Nabi berkhutbah di Mina setelah Idul Adha, menasihati umat agar berpegang pada Al-Qur’an dan sunnah

Imam Bukhari : 6893

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ عَنْ مُحَمَّدٍ عَنْ ابْنِ أَبِي بَكْرَةَ عَنْ أَبِي بَكْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الزَّمَانُ قَدْ اسْتَدَارَ كَهَيْئَتِهِ يَوْمَ خَلَقَ اللَّهُ السَّمَوَاتِ وَالْأَرْضَ السَّنَةُ اثْنَا عَشَرَ شَهْرًا مِنْهَا أَرْبَعَةٌ حُرُمٌ ثَلَاثٌ مُتَوَالِيَاتٌ ذُو الْقَعْدَةِ وَذُو الْحَجَّةِ وَالْمُحَرَّمُ وَرَجَبُ مُضَرَ الَّذِي بَيْنَ جُمَادَى وَشَعْبَانَ أَيُّ شَهْرٍ هَذَا قُلْنَا اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ فَسَكَتَ حَتَّى ظَنَنَّا أَنَّهُ يُسَمِّيهِ بِغَيْرِ اسْمِهِ قَالَ أَلَيْسَ ذَا الْحَجَّةِ قُلْنَا بَلَى قَالَ أَيُّ بَلَدٍ هَذَا قُلْنَا اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ فَسَكَتَ حَتَّى ظَنَنَّا أَنَّهُ سَيُسَمِّيهِ بِغَيْرِ اسْمِهِ قَالَ أَلَيْسَ الْبَلْدَةَ قُلْنَا بَلَى قَالَ فَأَيُّ يَوْمٍ هَذَا قُلْنَا اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ فَسَكَتَ حَتَّى ظَنَنَّا أَنَّهُ سَيُسَمِّيهِ بِغَيْرِ اسْمِهِ قَالَ أَلَيْسَ يَوْمَ النَّحْرِ قُلْنَا بَلَى قَالَ فَإِنَّ دِمَاءَكُمْ وَأَمْوَالَكُمْ قَالَ مُحَمَّدٌ وَأَحْسِبُهُ قَالَ وَأَعْرَاضَكُمْ عَلَيْكُمْ حَرَامٌ كَحُرْمَةِ يَوْمِكُمْ هَذَا فِي بَلَدِكُمْ هَذَا فِي شَهْرِكُمْ هَذَا وَسَتَلْقَوْنَ رَبَّكُمْ فَيَسْأَلُكُمْ عَنْ أَعْمَالِكُمْ أَلَا فَلَا تَرْجِعُوا بَعْدِي ضُلَّالًا يَضْرِبُ بَعْضُكُمْ رِقَابَ بَعْضٍ أَلَا لِيُبْلِغْ الشَّاهِدُ الْغَائِبَ فَلَعَلَّ بَعْضَ مَنْ يَبْلُغُهُ أَنْ يَكُونَ أَوْعَى لَهُ مِنْ بَعْضِ مَنْ سَمِعَهُ فَكَانَ مُحَمَّدٌ إِذَا ذَكَرَهُ قَالَ صَدَقَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ قَالَ أَلَا هَلْ بَلَّغْتُ أَلَا هَلْ بَلَّغْتُ

Dywedwyd wrthym [Muhammad bin Al Mutsanna] fod ['Abdul Wahhab] wedi cael ei ddweud wrthym [Ayyub] gan [Muhammad] gan [Ibn Abu Bakrah] gan [Abu Bakrah] gan y Proffwyd sallallaahu 'alaihi wasallam a ddywedodd: 'Mae'r amseroedd yn cylchdroi yn eu siâp fel pan greodd Allah y nefoedd a'r ddaear. Mae deuddeg mis mewn blwyddyn, pedwar ohonynt yn haram, tri ohonynt yn olynol, Dzul Qa'dah, Dzulhijjah a Muharram, a Rajab Mudlar sydd rhwng misoedd olaf Jumadil a Sya'ban. Nawr pa fis yw hwn?' Atebom, 'Allah a'i Negesydd sy'n gwybod orau! ' Yna arhosodd y Proffwyd yn dawel felly tybiom na fyddai'n ei enwi wrth ei enw. Parhaodd y Proffwyd i ddweud: 'Onid heddiw yw diwrnod y lladdfa?' atebasant, 'Dyna'n iawn'. Parhaodd y Proffwyd: 'Yn wir, mae eich gwaed, eich eiddo - meddai Muhammad, a hyd y cofiaf efe a ddywedodd, a'ch anrhydedd - wedi'u gwahardd fel y mae anrhydedd eich diwrnod nawr, yn eich gwlad nawr, yn eich mis nawr, a byddwch yn cwrdd â'ch Arglwydd a bydd Efe yn eich holi am eich gweithredoedd. Cofiwch, peidiwch â dychwelyd ar fy ôl ar gyfeiliorn, rhai ohonoch yn dienyddio eraill, cofiwch, gadewch i'r rhai sy'n bresennol ei gyfleu i'r rhai sy'n absennol, oherwydd efallai bod yr un sy'n ei gyfleu yn llawer mwy deallus na'r un sy'n ei glywed.' A phan soniodd Muhammad am yr hadith hwn, roedd y Proffwyd sallallaahu 'alaihi wasallam yn iawn, yna dywedodd: 'Onid fi a'i gyfleu? Onid fi a'i cyfleu?'