهُ وَنَصَرَ عَبْدَهُ وَهَزَمَ الْأَحْزَابَ وَحْدَهُ ثُمَّ دَعَا بَيْنَ ذَلِكَ وَقَالَ مِثْلَ هَذَا ثَلَاثَ مَرَّاتٍ ثُمَّ نَزَلَ إِلَى الْمَرْوَةِ حَتَّى إِذَا انْصَبَّتْ قَدَمَاهُ رَمَلَ فِي بَطْنِ الْوَادِي حَتَّى إِذَا صَعَدَ مَشَى حَتَّى أَتَى الْمَرْوَةَ فَصَنَعَ عَلَى الْمَرْوَةِ مِثْلَ مَا صَنَعَ عَلَى الصَّفَا حَتَّى إِذَا كَانَ آخِرُ الطَّوَافِ عَلَى الْمَرْوَةِ قَالَ إِنِّي لَوْ اسْتَقْبَلْتُ مِنْ أَمْرِي مَا اسْتَدْبَرْتُ لَمْ أَسُقْ الْهَدْيَ وَلَجَعَلْتُهَا عُمْرَةً فَمَنْ كَانَ مِنْكُمْ لَيْسَ مَعَهُ هَدْيٌ فَلْيُحْلِلْ وَلْيَجْعَلْهَا عُمْرَةً فَحَلَّ النَّاسُ كُلُّهُمْ وَقَصَّرُوا إِلَّا النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ كَانَ مَعَهُ هَدْيٌ فَقَامَ سُرَاقَةُ بْنُ جُعْشُمٍ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَلِعَامِنَا هَذَا أَمْ لِلْأَبَدِ فَشَبَّكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَصَابِعَهُ فِي الْأُخْرَى ثُمَّ قَالَ دَخَلَتْ الْعُمْرَةُ فِي الْحَجِّ هَكَذَا مَرَّتَيْنِ لَا بَلْ لِأَبَدِ أَبَدٍ لَا بَلْ لِأَبَدِ أَبَدٍ قَالَ وَقَدِمَ عَلِيٌّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ مِنْ الْيَمَنِ بِبُدْنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَوَجَدَ فَاطِمَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا مِمَّنْ حَلَّ وَلَبِسَتْ ثِيَابًا صَبِيغًا وَاكْتَحَلَتْ فَأَنْكَرَ عَلِيٌّ ذَلِكَ عَلَيْهَا وَقَالَ مَنْ أَمَرَكِ بِهَذَا فَقَالَتْ أَبِي فَكَانَ عَلِيٌّ يَقُولُ بِالْعِرَاقِ ذَهَبْتُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُحَرِّشًا عَلَى فَاطِمَةَ فِي الْأَمْرِ الَّذِي صَنَعَتْهُ مُسْتَفْتِيًا لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الَّذِي ذَكَرَتْ عَنْهُ فَأَخْبَرْتُهُ أَنِّي أَنْكَرْتُ ذَلِكَ عَلَيْهَا فَقَالَتْ إِنَّ أَبِي أَمَرَنِي بِهَذَا فَقَالَ صَدَقَتْ صَدَقَتْ مَاذَا قُلْتَ حِينَ فَرَضْتَ الْحَجَّ قَالَ قُلْتُ اللَّهُمَّ إِنِّي أُهِلُّ بِمَا أَهَلَّ بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَإِنَّ مَعِيَ الْهَدْيَ فَلَا تَحْلِلْ قَالَ وَكَانَ جَمَاعَةُ الْهَدْيِ الَّذِي قَدِمَ بِهِ عَلِيٌّ مِنْ الْيَمَنِ وَالَّذِي أَتَى بِهِ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ الْمَدِينَةِ مِائَةً فَحَلَّ النَّاسُ كُلُّهُمْ وَقَصَّرُوا إِلَّا النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ كَانَ مَعَهُ هَدْيٌ قَالَ فَلَمَّا كَانَ يَوْمُ التَّرْوِيَةِ وَوَجَّهُوا إِلَى مِنًى أَهَلُّوا بِالْحَجِّ فَرَكِبَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَصَلَّى بِمِنًى الظُّهْرَ وَالْعَصْرَ وَالْمَغْرِبَ وَالْعِشَاءَ وَالصُّبْحَ ثُمَّ مَكَثَ قَلِيلًا حَتَّى طَلَعَتْ الشَّمْسُ وَأَمَرَ بِقُبَّةٍ لَهُ مِنْ شَعْرٍ فَضُرِبَتْ بِنَمِرَةٍ فَسَارَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَا تَشُكُّ قُرَيْشٌ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَاقِفٌ عِنْدَ الْمَشْعَرِ الْحَرَامِ بِالْمُزْدَلِفَةِ كَمَا كَانَتْ قُرَيْشٌ تَصْنَعُ فِي الْجَاهِلِيَّةِ فَأَجَازَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى أَتَى عَرَفَةَ فَوَجَدَ الْقُبَّةَ قَدْ ضُرِبَتْ لَهُ بِنَمِرَةٍ فَنَزَلَ بِهَا حَتَّى إِذَا زَاغَتْ الشَّمْسُ أَمَرَ بِالْقَصْوَاءِ فَرُحِلَتْ لَهُ فَرَكِبَ حَتَّى أَتَى بَطْنَ الْوَادِي فَخَطَبَ النَّاسَ فَقَالَ إِنَّ دِمَاءَكُمْ وَأَمْوَالَكُمْ عَلَيْكُمْ حَرَامٌ كَحُرْمَةِ يَوْمِكُمْ هَذَا فِي شَهْرِكُمْ هَذَا فِي بَلَدِكُمْ هَذَا أَلَا إِنَّ كُلَّ شَيْءٍ مِنْ أَمْرِ الْجَاهِلِيَّةِ تَحْتَ قَدَمَيَّ مَوْضُوعٌ وَدِمَاءُ الْجَاهِلِيَّةِ مَوْضُوعَةٌ وَأَوَّلُ دَمٍ أَضَعُهُ دِمَاؤُنَا دَمُ قَالَ عُثْمَانُ دَمُ ابْنُ رَبِيعَةَ و قَالَ سُلَيْمَانُ دَمُ رَبِيعَةَ بْنِ الْحَارِثِ بْنِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ و قَالَ بَعْضُ هَؤُلَاءِ كَانَ مُسْتَرْضَعًا فِي بَنِي سَعْدٍ فَقَتَلَتْهُ هُذَيْلٌ وَرِبَا الْجَاهِلِيَّةِ مَوْضُوعٌ وَأَوَّلُ رِبًا أَضَعُهُ رِبَانَا رِبَا عَبَّاسِ بْنِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ فَإِنَّهُ مَوْضُوعٌ كُلُّهُ اتَّقُوا اللَّهَ فِي النِّسَاءِ فَإِنَّكُمْ أَخَذْتُمُوهُنَّ بِأَمَانَةِ اللَّهِ وَاسْتَحْلَلْتُمْ فُرُوجَهُنَّ بِكَلِمَةِ اللَّهِ وَإِنَّ لَكُمْ عَلَيْهِنَّ أَنْ لَا يُوطِئْنَ فُرُشَكُمْ أَحَدًا تَكْرَهُونَهُ فَإِنْ فَعَلْنَ فَاضْرِبُوهُنَّ ضَرْبًا غَيْرَ مُبَرِّحٍ وَلَهُنَّ عَلَيْكُمْ رِزْقُهُنَّ وَكِسْوَتُهُنَّ بِالْمَعْرُوفِ وَإِنِّي قَدْ تَرَكْتُ فِيكُمْ مَا لَنْ تَضِلُّوا بَعْدَهُ إِنْ اعْتَصَمْتُمْ بِهِ كِتَابَ اللَّهِ وَأَنْتُمْ مَسْئُولُونَ عَنِّي فَمَا أَنْتُمْ قَائِلُونَ قَالُوا نَشْهَدُ أَنَّكَ قَدْ بَلَّغْتَ وَأَدَّيْتَ وَنَصَحْتَ ثُمَّ قَالَ بِأُصْبُعِهِ السَّبَّابَةِ يَرْفَعُهَا إِلَى السَّمَاءِ وَيَنْكُبُهَا إِلَى النَّاسِ اللَّهُمَّ اشْهَدْ اللَّهُمَّ اشْهَدْ اللَّهُمَّ اشْهَدْ ثُمَّ أَذَّنَ بِلَالٌ ثُمَّ أَقَامَ فَصَلَّى الظُّهْرَ ثُمَّ أَقَامَ فَصَلَّى الْعَصْرَ وَلَمْ يُصَلِّ بَيْنَهُمَا شَيْئًا ثُمَّ رَكِبَ الْقَصْوَاءَ حَتَّى أَتَى الْمَوْقِفَ فَجَعَلَ بَطْنَ نَاقَتِهِ الْقَصْوَاءِ إِلَى الصَّخَرَاتِ وَجَعَلَ حَبْلَ الْمُشَاةِ بَيْنَ يَدَيْهِ فَاسْتَقْبَلَ الْقِبْلَةَ فَلَمْ يَزَلْ وَاقِفًا حَتَّى غَرَبَتْ الشَّمْسُ وَذَهَبَتْ الصُّفْرَةُ قَلِيلًا حِينَ غَابَ الْقُرْصُ وَأَرْدَفَ أُسَامَةَ خَلْفَهُ فَدَفَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَس

Mae wedi cael ei ddweud wrthym gan [Abdullah bin Muhammad An Nufaili], [Uthman bin Abu Syaibah], [Hisyam bin 'Ammar] a [Sulaiman bin Abdurrahman Ad Dimasyqi], ac mae'n bosibl bod rhai ohonynt wedi ychwanegu un frawddeg at y lleill. Dywedasant; mae wedi dweud wrthym [Hatim bin Isma'il], mae wedi dweud wrthym [Ja'far bin Muhammad] gan [ei dad], dywedodd; Cyfarfuom â [Jabir bin Abdullah], yna pan gyrhaeddom ato gofynnodd am y bobl hyn nes iddo gyrraedd fi. Dywedaf; Fi yw Muhammad bin Ali bin Husain. Yna estynnodd ei law at fy mhen a datod botwm uchaf fy nghrys, yna datododd fotwm gwaelod fy nghrys, yna rhoddodd ei gledr rhwng dau deth ac roeddwn i ar y pryd yn blentyn ifanc. Yna dywedodd; croeso i chi, fy mrawd. Gofynnwch beth rydych chi ei eisiau. Yna gofynnais iddo tra oedd yn ddyn dall. Yna daeth yr amser gweddi, yna safodd i fyny yn gwisgo crys yr oedd wedi dal un rhan o'r llall, bob tro y byddai'n ei roi ar ei ysgwyddau byddai'r ddau ben yn dod yn ôl ato oherwydd maint bach y dillad. Yna gweddïodd gyda Ni tra bod ei siôl yn gorwedd o'r neilltu ar ben y lle i hongian dillad. Yna dywedais; Dywedwch wrthym am Hajj Rasulullah shallAllahu wa'alaihi wa sallam! Yna gwnaeth ystum gyda'i law a chyfrifodd naw. Yna dywedodd; Mewn gwirionedd, arhosodd Rasulullah shallAllahu wa'alaihi wa sallam am naw mlynedd heb berfformio Hajj, yna cyhoeddwyd ymhlith y bobl yn y nawfed flwyddyn fod Rasulullah shallAllahu wa'alaihi wa sallam eisiau perfformio Hajj. Yna daeth llawer o bobl i Medina, pob un ohonynt eisiau dilyn Rasulullah shallAllahu wa'alaihi wa sallam a gwneud fel y gwnaeth ef. Yna daeth y Rasulullah shallAllahu wa'alaihi wa sallam allan ac aethom allan gydag ef nes i ni gyrraedd Dzul Hulaifah, ac esgorodd Asma` bint 'Umais ar Muhammad bin Abu Bakr. Yna anfonodd negesydd at y Rasulullah shallAllahu wa'alaihi wa sallam yn gofyn; beth ddylwn i ei wneud? Yna dywedodd: 'Cymerwch gawod a lapio'ch farji - eich organau cenhedlu - mewn lliain, ac ewch i mewn i'r ihram'. Yna gweddïodd y Rasulullah shallAllahu wa'alaihi wa sallam yn y mosg, yna marchogaeth ar gamel Al Qashwa`, nes bod ei gamel ar Al Baida`…. -Dywedodd Jabir; Edrychais cyn belled ag y gallai fy llygaid ei weld o'm blaen, o bobl yn gyrru ac yn cerdded ac o'r ochr dde fel 'na, ac o'r ochr chwith fel 'na, ac o'i gefn fel 'na. Ac roedd Negesydd Allah shallAllahu wa'alaihi wa sallam yn ein plith, ac ato ef anfonwyd y Qur'an i lawr, ac roedd yn gwybod ei takwil. Yr hyn a wnaeth ef, Gwnaethom Ni, yna adroddodd yr unduwiaeth