Rasulullah berpindah tempat sebelum mengqadha shalat subuh yang terlewat karena tertidur
Imam Muslim : 1100
و حَدَّثَنِي أَحْمَدُ بْنُ سَعِيدِ بْنِ صَخْرٍ الدَّارِمِيُّ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الْمَجِيدِ حَدَّثَنَا سَلْمُ بْنُ زَرِيرٍ الْعُطَارِدِيُّ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا رَجَاءٍ الْعُطَارِدِيَّ عَنْ عِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ قَالَ كُنْتُ مَعَ نَبِيِّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي مَسِيرٍ لَهُ فَأَدْلَجْنَا لَيْلَتَنَا حَتَّى إِذَا كَانَ فِي وَجْهِ الصُّبْحِ عَرَّسْنَا فَغَلَبَتْنَا أَعْيُنُنَا حَتَّى بَزَغَتْ الشَّمْسُ قَالَ فَكَانَ أَوَّلَ مَنْ اسْتَيْقَظَ مِنَّا أَبُو بَكْرٍ وَكُنَّا لَا نُوقِظُ نَبِيَّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ مَنَامِهِ إِذَا نَامَ حَتَّى يَسْتَيْقِظَ ثُمَّ اسْتَيْقَظَ عُمَرُ فَقَامَ عِنْدَ نَبِيِّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَجَعَلَ يُكَبِّرُ وَيَرْفَعُ صَوْتَهُ بِالتَّكْبِيرِ حَتَّى اسْتَيْقَظَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَمَّا رَفَعَ رَأْسَهُ وَرَأَى الشَّمْسَ قَدْ بَزَغَتْ قَالَ ارْتَحِلُوا فَسَارَ بِنَا حَتَّى إِذَا ابْيَضَّتْ الشَّمْسُ نَزَلَ فَصَلَّى بِنَا الْغَدَاةَ فَاعْتَزَلَ رَجُلٌ مِنْ الْقَوْمِ لَمْ يُصَلِّ مَعَنَا فَلَمَّا انْصَرَفَ قَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا فُلَانُ مَا مَنَعَكَ أَنْ تُصَلِّيَ مَعَنَا قَالَ يَا نَبِيَّ اللَّهِ أَصَابَتْنِي جَنَابَةٌ فَأَمَرَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَتَيَمَّمَ بِالصَّعِيدِ فَصَلَّى ثُمَّ عَجَّلَنِي فِي رَكْبٍ بَيْنَ يَدَيْهِ نَطْلُبُ الْمَاءَ وَقَدْ عَطِشْنَا عَطَشًا شَدِيدًا فَبَيْنَمَا نَحْنُ نَسِيرُ إِذَا نَحْنُ بِامْرَأَةٍ سَادِلَةٍ رِجْلَيْهَا بَيْنَ مَزَادَتَيْنِ فَقُلْنَا لَهَا أَيْنَ الْمَاءُ قَالَتْ أَيْهَاهْ أَيْهَاهْ لَا مَاءَ لَكُمْ قُلْنَا فَكَمْ بَيْنَ أَهْلِكِ وَبَيْنَ الْمَاءِ قَالَتْ مَسِيرَةُ يَوْمٍ وَلَيْلَةٍ قُلْنَا انْطَلِقِي إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَتْ وَمَا رَسُولُ اللَّهِ فَلَمْ نُمَلِّكْهَا مِنْ أَمْرِهَا شَيْئًا حَتَّى انْطَلَقْنَا بِهَا فَاسْتَقْبَلْنَا بِهَا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَسَأَلَهَا فَأَخْبَرَتْهُ مِثْلَ الَّذِي أَخْبَرَتْنَا وَأَخْبَرَتْهُ أَنَّهَا مُوتِمَةٌ لَهَا صِبْيَانٌ أَيْتَامٌ فَأَمَرَ بِرَاوِيَتِهَا فَأُنِيخَتْ فَمَجَّ فِي الْعَزْلَاوَيْنِ الْعُلْيَاوَيْنِ ثُمَّ بَعَثَ بِرَاوِيَتِهَا فَشَرِبْنَا وَنَحْنُ أَرْبَعُونَ رَجُلًا عِطَاشٌ حَتَّى رَوِينَا وَمَلَأْنَا كُلَّ قِرْبَةٍ مَعَنَا وَإِدَاوَةٍ وَغَسَّلْنَا صَاحِبَنَا غَيْرَ أَنَّا لَمْ نَسْقِ بَعِيرًا وَهِيَ تَكَادُ تَنْضَرِجُ مِنْ الْمَاءِ يَعْنِي الْمَزَادَتَيْنِ ثُمَّ قَالَ هَاتُوا مَا كَانَ عِنْدَكُمْ فَجَمَعْنَا لَهَا مِنْ كِسَرٍ وَتَمْرٍ وَصَرَّ لَهَا صُرَّةً فَقَالَ لَهَا اذْهَبِي فَأَطْعِمِي هَذَا عِيَالَكِ وَاعْلَمِي أَنَّا لَمْ نَرْزَأْ مِنْ مَائِكِ فَلَمَّا أَتَتْ أَهْلَهَا قَالَتْ لَقَدْ لَقِيتُ أَسْحَرَ الْبَشَرِ أَوْ إِنَّهُ لَنَبِيٌّ كَمَا زَعَمَ كَانَ مِنْ أَمْرِهِ ذَيْتَ وَذَيْتَ فَهَدَى اللَّهُ ذَاكَ الصِّرْمَ بِتِلْكَ الْمَرْأَةِ فَأَسْلَمَتْ وَأَسْلَمُوا حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الْحَنْظَلِيُّ أَخْبَرَنَا النَّضْرُ بْنُ شُمَيْلٍ حَدَّثَنَا