Ar Rahim

Imam Bukhari : 3826

حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ صَالِحٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ حَدَّثَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ وَسَعِيدُ بْنُ الْمُسَيَّبِ وَعَلْقَمَةُ بْنُ وَقَّاصٍ وَعُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ بْنِ مَسْعُودٍ عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا زَوْجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَحِينَ قَالَ لَهَا أَهْلُ الْإِفْكِ مَا قَالُوا وَكُلُّهُمْ حَدَّثَنِي طَائِفَةً مِنْ حَدِيثِهَا وَبَعْضُهُمْ كَانَ أَوْعَى لِحَدِيثِهَا مِنْ بَعْضٍ وَأَثْبَتَ لَهُ اقْتِصَاصًا وَقَدْ وَعَيْتُ عَنْ كُلِّ رَجُلٍ مِنْهُمْ الْحَدِيثَ الَّذِي حَدَّثَنِي عَنْ عَائِشَةَ وَبَعْضُ حَدِيثِهِمْ يُصَدِّقُ بَعْضًا وَإِنْ كَانَ بَعْضُهُمْ أَوْعَى لَهُ مِنْ بَعْضٍ قَالُوا قَالَتْ عَائِشَةُ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَرَادَ سَفَرًا أَقْرَعَ بَيْنَ أَزْوَاجِهِ فَأَيُّهُنَّ خَرَجَ سَهْمُهَا خَرَجَ بِهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَعَهُ قَالَتْ عَائِشَةُ فَأَقْرَعَ بَيْنَنَا فِي غَزْوَةٍ غَزَاهَا فَخَرَجَ فِيهَا سَهْمِي فَخَرَجْتُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعْدَ مَا أُنْزِلَ الْحِجَابُ فَكُنْتُ أُحْمَلُ فِي هَوْدَجِي وَأُنْزَلُ فِيهِ فَسِرْنَا حَتَّى إِذَا فَرَغَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ غَزْوَتِهِ تِلْكَ وَقَفَلَ دَنَوْنَا مِنْ الْمَدِينَةِ قَافِلِينَ آذَنَ لَيْلَةً بِالرَّحِيلِ فَقُمْتُ حِينَ آذَنُوا بِالرَّحِيلِ فَمَشَيْتُ حَتَّى جَاوَزْتُ الْجَيْشَ فَلَمَّا قَضَيْتُ شَأْنِي أَقْبَلْتُ إِلَى رَحْلِي فَلَمَسْتُ صَدْرِي فَإِذَا عِقْدٌ لِي مِنْ جَزْعِ ظَفَارِ قَدْ انْقَطَعَ فَرَجَعْتُ فَالْتَمَسْتُ عِقْدِي فَحَبَسَنِي ابْتِغَاؤُهُ قَالَتْ وَأَقْبَلَ الرَّهْطُ الَّذِينَ كَانُوا يُرَحِّلُونِي فَاحْتَمَلُوا هَوْدَجِي فَرَحَلُوهُ عَلَى بَعِيرِي الَّذِي كُنْتُ أَرْكَبُ عَلَيْهِ وَهُمْ يَحْسِبُونَ أَنِّي فِيهِ وَكَانَ النِّسَاءُ إِذْ ذَاكَ خِفَافًا لَمْ يَهْبُلْنَ وَلَمْ يَغْشَهُنَّ اللَّحْمُ إِنَّمَا يَأْكُلْنَ الْعُلْقَةَ مِنْ الطَّعَامِ فَلَمْ يَسْتَنْكِرْ الْقَوْمُ خِفَّةَ الْهَوْدَجِ حِينَ رَفَعُوهُ وَحَمَلُوهُ وَكُنْتُ جَارِيَةً حَدِيثَةَ السِّنِّ فَبَعَثُوا الْجَمَلَ فَسَارُوا وَوَجَدْتُ عِقْدِي بَعْدَ مَا اسْتَمَرَّ الْجَيْشُ فَجِئْتُ مَنَازِلَهُمْ وَلَيْسَ بِهَا مِنْهُمْ دَاعٍ وَلَا مُجِيبٌ فَتَيَمَّمْتُ مَنْزِلِي الَّذِي كُنْتُ بِهِ وَظَنَنْتُ أَنَّهُمْ سَيَفْقِدُونِي فَيَرْجِعُونَ إِلَيَّ فَبَيْنَا أَنَا جَالِسَةٌ فِي مَنْزِلِي غَلَبَتْنِي عَيْنِي فَنِمْتُ وَكَانَ صَفْوَانُ بْنُ الْمُعَطَّلِ السُّلَمِيُّ ثُمَّ الذَّكْوَانِيُّ مِنْ وَرَاءِ الْجَيْشِ فَأَصْبَحَ عِنْدَ مَنْزِلِي فَرَأَى سَوَادَ إِنْسَانٍ نَائِمٍ فَعَرَفَنِي حِينَ رَآنِي وَكَانَ رَآنِي قَبْلَ الْحِجَابِ فَاسْتَيْقَظْتُ بِاسْتِرْجَاعِهِ حِينَ عَرَفَنِي فَخَمَّرْتُ وَجْهِي بِجِلْبَابِي وَ وَاللَّهِ مَا تَكَلَّمْنَا بِكَلِمَةٍ وَلَا سَمِعْتُ مِنْهُ كَلِمَةً غَيْرَ اسْتِرْجَاعِهِ وَهَوَى حَتَّى أَنَاخَ رَاحِلَتَهُ فَوَطِئَ عَلَى يَدِهَا فَقُمْتُ إِلَيْهَا فَرَكِبْتُهَا فَانْطَلَقَ يَقُودُ بِي الرَّاحِلَةَ حَتَّى أَتَيْنَا الْجَيْشَ مُوغِرِينَ فِي نَحْرِ الظَّهِيرَةِ وَهُمْ نُزُولٌ قَالَتْ فَهَلَكَ مَنْ هَلَكَ وَكَانَ الَّذِي تَوَلَّى كِبْرَ الْإِفْكِ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أُبَيٍّ ابْنُ سَلُولَ قَالَ عُرْوَةُ أُخْبِرْتُ أَنَّهُ كَانَ يُشَاعُ وَيُتَحَدَّثُ بِهِ عِنْدَهُ فَيُقِرُّهُ وَيَسْتَمِعُهُ وَيَسْتَوْشِيهِ وَقَالَ عُرْوَةُ أَيْضًا لَمْ يُسَمَّ مِنْ أَهْلِ الْإِفْكِ أَيْضًا إِلَّا حَسَّانُ بْنُ ثَابِتٍ وَمِسْطَحُ بْنُ أُثَاثَةَ وَحَمْنَةُ بِنْتُ جَحْشٍ فِي نَاسٍ آخَرِينَ لَا عِلْمَ لِي بِهِمْ غَيْرَ أَنَّهُمْ عُصْبَةٌ كَمَا قَالَ اللَّهُ تَعَالَى وَإِنَّ كِبْرَ ذَلِكَ يُقَالُ لَهُ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أُبَيٍّ ابْنُ سَلُولَ قَالَ عُرْوَةُ كَانَتْ عَائِشَةُ تَكْرَهُ أَنْ يُسَبَّ عِنْدَهَا حَسَّانُ وَتَقُولُ إِنَّهُ الَّذِي قَالَ فَإِنَّ أَبِي وَوَالِدَهُ وَعِرْضِيلِعِرْضِ مُحَمَّدٍ مِنْكُمْ وِقَاءُقَالَتْ عَائِشَةُ فَقَدِمْنَا الْمَدِينَةَ فَاشْتَكَيْتُ حِينَ قَدِمْتُ شَهْرًا وَالنَّاسُ يُفِيضُونَ فِي قَوْلِ أَصْحَابِ الْإِفْكِ لَا أَشْعُرُ بِشَيْءٍ مِنْ ذَلِكَ وَهُوَ يَرِيبُنِي فِي وَجَعِي أَنِّي لَا أَعْرِفُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اللُّطْفَ الَّذِي كُنْتُ أَرَى مِنْهُ حِينَ أَشْتَكِي إِنَّمَا يَدْخُلُ عَلَيَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَيُسَلِّمُ ثُمَّ يَقُولُ كَيْفَ تِيكُمْ ثُمَّ يَنْصَرِفُ فَذَلِكَ يَرِيبُنِي وَلَا أَشْعُرُ بِالشَّرِّ حَتَّى خَرَجْتُ حِينَ نَقَهْتُ فَخَرَجْتُ مَعَ أُمِّ مِسْطَحٍ قِبَلَ الْمَنَاصِعِ وَكَانَ مُتَبَرَّزَنَا وَكُنَّا لَا نَخْرُجُ إِلَّا لَيْلًا إِلَى لَيْلٍ وَذَلِكَ قَبْلَ أَنْ نَتَّخِذَ الْكُنُفَ قَرِيبًا مِنْ بُيُوتِنَا قَالَتْ وَأَمْرُنَا أَمْرُ الْعَرَبِ الْأُوَلِ فِي الْبَرِّيَّةِ قِبَلَ الْغَائِطِ وَكُنَّا نَتَأَذَّى بِالْكُنُفِ أَنْ نَتَّخِذَهَا عِنْدَ بُيُوتِنَا قَالَتْ فَانْطَلَقْتُ أَنَا وَأُمُّ مِسْطَحٍ وَهِيَ ابْنَةُ أَبِي رُهْمِ بْنِ الْمُطَّلِبِ بْنِ عَبْدِ مَنَافٍ وَأُمُّهَا بِنْتُ صَخْرِ بْنِ عَامِرٍ خَالَةُ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ وَابْنُهَا مِسْطَحُ بْنُ أُثَاثَةَ بْنِ عَبَّادِ بْنِ الْمُطَّلِبِ فَأَقْبَلْتُ أَنَا وَأُمُّ مِسْطَحٍ قِبَلَ بَيْتِي حِينَ فَرَغْنَا مِنْ شَأْنِنَا فَعَثَرَتْ أُمُّ مِسْطَحٍ فِي مِرْطِهَا فَقَالَتْ تَعِسَ مِسْطَحٌ فَقُلْتُ لَهَا بِئْسَ مَا قُلْتِ أَتَسُبِّينَ رَجُلًا شَهِدَ بَدْرًا فَقَالَتْ أَيْ هَنْتَاهْ وَلَمْ تَسْمَعِي مَا قَالَ قَالَتْ وَقُلْتُ مَا قَالَ فَأَخْبَرَتْنِي بِقَوْلِ أَهْلِ الْإِفْكِ قَالَتْ فَازْدَدْتُ مَرَضًا عَلَى مَرَضِي فَلَمَّا رَجَعْتُ إِلَى بَيْتِي دَخَلَ عَلَيَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَسَلَّمَ ثُمَّ قَالَ كَيْفَ تِيكُمْ فَقُلْتُ لَهُ أَتَأْذَنُ لِي أَنْ آتِيَ أَبَوَيَّ قَالَتْ وَأُرِيدُ أَنْ أَسْتَيْقِنَ الْخَبَرَ مِنْ قِبَلِهِمَا قَالَتْ فَأَذِنَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُلْتُ لِأُمِّي يَا أُمَّتَاهُ مَاذَا يَتَحَدَّثُ النَّاسُ قَالَتْ يَا بُنَيَّةُ هَوِّنِي عَلَيْكِ فَوَاللَّهِ لَقَلَّمَا كَانَتْ امْرَأَةٌ قَطُّ وَضِيئَةً عِنْدَ رَجُلٍ يُحِبُّهَا لَهَا ضَرَائِرُ إِلَّا كَثَّرْنَ عَلَيْهَا قَالَتْ فَقُلْتُ سُبْحَانَ اللَّهِ أَوَلَقَدْ تَحَدَّثَ النَّاسُ بِهَذَا قَالَتْ فَبَكَيْتُ تِلْكَ اللَّيْلَةَ حَتَّى أَصْبَحْتُ لَا يَرْقَأُ لِي دَمْعٌ وَلَا أَكْتَحِلُ بِنَوْمٍ ثُمَّ أَصْبَحْتُ أَبْكِي قَالَتْ وَدَعَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلِيَّ بْنَ أَبِي طَالِبٍ وَأُسَامَةَ بْنَ زَيْدٍ حِينَ اسْتَلْبَثَ الْوَحْيُ يَسْأَلُهُمَا وَيَسْتَشِيرُهُمَا فِي فِرَاقِ أَهْلِهِ قَالَتْ فَأَمَّا أُسَامَةُ فَأَشَارَ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِالَّذِي يَعْلَمُ مِنْ بَرَاءَةِ أَهْلِهِ وَبِالَّذِي يَعْلَمُ لَهُمْ فِي نَفْسِهِ فَقَالَ أُسَامَةُ أَهْلَكَ وَلَا نَعْلَمُ إِلَّا خَيْرًا وَأَمَّا عَلِيٌّ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ لَمْ يُضَيِّقْ اللَّهُ عَلَيْكَ وَالنِّسَاءُ سِوَاهَا كَثِيرٌ وَسَلْ الْجَارِيَةَ تَصْدُقْكَ قَالَتْ فَدَعَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَرِيرَةَ فَقَالَ أَيْ بَرِيرَةُ هَلْ رَأَيْتِ مِنْ شَيْءٍ يَرِيبُكِ قَالَتْ لَهُ بَرِيرَةُ وَالَّذِي بَعَثَكَ بِالْحَقِّ مَا رَأَيْتُ عَلَيْهَا أَمْرًا قَطُّ أَغْمِصُهُ غَيْرَ أَنَّهَا جَارِيَةٌ حَدِيثَةُ السِّنِّ تَنَامُ عَنْ عَجِينِ أَهْلِهَا فَتَأْتِي الدَّاجِنُ فَتَأْكُلُهُ قَالَتْ فَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ يَوْمِهِ فَاسْتَعْذَرَ مِنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أُبَيٍّ وَهُوَ عَلَى الْمِنْبَرِ فَقَالَ يَا مَعْشَرَ الْمُسْلِمِينَ مَنْ يَعْذِرُنِي مِنْ رَجُلٍ قَدْ بَلَغَنِي عَنْهُ أَذَاهُ فِي أَهْلِي وَاللَّهِ مَا عَلِمْتُ عَلَى أَهْلِي إِلَّا خَيْرًا وَلَقَدْ ذَكَرُوا رَجُلًا مَا عَلِمْتُ عَلَيْهِ إِلَّا خَيْرًا وَمَا يَدْخُلُ عَلَى أَهْلِي إِلَّا مَعِي قَالَتْ فَقَامَ سَعْدُ بْنُ مُعَاذٍ أَخُو بَنِي عَبْدِ الْأَشْهَلِ فَقَالَ أَنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ أَعْذِرُكَ فَإِنْ كَانَ مِنْ الْأَوْسِ ضَرَبْتُ عُنُقَهُ وَإِنْ كَانَ مِنْ إِخْوَانِنَا مِنْ الْخَزْرَجِ أَمَرْتَنَا فَفَعَلْنَا أَمْرَكَ قَالَتْ فَقَامَ رَجُلٌ مِنْ الْخَزْرَجِ وَكَانَتْ أُمُّ حَسَّانَ بِنْتَ عَمِّهِ مِنْ فَخِذِهِ وَهُوَ سَعْدُ بْنُ عُبَادَةَ وَهُوَ سَيِّدُ الْخَزْرَجِ قَالَتْ وَكَانَ قَبْلَ ذَلِكَ رَجُلًا صَالِحًا وَلَكِنْ احْتَمَلَتْهُ الْحَمِيَّةُ فَقَالَ لِسَعْدٍ كَذَبْتَ لَعَمْرُ اللَّهِ لَا تَقْتُلُهُ وَلَا تَقْدِرُ عَلَى قَتْلِهِ وَلَوْ كَانَ مِنْ رَهْطِكَ مَا أَحْبَبْتَ أَنْ يُقْتَلَ فَقَامَ أُسَيْدُ بْنُ حُضَيْرٍ وَهُوَ ابْنُ عَمِّ سَعْدٍ فَقَالَ لِسَعْدِ بْنِ عُبَادَةَ كَذَبْتَ لَعَمْرُ اللَّهِ لَنَقْتُلَنَّهُ فَإِنَّكَ مُنَافِقٌ تُجَادِلُ عَنْ الْمُنَافِقِينَ قَالَتْ فَثَارَ الْحَيَّانِ الْأَوْسُ وَالْخَزْرَجُ حَتَّى