gyda'r frawddeg: LABBAIKALLAAHUMMA LABBAIK, LABBAIKA LAA SYARIIKA LAKA LABBAIK INNAL HAMDA WAN NI'MATA WAL MULKA LAA SYARII KALAK. -O Allah, rwy'n cyflawni Dy alwad, rwy'n cyflawni Dy alwad, rwy'n cyflawni Dy alwad. Nid oes partner i Ti, rwy'n cyflawni Dy alwad, yn wir mae'r holl glod, mwynhad a'r deyrnas gyfan yn eiddot Ti, nid oes partner i Ti. Ac roedd pobl yn talbiyah gyda'r talbiyah a ddywedasant, ac ni wrthododd Rasulullah shallAllahu wa'alaihi wa sallam ddim o hyn, a pharhaodd Rasulullah shallAllahu wa'alaihi wa sallam i ddweud ei talbiyah. Dywedodd Jabir; Dim ond cyflawni'r Hajj yr oeddem yn bwriadu. Doedden ni ddim yn gwybod sut beth oedd yr Umrah, nes i ni gyrraedd y Kaaba gydag ef. Rhwbiodd y pileri a loncian dair gwaith a cherdded fel arfer bedair gwaith, yna aeth at Maqam Ibrahim a darllen yr adnod: 'A gwnewch ran o Maqam Ibrahim yn lle gweddi'. Yna gwnaeth Maqam Ibrahim rhyngddo ef a'r Kaaba. Dywedodd Perowi; dywedodd [fy nhad]; dywedodd [Ibn Nufail] a dywedodd [Uthman]; …. -ac nid wyf yn ei wybod oni bai ei fod yn dod oddi wrth y Proffwyd sallallaahu 'alaihi wasallam- dywedodd [Sulaiman]; ac nid wyf yn ei wybod ac eithrio dweud; Rasulullah shallAllahu wa'alaihi wa sallam mewn dau rak'ah darllenwch Surah Al Ikhlas a Surah Al Kaafiruun. Yna dychwelodd i'r Kaaba a rhwbiodd y rukun yna aeth allan trwy'r drws i'r Shafa. Yna pan nesáu at Shafa darllenodd: 'INNASH SHAFA WAL MARWATA MIN SYA'AAIRILLAAH, NABDAU BIMAA BADA-ALLAAHU BIHI'. - Yn wir, mae Shafaa a Marwa yn rhan o syi'ar Allah. Rydym yn dechrau fel y dechreuodd Duw-. Yna dechreuodd o'r Safa, dringodd ef nes iddo weld y Kaaba, yna dywedodd takbir ac undwyddiaeth Allah. Dywedodd: 'LAA ILAAHA ILALLAAHU WAHDAHU LAA SYARIIKA LAHU, LAHUL MULKU WA LAHUL HAMDU YUHYII WA YUMIITU WA HUWA 'ALAA KULLI SYAI IN QADIIR. LAA ILAAHA ILLALLAAHU WAHDAH, ANJAZA WA'DAH WA NASHARA 'ABDAH, WA HAZAMAL AHZAABA WAHDAH'. - Nid oes duw sydd â'r hawl i gael ei addoli ac eithrio Allah yn unig, Nid oes ganddo bartneriaid, iddo Ef y mae'r holl deyrnas ac iddo Ef y mae'r holl glod, Ef yw'r Un sy'n rhoi bywyd a'r Un sy'n achosi marwolaeth ac Ef sy'n Abl i wneud popeth. Nid oes duw sy'n deilwng o addoli ond Allah yn unig, Ef yn unig sy'n achub, ac yn cynorthwyo Ei weision ac yn trechu grwpiau gelyn yn unig. Yna gweddïodd rhwng y pethau hyn a dweud rhywbeth fel 'na dair gwaith, yna aeth i lawr i Marwa nes ar ôl i wadnau ei draed gamu arni, loncian yng nghanol y dyffryn, nes ar ôl mynd i fyny cerddodd nes