عَوْفُ بْنُ أَبِي جَمِيلَةَ الْأَعْرَابِيُّ عَنْ أَبِي رَجَاءٍ الْعُطَارِدِيِّ عَنْ عِمْرَانَ بْنِ الْحُصَيْنِ قَالَ كُنَّا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي سَفَرٍ فَسَرَيْنَا لَيْلَةً حَتَّى إِذَا كَانَ مِنْ آخِرِ اللَّيْلِ قُبَيْلَ الصُّبْحِ وَقَعْنَا تِلْكَ الْوَقْعَةَ الَّتِي لَا وَقْعَةَ عِنْدَ الْمُسَافِرِ أَحْلَى مِنْهَا فَمَا أَيْقَظَنَا إِلَّا حَرُّ الشَّمْسِ وَسَاقَ الْحَدِيثَ بِنَحْوِ حَدِيثِ سَلْمِ بْنِ زَرِيرٍ وَزَادَ وَنَقَصَ وَقَالَ فِي الْحَدِيثِ فَلَمَّا اسْتَيْقَظَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ وَرَأَى مَا أَصَابَ النَّاسَ وَكَانَ أَجْوَفَ جَلِيدًا فَكَبَّرَ وَرَفَعَ صَوْتَهُ بِالتَّكْبِيرِ حَتَّى اسْتَيْقَظَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِشِدَّةِ صَوْتِهِ بِالتَّكْبِيرِ فَلَمَّا اسْتَيْقَظَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ شَكَوْا إِلَيْهِ الَّذِي أَصَابَهُمْ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا ضَيْرَ ارْتَحِلُوا وَاقْتَصَّ الْحَدِيثَ
Naswona u ndzi byerile [Ahmad bin Said bin Sakhr Ad Darimi] u hi byerile [‘Ubaidullah bin Abdul Majid], u hi byerile [Salam bin Zarir Al ‘Utharidi], u te; Ndzi twe [Abu Raja’ Al ‘Utharidi] ku suka eka [Imran bin Hushain] a ku; Ndzi vile na Muprofeta sallallaahu 'alaihi wasallam eka riendzo, ku kondza hi nghena vusiku bya hina. Loko ri ya eku sunguleni, hi yime endleleni ya hina, swi tikomba onge a hi nga swi koti ku khoma mahlo ya hina lama karhaleke -hi etlele - ku kondza dyambu ri huma'. Imran u ye emahlweni; 'Naswona wo sungula ku pfuka a ku ri Abu Bakr.' Naswona a hi si tshama hi pfuxa Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam evurhongweni bya yena ku kondza a pfuka hi yexe. Endzhaku ka sweswo, Umar u pfukile, u yime etlhelo ka Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam kutani a vula takbir a ri karhi a tlakusa rito ku kondza Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam a pfuka. Loko a tlakusa nhloko, a vona leswaku dyambu ri humile, a tlhela a ku: 'N'wina vafana famba'. Hiloko a ya emahlweni na riendzo ra yena na hina, endzhaku ka loko dyambu ri hundzuke ro basa, u yimile a khongela na hina xikhongelo xa nimixo. Swi tikomba ku ri na munhu loyi a tihambanisa na vanghana va yena. A nga tanga ku ta khongela na hina. Endzhaku ka xikhongelo, Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam u vutisile munghana a ku: ‘Oho Fulan, i yini lexi ku sivelaka ku khongela na hina?’. A hlamula; 'O Nabiyullah, ndzi le ka junub'. Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam u tlhele a n'wi lerisa ku endla tayammum ehenhla ka misava. Endzhaku ka sweswo u khongerile. Kutani u ndzi lerise leswaku ndzi hatla ndzi nghena emovheni ndzi ya lava mati. Hi nkarhi wolowo a hi titwa hi ri ni torha. Loko hi ri karhi hi famba, hi xitshuketa wansati un’wana u andlale milenge yakwe exikarhi ka mizedah, ku nga thangi ra mati leri nga ni swithezi. Hi te eka wansati loyi; 'Mati ya kwihi?' wansati a hlamula; 'Kambe kahle kahle, n'wina vafana a mi na mati?' hi hlamula; 'Xana swi le kule ku fikela kwihi exikarhi ka ndyangu wa wena na xihlovo?' a hlamula; 'Riendzo ro etlela vusiku byin'we'. Hi