حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ عُقَيْلٍ قَالَ ابْنُ شِهَابٍ فَأَخْبَرَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ أَنَّ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا زَوْجَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَتْ لَمْ أَعْقِلْ أَبَوَيَّ قَطُّ إِلَّا وَهُمَا يَدِينَانِ الدِّينَ وَقَالَ أَبُو صَالِحٍ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ عَنْ يُونُسَ عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ أَنَّ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا قَالَتْلَمْ أَعْقِلْ أَبَوَيَّ قَطُّ إِلَّا وَهُمَا يَدِينَانِ الدِّينَ وَلَمْ يَمُرَّ عَلَيْنَا يَوْمٌ إِلَّا يَأْتِينَا فِيهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ طَرَفَيْ النَّهَارِ بُكْرَةً وَعَشِيَّةً فَلَمَّا ابْتُلِيَ الْمُسْلِمُونَ خَرَجَ أَبُو بَكْرٍ مُهَاجِرًا قِبَلَ الْحَبَشَةِ حَتَّى إِذَا بَلَغَ بَرْكَ الْغِمَادِ لَقِيَهُ ابْنُ الدَّغِنَةِ وَهُوَ سَيِّدُ الْقَارَةِ فَقَالَ أَيْنَ تُرِيدُ يَا أَبَا بَكْرٍ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ أَخْرَجَنِي قَوْمِي فَأَنَا أُرِيدُ أَنْ أَسِيحَ فِي الْأَرْضِ فَأَعْبُدَ رَبِّي قَالَ ابْنُ الدَّغِنَةِ إِنَّ مِثْلَكَ لَا يَخْرُجُ وَلَا يُخْرَجُ فَإِنَّكَ تَكْسِبُ الْمَعْدُومَ وَتَصِلُ الرَّحِمَ وَتَحْمِلُ الْكَلَّ وَتَقْرِي الضَّيْفَ وَتُعِينُ عَلَى نَوَائِبِ الْحَقِّ وَأَنَا لَكَ جَارٌ فَارْجِعْ فَاعْبُدْ رَبَّكَ بِبِلَادِكَ فَارْتَحَلَ ابْنُ الدَّغِنَةِ فَرَجَعَ مَعَ أَبِي بَكْرٍ فَطَافَ فِي أَشْرَافِ كُفَّارِ قُرَيْشٍ فَقَالَ لَهُمْ إِنَّ أَبَا بَكْرٍ لَا يَخْرُجُ مِثْلُهُ وَلَا يُخْرَجُ أَتُخْرِجُونَ رَجُلًا يُكْسِبُ الْمَعْدُومَ وَيَصِلُ الرَّحِمَ وَيَحْمِلُ الْكَلَّ وَيَقْرِي الضَّيْفَ وَيُعِينُ عَلَى نَوَائِبِ الْحَقِّ فَأَنْفَذَتْ قُرَيْشٌ جِوَارَ ابْنِ الدَّغِنَةِ وَآمَنُوا أَبَا بَكْرٍ وَقَالُوا لِابْنِ الدَّغِنَةِ مُرْ أَبَا بَكْرٍ فَلْيَعْبُدْ رَبَّهُ فِي دَارِهِ فَلْيُصَلِّ وَلْيَقْرَأْ مَا شَاءَ وَلَا يُؤْذِينَا بِذَلِكَ وَلَا يَسْتَعْلِنْ بِهِ فَإِنَّا قَدْ خَشِينَا أَنْ يَفْتِنَ أَبْنَاءَنَا وَنِسَاءَنَا قَالَ ذَلِكَ ابْنُ الدَّغِنَةِ لِأَبِي بَكْرٍ فَطَفِقَ أَبُو بَكْرٍ يَعْبُدُ رَبَّهُ فِي دَارِهِ وَلَا يَسْتَعْلِنُ بِالصَّلَاةِ وَلَا الْقِرَاءَةِ فِي غَيْرِ دَارِهِ ثُمَّ بَدَا لِأَبِي بَكْرٍ فَابْتَنَى مَسْجِدًا بِفِنَاءِ دَارِهِ وَبَرَزَ فَكَانَ يُصَلِّي فِيهِ وَيَقْرَأُ الْقُرْآنَ فَيَتَقَصَّفُ عَلَيْهِ نِسَاءُ الْمُشْرِكِينَ وَأَبْنَاؤُهُمْ يَعْجَبُونَ وَيَنْظُرُونَ إِلَيْهِ وَكَانَ أَبُو بَكْرٍ رَجُلًا بَكَّاءً لَا يَمْلِكُ دَمْعَهُ حِينَ يَقْرَأُ الْقُرْآنَ فَأَفْزَعَ ذَلِكَ أَشْرَافَ قُرَيْشٍ مِنْ الْمُشْرِكِينَ فَأَرْسَلُوا إِلَى ابْنِ الدَّغِنَةِ فَقَدِمَ عَلَيْهِمْ فَقَالُوا لَهُ إِنَّا كُنَّا أَجَرْنَا أَبَا بَكْرٍ عَلَى أَنْ يَعْبُدَ رَبَّهُ فِي دَارِهِ وَإِنَّهُ جَاوَزَ ذَلِكَ فَابْتَنَى مَسْجِدًا بِفِنَاءِ دَارِهِ وَأَعْلَنَ الصَّلَاةَ وَالْقِرَاءَةَ وَقَدْ خَشِينَا أَنْ يَفْتِنَ أَبْنَاءَنَا وَنِسَاءَنَا فَأْتِهِ فَإِنْ أَحَبَّ أَنْ يَقْتَصِرَ عَلَى أَنْ يَعْبُدَ رَبَّهُ فِي دَارِهِ فَعَلَ وَإِنْ أَبَى إِلَّا أَنْ يُعْلِنَ ذَلِكَ فَسَلْهُ أَنْ يَرُدَّ إِلَيْكَ ذِمَّتَكَ فَإِنَّا كَرِهْنَا أَنْ نُخْفِرَكَ وَلَسْنَا مُقِرِّينَ لِأَبِي