iddo gyrraedd Marwa, ac ar ben Marwa gwnaeth yr hyn a wnaeth ar Shafa. Nes ar ôl diwedd y tawaf ar Marwa dywedodd: "Pe bai pethau wedi ymddangos i mi yn y gorffennol sy'n weladwy nawr yna ni fyddwn wedi dod ag anifail aberthol a'i wneud yn Umrah, felly pwy bynnag ohonoch nad yw'n dod ag anifail aberthol ddylai wneud Tahallul a'i wneud yn Umrah." Yna plygodd yr holl bobl i lawr a thorri eu gwallt, ac eithrio'r Proffwyd sallallaahu 'alaihi wasallam a'r bobl a ddaeth â'r anifeiliaid aberthol. Yna dywedodd Suraqah bin Ju'syam; O Negesydd Allah, ai dim ond ar gyfer ein blwyddyn ni neu am byth ydyw? Yna plethodd Rasulullah shallAllahu wa'alaihi wa sallam ei fysedd ac yna dywedodd: 'Rydych chi wedi mynd i mewn i Umrah yn Hajj fel hyn'. Dywedodd ddwywaith 'Na, ond am byth'. Daeth Ali radliallahu 'anhu o Yemen yn cario camel y Proffwyd sallallaahu 'alaihi wasallam a chanfu Fatima radliallahu 'anha ymhlith pobl a oedd wedi cyrraedd tahallul ac yn gwisgo dillad llac a di-nam. Yna gwadodd Ali a dweud; Pwy orchmynnodd i chi wneud hyn? Dywedodd Fatima; fy nhad. Dywedodd Ali yn Irac unwaith; Deuthum at Rasulullah shallAllahu wa'alaihi wa sallam i gythruddo Fatima ynghylch yr hyn a wnaeth hi a gofyn i Rasulullah shallAllahu wa'alaihi wa sallam am fatwa ynghylch yr hyn a soniodd hi. Yna dywedais wrtho fy mod yn gwadu'r hyn a wnaeth. Yna dywedodd Fatima; Mewn gwirionedd, mae fy nhad wedi gorchymyn hyn i mi. Yna dywedodd Rasulullah shallAllahu wa'alaihi wa sallam: 'Mae'n iawn, mae'n iawn.' 'Beth ydych chi'n ei ddweud pan fyddwch chi eisiau perfformio Hajj?' Dywedodd Ali; Dywedaf: ALLAAHUMMA INNII UHILLU BIMAA AHALLA BIHI RASUULULLAH SHALLALLAHU 'ALAIHI WASALLAM. -O Allah, yr wyf yn talbiyah gyda talbiyah Rasulullah shallAllahu wa'alaihi wa sallam-. Dywedodd: 'Yn wir, des i ag anifail aberthol, felly peidiwch â bod yn tahallul'. Ac roedd y grŵp o anifeiliaid aberthol a ddaeth Ali o Yemen ac a ddaeth y Proffwyd sallallaahu 'alaihi wasallam o Medina yn gant. Yna edifarhaodd pawb a thorri eu gwallt ac eithrio'r Proffwyd sallallaahu 'alaihi wasallam a'r bobl a ddaeth â'r anifeiliaid aberthol. Yna pan ddaeth yn Ddiwrnod Tarwiyah a phan aethant i Mina, fe wnaethant berfformio'r talbiyah i berfformio'r Hajj. Yna aeth y Rasulullah shallAllahu wa'alaihi wa sallam ar fwrdd y cerbyd a pherfformio gweddïau yn Dhuhr, Asr, Maghrib ac Isha' yn ogystal â Fajr ym Mina, yna arhosodd am ychydig nes i'r haul godi, a gorchmynnodd godi Qubbah iddo wedi'i wneud o wallt. Yna sefydlwyd