هَمُّوا أَنْ يَقْتَتِلُوا وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَائِمٌ عَلَى الْمِنْبَرِ قَالَتْ فَلَمْ يَزَلْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُخَفِّضُهُمْ حَتَّى سَكَتُوا وَسَكَتَ قَالَتْ فَبَكَيْتُ يَوْمِي ذَلِكَ كُلَّهُ لَا يَرْقَأُ لِي دَمْعٌ وَلَا أَكْتَحِلُ بِنَوْمٍ قَالَتْ وَأَصْبَحَ أَبَوَايَ عِنْدِي وَقَدْ بَكَيْتُ لَيْلَتَيْنِ وَيَوْمًا لَا يَرْقَأُ لِي دَمْعٌ وَلَا أَكْتَحِلُ بِنَوْمٍ حَتَّى إِنِّي لَأَظُنُّ أَنَّ الْبُكَاءَ فَالِقٌ كَبِدِي فَبَيْنَا أَبَوَايَ جَالِسَانِ عِنْدِي وَأَنَا أَبْكِي فَاسْتَأْذَنَتْ عَلَيَّ امْ

Һөйләне беҙгә [Ғәбдел Әзиз бин Абдулла] беҙгә [Ибраһим бин Сәғәт] [Салихтан] [Ибн Шиһабтан] әйтте; миңә [Ғүрүә бин Әз Зөбәйер] һәм [Сәғит бин Әл Мөсәййәб] һәм [Әлҡәмә бин Ваҡаш Әл Ләйци] һәм [Ғөбәйҙулла бин Абдулла бин Уҡба бин Мәсғүд] [Ғәйшә радлиаллаһу әнһә] пәйғәмбәребеҙҙең ҡатыны пәйғәмбәребеҙ ғәләйһис-сәләмдең ҡатынына әйткәндә һөйләне. улар нимә әйткән ине. Улар барыһы ла миңә хикәйәләр һөйләне, бер төркөм кешеләр үҙҙәренең хикәйәләрен һөйләне, нигеҙләнеп, улар Ғәйсә һөйләне һәм ҡайһы берҙәре уларҙы баһалау ғына булды, һуңынан мин был ваҡиғаға ҡағылышлы хикәйәләрҙән хәҙистәрҙе билдәләнем һәм мин шулай уҡ уларҙы индерҙем, улар миңә һөйләне Ғәйсә һәм ҡайһы бер хәҙистәр раҫланы, улар бер-береһен раҫланы, унда улар: Аллаһ Рәсүле сәйәхәткә сығырға теләй, ҡатындары араһында йәрәбә тарта торғайны, береһенең исеме сыҡһа, мәғәнәһе уның менән бергә сәйәхәт итә. Бер көндө ул үҙе алып барған һуғышҡа беҙҙең исемдәрҙе күпләп тартты, шуға күрә хиджаб аяттары төшкәндән һуң Пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһи вәссәләм менән ҡатнашҡансы минең исемем сыҡты. Мине бер күҙ ҡыҫыу эсенә алып, уның эсенә урынлаштырҙылар. Беҙ шунан киттек, пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһис-сәләм һуғышты тамамлағас, өйгә ҡайттыҡ. Мәҙинәгә яҡынлашҡас, төнгә ял итергә йыйыныуыбыҙҙы иғлан итте. Шулай итеп, ул һәм уның төркөмө туҡтаған мәлде ҡалдырҙым, шунан ғәскәрҙәрҙән сыҡҡансы атланым. Ихтыяждарымды үтәп бөткәс, төркөмгә ҡайттым, аптырап, күкрәгемде тойғас, Жәфәр иленән эшләнгән муйынсаҡым төшөп киткән булып сыҡты. Шулай итеп, муйынсағымды эҙләп ҡайттым. Ғәйсә дауам итте; — Шунан мине алып киткән кешеләр килеп, йән ҡанымды алып, мин атланған дөйәгә һалдылар. Мине унда шул тиклем оҙаҡ инде тип уйланылар. Ысынлап та, ул ваҡытта ҡатын-ҡыҙҙар еңел, артыҡ ауыр түгел, ит тә күп ашамағандар, бер тешләп ризыҡ ҡына ашағандар. Шуға күрә минең сесдупупты күтәргән кешеләр сесдупупымды күтәргәндә еңеллегенә шикләнмәне. Ул ваҡытта мин йәш ҡатын инем. Шунан дөйәләрҙе көттөләр ҙә йәйәү йөрөнөләр. Шул арала ғәскәрҙәр үткәс кенә муйынсаҡты кире алдым. Мин шунан төркөм туҡтаған урынға барҙым, әммә унда бер кем дә ҡалманы. Шунан һуң улар мине юғалтҡан кеүек тойор, һуңынан урыныма ҡайтыр