Ancaman azab kubur bagi mayit akibat niyahah (ratapan) atas kematian

حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ قَالَ كُنْتُ عِنْدَ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ وَنَحْنُ نَنْتَظِرُ جَنَازَةَ أُمِّ أَبَانَ ابْنَةِ عُثْمَانَ بْنِ عَفَّانَ وَعِنْدَهُ عَمْرُو بْنُ عُثْمَانَ فَجَاءَ ابْنُ عَبَّاسٍ يَقُودُهُ قَائِدُهُ قَالَ فَأُرَاهُ أَخْبَرَهُ بِمَكَانِ ابْنِ عُمَرَ فَجَاءَ حَتَّى جَلَسَ إِلَى جَنْبِي وَكُنْتُ بَيْنَهُمَا فَإِذَا صَوْتٌ مِنْ الدَّارِ فَقَالَ ابْنُ عُمَرَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ الْمَيِّتَ يُعَذَّبُ بِبُكَاءِ أَهْلِهِ عَلَيْهِ فَأَرْسَلَهَا عَبْدُ اللَّهِ مُرْسَلَةً قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ كُنَّا مَعَ أَمِيرِ الْمُؤْمِنِينَ عُمَرَ حَتَّى إِذَا كُنَّا بِالْبَيْدَاءِ إِذَا هُوَ بِرَجُلٍ نَازِلٍ فِي ظِلِّ شَجَرَةٍ فَقَالَ لِي انْطَلِقْ فَاعْلَمْ مَنْ ذَاكَ فَانْطَلَقْتُ فَإِذَا هُوَ صُهَيْبٌ فَرَجَعْتُ إِلَيْهِ فَقُلْتُ إِنَّكَ أَمَرْتَنِي أَنْ أَعْلَمَ لَكَ مَنْ ذَاكَ وَإِنَّهُ صُهَيْبٌ فَقَالَ مُرُوهُ فَلْيَلْحَقْ بِنَا فَقُلْتُ إِنَّ مَعَهُ أَهْلَهُ قَالَ وَإِنْ كَانَ مَعَهُ أَهْلُهُ وَرُبَّمَا قَالَ أَيُّوبُ مَرَّةً فَلْيَلْحَقْ بِنَا فَلَمَّا بَلَغْنَا الْمَدِينَةَ لَمْ يَلْبَثْ أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ أَنْ أُصِيبَ فَجَاءَ صُهَيْبٌ فَقَالَ وَا أَخَاهُ وَا صَاحِبَاهُ فَقَالَ عُمَرُ أَلَمْ تَعْلَمْ أَوَلَمْ تَسْمَعْ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ الْمَيِّتَ لَيُعَذَّبُ بِبَعْضِ بُكَاءِ أَهْلِهِ عَلَيْهِ فَأَمَّا عَبْدُ اللَّهِ فَأَرْسَلَهَا مُرْسَلَةً وَأَمَّا عُمَرُ فَقَالَ بِبَعْضِ بُكَاءِ فَأَتَيْتُ عَائِشَةَ فَذَكَرْتُ لَهَا قَوْلَ عُمَرَ فَقَالَتْ لَا وَاللَّهِ مَا قَالَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّ الْمَيِّتَ يُعَذَّبُ بِبُكَاءِ أَحَدٍ وَلَكِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ الْكَافِرَ لَيَزِيدُهُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ بِبُكَاءِ أَهْلِهِ عَذَابًا وَإِنَّ اللَّهَ لَهُوَ أَضْحَكَ وَأَبْكَى { وَلَا تَزِرُ وَازِرَةٌ وِزْرَ أُخْرَى } قَالَ أَيُّوبُ وَقَالَ ابْنُ أَبِي مُلَيْكَةَ حَدَّثَنِي الْقَاسِمُ قَالَ لَمَّا بَلَغَ عَائِشَةَ قَوْلُ عُمَرَ وَابْنِ عُمَرَ قَالَتْ إِنَّكُمْ لَتُحَدِّثُونِي عَنْ غَيْرِ كَاذِبَيْنِ وَلَا مُكَذَّبَيْنِ وَلَكِنَّ السَّمْعَ يُخْطِئُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَنْبَأَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ أَخْبَرَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي مُلَيْكَةَ فَذَكَرَ مَعْنَى حَدِيثِ أَيُّوبَ إِلَّا أَنَّهُ قَالَ فَقَالَ ابْنُ عُمَرَ لِعَمْرِو بْنِ عُثْمَانَ وَهُوَ مُوَاجِهُهُ أَلَا تَنْهَى عَنْ الْبُكَاءِ فَإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ الْمَيِّتَ لَيُعَذَّبُ بِبُكَاءِ أَهْلِهِ عَلَيْهِ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَنْبَأَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ أَخْبَرَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي مُلَيْكَةَ قَالَ تُوُفِّيَتْ ابْنَةٌ لِعُثْمَانَ بْنِ عَفَّانَ بِمَكَّةَ فَحَضَرَهَا ابْنُ عُمَرَ وَابْنُ عَبَّاسٍ وَإِنِّي لَجَالِسٌ بَيْنَهُمَا فَقَالَ ابْنُ عُمَرَ لِعَمْرِو بْنِ عُثْمَانَ وَهُوَ مُوَاجِهُهُ أَلَا تَنْهَى عَنْ الْبُكَاءِ فَإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ الْمَيِّتَ لَيُعَذَّبُ بِبُكَاءِ أَهْلِهِ عَلَيْهِ فَذَكَرَ نَحْوَ حَدِيثِ إِسْمَاعِيلَ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ ابْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ

Esan digu [Isma'il] Esan digu [Ayyub] [Abdullah Bin Abimulaikah] esan zuen; «[Abdullah Bin Umarren] alboan nengoela Umm Aban, Uthman Bin Affanen alaba, gorpua noiz iritsiko zain, eta Abdullah Bin Umar ondoan «Amru Bin Uthman» zegoen, orduan Ibnu Abbas etorri zen, gidari batek gidatuta», esan zuen Abdullah Bin Abi; 'Ibnu Abbas gidatzen ari zen pertsona Ibnu Umarren jarrera kontatzen ikusi nuen, orduan Ibnu Abbas etorri eta nire ondoan eseri zen, beraz, bien artean nengoen, bat-batean etxe barrutik ahots bat entzun zen, esan zuen orduan Ibnu Umarrek; 'Behin entzun nuen sallallaahu 'alaihi wasallam Profeta esaten: 'Izan ere, hildakoa torturatuko dute bere familiak bere aurka negar egiten duelako'. Orduan, Abdullah Bin Umarrek haditharen lafadz-a aipatu zuen orokorrean -inolako xehetasunik gabe-. Orduan [Ibn Abbasek] esan zuen; «Behin Amirul Mukminin Umarrekin egon ginen, harik eta zelai batean geundela, bat-batean zuhaitz baten itzalpean gelditu zen gizon bat ezagutu zuen arte, esan zidan Umarrek; «Zoaz eta jakin nor den!». Orduan joan nintzen, eta gizona Shuhaib zela atera nintzen. gero Umarra itzuli eta esan nuen; «Hain zuzen ere, pertsona horren berri jakiteko agindu didazu eta Shuhaib da», esan zuen Umarrek; — Esan iezaiozu gurekin etortzeko! esan nuen; «Bere familiarekin dago», esan zuen Umarrek; 'Nahiz eta bere familiarekin egon'. Beste batean, beharbada, Ayyubek esan zuen; 'Orduan jarrai diezagula'. Medinara ailegatu ginenean, Amirul Mukmininek hondamendia izan zuen gutxira. Orduan Shuhaib etorri zen eta esan zuen: 'Ai ene anaia, oi ene laguna'. Hala esan zuen [Umarrek]; 'Ez al dakizu, edo ez al duzu inoiz entzun Allah sallallaahu 'alaihi wasallam mezulariak behin esan zuenik: 'Hain zuzen ere, hildakoa torturatuko dute bere familiako batzuek haren aurka negar egiten dutelako'. Abdullah Bin Umar-i dagokionez, haditharen lafadz-a aipatu zuen orokorrean, Umarrek, berriz, lafadz-a; 'Batzuek negar egiten dutelako'. Nik -Ibnu Abbas- orduan Aisyah ezagutu nuen eta Umarren hitzak aipatu nizkion, orduan [Aisyah-k] erantzun zidan; 'Ez, Allahren arabera, Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam-ek ez zuen inoiz esan hildakoa norbaiten negarragatik torturatuko zenik, baina Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam-ek esan zuen behin: 'Hain zuzen ere, Allahk areagotuko du sinesgabeen oinazea beren familien negarragatik, eta jendeak barre egiten duelako; 'Bekatari batek ez dituela besteen bekatuak eramango' -QS An Najm bertsoa: 38-'. [Ayyub] esan zuen; [Ibn Abimulaikah] esan zuen; Al Qasim-ek esan digu; dio; Umarren eta Ibn Umarren hitzak Aisiara heldu zirenean, [Aisahek] esan zuen; 'Egia esan, gezurtiak ez diren eta gezurrik esan ez dieten bi pertsonarengandik esan didazu, baina haien entzumena da -batzuetan- gaizki dagoena'. Esan digu [Abdurrazzaq] esan digu [Ibnu Juraij] esan didala [Abdullah Bin Abimulaikah] gero Aiyuben haditharen esanahia aipatu du, baina esan du; orduan esan zion Ibn Umarrek 'Amru Bin Uthman-i aurrez aurre zegoela; zergatik ez diozu negar egiteari uzten, hain zuzen ere, sallallahu 'alaihi wasallam profetak esan du: 'hain zuzen ere, hildakoa torturatuko da bere familiak negar egiten duelako'. Esan digu [Abdurrazzaq] esan digu [Ibnu Juraij] esan dit [Abdullah Bin Abimulaikah], esan zuen; 'Uthman Bin 'Affan alaba Mekan hil zen, beraz, Ibnu Umar eta Ibnu Abbas bere hiletara joan ziren, eta, egia esan, bien artean eserita nengoen, esan zion Ibnu Umarrek 'Amru Bin Uthman-i begira zegoen bitartean; 'Zergatik ez diozu negar egiteari uzten? Izan ere, Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam-ek esan du: "Izan ere, hildakoa torturatuko dute bere familiak negar egiten duelako". Beraz, Ibn Abimulaikah-ren Ayyub-en Isma'il hadith-a aipatu zuen.