y Qubbah yn ardal Namirah, yna cerddodd y Rasulullah shallAllahu wa'alaihi wa sallam ac nid oedd gan bobl Quraish unrhyw amheuaeth y byddai'r Rasulullah shallAllahu wa'alaihi wa sallam yn ymolchi yn Mash'ar Haram ym Muzdalifah fel yr arferai pobl Quraish ei wneud yn ystod oes Jahiliyah. Yna pasiodd y Rasulullah shallAllahu wa'alaihi wa sallam heibio nes iddo gyrraedd Arafah a chanfod bod y Qubbah wedi'i godi iddo yn Namirah. Yna arhosodd yno tan ar ôl machlud haul gorchmynnodd baratoi ei gamel o'r enw Qashwa`, yna ei gyfrwyo, yna aeth i ganol y bryn a rhoi pregeth a dweud: 'Yn wir, mae eich gwaed a'ch eiddo yn haram fel y mae haram ar eich diwrnod, yn eich mis ac yn eich gwlad. Gwyddoch fod pob mater yn ystod cyfnod yr anwybodaeth wedi'i adael dan fy nhraed, mae'r gwaed yn ystod cyfnod yr anwybodaeth wedi'i dywallt a'r gwaed cyntaf a dywalltwyd oedd Ein gwaed - meddai Uthman; sef gwaed Ibn Rabi'ah. Yn y cyfamser, dywedodd Sulaiman; gwaed Rabi'ah bin Al Harith bin Abdul Muththalib. Dywedodd rhai ohonynt; Yn flaenorol cafodd ei fwydo ar y fron ymhlith pobl Bani Sa'd, yna cafodd ei ladd gan bobl Hudzail - a chanslwyd usuri jahiliyah, yr usuri cyntaf a ganslais oedd Ein usuri, sef usuri Abbas bin Abdul Muththalib, mewn gwirionedd canslwyd yr holl usuri hyn. Ofnwch Allah wrth ddelio â menywod, yn wir rydych chi'n eu derbyn ag ymddiriedaeth Allah, ac yn cyfiawnhau eich farjj â geiriau Allah, yn wir eich hawl drostyn nhw yw peidio â chaniatáu i bobl nad ydych chi'n eu hoffi ddod i mewn i'ch tŷ, os ydyn nhw'n gwneud hyn yna curwch nhw ag ergydion nad ydyn nhw'n brifo. Mae ganddyn nhw'r hawl i chi eu bwydo a'u dilladu mewn ffordd dda. Ac rydw i wedi gadael rhywbeth gyda chi na fyddwch chi'n mynd ar gyfeiliorn ar ei ôl os byddwch chi'n glynu wrtho, sef Llyfr Allah - y Qur'an -. Rydych chi'n cael cwestiynau amdanaf i, beth yw eich barn chi?' Atebasant; Rydym yn tystio eich bod chi wedi cyflwyno a chyflawni'r traethawd a darparu cyngor. Yna dywedodd, gan godi ei fys mynegai i'r awyr a phwyntio at y bobl dywedodd: 'O Allah, tyst, O Allah, tyst'. Yna llefarodd Bilal yr alwad i weddïo ac iqamah unwaith. Yna perfformiodd weddi Zuhr yna safodd i fyny a pherfformio gweddi Asr ac ni pherfformiodd unrhyw weddïo rhyngddynt. Yna dringodd Al Qaswa` nes iddo gyrraedd y lle wuquf a gosod bol ei gamel, sef Al Qashwa`, yn wynebu'r creigiau, a gosod Hablul Musyah - sef y lle lle'r oeddent yn ymgynnull - o'i flaen, yna wynebodd y Qibla, ac arhosodd yn sefyll nes