тип өмөтләнеп, тәүге урыныма ҡайттым. Ултырғас, йоҡоһоҙлоҡ һөжүм итте, ниһайәт, йоҡлап киттем. Шәфүән бин Әл Мөғәтхал Сүләми Әҙ Дзакван минең арттан йәшеренеп килеп еткәс, минең урынға яҡынлашты ла, йоҡлап ятҡан кеше кеүек ҡара күләгә күрҙе. Ул мине күргәс тә таныны. Ул мине, ысынлап та, хиджаб төшкәнсе күргән ине. Уның -иннә лилләһи үә инә иләйхи ражиғун- тип әйткән истиржәһ һөйләмен ишеткәс, шунда уҡ уяндым, ул мине танығас. Шунда уҡ хиджабым менән битемде ҡапланым. Валлаһи, беҙ бер һүҙ ҙә һөйләшмәнек һәм мин дә унан истиржә һүҙҙәренән башҡа бер һүҙ ишетмәнем, ул шунан атланған хайуанын туҡтатып, тубыҡтарына тиклем төшөрҙө. Шулай итеп, мин уның тауына яҡынлаштым, шунан уға мендем. Ул һуңынан атын етәкләп, төшкө эҫелә туҡтау өсөн Аж Жаһира йылғаһы ярында туҡтағандан һуң ғәскәрҙәрҙе ҡыуып етә алмағансы атланы. Ғәйшә әйтте; — Шунан һуң һәләк булғандарҙы һәләк итегеҙ. Ә был ялған хәбәрҙе таратыуҙа ҙур роль уйнаған кеше Ғабдулла бин Үбай бин Салулғ булған. - Ғүрүә әйтте; Миңә Абдулла бин Убай фейк яңылыҡтар таратыуы тураһында хәбәр иттеләр . у, һөйләп, раҫлап, өҫтәп халыҡҡа еткерҙе- Урва ла әйтте; — Хәсән бин Сәбит, Мистах бин Уцацах һәм Хамнах бин Джахсиҙан башҡа ла ялған хәбәрҙәр таратыуҙа ҡатнашҡан кешеләр тураһында һүҙ ҙә булманы. Мин улар тураһында белмәйем, әммә улар Аллаһы Тәғәлә әйткәнсә, бер төркөм кешеләр. Ә улар араһында иң ҡораллыһы Абдулла бин Үбай бин Сәлүл була. Уруа әйтте; — Ғәйсә Хәсәнде тәнҡитләргә яратманы, Хәсәндең ҡасандыр шиғыр йырлаған кеше булыуын әйтте: «Ысынлап та, атайым, уның атаһы һәм минең намыҫым Мөхәммәт намыҫы өсөн һинең ҡалҡаның кеүек». Артабан Ғәйсә әйтте; — Мәҙинәгә килгәндә мин килгәндән бирле бер ай ауырып йөрөнөм, шул уҡ ваҡытта кешеләр ялған хәбәр килтергән кешеләр һөйләгән ялған хәбәрҙәр менән мәшғүл ине. Ул арала мин был яңылыҡтан бөтөнләй хәбәрҙар түгел инем. Әммә мин шикләнәм, ул саллаллаһу ғәләйһис-сәләм миңә ауырығанда ғына килде һәм мин ғәҙәттә ауырығанда унан алған кеүек Аллаһ Рәсүленең наҙлылығын тойманым. Рәсүлуллаһ саллаллаһу ғәләйһис-сәләм әле генә мине күрергә килде һәм сәләм бирҙе һуңынан һораны: 'Хәлдәрең нисек', һуңынан китте. Бына нимә мине борсой, әммә ниндәйҙер насар хәлдең булыуын һиҙмәй ҙә ҡалам. Бер көндө, үҙемде һауыҡҡан кеүек тойоп, өйөмдән сыҡтым. Мин Өммө Мистә менән Әл-Мәнәшиғкә сыҡтым, унда беҙ дефекациялай торғайныҡ, унда төндән башҡа сыҡманыҡ. Был беҙҙең өй янында дефекация урыны төҙөгәнсе булды. Ғәйшә әйтте; — Ә беҙҙең ғәҙәттәребеҙ элекке ғәрәптәрҙең өйҙән ситтә — йәки асыҡ яланда — дефекациялағандағы ғәҙәттәре кеүек. Беҙ үҙебеҙҙе уңайһыҙ тоябыҙ, беҙҙең йорттарға яҡын дефекация урыны бар’. — тип дауам итте Ғәйсә; 'Шулай итеп, Умм Мистах һәм мин, - ул Әбү Рухум бин Әл Муталлиб бин Абду Мәнәфтең улы, ә уның әсәһе Шахар бин Әмирҙең ҡыҙы, Әбү Бәкер Эш Шиддиҡтың әсә еңгәһе, ә