Imam Bukhari : 2134

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ عُقَيْلٍ قَالَ ابْنُ شِهَابٍ فَأَخْبَرَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ أَنَّ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا زَوْجَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَتْ لَمْ أَعْقِلْ أَبَوَيَّ قَطُّ إِلَّا وَهُمَا يَدِينَانِ الدِّينَ وَقَالَ أَبُو صَالِحٍ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ عَنْ يُونُسَ عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ أَنَّ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا قَالَتْلَمْ أَعْقِلْ أَبَوَيَّ قَطُّ إِلَّا وَهُمَا يَدِينَانِ الدِّينَ وَلَمْ يَمُرَّ عَلَيْنَا يَوْمٌ إِلَّا يَأْتِينَا فِيهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ طَرَفَيْ النَّهَارِ بُكْرَةً وَعَشِيَّةً فَلَمَّا ابْتُلِيَ الْمُسْلِمُونَ خَرَجَ أَبُو بَكْرٍ مُهَاجِرًا قِبَلَ الْحَبَشَةِ حَتَّى إِذَا بَلَغَ بَرْكَ الْغِمَادِ لَقِيَهُ ابْنُ الدَّغِنَةِ وَهُوَ سَيِّدُ الْقَارَةِ فَقَالَ أَيْنَ تُرِيدُ يَا أَبَا بَكْرٍ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ أَخْرَجَنِي قَوْمِي فَأَنَا أُرِيدُ أَنْ أَسِيحَ فِي الْأَرْضِ فَأَعْبُدَ رَبِّي قَالَ ابْنُ الدَّغِنَةِ إِنَّ مِثْلَكَ لَا يَخْرُجُ وَلَا يُخْرَجُ فَإِنَّكَ تَكْسِبُ الْمَعْدُومَ وَتَصِلُ الرَّحِمَ وَتَحْمِلُ الْكَلَّ وَتَقْرِي الضَّيْفَ وَتُعِينُ عَلَى نَوَائِبِ الْحَقِّ وَأَنَا لَكَ جَارٌ فَارْجِعْ فَاعْبُدْ رَبَّكَ بِبِلَادِكَ فَارْتَحَلَ ابْنُ الدَّغِنَةِ فَرَجَعَ مَعَ أَبِي بَكْرٍ فَطَافَ فِي أَشْرَافِ كُفَّارِ قُرَيْشٍ فَقَالَ لَهُمْ إِنَّ أَبَا بَكْرٍ لَا يَخْرُجُ مِثْلُهُ وَلَا يُخْرَجُ أَتُخْرِجُونَ رَجُلًا يُكْسِبُ الْمَعْدُومَ وَيَصِلُ الرَّحِمَ وَيَحْمِلُ الْكَلَّ وَيَقْرِي الضَّيْفَ وَيُعِينُ عَلَى نَوَائِبِ الْحَقِّ فَأَنْفَذَتْ قُرَيْشٌ جِوَارَ ابْنِ الدَّغِنَةِ وَآمَنُوا أَبَا بَكْرٍ وَقَالُوا لِابْنِ الدَّغِنَةِ مُرْ أَبَا بَكْرٍ فَلْيَعْبُدْ رَبَّهُ فِي دَارِهِ فَلْيُصَلِّ وَلْيَقْرَأْ مَا شَاءَ وَلَا يُؤْذِينَا بِذَلِكَ وَلَا يَسْتَعْلِنْ بِهِ فَإِنَّا قَدْ خَشِينَا أَنْ يَفْتِنَ أَبْنَاءَنَا وَنِسَاءَنَا قَالَ ذَلِكَ ابْنُ الدَّغِنَةِ لِأَبِي بَكْرٍ فَطَفِقَ أَبُو بَكْرٍ يَعْبُدُ رَبَّهُ فِي دَارِهِ وَلَا يَسْتَعْلِنُ بِالصَّلَاةِ وَلَا الْقِرَاءَةِ فِي غَيْرِ دَارِهِ ثُمَّ بَدَا لِأَبِي بَكْرٍ فَابْتَنَى مَسْجِدًا بِفِنَاءِ دَارِهِ وَبَرَزَ فَكَانَ يُصَلِّي فِيهِ وَيَقْرَأُ الْقُرْآنَ فَيَتَقَصَّفُ عَلَيْهِ نِسَاءُ الْمُشْرِكِينَ وَأَبْنَاؤُهُمْ يَعْجَبُونَ وَيَنْظُرُونَ إِلَيْهِ وَكَانَ أَبُو بَكْرٍ رَجُلًا بَكَّاءً لَا يَمْلِكُ دَمْعَهُ حِينَ يَقْرَأُ الْقُرْآنَ فَأَفْزَعَ ذَلِكَ أَشْرَافَ قُرَيْشٍ مِنْ الْمُشْرِكِينَ فَأَرْسَلُوا إِلَى ابْنِ الدَّغِنَةِ فَقَدِمَ عَلَيْهِمْ فَقَالُوا لَهُ إِنَّا كُنَّا أَجَرْنَا أَبَا بَكْرٍ عَلَى أَنْ يَعْبُدَ رَبَّهُ فِي دَارِهِ وَإِنَّهُ جَاوَزَ ذَلِكَ فَابْتَنَى مَسْجِدًا بِفِنَاءِ دَارِهِ وَأَعْلَنَ الصَّلَاةَ وَالْقِرَاءَةَ وَقَدْ خَشِينَا أَنْ يَفْتِنَ أَبْنَاءَنَا وَنِسَاءَنَا فَأْتِهِ فَإِنْ أَحَبَّ أَنْ يَقْتَصِرَ عَلَى أَنْ يَعْبُدَ رَبَّهُ فِي دَارِهِ فَعَلَ وَإِنْ أَبَى إِلَّا أَنْ يُعْلِنَ ذَلِكَ فَسَلْهُ أَنْ يَرُدَّ إِلَيْكَ ذِمَّتَكَ فَإِنَّا كَرِهْنَا أَنْ نُخْفِرَكَ وَلَسْنَا مُقِرِّينَ لِأَبِي بَكْرٍ الِاسْتِعْلَانَ قَالَتْ عَائِشَةُ فَأَتَى ابْنُ الدَّغِنَةِ أَبَا بَكْرٍ فَقَالَ قَدْ عَلِمْتَ الَّذِي عَقَدْتُ لَكَ عَلَيْهِ فَإِمَّا أَنْ تَقْتَصِرَ عَلَى ذَلِكَ وَإِمَّا أَنْ تَرُدَّ إِلَيَّ ذِمَّتِي فَإِنِّي لَا أُحِبُّ أَنْ تَسْمَعَ الْعَرَبُ أَنِّي أُخْفِرْتُ فِي رَجُلٍ عَقَدْتُ لَهُ قَالَ أَبُو بَكْرٍ إِنِّي أَرُدُّ إِلَيْكَ جِوَارَكَ وَأَرْضَى بِجِوَارِ اللَّهِ وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمَئِذٍ بِمَكَّةَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ أُرِيتُ دَارَ هِجْرَتِكُمْ رَأَيْتُ سَبْخَةً ذَاتَ نَخْلٍ بَيْنَ لَابَتَيْنِ وَهُمَا الْحَرَّتَانِ فَهَاجَرَ مَنْ هَاجَرَ قِبَلَ الْمَدِينَةِ حِينَ ذَكَرَ ذَلِكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَرَجَعَ إِلَى الْمَدِينَةِ بَعْضُ مَنْ كَانَ هَاجَرَ إِلَى أَرْضِ الْحَبَشَةِ وَتَجَهَّزَ أَبُو بَكْرٍ مُهَاجِرًا فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى رِسْلِكَ فَإِنِّي أَرْجُو أَنْ يُؤْذَنَ لِي قَالَ أَبُو بَكْرٍ هَلْ تَرْجُو ذَلِكَ بِأَبِي أَنْتَ قَالَ نَعَمْ فَحَبَسَ أَبُو بَكْرٍ نَفْسَهُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِيَصْحَبَهُ وَعَلَفَ رَاحِلَتَيْنِ كَانَتَا عِنْدَهُ وَرَقَ السَّمُرِ أَرْبَعَةَ أَشْهُرٍ

আমাক কৈছে [ইয়াহ্যা বিন বুকাইৰে] আমাক [আল লাইতছ] [উকাইলে] ৰ পৰা কৈছে, [ইবনে শ্বিহাব] তাৰ পিছত তেওঁ মোক [‘উৰৱাহ বিন আজ জুবাইৰ]ক ৰিপ’ৰ্ট কৰিলে যে [‘আইছিয়া ৰাদলিয়াল্লাহ আনহা] হজৰত ছাল্লাল্লাহু আলাইহি ৱাছাল্লামৰ পত্নীয়ে ক’লে; 'মোৰ দেউতাই ইছলাম ধৰ্ম গ্ৰহণ কৰাৰ সময়ত মই এতিয়াও যৌৱনকাল পোৱা নাছিলোঁ'। আৰু ক’লে, [আবু ছালিহে] মোক [আব্দুল্লাই] [ইউনুছৰ পৰা] [আজ জুহৰিয়]ৰ পৰা কৈছে, মোক [‘উৰৱাহ বিন আজ জুবাইৰ] কৈছে যে [‘আইছিয়া ৰাদলিয়াল্লাহ আনহা] কৈছে; 'মই এতিয়াও যৌৱনকালত উপনীত হোৱা নাছিলোঁ যেতিয়া মোৰ দেউতাই ইছলাম ধৰ্ম গ্ৰহণ কৰিছিল আৰু এদিনো পাৰ হোৱা নাছিল কিন্তু ৰাছুলুল্লাহ চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামে গোটেই দিনটো ৰাতিপুৱা আৰু গধূলি আমাক চাবলৈ আহিছিল। যেতিয়া মুছলমানসকলৰ পৰীক্ষা কৰা হৈছিল, আবু বকৰ গুচি গৈছিল আৰু হাবাছিয়া -ইথিওপিয়া-লৈ প্ৰব্ৰজন কৰিছিল যেতিয়ালৈকে তেওঁ বৰকল ঘোমাদত উপস্থিত হোৱা নাছিল তেতিয়ালৈকে তেওঁৰ ওচৰলৈ ইবনু আদ-দাগিনাহ নামৰ এজন জনজাতিৰ মুখীয়াল আহিছিল আৰু তেওঁ কৈছিল; 'হে আবু বকৰ ক'লৈ গৈ আছা?' গতিকে আবু বকৰে উত্তৰ দিলে: ‘মোৰ মানুহে মোক বহিষ্কাৰ কৰিছে গতিকে মই পৃথিৱী ভ্ৰমণ কৰিব বিচাৰো যাতে মই মোৰ ঈশ্বৰক ইবাদত কৰিব পাৰো’। ইবনে আদ-দাগিনাহে ক’লে, ‘আপোনাৰ দৰে মানুহ আঁতৰি