As Sami'

حَدَّثَنَا سَعْدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَيَعْقُوبُ قَالَا حَدَّثَنَا أَبِي قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَاقَ قَالَ حَدَّثَنِي مَعْمَرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ حَنْظَلَةَ عَنْ يُوسُفَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سَلَامٍ عَنْ خَوْلَةَ بِنْتِ ثَعْلَبَةَ قَالَتْ وَاللَّهِ فِيَّ وَفِي أَوْسِ بْنِ صَامِتٍ أَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ صَدْرَ سُورَةِ الْمُجَادَلَةِ قَالَتْ كُنْتُ عِنْدَهُ وَكَانَ شَيْخًا كَبِيرًا قَدْ سَاءَ خُلُقُهُ وَضَجِرَ قَالَتْ فَدَخَلَ عَلَيَّ يَوْمًا فَرَاجَعْتُهُ بِشَيْءٍ فَغَضِبَ فَقَالَ أَنْتِ عَلَيَّ كَظَهْرِ أُمِّي قَالَتْ ثُمَّ خَرَجَ فَجَلَسَ فِي نَادِي قَوْمِهِ سَاعَةً ثُمَّ دَخَلَ عَلَيَّ فَإِذَا هُوَ يُرِيدُنِي عَلَى نَفْسِي قَالَتْ فَقُلْتُ كَلَّا وَالَّذِي نَفْسُ خُوَيْلَةَ بِيَدِهِ لَا تَخْلُصُ إِلَيَّ وَقَدْ قُلْتَ مَا قُلْتَ حَتَّى يَحْكُمَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ فِينَا بِحُكْمِهِ قَالَتْ فَوَاثَبَنِي وَامْتَنَعْتُ مِنْهُ فَغَلَبْتُهُ بِمَا تَغْلِبُ بِهِ الْمَرْأَةُ الشَّيْخَ الضَّعِيفَ فَأَلْقَيْتُهُ عَنِّي قَالَتْ ثُمَّ خَرَجْتُ إِلَى بَعْضِ جَارَاتِي فَاسْتَعَرْتُ مِنْهَا ثِيَابَهَا ثُمَّ خَرَجْتُ حَتَّى جِئْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَجَلَسْتُ بَيْنَ يَدَيْهِ فَذَكَرْتُ لَهُ مَا لَقِيتُ مِنْهُ فَجَعَلْتُ أَشْكُو إِلَيْهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا أَلْقَى مِنْ سُوءِ خُلُقِهِ قَالَتْ فَجَعَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ يَا خُوَيْلَةُ ابْنُ عَمِّكِ شَيْخٌ كَبِيرٌ فَاتَّقِي اللَّهَ فِيهِ قَالَتْ فَوَاللَّهِ مَا بَرِحْتُ حَتَّى نَزَلَ فِيَّ الْقُرْآنُ فَتَغَشَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا كَانَ يَتَغَشَّاهُ ثُمَّ سُرِّيَ عَنْهُ فَقَالَ لِي يَا خُوَيْلَةُ قَدْ أَنْزَلَ اللَّهُ فِيكِ وَفِي صَاحِبِكِ ثُمَّ قَرَأَ عَلَيَّ { قَدْ سَمِعَ اللَّهُ قَوْلَ الَّتِي تُجَادِلُكَ فِي زَوْجِهَا وَتَشْتَكِي إِلَى اللَّهِ وَاللَّهُ يَسْمَعُ تَحَاوُرَكُمَا إِنَّ اللَّهَ سَمِيعٌ بَصِيرٌ إِلَى قَوْلِهِ وَلِلْكَافِرِينَ عَذَابٌ أَلِيمٌ } فَقَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُرِيهِ فَلْيُعْتِقْ رَقَبَةً قَالَتْ فَقُلْتُ وَاللَّهِ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا عِنْدَهُ مَا يُعْتِقُ قَالَ فَلْيَصُمْ شَهْرَيْنِ مُتَتَابِعَيْنِ قَالَتْ فَقُلْتُ وَاللَّهِ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّهُ شَيْخٌ كَبِيرٌ مَا بِهِ مِنْ صِيَامٍ قَالَ فَلْيُطْعِمْ سِتِّينَ مِسْكِينًا وَسْقًا مِنْ تَمْرٍ قَالَتْ قُلْتُ وَاللَّهِ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا ذَاكَ عِنْدَهُ قَالَتْ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَإِنَّا سَنُعِينُهُ بِعَرَقٍ مِنْ تَمْرٍ قَالَتْ فَقُلْتُ وَأَنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ سَأُعِينُهُ بِعَرَقٍ آخَرَ قَالَ قَدْ أَصَبْتِ وَأَحْسَنْتِ فَاذْهَبِي فَتَصَدَّقِي عَنْهُ ثُمَّ اسْتَوْصِي بِابْنِ عَمِّكِ خَيْرًا قَالَتْ فَفَعَلْتُ قَالَ سَعْدٌ الْعَرَقُ الصَّنُّ

