Tata cara tayamum

حَدَّثَنَا أَبُو حَفْصٍ عَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ الْفَلَّاسُ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ حَدَّثَنَا سَعِيدٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ عَزْرَةَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبْزَى عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَمَّارِ بْنِ يَاسِرٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمَرَهُ بِالتَّيَمُّمِ لِلْوَجْهِ وَالْكَفَّيْنِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَائِشَةَ وَابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَمَّارٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ عَمَّارٍ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ وَهُوَ قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْهُمْ عَلِيٌّ وَعَمَّارٌ وَابْنُ عَبَّاسٍ وَغَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ التَّابِعِينَ مِنْهُمْ الشَّعْبِيُّ وَعَطَاءٌ وَمَكْحُولٌ قَالُوا التَّيَمُّمُ ضَرْبَةٌ لِلْوَجْهِ وَالْكَفَّيْنِ وَبِهِ يَقُولُ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْهُمْ ابْنُ عُمَرَ وَجَابِرٌ وَإِبْرَاهِيمُ وَالْحَسَنُ قَالُوا التَّيَمُّمُ ضَرْبَةٌ لِلْوَجْهِ وَضَرْبَةٌ لِلْيَدَيْنِ إِلَى الْمِرْفَقَيْنِ وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَمَالِكٌ وَابْنُ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيُّ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ عَمَّارٍ فِي التَّيَمُّمِ أَنَّهُ قَالَ لِلْوَجْهِ وَالْكَفَّيْنِ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ عَمَّارٍ أَنَّهُ قَالَ تَيَمَّمْنَا مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى الْمَنَاكِبِ وَالْآبَاطِ فَضَعَّفَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ حَدِيثَ عَمَّارٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي التَّيَمُّمِ لِلْوَجْهِ وَالْكَفَّيْنِ لَمَّا رُوِيَ عَنْهُ حَدِيثُ الْمَنَاكِبِ وَالْآبَاطِ قَالَ إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ مَخْلَدٍ الْحَنْظَلِيُّ حَدِيثُ عَمَّارٍ فِي التَّيَمُّمِ لِلْوَجْهِ وَالْكَفَّيْنِ هُوَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَحَدِيثُ عَمَّارٍ تَيَمَّمْنَا مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى الْمَنَاكِبِ وَالْآبَاطِ لَيْسَ هُوَ بِمُخَالِفٍ لِحَدِيثِ الْوَجْهِ وَالْكَفَّيْنِ لِأَنَّ عَمَّارًا لَمْ يَذْكُرْ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمَرَهُمْ بِذَلِكَ وَإِنَّمَا قَالَ فَعَلْنَا كَذَا وَكَذَا فَلَمَّا سَأَلَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمَرَهُ بِالْوَجْهِ وَالْكَفَّيْنِ فَانْتَهَى إِلَى مَا عَلَّمَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْوَجْهِ وَالْكَفَّيْنِ وَالدَّلِيلُ عَلَى ذَلِكَ مَا أَفْتَى بِهِ عَمَّارٌ بَعْدَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي التَّيَمُّمِ أَنَّهُ قَالَ الْوَجْهِ وَالْكَفَّيْنِ فَفِي هَذَا دَلَالَةٌ أَنَّهُ انْتَهَى إِلَى مَا عَلَّمَهُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَعَلَّمَهُ إِلَى الْوَجْهِ وَالْكَفَّيْنِ قَالَ و سَمِعْت أَبَا زُرْعَةَ عُبَيْدَ اللَّهِ بْنَ عَبْدِ الْكَرِيمِ يَقُولُ لَمْ أَرَ بِالْبَصْرَةِ أَحْفَظَ مِنْ هَؤُلَاءِ الثَّلَاثَةِ عَلِيِّ بْنِ الْمَدِينِيِّ وَابْنِ الشَّاذَكُونِيِّ وَعَمْرِو بْنِ عَلِيٍّ الْفَلَّاسِ قَالَ أَبُو زُرْعَةَ وَرَوَى عَفَّانُ بْنُ مُسْلِمٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ عَلِيٍّ حَدِيثًا