যোৱা উচিত নহয় আৰু বহিষ্কাৰ কৰা উচিত নহয় কাৰণ আপুনি সেইসকলৰ মাজৰ এজন যিয়ে যিসকলৰ একো নাই তেওঁলোকৰ বাবে কাম কৰে, বন্ধুত্ব গঢ়ি তোলে, দুৰ্বলক সমৰ্থন কৰে, অতিথিসকলক আমোদ দিয়ে আৰু সত্যৰ পথত সদায় সহায় কৰে। গতিকে মই তোমাৰ ৰক্ষক হম, গতিকে উভতি গৈ তোমাৰ জন্মভূমিত তোমাৰ ঈশ্বৰক পূজা কৰা। গতিকে ইবনে আদ-দাগিনাহ সাজু হৈ আবু বকৰৰ সৈতে উভতি আহি কোৰেইচ কাফিৰসকলৰ সন্মুখত খোজ কাঢ়ি ক’লে, ‘সঁচাকৈয়ে আবু বকৰৰ দৰে ব্যক্তি আঁতৰি যোৱাৰ যোগ্য নহয় আৰু বহিষ্কাৰৰ যোগ্য নহয়। যিসকলৰ একো নথকা লোকৰ বাবে কাম কৰি ভাল পোৱা, বন্ধুত্ব গঢ়ি তোলা, দুৰ্বলৰ যত্ন লোৱা, আলহীক মনোৰঞ্জন দিয়া আৰু সত্যৰ পথত সদায় সহায় কৰা মানুহক আপুনি বহিষ্কাৰ কৰেনে?' শেষত কোৰেইচসকলে ইবনে আদ-দাগিনাৰ সুৰক্ষা গ্ৰহণ কৰিলে আৰু তেওঁলোকে আবু বকৰক নিৰাপত্তা প্ৰদান কৰিলে আৰু তাৰ পিছত ইবনে আদ-দাগিনাক ক’লে: ‘আবু বকৰক কেৱল তেওঁৰ ঘৰতহে তেওঁৰ ঈশ্বৰক ইবাদত কৰিবলৈ আৰু তেওঁৰ ইচ্ছামতে নামাজ পঢ়িবলৈ আৰু কোৰআন পঢ়িবলৈ আদেশ দিয়ক আৰু তেওঁ নিজৰ কাম-কাজত আমাক অশান্তি নিদিব আৰু সেইবোৰ কঠিন নকৰিব কাৰণ আমি চিন্তিত যে ইয়াৰ ফলত আমাৰ সন্তান আৰু পত্নীৰ বিৰুদ্ধে নিন্দা হ’ব’। গতিকে ইবনে আদ-দাগিনাহে এই কথা আবু বকৰৰ ওচৰলৈ প্ৰেৰণ কৰিলে। গতিকে আবু বকৰে নিজৰ ঘৰত ইবাদত কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰিলে আৰু ঘৰৰ বাহিৰত কোৰআন পাঠ কৰি জোৰেৰে নামাজ নিদিলে। তাৰ পিছত আবু বকাৰে নিজৰ চোতালত অলপ বহল কৰি এটা নামাজ স্থান নিৰ্মাণ কৰিলে য’ত তেওঁ তাত নামাজ পঢ়ি কোৰাণ পাঠ কৰে। তেতিয়া মুছৰিকিনৰ পত্নী আৰু সন্তান বিস্ময়ত তাত গোট খাই আবু বকৰৰ নামাজ শেষ হোৱালৈ অপেক্ষা কৰিলে। আৰু জনা মতে আবু বকৰ কান্দি ভাল পোৱা মানুহ আছিল আৰু কোৰআন পঢ়াৰ সময়ত চকুলো টুকিব পৰা নাছিল। তাৰ পাছত মুশ্বৰিকসকলৰ পৰা কোৰেইচ নেতাসকলে স্তম্ভিত হৈ পৰিল আৰু অৱশেষত তেওঁলোকে ইবনে আদ-দাগিনাহক তেওঁলোকৰ আগত মাতি আনি তেওঁক ক’লে: ‘সঁচাকৈয়ে আমি আবু বকৰক সুৰক্ষা দিছো যাতে তেওঁ নিজৰ ঘৰত ইবাদত কৰে কিন্তু তেওঁ নিজৰ চোতালত নামাজৰ স্থান নিৰ্মাণ কৰি আৰু নামাজ আৰু পঢ়াটো অধিক জোৰেৰে