уның улы Мистах бин Үтәцах бин Ғәббәд бин Әл Мутахлибтан һуң беҙҙең эш - минең өйөм. Ҡапыл Өммө Мистә туҡымаһы өҫтөнә тапаны ла: — Ҡайғы Мистаға. Мин уға әйттем; — Һинең әйткәндәрең, ысынлап та, насар ине. Бәҙер һуғышында ҡатнашҡан кешене һин ғәйепләйһеңме?» Ул әйтә; — Эй, принцесса, һин уның нимә тигәнен ишетмәнеңме? Мин һораным; — Нимә тине? Өммө Мистәх миңә ялған хәбәрҙәр килтергән кешеләрҙең һүҙҙәре тураһында һөйләне - йәмһеҙ ғәйепләүҙәр -. Был ваҡиға инде тойған һыҙланыуҙарымдың өҫтөнә тағы ла нығыраҡ һыҙланыуҙарымды өҫтәне. Өйөмә ҡайтҡас, Рәсүлуллаһ саллаллаһу ғәләйһис-сәләм минең янға килеп, сәләм бирҙе һәм: «Хәлдәр нисек?» Мин унан һораным; — Өйгә, ата-әсәйемдең өйөнә ҡайтырға рөхсәт итерһеңме? Ғәйсә: «Ул ваҡытта мин ата-әсәйемдән был хәбәрҙе раҫлауҙы эҙләргә теләй инем», — тигән. Шулай итеп, Рәсүлуллаһ ғәләйһис-сәләм миңә рөхсәт бирҙе, шунан әсәйемдән һораным; — Эй, әсәй, кешеләр нимә тураһында һөйләй? Әсәйем: «Эй, ҡыҙым, тыныслан», — тип яуап бирҙе. Валлаһи, бик аҙ ҡатын-ҡыҙ үҙе яратҡан һәм баллы ир менән йәшәй, әгәр ҙә улар уны борсомаһа». Ғәйшә әйтте; Мин әйттем; 'Собханаллаһ, дөрөҫмө, кешеләр был мәсьәләне тикшерә'. Ғәйшә әйтте; — Шулай итеп, мин төнө буйы таңға тиклем күҙ йәштәре менән илап йөрөнөм һәм йоҡлай алманым, илай алманым, сөнки илап торҙом, таңға тиклем һаман илай инем. — тип дауам итте Ғәйсә; Рәсүлуллаһ ғәләйһис-сәләм Ғәли бин Әби Талибты һәм Усама бин Зәидте вәхи төшмәгән саҡта саҡырҙы, ул һораны а уларҙы икеһен дә һәм ҡатыны менән айырылышыу пландары тураһында фекерҙәрен һораны. — тип дауам итте Ғәйсә; Усама уға ғаиләһенең таҙалығы тураһында нимә белгәнен, улар тураһында үҙе тураһында нимә белгәнен ишаралай. Усама: «Һеҙҙең ғаиләгеҙ, беҙ изгелектән башҡа бер нәмә лә белмәйбеҙ», — тигән. Шул арала Ғәли бин Әби Талип әйтте; — Эй, Аллаһ Рәсүле, Аллаһы Тәғәлә һине борсомаҫ, сөнки башҡа ҡатын-ҡыҙҙар ҙа күп. Һорау уның ҡатын-ҡыҙ дуҫы, кем һеҙҙе раҫлай'. Шулай итеп, Рәсүлуллаһ ғәләйһис-сәләм Бәрирәне саҡырып: «Эй, Бәрирә, һин Ғәйшәлә шикле нәмә күргәнең бармы?» Бәрирә яуап бирҙе: «Һине дөрөҫ Ебәреүсе менән ант итәм, мин бер ҡасан да шикле нәмә күрмәнем. Мин унда берәй нәмә күрһәм дә, был бәләкәй генә нәмә түгел ине, ул әле бик бәләкәй ине, бер ваҡыт ғаиләһенең ҡамыр өҫтөндә йоҡланы, шунан ҡамырҙы ашаны». — тип дауам итте Ғәйсә; — Бер көндө ул минбәрҙә торғанда, Рәсүлуллаһ шәллаллаһу ғәләйһи вәсалләм Ғабдуллаһ бин Үбәй бин Сәлүлде иҫкә төшөрөү өсөн тороп баҫты. Ул: «Эй, мосолмандар, ғаиләмде рәнйеткән тип ишеткән кешенән мине кем азат итә ала?» Валлаһи, мин ғаиләмде изгелектән башҡа белмәйем. Ысынлап та, улар кемделер телгә алдылар - йәғни Шәфүән - мин уны белмәйем, әммә изге күңелле, ул минең ғаиләмә килмәй, әммә һәр ваҡыт минең менән». Ғәйшә әйтте; — Шунан һуң Бәни Ғәбдел Әшәлдең ағаһы Сәғәт бин Мөғәҙ тороп: «Мин, эй