Tata cara tayamum
Imam Tirmidzi : 134
حَدَّثَنَا أَبُو حَفْصٍ عَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ الْفَلَّاسُ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ حَدَّثَنَا سَعِيدٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ عَزْرَةَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبْزَى عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَمَّارِ بْنِ يَاسِرٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمَرَهُ بِالتَّيَمُّمِ لِلْوَجْهِ وَالْكَفَّيْنِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَائِشَةَ وَابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَمَّارٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ عَمَّارٍ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ وَهُوَ قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْهُمْ عَلِيٌّ وَعَمَّارٌ وَابْنُ عَبَّاسٍ وَغَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ التَّابِعِينَ مِنْهُمْ الشَّعْبِيُّ وَعَطَاءٌ وَمَكْحُولٌ قَالُوا التَّيَمُّمُ ضَرْبَةٌ لِلْوَجْهِ وَالْكَفَّيْنِ وَبِهِ يَقُولُ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْهُمْ ابْنُ عُمَرَ وَجَابِرٌ وَإِبْرَاهِيمُ وَالْحَسَنُ قَالُوا التَّيَمُّمُ ضَرْبَةٌ لِلْوَجْهِ وَضَرْبَةٌ لِلْيَدَيْنِ إِلَى الْمِرْفَقَيْنِ وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَمَالِكٌ وَابْنُ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيُّ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ عَمَّارٍ فِي التَّيَمُّمِ أَنَّهُ قَالَ لِلْوَجْهِ وَالْكَفَّيْنِ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ عَمَّارٍ أَنَّهُ قَالَ تَيَمَّمْنَا مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى الْمَنَاكِبِ وَالْآبَاطِ فَضَعَّفَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ حَدِيثَ عَمَّارٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي التَّيَمُّمِ لِلْوَجْهِ وَالْكَفَّيْنِ لَمَّا رُوِيَ عَنْهُ حَدِيثُ الْمَنَاكِبِ وَالْآبَاطِ قَالَ إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ مَخْلَدٍ الْحَنْظَلِيُّ حَدِيثُ عَمَّارٍ فِي التَّيَمُّمِ لِلْوَجْهِ وَالْكَفَّيْنِ هُوَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَحَدِيثُ عَمَّارٍ تَيَمَّمْنَا مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى الْمَنَاكِبِ وَالْآبَاطِ لَيْسَ هُوَ بِمُخَالِفٍ لِحَدِيثِ الْوَجْهِ وَالْكَفَّيْنِ لِأَنَّ عَمَّارًا لَمْ يَذْكُرْ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمَرَهُمْ بِذَلِكَ وَإِنَّمَا قَالَ فَعَلْنَا كَذَا وَكَذَا فَلَمَّا سَأَلَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمَرَهُ بِالْوَجْهِ وَالْكَفَّيْنِ فَانْتَهَى إِلَى مَا عَلَّمَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْوَجْهِ وَالْكَفَّيْنِ وَالدَّلِيلُ عَلَى ذَلِكَ مَا أَفْتَى بِهِ عَمَّارٌ بَعْدَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي التَّيَمُّمِ أَنَّهُ قَالَ الْوَجْهِ وَالْكَفَّيْنِ فَفِي هَذَا دَلَالَةٌ أَنَّهُ انْتَهَى إِلَى مَا عَلَّمَهُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَعَلَّمَهُ إِلَى الْوَجْهِ وَالْكَفَّيْنِ قَالَ و سَمِعْت أَبَا زُرْعَةَ عُبَيْدَ اللَّهِ بْنَ عَبْدِ الْكَرِيمِ يَقُولُ لَمْ أَرَ بِالْبَصْرَةِ أَحْفَظَ مِنْ هَؤُلَاءِ الثَّلَاثَةِ عَلِيِّ بْنِ الْمَدِينِيِّ وَابْنِ الشَّاذَكُونِيِّ وَعَمْرِو بْنِ عَلِيٍّ الْفَلَّاسِ قَالَ أَبُو زُرْعَةَ وَرَوَى عَفَّانُ بْنُ مُسْلِمٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ عَلِيٍّ حَدِيثًا