কৰি ইয়াক উলংঘা কৰিলে যদিও আমি ভয় খাইছিলো যে ইয়াৰ প্ৰভাৱ আমাৰ পত্নী আৰু সন্তানৰ ওপৰত পৰিব আৰু সঁচাকৈয়ে সেয়া হ’ল। যদি তেওঁ নিজৰ ঘৰত ইবাদত কৰি থাকিবলৈ ভাল পায় তেন্তে অনুগ্ৰহ কৰি তেনেকুৱা কৰক, কিন্তু যদি তেওঁ অস্বীকাৰ কৰে আৰু ইবাদত দেখুৱাই থাকে তেন্তে তেওঁক আপোনাৰ সুৰক্ষা ঘূৰাই দিবলৈ কওক কাৰণ আপুনি চুক্তি ভংগ কৰিলে আমাৰ ভাল নালাগে আৰু আমি আবু বকৰৰ সৈতে চুক্তি কৰিবলৈ সন্মত নহয়।' ক’লে, ‘আইছিয়া আল্লাহ তেওঁৰ ওপৰত সন্তুষ্ট হওক: গতিকে ইবনে আদ-দাগিনাহে আবু বকৰক লগ পাই ক’লে: ‘আপুনি ইতিমধ্যে কৰা চুক্তিখন জানে, গতিকে আপুনি সেইটো ৰাখে নে মোৰ সুৰক্ষা মোক ঘূৰাই দিব কাৰণ মই ভাল নাপাওঁ যেতিয়া আৰবসকলে শুনিব যে মই কেৱল প্ৰতিশ্ৰুতি দিয়া কাৰোবাৰ বাবে চুক্তিখন ভংগ কৰিছো’। গতিকে আবু বক্ৰে ক’লে, ‘মই তোমাৰ নিশ্চয়তা আপোনাক ঘূৰাই দিওঁ আৰু মই কেৱল আল্লাহ আৰু তেওঁৰ ৰাছুল ছাল্লাল্লাহু আলাইহি ৱাছলামৰ সুৰক্ষাত সন্তুষ্ট। এই ঘটনা মক্কাত হৈছিল। গতিকে আল্লাহৰ ৰাছুলুল্লাহ চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামে ক’লে, ‘সঁচাকৈয়ে তোমালোকে প্ৰব্ৰজন কৰা দেশখন মোক দেখুৱাই দিয়া হৈছে আৰু দুটা মজবুত পাহাৰৰ মাজত খেজুৰ গছেৰে আবৃত এখন উৰ্বৰ ভূমি দেখিলোঁ। গতিকে যিসকলে মদীনালৈ প্ৰব্ৰজন কৰিছিল তেওঁলোকে প্ৰব্ৰজন কৰিছিল যেতিয়া নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামে এই কথা উল্লেখ কৰিছিল। আৰু আকৌ যিসকলে হাবাছিয়ালৈ প্ৰব্ৰজন কৰিছিল তেওঁলোকৰ কিছুমানেও মদীনালৈ আহিছিল, আনহাতে আবু বকৰেও প্ৰব্ৰজন কৰাৰ প্ৰস্তুতি চলাইছিল। গতিকে ৰাছুলুল্লাহ চাল্লাল্লাহু আলাইহি ৱাছলামে তেওঁক ক’লে: ‘খৰখেদা নকৰিবা কাৰণ মই আশা কৰিছো যে মোক -প্ৰব্ৰজন কৰাৰ অনুমতি দিয়া হ’ব’। আবু বকৰে ক’লে, ‘সঁচাকৈয়ে মোৰ পিতৃৰ স্বাৰ্থত, আপুনি সেইটো আশা কৰাটো সঁচা নেকি?’ তেওঁ ক’লে: ‘হয়, ঠিকেই কৈছে’। গতিকে আবু বকৰে নিজৰ ভিতৰতে আশা কৰিছিল যে তেওঁ সঁচাকৈয়ে নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামৰ প্ৰব্ৰজনত সংগ দিব পাৰিব। সেয়ে তেওঁৰ হাতত থকা অশ্বাৰোহী জন্তু দুটাক চামুৰ পাতেৰে চাৰি মাহ খুৱালে।