بَكْرٍ الِاسْتِعْلَانَ قَالَتْ عَائِشَةُ فَأَتَى ابْنُ الدَّغِنَةِ أَبَا بَكْرٍ فَقَالَ قَدْ عَلِمْتَ الَّذِي عَقَدْتُ لَكَ عَلَيْهِ فَإِمَّا أَنْ تَقْتَصِرَ عَلَى ذَلِكَ وَإِمَّا أَنْ تَرُدَّ إِلَيَّ ذِمَّتِي فَإِنِّي لَا أُحِبُّ أَنْ تَسْمَعَ الْعَرَبُ أَنِّي أُخْفِرْتُ فِي رَجُلٍ عَقَدْتُ لَهُ قَالَ أَبُو بَكْرٍ إِنِّي أَرُدُّ إِلَيْكَ جِوَارَكَ وَأَرْضَى بِجِوَارِ اللَّهِ وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمَئِذٍ بِمَكَّةَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ أُرِيتُ دَارَ هِجْرَتِكُمْ رَأَيْتُ سَبْخَةً ذَاتَ نَخْلٍ بَيْنَ لَابَتَيْنِ وَهُمَا الْحَرَّتَانِ فَهَاجَرَ مَنْ هَاجَرَ قِبَلَ الْمَدِينَةِ حِينَ ذَكَرَ ذَلِكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَرَجَعَ إِلَى الْمَدِينَةِ بَعْضُ مَنْ كَانَ هَاجَرَ إِلَى أَرْضِ الْحَبَشَةِ وَتَجَهَّزَ أَبُو بَكْرٍ مُهَاجِرًا فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى رِسْلِكَ فَإِنِّي أَرْجُو أَنْ يُؤْذَنَ لِي قَالَ أَبُو بَكْرٍ هَلْ تَرْجُو ذَلِكَ بِأَبِي أَنْتَ قَالَ نَعَمْ فَحَبَسَ أَبُو بَكْرٍ نَفْسَهُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِيَصْحَبَهُ وَعَلَفَ رَاحِلَتَيْنِ كَانَتَا عِنْدَهُ وَرَقَ السَّمُرِ أَرْبَعَةَ أَشْهُرٍ

Esan zigun [Yahya bin Bukairrek] esan zigun [Al Laitsek] ['Uqailek] esan zuela, [Ibn Shihabek] gero jakinarazi zidan ['Urwah bin Az Zubairk] ['Aisyah radliallahu 'anha] Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam-en emazteak esan zuela: 'Oraindik ez nintzen pubertaroa iritsi nire aita Islamera bihurtu zenean'. Eta esan zuen, [Abu Salihk] esan zidan ['Abdullahk] [Yunus]-ek [Az Zuhriy]-k esan zuela, esan zidan ['Urwah bin Az Zubairk] ['Aisyah radliallahu 'anha] esan zuela: 'Oraindik ez nintzen pubertaroa iritsi nire aita Islamera bihurtu zenean, eta ez zen egun bat ere igaro Allahren Mezularia sallallaahu 'alaihi wasallam egun osoan gu ikustera etorri, bai goizez bai arratsaldez. Musulmanak probatu zituztenean, Abu Bakr alde egin eta Habasyahera (Etiopia) emigratu zuen, Barkal Ghomadera iritsi zen arte, Ibnu Ad-Daghinah tribu-buruzagi batek hurbildu zitzaion arte, eta honek galdetu zion: "Nora zoaz, Abu Bakr?". Abu Bakr-ek erantzun zion: "Nire herriak kanporatu nau, beraz, munduan zehar bidaiatu nahi dut nire Jainkoa gurtzeko". Ibn Ad-Daghinah-k esan zuen: "Zu bezalako jendeak ez luke alde egin behar eta ez luke kanporatu behar, ezer ez dutenentzat lan egiten dutenetako bat zarelako, adiskidetasunak eraikitzen dituzulako, ahulak laguntzen dituzulako, gonbidatuak hartzen dituzulako eta beti egiaren bidean laguntzen duzuelako. Beraz, zuen babeslea izango naiz, itzuli eta gurtu zuen Jainkoa zuen jaioterrian". Ibn Ad-Daghinah prestatu eta Abu Bakr-ekin itzuli zen eta Quraish Kafirren aurrean ibili zen, esanez: "Egia esan, Abu Bakr bezalako pertsona batek ez du merezi alde egitea eta ez du merezi kanporatua izatea". «Ezer ez dutenentzat lan egitea, adiskidetasunak eraikitzea, ahulak zaintzea, gonbidatuak hartzea eta beti egiaren bidean laguntzea gustuko duten pertsonak kanporatzen al dituzue?» Azkenean, Quraysh-ek Ibn