අපට [අබු හෆ්ෂ් 'අම්රු බින් අලි අල් ෆලාස්] පැවසූ බව අපට පවසා ඇත; [යාසිද් ඉබ්නු සුරායි' අපට පවසා ඇත; [කටාදා] සිට [අස්රා] සිට [සයිද් බින් අබ්දුර් රහ්මාන් බින් අබ්සා] සිට [ඔහුගේ පියා] සිට [අම්මර් බින් යසීර්] දක්වා [සයිද්] අපට පවසා ඇත; 'නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් ඔහුට මුහුණේ සහ අත්ලෙහි ටයමුම් කිරීමට නියෝග කළේය'. ඔහු මෙසේ පැවසීය; 'මෙම පරිච්ඡේදයේ 'අයිස්යා' සහ ඉබ්නු අබ්බාස්' ගෙන් ද ඉතිහාසයක් ඇත. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය; 'මෙම අම්මාර් හදීසය හසාන් සත්‍ය වේ. එය 'අම්මර්ගෙන් ද බොහෝ මාර්ගවලින් විස්තර කර ඇත. මෙය නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්ගේ සහචරයින්ගෙන් එක් අයෙකුගේ පමණක් නොව, අෂ් සියාබි, 'අතා' සහ මඛුල් වැනි තබි'යින් කවයන්ගෙන් අලි, 'අම්මාර්, ඉබ්නු අබ්බාස් සහ තවත් බොහෝ දෙනෙක් සිටියහ. "තයමුම් යනු මුහුණට සහ අත් දෙකටම එක් පහරක්" බව ඔවුහු පැවසූහ. මෙම මතය අහමඩ් සහ ඉෂාක් විසින් දරන ලදී. ඉබ්නු උමර්, ජාබිර්, ඉබ්‍රාහිම් සහ අල් හසන් වැනි සමහර විද්වතුන් පැවසුවේ, "තයමුම් යනු මුහුණට එක් පහරක් සහ වැලමිට දක්වා අත් දෙකටම එක් පහරක්" බවයි. මෙම මතය සුෆ්යාන් අට්ස් ත්සෞරි, මලික්, බින් අල් මුබාරක් සහ සියාෆි විසින් දරන ලදී. තයමුම් පිළිබඳ හදීසය, එනම් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් "මුහුණට සහ අත් දෙකටම" පැවසූ බව අම්මාර්ගෙන් තවත් ආකාරයකින් විස්තර කෙරේ. මෙම හදීසය අම්මාර්ගෙන් ද විස්තර කෙරේ, ඔහු මෙසේ පැවසීය: "අපි නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් සමඟ උරහිස් සහ කිහිලි දක්වා තයමුම් කරමින් සිටියෙමු." කෙසේ වෙතත්, සමහර විද්වතුන් අම්මාර්ගේ හදීසය දුර්වල කරයි, මුහුණ සහ අත් දෙක සඳහා තයමුම් පිළිබඳ නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්ගෙන්, උරහිස් සහ කිහිලි දක්වා තයමුම් පිළිබඳ හදීසය ඔහුගෙන් වාර්තා වූ විට. ඉෂාක් බින් ඉබ්‍රාහිම් බින් මක්ලාද් අල් හන්සාලි මෙසේ පැවසීය; 'මුහුණේ සහ අත්ල සඳහා තයමුම් පිළිබඳ අම්මාර්ගේ හදීසය හසාන් සත්‍ය හදීසයකි. මේ අතර, 'අපි වරක් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් සමඟ උරහිස් සහ කිහිලි දක්වා තයමුම් කළෙමු' යනුවෙන් සඳහන් කරන අම්මාර්ගේ හදීසය මුහුණ සහ අත්ල සඳහා හදීසයට පටහැනි නොවේ. මන්ද 'අම්මර් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් ඔවුන්ට එය කිරීමට අණ කළ බව සඳහන් නොකළ බැවිනි. නමුත් ඔහු පැවසුවේ 'අපි මෙය සහ මෙය කරන්නෙමු' යනුවෙනි. ඔහු නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගෙන් විමසූ විට, ඔහු තම මුහුණ සහ අත්ල පිස දමන ලෙස අණ කළේය, එබැවින් ඔහු අවසානයේ නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් ඉගැන්වූ දේ කළේය, එනම් ඔහුගේ මුහුණ සහ අත්ල පිස දැමීමයි. මේ සඳහා සාක්ෂිය වන්නේ අම්මාර් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් ටයමුම් සම්බන්ධයෙන් ෆත්වාවක් ලබා දුන් බවයි, ඔහු මෙසේ පැවසීය: '-මුහුණ සහ අත්ල පිස දැමීම'. එබැවින් මේ කාරණයේදී සාක්ෂිය වන්නේ නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් ඉගැන්වූ දෙයයි, ඔහු මුහුණ සහ අත්ල දෙකම පිස දැමීමට ඉගැන්වූ දෙයයි. ඔහු මෙසේ පැවසීය, 'මම අබු සුරා බින් අබ්දුල් කරීම් පවසන බව මට ඇසිණි; 'බස්රා නගරයේ තුන් දෙනෙකුට වඩා කටපාඩම් කිරීමට දක්ෂ කිසිවෙකු මම දැක නැත: අලි බින් අල් මදීනි, ඉබ්න් ආසි සියාද්සකුනි සහ 'අම්ර් බින් අලි අල් ෆල්ලාස්'. අබු සුරා මෙසේ පැවසීය; 'අෆ්ෆාන් බින් මුස්ලිම් 'අම්ර් බින් අලි' තුමාණන්ගෙන් හදීසයක් විස්තර කළේය.