hi hlamuserile [Abu Hafsh ‘Amru bin Ali Al Falas] u te; u hi byerile [Yazid Ibn Zurai’] u te; u hi byerile [Sa’id] ku suka eka [Qatadah] ku suka eka [Azrah] ku suka eka [Sa’id bin Abdurrahman bin Abza] ku suka eka [tata wa yena] ku suka eka [’Ammar bin Yasir] u te; 'Muprofeta sallallaahu 'alaihi wasallam u n'wi lerisile ku endla tayamum emahlweni na le mavokweni ya mavoko'. U te; 'Eka ndzima leyi kutlhela kuva na matimu kusuka eka 'Aisyah na Ibn Abbas'. Abu Isa u te; 'Hadith leyi ya Ammar i hasan ya ntiyiso.' Yi tlhele yi hlamuseriwa ku suka eka ‘Ammar ku suka eka tindlela to tala. Leri i vonelo ra ku nga ri un’we ntsena wa vanghana va Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam. Exikarhi ka vona akuri Ali, ‘Ammar, Ibn Abbas na van’wana votala kusuka eka swirhendzevutani swa tabi’in swofana na Ash Sya’bi, ‘Atha` na Makhul. Va ku, "Tayammum i xitlhavi xin'we xa xikandza na mavoko hamambirhi." Mavonelo lawa ma tekiwe hi Ahmad na Ishaq. Naswona swidyondzeki swin'wana swo fana na Ibn Umar, Jabir, Ibrahim na Al Hasan va te, "Tayammum i xitlhavi xin'we xa xikandza na xitlhavi xin'we xa mavoko hamambirhi ku ya fika emakun'wini." Mavonelo lawa ya tekiwile hi Sufyan Ats Tsauri, Malik, bin Al Mubarak na Syafi’i. Hadith mayelana na tayammum, ku nga leswaku Muprofeta sallallaahu 'alaihi wasallam u te, "eka xikandza na mavoko hamambirhi," na yona yi hlamuseriwa ku suka e Ammar hi ndlela yin'wana. Hadith leyi yitlhela yi hlamuseriwa kusuka e Ammar, leswaku u te: "A hi ri na Muprofeta sallallaahu 'alaihi wasallam hi endla tayammum kufikela emakatleni na le makhwatini." Kambe, swidyondzi swin’wana swi tsanisa hadith ya Ammar ku suka eka Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam, mayelana na tayammum ya xikandza na mavoko hamambirhi, loko swi tlhele swi hlamuseriwa ku suka eka yena hadith ya tayammum ku ya fika emakatleni na le makhwatini. Ishaq bin Ibrahim bin Makhlad Al Hanzhali u te; Hadith ya 'Ammar mayelana na tayammum ya xikandza na mavoko ya mavoko i hadith leyi nga hasan ya ntiyiso. Hi nkarhi wolowo, hadith ya Ammar leyi vulaka leswaku, ‘Hi tshame na Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam hi endle tayamum ku ya fika emakatleni na le makhwatini,’ a yi lwisani na hadith ya xikandza na mavoko. Hikuva 'Ammar a nga vulanga leswaku Muprofeta sallallaahu 'alaihi wasallam u va lerisile ku endla sweswo. Kambe u lo vhe a ku, ‘Hi endla leswi na leswi’. Loko a vutisa Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam, u n’wi lerisile ku sula xikandza xa yena na mavoko ya yena, kutani u hetelele a endla leswi Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam a n’wi dyondziseke swona, ku nga ku sula xikandza na mavoko ya yena. Vumbhoni bya leswi hi leswi ‘Ammar a swi nyikeke fatwa ku suka eka Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam mayelana na tayamum, leswaku u te: ‘-ku sula- xikandza na mavoko ya mavoko’. Kutani eka mhaka leyi vumbhoni hi leswi Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam a swi dyondziseke swona, u dyondzisile ku sula xikandza na mavoko hamambirhi’. U te, ‘Ndzi twe Abu Zur’ah bin Abdul Karim a ku; 'A ndzi se tshama ndzi vona edorobeni ra Basrah munhu wo antswa eka ku nhlokohata ku tlula vanhu vanharhu: Ali bin Al Madini, Ibn Asy Syadzakuni na 'Amr bin Ali Al Fallas'. Abu Zur’ah u te; 'Affan bin Muslim u hlamusele hadith kusuka eka 'Amr bin Ali'.
Hadith Corroboration :
Imam Ahmad : 17596, 17600, 17603, 17607, 17608, 17609, 17611, 18125, 18130, 18131, 18721, 20407, 20587, 23164, 24283
Imam Bukhari : 322, 326, 327, 328, 329, 330, 331, 332, 333, 334, 335, 1809, 3396, 3489, 4217, 4241, 4242, 4766, 4849, 5432, 6338, 6339
Imam Muslim : 550, 551, 552, 553, 1893
Imam Abu Dawud : 271, 274, 275, 276, 277, 281, 282
Imam Tirmidzi : 115, 134, 135
Imam Nasa'i : 308, 310, 311, 312, 313, 314, 315, 316, 317, 318, 319, 320, 321, 322
Imam Ibnu Majah : 561, 562, 563, 1653
Imam Malik : 111, 112, 113
Imam Darimi : 738, 739