Ad-Daghinah-ren babesa onartu zuten eta Abu Bakr-i segurtasuna eman zioten eta gero Ibn Ad-Daghinah-ri esan zioten: «Agindu Abu Bakr-i bere Jainkoa bere etxean bakarrik gurtzeko eta Korana nahi duen bezala otoitz egiteko eta irakurtzeko, eta ez gaitu molestatu behar bere jarduerekin eta ez gogortu, gure seme-alaben eta emazteen aurkako kalumniak eragingo dituelakoan gaudelako». Beraz, Ibn Ad-Daghinah-ek hau Abu Bakr-i helarazi zion. Beraz, Abu Bakr-ek bere etxean gurtzen hasi zen eta ez zuen ozen otoitz egin Korana irakurriz bere etxetik kanpo. Orduan, Abu Bakar-ek otoitz-leku bat eraiki zuen bere patioan, pixka bat zabalduz, non han otoitz egin eta Korana irakurri zuen. Orduan, Mushrikin-en emazteak eta seme-alabak harrituta bildu ziren han eta Abu Bakr-ek otoitz egiteari utzi arte itxaron zuten. Eta jakina denez, Abu Bakr negar egitea gustatzen zitzaion gizona zen eta ezin zituen malkoak eutsi Korana irakurtzean. Orduan, politeisten artean zeuden Quraysh-eko buruzagiak harrituta geratu ziren eta azkenean Ibn Ad-Daghinah deitu zioten eta esan zioten: "Egia esan, babesa eman diogu Abu Bakrri bere etxean gurtza egin dezan, baina babes hori urratu zuen bere patioan otoitz-leku bat eraikiz eta otoitza eta irakurketa ozenago eginez, nahiz eta gure emazteei eta seme-alabei eragingo zien beldur izan, eta benetan gertatu zen. Bere etxean gurtza egiten jarraitu nahi badu, mesedez, egin ezazu, baina uko egiten badio eta bere gurtza erakusten jarraitzen badu, eskatu iezaiozu zure babesa itzultzeko, ez baitzaigu gustatzen akordioa haustea eta ez baikara ados Abu Bakrrekin akordiorik egitea". Esan zuen, 'Aisyah Ala pozik egon bedi berarekin: Beraz, Ibn Ad-Daghinah-ek Abu Bakr-ekin elkartu zen eta esan zion: 'Badakizu egin zenuen akordioa, beraz, bete ezazu edo itzuli nire babesa, ez zaidalako gustatzen arabiarrek entzutea akordioa hautsi dudala norbaitengatik bakarrik hitzeman dudanagatik'. Beraz, Abu Bakr-ek esan zuen: 'Zure bermea itzultzen dizut eta Ala-ren eta Bere Mezulariaren babesarekin bakarrik nago pozik. Gertakari hau Mekan gertatu zen. Beraz, Ala-ren Mezulariak (Alaren bakea eta bedeinkapenak berarengan izan daitezela) esan zuen: 'Egia esan, emigratu zenuen lurraldea erakutsi didate eta datila-palmondoz estalitako lur emankor bat ikusi nuen bi muino sendoen artean. Beraz, Medinara emigratu zutenek migratu zuten Profetak sallallaahu 'alaihi wasallam hau aipatu zuenean. Eta berriro ere Habasyah-ra emigratu zuten batzuk Medinara etorri ziren, Abu Bakr ere emigratzeko prestatzen ari zen bitartean. Beraz, Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam-ek esan zion: "Ez izan presarik, emigratzeko baimena emango didatela espero baitut". Abu Bakr-ek esan zuen: "Benetan, nire aitaren mesedetan, egia al da hori espero duzula?". Hark erantzun zuen: "Bai, hala da". Beraz, Abu Bakr-ek bere baitan espero zuen benetan Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam-ekin batera joan zitekeela bere emigrazioan. Beraz, zituen bi zaldi-animaliak Samur hostoekin elikatu zituen lau hilabetez.