Аллаһ Рәсүле, һинең өсөн был кәмһетеүҙең үсен алам», — тине. Әгәр ҙә кеше Аус ырыуынан булһа, мин уның муйынын ҡырҡам, әгәр ҙә Хазраж ырыуынан ағайыбыҙҙан булһа, беҙгә бойороҡ бирегеҙ, һеҙ бойорғанды ​​мотлаҡ үтәрбеҙ». — тип дауам итте Ғәйсә; Шул саҡта Хазраж ырыуынан бер кеше тора - Хәсәндең әсәһе абзыйының ҡыҙы була - ул Хазраж ырыуы башлығы Сәғәт бин Үбәҙә була. — тип дауам итте Ғәйсә; — Ул тәҡүә кеше ине, әммә ул көндө уны ырыу-ҡәбилә мөнәсәбәттәре йөрөткән, шуға күрә Сәғәт бин Мөәҙгә әйткән; — Ялған һөйләйһең, ҡолоноң йәшен белгән Аллаһ менән ант итәм, һин уны үлтермәҫһең һәм үлтерә алмаҫһың. Әгәр ҙә ул һинең ырыуҙан булһа, һис шикһеҙ, үлтерергә теләмәҫ инең». Шул саҡ абзыйы Сәғәт бин Мөғәҙҙең улы Өсәйет бин Хөҙләйер тороп, был һүҙҙәрҙе әйтте; — Ысынында, һин ялған һөйләйһең, ҡолоноң йәшен белгән Аллаһ менән ант итәм, беҙ уны мотлаҡ үлтерәсәкбеҙ. Ысынлап та, һин мөнәфиҡ булып киттең, сөнки һин мөнәфиҡ халҡын яҡлайһың». Шулай итеп, осрашыу мөхите ҡыҙҙыра барҙы, ике ырыу, Аус менән Хәзраж араһында, Пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһи вәссәләм һаман да минбәрҙә торһа ла, бер-береһен үлтерергә йыйынған кимәлгә етте. — тип дауам итте Ғәйсә; Рәсүлуллаһ ғәләйһис-сәләм уларҙы тынысландырыуын дауам итте, ниһайәт, улар тынып ҡалды, ул тын ҡалды. Ғәйшә әйтте; — Шулай итеп, көнө буйы илап йөрөнөм, күҙ йәштәрем аҡты һәм тыныс йоҡлай алманым, ниһайәт, ата-әсәйем эргәмдә булды, ә мин ике төн һәм бер көн илап йөрөнөм, күҙ йәштәрем кипте тип уйланым. Атай-әсәйем эргәмдә ултырғанда, мин илап йөрөгәндә, ҡапыл бер ансар ҡатын мине күрергә рөхсәт һорап килде, шуға рөхсәт иттем. Шунан минең менән бергә илап ултырҙы. Беҙ шулай йөрөгәндә, ҡапыл пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһи ү салләм килеп ултырҙы. Ғәйшә әйтте; — Әммә был ялған хәбәр таралғандан бирле ул минең эргәмдә ултырманы. Был ваҡиға бер ай дауам итә, ә әлегә минең менән булған хәлде аңлатыу өсөн асыш килмәне». Ғәйшә әйтте; Рәсүлуллаһ саллаллаһу ғәләйһи вәссәләм һуңынан ултырған килеш шәһәҙәтте уҡыны, шунан әйтте: «Әй, Ғәйсиә, ысынлап та, миңә хәбәр барып етте үҙең тураһында былай һәм былай. Әгәр һин таҙа, гонаһһыҙ булһаң, Аллаһы Тәғәлә һине һис шикһеҙ таҙартыр. Әммә әгәр ҙә һин гонаһ ҡылғанһың икән, тимәк, Аллаһтан ғәфү үтен һәм Уға тәүбә ит, сөнки ҡол үҙенең гонаһ ҡылғанын таныһа, һуңынан тәүбә итһә, Аллаһ Тәғәлә уның тәүбәһен мотлаҡ ҡабул итер». Рәсүлуллаһ саллаллаһу ғәләйһис-сәләм һөйләп бөткәс, күҙ йәштәремде бер тамсы ла ҡалмаҫлыҡ итеп һөртөп алдым, шунан атайыма әйттем; — Пәйғәмбәребеҙҙең минең турала әйткәндәренән яҡлағыҙ. Атайым әйтте; «Аллаһ менән ант итәм, Рәсүлуллаһҡа нимә әйтергә белмәйем, саллаллаһу ғәләйһис-сәләм». Шунан әсәйемә: «Мине Пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһис-сәләм минең турала әйткәндәрҙән