i'r haul fachlud a'r lliw melyn ddiflannu ychydig nes i'r cylch suddo. Yna cariodd Usamah y tu ôl iddo yna cerddodd a thynnu awenau ei gamel o'r enw Qashwa` nes i'w ben gyffwrdd â gwaelod ei gyfrwy, a dywedodd â'i law dde: 'Tawelwch, O fod dynol, tawelwch O fod dynol'. Bob tro y byddai ei ben yn agosáu at y rhaff, byddai'n ei llacio ychydig, nes iddi godi a chyrraedd Muzdalifah, yna ymunodd â gweddïau Maghrib ac Isha gydag un alwad i weddïo a dau iqamah, meddai [Uthman]; ac ni pherfformiodd unrhyw weddïau sunnah rhwng y ddau. Yna mae eu hynganiad yr un peth, sef; Yna gorweddodd i lawr nes ar ôl y wawr perfformiodd y weddi foreol pan oedd yn amlwg ei bod hi'n wawr. Dywedodd [Solomon]; gydag un alwad i weddïo ac iqamah. Yna mae eu hynganiad yr un peth, sef; Yna marchogodd Qashwa` nes iddo sefyll ar Mash'ar Al Haram, a'i farchogaeth. Dywedodd [Uthman] a [Sulaiman]; ac yn wynebu'r Qibla. Yna molodd Allah a'i ogoneddu. Ychwanegodd [Uthman]; a'i anrhydeddu. Parhaodd i sefyll nes bod golau'r bore yn llachar iawn, yna gadawodd cyn i'r haul godi, a chymerodd Al Fadhl bin Al Abbas fel piggyback, roedd yn ddyn â gwallt hardd, gwyn ac yn disgleirio'n hyfryd. Yna ar ôl i'r Proffwyd sallallaahu 'alaihi wasallam adael pasiodd sawl menyw oedd yn rhedeg, yna dechreuodd Al Fadhl edrych arnynt a rhoddodd y Proffwyd sallallaahu 'alaihi wasallam ei law ar wyneb Al Fadhl yna trodd Al Fadhl ei wyneb i'r ochr arall. Yna symudodd y Proffwyd sallallaahu 'alaihi wasallam ei law i'r ochr arall a throdd Al Fadhl ei wyneb i'r ochr arall gan barhau i edrych, nes ar ôl cyrraedd Muhassir iddo symud ychydig yna dilyn y llwybr canol sy'n arwain allan i Jamrah Kubra nes iddo gyrraedd y Jamrah lle mae coeden, yna taflodd gyda saith carreg a dweud takbir gyda phob carreg yn cael ei thaflu fel carreg o'r slingshot. Taflodd o ganol y bryn yna aeth i'r lle lladd a lladd chwe deg tri o gamelod â'i ddwylo, a gorchmynnodd i Ali ladd y rhai sy'n weddill ac ymunodd â lladd ei gamelod, yna gorchmynnodd fwy na dau berson o bob camel yna eu rhoi mewn pot coginio a'u coginio. Bwytasant ill dau rywfaint o'r cig ac yfasant rywfaint o'r cawl. Dywedodd [Sulaiman]; yna fe reithiodd gerbyd a dychwelodd i'r Kaaba a pherfformiodd weddi Zuhur ym Mecca yna aeth at y Bani Abdul Muththalib tra roedden nhw'n cymryd dŵr Zamzam, yna dywedodd: 'Yf, O Bani Abdul Muththalib, os na fydd y bobl yn eich curo wrth roi diod, byddaf yn yfed gyda chi o ddifrif'. Yna rhoddasant fwced iddo ac yfodd rhywfaint ohono.