te; 'Yana eka Murhumiwa wa Allah sallallaahu 'alaihi wasallam!' A hlamula; 'I mani Murhumiwa wa Allah?' A hi swi kotanga ku lawula timhaka ta wansati loyi, ku kondza hi n’wi rhamba hi n’wi tisa emahlweni ka Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam. Kutani a vutisa wansati loyi, kutani wansati loyi a hi byela leswaku u huma kwihi tani hi leswi a hi byeleke swona. U n’wi byele leswaku a a ri muhlayisi wa vana vo hlayanyana lava nga riki na vatswari. Kutani a lerisa leswaku kamela leyi rhwaleke mati yi harisiwa. Hi nomu wakwe, u tlhele a fafazela mati lama khulukaka ma huma eka madzovo mambirhi ya le henhla ya geriba, ivi a ma hangalasa eka tikamela leti rhwalaka mati. Hi nkarhi wolowo hi tsutsumele ku nwa, hi nkarhi wolowo a hi ri makume mune wa hina, hinkwerhu a hi ri na torha, ku kondza hi eneriseka, hi tlhele hi kuma nkarhi wo tata xin’wana na xin’wana xa geriba na jerry cans ya hina -hi mati lawa-, hi tlhele hi kota ku hlamba vanghana va hina. A hi nga nyiki tikamela ta hina mati ntsena hikuva a ti ri kusuhi ni ku pfurha. Hi vula mati lawa ya humaka eka ti mizah timbirhi. Kutani a ku: ‘Hlengeleta leswi u swi tiseke!’ Hiloko hi hlengeleta malunghiselelo lawa hi nga tisela wona tanihi nyiko ya wansati yoloye, ku nga tidati, ntambhu ni nyama. Hiloko a byela wansati a ku: ‘Famba ekaya, u ya tirhisa malunghiselelo lawa eka ndyangu wa wena, hi ku tiva leswaku a hi ma hungutanga nikatsongo mati lawa u ma tiseke!’ Loko wansati yoloye a hlangana ni ndyangu wa ka vona, u te: ‘Hakunene, mi kume muloyi ku tlula hinkwavo emisaveni, kumbe i muprofeta hilaha a vulaka hakona? Exikarhi ka switori swa yena ku na swo tano na swo tano.’ Swi tikomba onge Allah u nyike vaaki va le mugangeni nkongomiso hi ku tirhisa wansati loyi, lerova a hundzukela eka Vuislem, naswona na vona va hundzukele eka Vuislem.’ U hi byerile [Ishaq bin Ibrahim Al Hanzhali] u hi byerile [An nadlr bin Syumail] u hi byerile [Auf bin Abu Jamilah Al A’rabi] ku suka eka [Abu Raja’ Al ‘Atharidi] ku suka eka [Imran bin Hushain], u te; Hi ve na Murhumiwa wa Allah sallallaahu 'alaihi wasallam eka riendzo. Vusiku byin’wana, a hi ri eku fambeni ku kondza vusiku byi hela, ku nga si va ni nhlikanhi, hi yimile. Naswona a ku na ku yima - ku wisa - eka mufambi leswi tsakisaka ku tlula ku yima - ku wisa - hi nkarhi wolowo. Hi nkarhi wolowo, a ku nga ri na munhu loyi a hi pfuxeke handle ka ku hisa ka dyambu’. Kutani u tise hadith tanihi hadith ya Salam bin Zarir na ku engeteriwa na ku tshikiwa. U te eka hadith ya yena; 'Loko Umar bin Khattab a pfuka, u kume khombo leri nga wela vanghana va yena.' A a ri xifaniso lexi nga ni miri lowukulu ni wo tiya, u hatle a huwelela takbir ku kondza Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam a pfuka hikwalaho ka mpfumawulo lowukulu wa takbir yakwe. Loko Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam a pfuka, vanghana va yena va n'wi vilerisile hi nchumu lowu va langutaneke na wona. Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam u te ntsena: ‘A ku na xiphiqo, yisa emahlweni riendzo ra wena...’ kutani mutlhokovetseri u hlamusele hadith’.