Esan izan digute [Sa'd bin Ibrahim] eta [Ya'qub] biek esan zutela, [nire aitak] esan zuela; esan digu [Muhammad bin Ishaq] esan du, esan dit [Ma'mar bin Abdullah bin Hanzhalah] [Yusuf bin Abdullah bin Salam] [Khaulah bint Tsa'labah] [Khaulah bint Tsa'labah] esan zidan: "Ala, niri eta Aus bin Shamit, Allahk Al Mujjadi gutuna bidali du". Khaulah-ek esan zuen: "Ni naiz -Aus bin Shamit-en emaztea, zaharra den gizona da, moral txarra duena eta haserretzea gustatzen zaiona". Khaulah-ek jarraitu zuen: «Egun batean bera, bere senarra, ni ikustera etorri zen, baina zerbait baztertu nuen haserretu zen arte eta esan zuen: «Zu nire amaren bizkarra bezala zara! Khaulah-ek esan zuen: "Orduan Aus joan zen eta bere jendearekin eseri zen, gero niregana itzuli zen eta harremanak izan nahi zituen". Orduan esan nion: 'Bere esku dagoen Khaulah-en arimaren arabera, ezin izango nauzu kontrolatu, benetan esan duzun zerbait zehaztu duzu Allah eta bere Mezularia gure artean bere legearekin epaitu arte'. Khaulah-ek esan zuen: "Baina orduan behartu ninduen, baina gai izan nintzen hari aurre egin eta emakume batek agure ahul bati jipoitzen dion bezala jo eta gero bota nuen". Khaulah-ek esan zuen: "Ondoren, nire bizilagunen etxe batera joan nintzen, arropa ere maileguan hartu nion, ondoren Allah sallallaahu 'alaihi wasallam Messenger-arekin ezagutzera atera nintzen, haren aurrean eseri nintzen eta gertatu zitzaidanaren berri eman nuen, bere moral txarragatik kexatu nintzen". Khaulah-ek esan zuen: 'Orduan Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam-ek esan zuen: 'O Khuwailah, zure osabaren semea agure bat da, Allahren beldur izan beharko zenuke bere kasuan'. Khaulah-ek esan zuen: "Ala esan zuen, ez nuen leku hori utzi Koraneko bertso bat niri buruz etorri zen arte, Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam zorabiatu egin zen gertatu zitzaion zerbaitengatik, gero konortea berreskuratu eta esan zidan: "Oi Khuwailah, Ala ere bidali dizu zuregana eta zure senarrari irakurri dizkit:" bere senarrari buruz auzia jarri zuen emakumearena, eta Allahren aurrean kexatu egin zen. Eta Ala entzuten ditu galderak eta erantzunak zuon artean. Izan ere, Ala Entzulea da, Guztia ikusten duena, berak esan arte: «-eta sinesten ez dutenentzat oso oinaze mingarria da-». -Qs. Al Mujjadi: 1-4-. Orduan Rasulullah sallallahu 'alaihi wasallamber-ek esan zidan: 'Esan iezaiozu esklaboak askatzeko'. Khaulah-ek esan zuen: 'Beraz, esan nuen: 'Ala esanez, o Allahren mezularia, ez du ezer esklaboak askatzeko!' Esan zuen: 'Esaiozu bi hilabetez jarraian barau dezala'. Khaulah-ek esan zuen: "Beraz, esan nuen: "Ala, Allahren mezularia, egia esan agure bat da eta ezin du barau egin". Rasulullah sallallahu 'alaihi wasallam-ek esan zuen orduan: "Esan iezaiozu hirurogei pertsona pobre elikatzeko, edo data bat wasaq". Khaulah-ek esan zuen: "Eta nik esan nuen: "Ala, Allahren mezularia, ez du horrelakorik". Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam-ek ere esan zuen: 'Izan ere, datil-saski batekin lagunduko diot', orduan Khaulah-ek esan zuen: 'O Rasulullah, eta beste saski batekin ere lagunduko diot'. Hark esan zuen: «Egiaz, arrazoia duzu eta ongi egin duzu, beraz, zoaz eta eman limosna harengandik, eta egin testamentua zure osabaren seme-alabei adeitasunez». Khaulah-ek esan zuen: "Beraz, egin nuen". Sa'dek esan zuen: 'Al Araq saski moduko bat da'.