яҡла», — тинем. Әсәйем яуап бирҙе; «Аллаһ менән ант итәм, Рәсүлуллаһҡа нимә әйтергә белмәйем, саллаллаһу ғәләйһис-сәләм». Ғәйшә әйтте; — Мин йәш ҡатын ғына, Ҡөрьәнде лә күп уҡыманым. Аллаһ менән ант итәм, ысынлап та, мин беләм: һеҙ кешеләрҙең фекер алышҡанын ишеттегеҙ, шуға күрә һеҙ уны күңелегеҙгә алдығыҙ һәм хәбәрҙе раҫланығыҙ. Әгәр ҙә мин һеҙгә, мин таҙамын һәм, Аллаһ менән ант итәм, Ул минең таҙа икәнемде яҡшыраҡ белә, тиһәм, һеҙ мине һис шикһеҙ аҡламаҫ инегеҙ. Әгәр ҙә мин һеҙгә ғәйбәтте таныһам - һәм раҫлаһам, Аллаһ минең таҙа икәнемде белһә лә, һеҙ уны мотлаҡ раҫлар инегеҙ. Аллаһ менән ант итәм, мин һеҙҙең менән минең арала ҡисса тапмайым, әммә атаһы кеүек пәйғәмбәр Йософ ғәләйһис-сәләм, ҡасан ул әйтте: -'Яҡшы сабырлыҡ менән сабыр итегеҙ, сөнки Аллаһ һеҙгә нимә бар, шуны асыҡлар'- QS Йософ аят 18. Ләкин, Аллаһ менән ант итәм, Аллаһы Тәғәлә миңә килеп төшкән мәсьәләне аңлатҡан вәхи индерер тип көтмәгәйнем. Сөнки вәхи төшөп, һуңынан шәхси проблемам тураһында һөйләгән өсөн генә кешеләр уҡып сығыуы урынлы түгелдер, тип уйлайым. Мин артыҡ баҫалҡы, ҡасан Хоҙай минең проблема тураһында һөйләй. Тик Рәсүлуллаһ шәллаллаһу ғәләйһи вәссәләм төш аша Аллаһы Тәғәлә мине таҙартыр тигән вәхи алыр тип кенә өмөтләнәм. Ә Аллаһ менән ант итәм, ысынлап та, Аллаһ Рәсүле саллаллаһу ғәләйһис-сәләм ултырған урынынан ҡуҙғалырға теләмәне, уға вәхи ебәрелмәһә, ғаиләһенән бер кем дә сыҡманы. Ғәҙәттә, бик ауыр хәлдә, ҡыш булһа ла, ынйы кеүек тирләп-бешеп алғанса, был вәхине ул алды. Был уға индерелгән вәхиҙең ауырлығы арҡаһында. Ғәйшә әйтте; Шунан һуң йөҙө нурланып, көлә ине. Ул әйткән тәүге һөйләм: «Эй, Ғәйсиә, ысынлап та, Аллаһ һине таҙартты». Ғәйшә әйтте; — Шул саҡта әсәйем миңә: «Уны ҡаршы алырға тор», — тине. Мин әйттем: «Аллаһ менән ант итәм, мин уға ҡаршы тормайым һәм Аллаһтан башҡа бер кемде лә маҡтамайым», — тинем. Шулай итеп, Аллаһ Тәғәлә «Ысынлап та, һеҙҙең арала ялған хәбәр таратыусылар һаман да һеҙҙең төркөмдә...» тигән аятты индерҙе. 11 һәм шулай уҡ ун куплет. Артабан минең бөтә ғәйепләүҙәрҙән азат булыуымды аңлатҡан шиғыр килә. Әбү Бәкер Әш Сиддиҡ, Мистәх бин Үтсәхтең тормошон һәр ваҡыт хәстәрләгән, сөнки ул әле уның туғаны булған, былай тигән: «Аллаһ менән ант итәм, бынан һуң мин Мистәхте мәңгелеккә ризыҡландырмайым, сөнки ул «Ғәйсә» тураһында ялған хәбәрҙәр таратырға ярҙам иткән. Шунан Аллаһы Тәғәлә был аятты иңдерҙе; — Һеҙҙең арала өҫтөнлөктәре һәм иркенлеге булғандар .....аятҡа тиклем бирмәҫкә ант итмәһен....Аллаһ рәхимле Ғәфү ит, рәхимле». QS Ан Нуур; 22. Шунан һуң Әбү Бәкер әйтте; «Эйе, Аллаһ менән ант итәм, әгәр Аллаһ мине ғәфү итһә, мин уны ысынлап та нығыраҡ яратырмын». Шулай итеп, ул элекке кеүек Мистаға алимент бирергә ҡайтты һәм әйтте; — Мин уны йәшәүҙән мәңге мәхрүм итмәйем. Ғәйшә әйтте; — Ә Рәсүлуллаһ саллаллаһу ғәләйһи вәссәләм бер ваҡыт За .