Rasulullah berpindah tempat sebelum mengqadha shalat subuh yang terlewat karena tertidur
Imam Muslim : 1099
و حَدَّثَنَا شَيْبَانُ بْنُ فَرُّوخَ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ يَعْنِي ابْنَ الْمُغِيرَةِ حَدَّثَنَا ثَابِتٌ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ رَبَاحٍ عَنْ أَبِي قَتَادَةَ قَالَ خَطَبَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ إِنَّكُمْ تَسِيرُونَ عَشِيَّتَكُمْ وَلَيْلَتَكُمْ وَتَأْتُونَ الْمَاءَ إِنْ شَاءَ اللَّهُ غَدًا فَانْطَلَقَ النَّاسُ لَا يَلْوِي أَحَدٌ عَلَى أَحَدٍ قَالَ أَبُو قَتَادَةَ فَبَيْنَمَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَسِيرُ حَتَّى ابْهَارَّ اللَّيْلُ وَأَنَا إِلَى جَنْبِهِ قَالَ فَنَعَسَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَمَالَ عَنْ رَاحِلَتِهِ فَأَتَيْتُهُ فَدَعَمْتُهُ مِنْ غَيْرِ أَنْ أُوقِظَهُ حَتَّى اعْتَدَلَ عَلَى رَاحِلَتِهِ قَالَ ثُمَّ سَارَ حَتَّى تَهَوَّرَ اللَّيْلُ مَالَ عَنْ رَاحِلَتِهِ قَالَ فَدَعَمْتُهُ مِنْ غَيْرِ أَنْ أُوقِظَهُ حَتَّى اعْتَدَلَ عَلَى رَاحِلَتِهِ قَالَ ثُمَّ سَارَ حَتَّى إِذَا كَانَ مِنْ آخِرِ السَّحَرِ مَالَ مَيْلَةً هِيَ أَشَدُّ مِنْ الْمَيْلَتَيْنِ الْأُولَيَيْنِ حَتَّى كَادَ يَنْجَفِلُ فَأَتَيْتُهُ فَدَعَمْتُهُ فَرَفَعَ رَأْسَهُ فَقَالَ مَنْ هَذَا قُلْتُ أَبُو قَتَادَةَ قَالَ مَتَى كَانَ هَذَا مَسِيرَكَ مِنِّي قُلْتُ مَا زَالَ هَذَا مَسِيرِي مُنْذُ اللَّيْلَةِ قَالَ حَفِظَكَ اللَّهُ بِمَا حَفِظْتَ بِهِ نَبِيَّهُ ثُمَّ قَالَ هَلْ تَرَانَا نَخْفَى عَلَى النَّاسِ ثُمَّ قَالَ هَلْ تَرَى مِنْ أَحَدٍ قُلْتُ هَذَا رَاكِبٌ ثُمَّ قُلْتُ هَذَا رَاكِبٌ آخَرُ حَتَّى اجْتَمَعْنَا فَكُنَّا سَبْعَةَ رَكْبٍ قَالَ فَمَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ الطَّرِيقِ فَوَضَعَ رَأْسَهُ ثُمَّ قَالَ احْفَظُوا عَلَيْنَا صَلَاتَنَا فَكَانَ أَوَّلَ مَنْ اسْتَيْقَظَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالشَّمْسُ فِي ظَهْرِهِ قَالَ فَقُمْنَا فَزِعِينَ ثُمَّ قَالَ ارْكَبُوا فَرَكِبْنَا فَسِرْنَا حَتَّى إِذَا ارْتَفَعَتْ الشَّمْسُ نَزَلَ ثُمَّ دَعَا بِمِيضَأَةٍ كَانَتْ مَعِي فِيهَا شَيْءٌ مَنْ مَاءٍ قَالَ فَتَوَضَّأَ مِنْهَا وُضُوءًا دُونَ وُضُوءٍ قَالَ وَبَقِيَ فِيهَا شَيْءٌ مِنْ مَاءٍ ثُمَّ قَالَ لِأَبِي قَتَادَةَ احْفَظْ عَلَيْنَا مِيضَأَتَكَ فَسَيَكُونُ لَهَا نَبَأٌ ثُمَّ أَذَّنَ بِلَالٌ بِالصَّلَاةِ فَصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ صَلَّى الْغَدَاةَ فَصَنَعَ كَمَا كَانَ يَصْنَعُ كُلَّ يَوْمٍ قَالَ وَرَكِبَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَرَكِبْنَا مَعَهُ قَالَ فَجَعَلَ بَعْضُنَا يَهْمِسُ إِلَى بَعْضٍ مَا كَفَّارَةُ مَا صَنَعْنَا بِتَفْرِيطِنَا فِي صَلَاتِنَا ثُمَّ قَالَ أَمَا لَكُمْ فِيَّ أُسْوَةٌ ثُمَّ قَالَ أَمَا إِنَّهُ لَيْسَ فِي النَّوْمِ تَفْرِيطٌ إِنَّمَا التَّفْرِيطُ عَلَى مَنْ لَمْ يُصَلِّ الصَّلَاةَ حَتَّى يَجِيءَ وَقْتُ الصَّلَاةِ الْأُخْرَى فَمَنْ فَعَلَ ذَلِكَ فَلْيُصَلِّهَا حِينَ يَنْتَبِهُ لَهَا فَإِذَا كَانَ الْغَدُ فَلْيُصَلِّهَا عِنْدَ وَقْتِهَا ثُمَّ قَالَ مَا تَرَوْنَ النَّاسَ صَنَعُوا قَالَ ثُمَّ قَالَ أَصْبَحَ النَّاسُ فَقَدُوا نَبِيَّهُمْ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعْدَكُمْ لَمْ يَكُنْ لِيُخَلِّفَكُمْ وَقَالَ النَّاسُ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَيْنَ أَيْدِيكُمْ فَإِنْ يُطِيعُوا أَبَا بَكْرٍ وَعُمَرَ يَرْشُدُوا قَالَ فَانْتَهَيْنَا إِلَى النَّاسِ حِينَ امْتَدَّ النَّهَارُ وَحَمِيَ كُلُّ شَيْءٍ وَهُمْ يَقُولُونَ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَلَكْنَا عَطِشْنَا فَقَالَ لَا هُلْكَ عَلَيْكُمْ ثُمَّ قَالَ أَطْلِقُوا لِي غُمَرِي قَالَ وَدَعَا بِالْمِيضَأَةِ فَجَعَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَصُبُّ وَأَبُو قَتَادَةَ يَسْقِيهِمْ فَلَمْ يَعْدُ أَنْ رَأَى النَّاسُ مَاءً فِي الْمِيضَأَةِ تَكَابُّوا عَلَيْهَا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَحْسِنُوا الْمَلَأَ كُلُّكُمْ سَيَرْوَى قَالَ فَفَعَلُوا فَجَعَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَصُبُّ وَأَسْقِيهِمْ حَتَّى مَا بَقِيَ غَيْرِي وَغَيْرُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ ثُمَّ صَبَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ لِي اشْرَبْ فَقُلْتُ لَا أَشْرَبُ حَتَّى تَشْرَبَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ إِنَّ سَاقِيَ الْقَوْمِ آخِرُهُمْ شُرْبًا قَالَ فَشَرِبْتُ وَشَرِبَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَأَتَى النَّاسُ الْمَاءَ جَامِّينَ رِوَاءً قَالَ فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ رَبَاحٍ إِنِّي لَأُحَدِّثُ هَذَا الْحَدِيثَ فِي مَسْجِدِ الْجَامِعِ إِذْ قَالَ عِمْرَانُ بْنُ حُصَيْنٍ انْظُرْ أَيُّهَا الْفَتَى كَيْفَ تُحَدِّثُ فَإِنِّي أَحَدُ الرَّكْبِ تِلْكَ اللَّيْلَةَ قَالَ قُلْتُ فَأَنْتَ أَعْلَمُ بِالْحَدِيثِ فَقَالَ مِمَّنْ أَنْتَ قُلْتُ مِنْ الْأَنْصَارِ قَالَ حَدِّثْ فَأَنْتُمْ أَعْلَمُ بِحَدِيثِكُمْ قَالَ فَحَدَّثْتُ الْقَوْمَ فَقَالَ عِمْرَانُ لَقَدْ شَهِدْتُ تِلْكَ اللَّيْلَةَ وَمَا شَعَرْتُ أَنَّ أَحَدًا حَفِظَهُ كَمَا حَفِظْتُهُ
Naswona swi hlamuseriwile eka hina [Syaiban bin Farukh] u hlamuserile eka hina [Sulaiman i.e. Ibn Al Mughirah], u hlamuserile eka hina [Tsabit] ku suka eka [Abdullah bin Rabah] ku suka eka [Abu Qatadah] u te; Murhumiwa wa Allah shallallahu 'alaihi wasallam u tshame a nyikela nkulumo eka hina, u te; 'Tsundzuka, hakunene sweswi u famba hi nkarhi wa wena wa madyambu na vusiku, naswona u ta fika eka ximun'wana mundzuku, loko Xikwembu xi swi lava'. Kutani vanghana va suka naswona a ku na un’we wa vanghana loyi a titshegeke - a khandziya pillion - na munghana wa yena. Abu Qatadah u te; 'Loko Murhumiwa wa Allah shallallahu 'alaihi wasallam a suka ku fikela exikarhi ka vusiku, - loko ndzi ri etlhelo ka yena - swi kumeka leswaku Murhumiwa wa Allah shallallahu 'alaihi wasallam u sungule ku hlaseriwa hi vurhongo lerova miri wa yena wu vonaka wu rhendzeleka eka xiharhi xa yena.' Hiloko ndzi ya eka yena, ndzi lulamise miri wa yena ndzi n’wi seketela ku suka ehansi hi ntshembo wa leswaku a ndzi nge n’wi pfuxi ku kondza a tshama ehenhla ka xiharhi xa yena hi ntolovelo’. Abu Qatadah u ye emahlweni; Endzhaku ka sweswo u fambile, loko vusiku byo tala byi hundzile, miri wa yena wu tlhele wu rhetela emovheni wa yena, kutani ndzi tlhela ndzi lulamisa miri wa yena hi ku n’wi seketela ndzi ri ehansi, leswaku ndzi nga n’wi pfuxi. Uyile emahlweni eka riendzo, loko nkarhi wa sahur - nkarhi wale mahlweni ka dyambu - wufika, miri wa yena awu rhendzeleka hi matimba swinene kutlula ku rhendzeleka kosungula na ka vumbirhi, kufikela loko a lava ku wa. Kutani ndzi ye eka yena, ndzi n’wi etlela ndzi n’wi seketela ndzi ri ehansi ka yena. Endzhaku ka nkarhinyana u tlakuse nhloko kutani a vutisa a ku: ‘I mani loyi?’ Ndzi hlamurile; 'Hi mina Abu Qatadah' u vutisile: 'Ku sukela rini u ndzi langutile eka riendzo ra mina?' Ndzi hlamurile; ‘Ku sukela vusiku bya tolo,’ a ku: ‘Onge Allah a nga tshama a ku sirhelela hikuva u rindze muprofeta wa Yena.’ Kutani u vutisile: ‘Xana u ehleketa leswaku a hi vonaki eka vanhu van’wana?’ kutani a vutisa nakambe a ku: ‘Xana u vone swin’wana?’ Ndzi hlamurile; ‘Hi loyi mukhandziyi,’ ndzi tlhele ndzi vula; ‘Hi loyi mukhandziyi un’wana,’ ku kondza hi hlengeletana kutani ku va na vakhandziyi va nkombo’. Abu Qatadah u te; Swi tikomba onge Murhumiwa wa Allah (ku rhula ni mikateko ya Allaah a swi ve na yena) u ringete ku tima endleleni a ri karhi a titshega hi nhloko, kutani a ku: ‘Ndzi kombela u rindza xikhongelo xa hina!’. Naswona wo sungula ku pfuka a ku ri Murhumiwa wa Allah (ku rhula ni mikateko ya Allaah a swi ve ehenhla ka yena), loko miseve ya dyambu yi vonaka kahle enhlaneni wakwe. Abu Qatadah u te; hi tlhele hi pfuka hi hlamarile. U te: 'Khandzini hinkwenu'. Hiloko hi ya emahlweni na riendzo ra hina loko hi ri karhi hi khandziya movha wa hina, loko dyambu ri ri ehenhla nyana, u xikile kutani a kombela xibya lexi a xi ri na mati nyana lawa ndzi ma tiseke leswaku ma ta hlamba, Murhumiwa wa Allah (ku rhula na mikateko ya Allaah a swi ve ehenhla ka yena) u endle ku hlamba hi ku hlamba loku nga tolovelekangiki, kambe a ka ha sele mati nyana. Endzhaku ka sweswo u byele Abu Qatadah a ku: ‘Hlayisa xibya xa wena xo hlamba, hikuva siku rin’wana xibya xa wena xi ta hundzuka ntsheketo!’. Bilal u tlhele a vitana xirhambo xa xikhongelo. Endzhaku ka sweswo, Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam u khongerile ti rak’ah timbirhi, naswona u ye emahlweni na xikhongelo xa nimixo, u endle sweswo tani hi leswi a swi endlaka siku na siku.’ Abu Qatadah u ye emahlweni; Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam u tlhele a khandziya naswona hi khandziyile na yena, loko hi hlevetelana; 'Hi yihi kaffarat ya hina yo herisa xikhongelo hi nkarhi wa xona lowu faneleke?' Kutani u te: ‘Xana a ndzi xikombiso eka n’wina?’ Kutani a ku: ‘A swi vuriwanga ku hela - ku tekela ehansi - xikhongelo hikwalaho ka ku etlela ku tlula mpimo, ntsena ku tekela ehansi - xikhongelo - eka lava va nga endliki xikhongelo ku kondza ku fika nkarhi wa xikhongelo xin’wana. Hikwalaho, mani na mani loyi a endlaka leswi, u fanele ku khongela loko a ri karhi a titivala. Naswona mundzuku u fanele ku endla swo tala hilaha swi nga kotekaka hakona hi nkarhi'. Kutani Abdullah u vutisile: ‘Xana u ehleketa leswaku vanghana va endle yini?’ Abu Qatadah u hlamurile; 'Endzhaku ka sweswo vanghana va lahlekeriwe hi muprofeta wa vona'. Abu Bakr na Umar va tlhele va huwelela; 'Murhumiwa wa Allah sallallaahu 'alaihi wasallam u le ndzhaku ka wena, naswona a nga ku tshikanga!' Entiyisweni, vanghana van’wana va ri; 'E-e, Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam u le mahlweni ka wena'. Loko a va yingise Abu Bakr na Umar, a va nga ta hambuka. Abu Qatadah u ye emahlweni; 'Kutani hi kotile ku khoma vanghana hinkwavo loko dyambu ri hisa swinene naswona hinkwaswo swi hisa, kutani va vilela; 'Oho Murhumiwa wa Allah, swi khomisa tingana leswaku hi na torha'. U hlamule a ku: ‘E-e, a wu nge vaviseki!’ Kutani u te: ‘Ndzi nyike xibya xa mina lexitsongo!’ kutani a kombela xibya xo hlamba. Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam u tlhele a chela mati, kasi Abu Qatadah u nyike vanghana swo nwa. Loko vanghana va vona mati ya chuluriwa ehandle ka xibya, va hlangana, Murhumiwa wa Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam kutani a ku: ‘Endlani leswinene, hikuva hinkwenu mi ta nwa ku kondza mi eneriseka’. Va hetelele va hetisise swileriso swa yena, loko Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam a ya emahlweni a chela mati loko Abu Qatadah a ri karhi a hangalasa swakunwa eka vanghana ku kondza ku nga ha sali munhu handle ka mina na Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam. Kutani Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam u yi chulule loko a ri karhi a ku eka mina: ‘Ndzi kombela u yi nwa’. Ndzi hlamurile; 'A ndzi nge nwi ku kondza u nwa, Wena Murhumiwa wa Allah!'. U te: 'Loyi a nyikaka swakunwa u fanele ku va wo hetelela ku nwa'. Abu Qatadah u te; 'Kutani ndzi nwile naswona Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam na yena u nwile'. Abu Qatadah u ye emahlweni; 'Kutani vanghana va fika ematini va eneriseka hikuva a va tele hi swakunwa.' Abdullah bin Rabah u te; 'Hakunene ndzi ta hundzisela hadith leyi eka mosque leyikulu.' Hi xitshuketa [Imran bin Hushain] u te; 'Rhanga emahlweni u lavisisa jaha, leswaku u ta swi hundzisela njhani, hikuva a ndzi ri un'wana wa vakhandziyi vusiku byebyo.' Abdullah bin Rabah u te; ‘Ndzi vutisile; 'Kutani u tiva swo tala hi hadith leyi'. Imran u vutisile; 'Xana u huma kwihi?' Ndzi hlamurile; 'Ku suka eAnsar'. Imran u te; 'Okay, hundzisela hadith, hikuva u tiva ku antswa hi hadith ya wena'. Abdullah u te; 'Endzhaku ka sweswo ndzi hundzisele hadith eka vanhu'. Imran u te: ‘Ndzi vone swiendlakalo swa vusiku byebyo, naswona a nga kona loyi a nga swi tsundzukaka ku antswa ku tlula leswi ndzi swi tsundzukaka’.